Một số kinh nghiệm về bồi dưỡng học sinh giỏi tiếng anh cho học sinh lớp 6 THCS

Bằng tất cả mọi nỗ lực của mình trong suy nghĩ, tìm tòi, trao đổi, thảo luận với các đồng nghiệp khác trong ngành giáo dục cùng với việc cọ xát thực tiễn trãi nghiệm công tác bồi dưỡng h

MỘT SỐ KINH NGHIỆM BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI TIẾNG

ANH CHO HỌC SINH LỚP 6 THCS.

1.PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Nghề dạy học là một nghề cao quý Người giáo viên khi đã chọn nghề giáo là đã thể hiện lòng yêu nghề Người dạy học là kỹ sư xây đắp tâm hồn và mục tiêu quan trọng là tạo ra học sinh giỏi, những tài năng tương lai cho đất nước Và niềm sung sướng vinh dự, hạnh phúc nhất trong cuộc đời giáo viên là đào tạo được những học sinh giỏi Để có được học sinh giỏi thì ngoài năng lực,

tố chất của học sinh còn có công lao bồi dưỡng của người thầy là điều không thể phủ nhận được Là một giáo viên tiếng Anh đứng lớp giảng dạy nhiều năm và đã tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi một số năm học tôi đã cảm nhận được điều đó Mỗi môn học trong nhà trường việc học và dạy điều có đặc thù riêng của nó Môn tiếng Anh cũng không nằm ngoài lệ đó Phương pháp dạy môn tiếng Anh

đã được nói và bàn luận rất nhiều từ trước đến nay Học như thế nào cho tốt? Dạy như thế nào cho thật sự có hiệu quả? Đó là điều băn khoăn trăn trở của mỗi giáo viên dạy môn tiếng Anh đứng lớp Một tiết dạy bình thường trên lớp cũng cần phải chuẩn bị bài kỹ lưỡng mới có thể dạy tốt được và mang lại hiệu quả Nhưng một tiết dạy bồi dưỡng học sinh giỏi còn có yêu cầu cao hơn rất nhiều Câu hỏi mà bất cứ ai tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi cũng luôn đặt ra làm thế nào cho thật sự đạt kết quả tốt trong khoảng thời gian ngắn? Làm sao để cho các

em phát huy hết năng lực của mình trên một thời gian làm bài trong giờ ấn định? Làm thế nào để công lao thầy trò không bị uổng phí? Làm sao để mang lại niềm vinh dự cho bản thân của các em và thành tích của nhà trường? Bằng tất cả mọi

nỗ lực của mình trong suy nghĩ, tìm tòi, trao đổi, thảo luận với các đồng nghiệp khác trong ngành giáo dục cùng với việc cọ xát thực tiễn trãi nghiệm công tác bồi dưỡng học sinh giỏi tiếng Anh lơp 6 bậc THCS qua một số năm, tôi mạnh

dạn chia sẽ một số ý kiến, suy nghĩ của mình qua sáng kiến: “Một số kinh

nghiệm về bồi dưỡng học sinh giỏi tiếng Anh cho học sinh lớp 6 THCS”

1.2.Điểm mới của đề tài.

-Tập trung nghiên cứu các giải pháp tích cực trong việc BDHSG nhằm nâng cao kết quả học tập ở trường cũng như đưa vị thế của nhà trường ngày càng tốt hơn

- Góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh nói chung và bồi dưỡng học sinh giỏi môn tiếng Anh lớp 6 bậc THCS nói riêng

+ Giúp học sinh nắm được kiến thức cơ bản và nâng cao bộ môn tiếng Anh + Giúp học sinh sử dụng tốt từ vựng và các cấu trúc ngữ pháp đã học để làm một

số bài tập khó

+Giúp học sinh có kỹ năng nghe tốt một số đoạn hội thoại để từ đó các em có thể vận dụng vào làm các bài tập nghe như trả lời câu hỏi,điền từ,đánh T/F… + Có kĩ năng viết lại câu theo cấu trúc ngữ pháp,viết được các bài luận ngắn theo các chủ điểm

+ Hình thành cho học sinh kĩ năng giao tiếp bằng tiếng Anh cơ bản

2 PHẦN NỘI DUNG

2.1.Thực trạng

Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi là một nhiệm vụ rất quan trọng, khó khăn nhưng rất đỗi vinh dự Học sinh giỏi là những học sinh có tố chất đặc biệt khác với các học sinh khác về kiến thức, khả năng tư duy Vì vậy, tiết dạy bồi dưỡng học sinh giỏi đòi hỏi giáo viên phải có sự chuẩn bị và đầu tư nhiều hơn là tiết dạy bình thường trên lớp, thậm chí phải có quá trình tích lũy kinh nghiệm qua thời gian mới có thể đạt hiệu quả và thuyết phục học sinh, làm cho các em thực

sự hứng thú và tin tưởng Đó là yêu cầu của Ban giám hiệu trường và cũng là mục tiêu của người bồi dưỡng Giáo viên tham gia bồi dưỡng phải có sự học tập

và trao đổi nhiều cùng với lòng quyết tâm cao mới có thể đạt được yêu cầu của công việc Bởi vì học sinh giỏi có nhiều điểm khác so với học sinh bình thường

từ kiến thức cho đến tư duy…Vì vậy, với chuyên đề này tôi đưa ra những suy nghĩ của mình với mong muốn góp phần trao đổi kinh nghiệm, chia sẽ học tập

lẫn nhau để cùng tiến bộ Đó cũng là nội dung, mục đích hướng tới của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1.Thuận lợi :- Phòng giáo dục cũng như nhà trường tạo điều kiện cho tôi cũng như các giáo viên khác tham gia các đợt tập huấn chuyên đề đổi mới,có cơ hội dạy và dự giờ đồng nghiệp nhằm đúc rút các kinh nghệm và nâng cao trình

độ tay nghề

-BGH quan tâm lên kế hoạch bồi dưỡng ngay từ đầu năm học

-Bản thân được bố trí giảng dạy đúng với chuyên môn nên có cơ hội để trau dồi,rèn luyện thêm cho các em với các dạng bài tập nâng cao

- Bản thân luôn chịu khó tìm tòi, nghiên cứu, tham khảo nhiều tài liệu trên mạng Internet, về tài liệu ngữ pháp, bài tập nâng cao, các đề thi học sinh giỏi huyện, tỉnh, quốc gia…Sau đó, tôi ghi chép và tích lũy thường xuyên

*Về phía học sinh:

-Một số học sinh giỏi siêng năng và ham học

-Được sự hậu thuẩn của phụ huynh và các tổ chức trong xã hội

- Những năm gần đây tài liệu,đề thi học sinh giỏi được các tác giả đưa lên mạng Internet rất nhiều nên rất thuận lợi cho giáo viên và học sinh truy cập,tiếp cận giúp cho việc bồi dưỡng của các em thuận lợi hơn

2.1.2.Khó khăn:

- Trường tôi là một trường ở vùng nông thôn, tài liệu sách tham khảo ở thư viện còn hạn chế Vì thế, chưa có đủ tư liệu để học sinh và giáo viên tham khảo, nghiên cứu một cách thoải mái, dễ dàng Đa số học sinh là con em nông dân, gia đình còn nghèo nên cha, mẹ chỉ lo kinh tế không có thời gian quan tâm

và đôn đốc việc học của các em nên nguồn học sinh giỏi khá hạn chế

- Hầu hết gia đình các em đều chưa có máy vi tính nối mang Internet

- Phụ huynh cũng như học sinh chưa thấy được tầm quan trong của tiếng anh trong xu thế hội nhập

* Với những khó khăn như vậy cho nên những năm học trước đây khi chưa áp dụng những kinh nghiệm BDHSG này thì số lượng học sinh giỏi bộ môn tiếng Anh của các lớp còn thấp

2.1.3 Kết quả thực trạng

Trước khi bắt đầu thực hiện chương trình bồi dưỡng tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng học sinh giỏi đầu năm Đề thi dưới dạng bài kiểm tra học sinh giỏi

120 phút Cấu trúc đề có đầy đủ các phần cơ bản: Ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp về dạng động từ, từ loại, kỹ năng nghe,viết và đọc với nội dung kiến thức bám sát sách giáo khoa lớp 5 ,các tuần đầu của lớp 6 và sách bài tập nâng cao Tiếng Anh

Qua khảo sát chất lượng học sinh giỏi đội tuyển đầu năm, tôi cảm nhận khả năng hiểu và vận dụng ngữ pháp vào làm bài tập của học sinh chưa tốt, các em chưa sáng tạo trong kỹ năng đọc hiểu và viết câu hoàn chỉnh Chính vì thế, tôi

đã quyết định đưa ra một số phương pháp giúp các em tiếp thu kiến thức bồi dưỡng một cách tích cực, sáng tạo, các em có cơ hội luyện tập với bạn ngay ở trên lớp và tự giác học ở nhà có hiệu quả Tạo điều kiện cho học sinh mở rộng tri thức, phát triển hứng thú, kỹ năng và trình độ ngoại ngữ của riêng mình

2.2 Các giải pháp

Học sinh là nhân tố trung tâm quyết định chất lượng bồi dưỡng bởi vì dù thầy giáo có giỏi đến đâu mà học sinh không có năng khiếu bộ môn, học tập chưa tích cực, không có lòng đam mê và yêu thích môn học thì công tác bồi dưỡng cũng sẽ không thể đạt được kết quả như mong muốn Năng khiếu về môn học, tính tích cực, sự kiên nhẫn và lòng đam mê môn học và được hướng dẫn học tập bởi một giáo viên giỏi là những nhân tố tạo nên kết quả của quá trình bồi dưỡng HSG Học sinh cần có phương pháp tự học để nâng cao kiến thức và kỹ năng làm bài tập của môn học Tích cực học thầy, học bạn, tăng cường hoạt động cặp, nhóm nhằm trao đổi ý kiến, ôn bài, kiểm tra kiến thức hoặc chấm chữa bài kiểm tra cho nhau, biết chia sẻ kiến thức và giúp đỡ bạn mình cùng tiến bộ Biết rõ tầm quan trọng của bộ môn Tiếng Anh để đầu tư thời gian học tập bộ môn một cách nhiệt tình và có hiệu quả Có kế hoạch học tập cụ thể và điều quan trọng nhất là các học sinh tham gia bồi dưỡng phải có các phương pháp học tập tích cực, khoa học và có hiệu quả

2.2.1 Phương pháp học bài cũ

Mỗi học sinh trước khi đến lớp cần phải học thuộc bài cũ, công việc này phải được thực hiện ở nhà Khi các em có phương pháp tự học ở nhà, những kiến thức vừa được học trên lớp sẽ khắc sâu đối với các em hơn.Ở lớp các em tiếp thu kiến thức mới sẽ dể dàng hiểu bài và có cơ hội để vận dụng và sáng tạo Một tiết học tiếng Anh ở trên lớp các em được học về từ vựng, các cấu trúc câu,

bài hội thoại, đoạn văn hay được nghe những đoạn hội thoại, các dạng bài tập ngữ pháp Vậy thì về nhà các em sẽ học những gì? Học như thế nào cho hiệu quả và có hứng thú học tập bộ môn?

2.2.1a, Học thuộc từ mới

Khi học Ngoại ngữ nói chung và học tiếng Anh nói riêng giáo viên bồi dưỡng cần yêu cầu học sinh hải tiếp cận, nhận biết được những yếu tố nhỏ nhất

và cơ bản đầu tiên để làm cơ sở cho giao tiếp bằng ngôn ngữ đó chính là phần từ vựng Các em cần phải có phương pháp học từ mới nhanh thuộc, nhớ lâu và vận dụng được

- Những yêu cầu khi học từ mới:

+ Phải viết đúng từ và các dạng từ loại của từ đó bằng Tiếng Anh

+ Hiểu được nghĩa Tiếng Việt

+ Phát âm chuẩn từ Tiếng Anh đó

+ Biết vận dụng từ tiếng Anh đó vào ngữ cảnh cụ thể trong giao tiếp

Ví dụ: cartoon (n) : /kar'tu: n/ - I like cartoon There is a good cartoon on TV tonight Would you like to watch it?

- Cách học thuộc từ mới nhanh và hiệu quả:

Cách 1: Viết từ mới lên các mẩu giấy sau đó dán lên khu vực bàn học, để mỗi khi học sinh ngồi vào bàn học được nhìn thấy chúng sẽ nhớ lâu hơn (chú ý viết bằng bút chì để sử dụng tiếp lần sau

Cách 2: Dùng bản đồ tư duy để học từ vựng, ôn cấu trúc

* Vẽ bản đồ tư duy về các dạng của từ loại

A table: (This

is my table.) student)

A student (He is a student)

2.2.1b, Học thuộc các mẫu câu có trong bài

Trong tiếng Anh, hiện tượng ngữ pháp, trật tự từ trong câu và việc phát

âm từ hoàn toàn khác so với Tiếng Việt Để biết cách vận dụng một cấu trúc ngữ pháp trước hết giáo viên phải giúp các em hiểu được nghĩa và học thuộc mẫu câu đó Cấu trúc ngữ pháp là chìa khóa để làm bài tập song các mẫu câu sẽ giúp các em tái tạo lại cấu trúc ngữ pháp trước khi làm bài tập

- Yêu cầu khi học các mẫu câu:

+ Viết được mẫu câu

+ Phân tích các thành phần câu có trong mẫu câu đó

+ Sử dụng mẫu câu đó để đặt câu theo tình huống cụ thể

+ Tìm các tình huống có trong bài sử dụng mẫu câu đó

- Cách học mẫu câu:

+ Viết các mẫu câu đó vào trong một quyển sổ tay, bao gồm cách thành lập, cách sử dụng

+ Tìm các câu trong bài học, bài tập có liên quan đến mẫu câu

+ Tự nghĩ ra tình huống sử dụng mẫu câu đó

+Khi luyện tập các mẫu câu hỏi đáp học sinh sẽ luyện tập theo cặp, theo nhóm nhằm thực hiện kỷ năng giao tiếp

2.2.1c,Thực hành hội thoại

Mục tiêu của việc dạy và học tiếng Anh là giúp cho học sinh sử dụng được ngôn ngữ trong giao tiếp Học sinh có thể sử dụng vốn từ vựng, các cấu

trúc câu và vốn hiểu biết của mình vào những tình huống thực tế trong cuộc sống Có như vậy các em sẽ thấy việc học tiếng Anh có nhiều ý nghĩa và thiết thực, các em sẽ say mê học tập và tinh thần tự học sẽ được nâng cao Nhưng làm thế nào để giúp các em vận dụng những kiến thức được học vào thực tế giao tiếp? Chúng ta cần phải phải tạo cho các em có nền tảng cơ bản từ những bài hội thoại có trong sách giáo khoa, sau đó các em sẽ phát triển theo từng tình huống

cụ thể

- Yêu cầu khi thực hành bài khoá vừa được học trên lớp:

+ Thực hành luyện tập bài hội thoại một cách tự nhiên theo ngôn ngữ nói

+ Hỏi đáp về nội dung hội thoại

+ Tạo một đoạn hội thoại tương tự

+ Tóm tắt/ kể lại nội dung hội thoại

- Cách thực hiện:

Luyện tập bài hội thoại có thể giúp cho khả năng phát âm tốt hơn Khi đọc cần chú ý trọng âm và ngữ điệu của câu Học sinh đóng các vai trong bài hội thoại

để luyện tập và chú ý thay đổi thông tin hoặc vận dụng để luyện tập thực tế Tập cho mình những thói quen trong giao tiếp như: tự tin, thể hiện sự quan tâm đến người mình đang giao tiếp, nếu một mình đóng vai thì sẽ đứng trước gương để thực hiện

2.2.1d, Làm bài tập trong sách bài tập, cách làm các dạng bài tập khó.

* Những yêu cầu khi làm bài tập:

+ Làm những bài tập thầy cô giáo giao cho sau mỗi bài học trên lớp

+ Làm những bài tập trong trong sách bài tập Tiếng Anh lớp 6, sách tham khảo, nâng cao lớp 6

+ Cần hiểu các yêu cầu của bài tập tiếng Anh và các cách làm

+ Dùng bút chì để làm bài tập

+ Làm trực tiếp vào sách bài tập

+ Trong quá trình làm phát hiện có những từ mới nào sẽ gạch chân và cố gắng đoán nghĩa nếu cần thiết sẽ tra từ điển và ghi luôn nghĩa sang bên cạnh Sau đó ghi sang sổ tay từ vựng cá nhân

+ Trao đổi với bạn bè để hoàn thiện bài tập (Nếu học theo cặp, nhóm)

+ Trong quá trình làm các bài tập lưu ý các em ghi chép những từ mới, cấu trúc, ngữ pháp xuất hiện trong các bài tập để mở rộng vốn kiến thức ngôn ngữ

* Cách làm các dạng bài tập khó.

Example 1: Bài tập ngữ âm - Chọn từ có phần gạch chân được phát âm khác với các từ còn lại

Trước hết học sinh phải biết cách phát âm ít nhất là ba trong bốn từ đã cho, chú

ý đến cách phát âm ở phần được gạch chân Các em cần biết đến phương pháp loại trừ: Nếu ba từ mà các em phát âm có phần gạch chân đều được phát âm giống nhau thì chắc chắn từ còn lại thứ tư là từ có phần gạch chân được phát âm

khác Còn nếu ba từ các em phát âm được có hai từ mà phần gạch chân được phát âm giống nhau và một từ được phát âm khác thì chính từ đó sẽ được chọn Ngoài ra các em cần nắm kỹ quy tắc phát âm với các danh từ, động từ có đuôi s/

es hoặc đuôi ed

Ex : Chọn một từ có phần gạch chân được phát âm khác với các từ còn lại

Key:

Example 2: Bài tập điền từ đã cho trong khung vào mỗi chổ trống để hoàn thành đoạn văn

Trước tiên các em cần phải đọc và hiểu nghĩa và từ loại của các từ cần điền Đọc lướt đoạn văn cần hoàn thành để nắm được nội dung của bài đọc Tiếp theo là xác định từ loại của từ cần điền ở ô trống và cố gắng hiểu hoặc đoán được nội dung của câu cần điền Nếu ô trống nào khó hoặc từ nào mới, không hiểu mà các em chưa đoán được thì hãy tìm từ hoặc cụm từ đồng nghĩa xuất hiện ở trong bài khóa để chọn từ cần điền

Ex : Chọn từ thích hợp để điền vào mỗi chổ trống trong đoạn văn sau

Today is the first day of the (1) term I have just got my new timetable The first lesson is English This lesson (2) at nine o’clock and finishes at ten to ten The next lesson is (3) and then we have a break The break lasts (4) ten forty to eleven fifty-five The two (5) after the break are Spanish and Math

Tomorrow we (6) Physics before the break and then History and English (7) Thursday we have my favorite (8) between ten fifty-five

and twelve thirty-five There are twenty lessons (9) week but they all take place in the morning We are all very (10) by lunchtime!

Key:

1 school 3 geography 5 lessons 7 on 9 each

2 begins 4 from 6 have 8 subject 10 tired

Example 3: Bài tập dùng dạng đúng của động từ trong ngoặc

Yêu cầu học sinh không những nắm chắc ngữ pháp về thì mà còn phải hiểu hết cách dùng các dạng của động từ: nguyên mẩu có to ( Infinitive with to), nguyên mẫu không có to ( Infinitive without to) và động từ đuôi ing ( Ving) Các em cần biết cách nhận biết thì của câu đặc biệt là cách nhận biết thì qua tình huống được đưa ra trước hoặc sau câu đó cũng như dạng của động từ nào trong mỗi trường hợp

Ex : Điền hình thức đúng của động từ trong ngoặc vào chổ chấm

1 He (be) thirteen years old next Monday

2 Mr Brown must (finish) his searching before midnight

3 A long time ago they (build) the school

4 Listen to these people What language (speak) they ?

5 After the party tonight I (speak) to you about your future job

6 Do you enjoy (study) English?

7 It often (take) … me twenty minutes to go to school How long it (take) … you, Linh?

Key:

1 will be 3 built 5 will speak 7 takes/ does it take

2 finish 4 are they speaking? 6 studying

Example 4: Dùng dạng đúng của từ để hoàn thành câu

Đây là một trong những dạng bài tập khó đòi hỏi học sinh phải biết cách biến đổi từ loại Trước hết các em cần xác đinh được từ được đưa ra thuộc từ loại nào: tính từ, danh từ, động từ , tiếp theo xác định từ cần điền vào ô trống thuộc từ loại gì để biến đổi từ cho chính xác Ví dụ: Nếu ô trống được dùng trong câu với động từ tobe và đứng sau một tính từ hoặc một danh từ được dùng như tính từ thì tư cần điền vào ô trống đó chắc chắn sẽ là danh từ Hoặc nêu ô trống đó đúng sau một động từ chỉ hoạt động thì từ cần điền có thể là một trạng

từ chỉ thể cách

Các em cần nắm được các quy tắc sử dụng tứ loại ví dụ như: Theo sau động từ

là các từ loại như: danh từ, đại từ, trạng từ, phó từ chỉ mức độ

Ex 1: Em hãy cho dạng đúng của từ in hoa để hoàn thành mỗi câu sau

1.Mysister is a stamp……… COLLECT

2 When I go to the library, I sit and read about ………things WONDER

IMPORTANCE

5.Nhan has a pen pal in France and they write to each other ………… REGULAR

Key:

1 collector

2 wonderful

3 less

4 important

5 regularly

2.2.2 Phương pháp chuẩn bị bài mới

Bên cạnh học bài cũ, các em còn phải biết cách tự học, tự chuẩn bị bài mới ở nhà Sau đây là một số phương pháp bồi dưỡng cho học sinh cách tự chuẩn bị bài ở nhà

Thực tế giảng dạy cho thấy học sinh sẽ đạt kết quả học tập cao chỉ khi các em có động cơ học tập đúng đắn và niềm say mê hứng thú với bộ môn Động cơ học tập chỉ có được khi các em cảm thấy có hứng thú với môn học và thấy được cả

sự tiến bộ của mình Trong tiết học, các em cảm thấy mình có vị trí, có ý nghĩa khi được tham gia vào trả lời các câu hỏi, phát biểu xây dựng bài và nhận xét được câu trả lời của bạn Vậy các em sẽ phải làm như thế nào và làm gì để đón nhận một bài học mới một cách có hiệu quả?

2.2.2a, Chuẩn bị các kiến thức liên quan đến bài mới:

Bên cạnh học bài cũ, các em còn phải biết cách tự học, tự chuẩn bị bài mới ở nhà Sau đây là một số phương pháp bồi dưỡng cho học sinh cách tự chuẩn bị bài ở nhà

Thực tế giảng dạy cho thấy học sinh sẽ đạt kết quả học tập cao chỉ khi các em có động cơ học tập đúng đắn và niềm say mê hứng thú với bộ môn Động cơ học tập chỉ có được khi các em cảm thấy có hứng thú với môn học và thấy được cả

sự tiến bộ của mình Trong tiết học, các em cảm thấy mình có vị trí, có ý nghĩa khi được tham gia vào trả lời các câu hỏi, phát biểu xây dựng bài và nhận xét được câu trả lời của bạn Vậy các em sẽ phải làm như thế nào và làm gì để đón nhận một bài học mới một cách có hiệu quả?

2.2.2b, Chuẩn bị những vấn đề vướng mắc cần hỏi thầy, cô giáo

Tiếng Anh là một môn khó học, đòi hỏi người học phải đầu tư thời gian, công sức, sự say mê với môn học Nhưng khi có hứng thú, say mê học tập rồi thì trong quá trình học các em sẽ gặp không ít trở ngại Vậy học sinh cần ghi chép lại những điều cần hỏi, cần thầy cô giáo giải thích ra vở để khi lên lớp sẽ đề xuất giáo viên giảng giải

Trước tiên các em cần xác định được những vấn đề chưa hiểu cần được thầy cô giáo giải thích và cần phải rèn luyện tính mạnh dạn, thẳng thắn Thầy cô giáo cần động viên học sinh " Không biết phải hỏi, muốn giỏi phải học" Luôn luôn sẵn sàng giúp các em học tập và phát triển môn tiếng Anh, khuyến khích những em có nhiều câu hỏi và có nhiều ý tưởng sáng tạo