một số biện pháp nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3 – 4 tuổi tại đơn vị công tác

Lý do chọn đề tài Giáo dục Mầm non là giai đoạn đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bộphận quan trọng trong sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ thành những con người mới có ích.Một tr

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ 3 – 4 TUỔI TẠI ĐƠN VỊ CÔNG TÁC”

Họ và tên: Ngô Thị Nhung Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường mầm non Ngư Thuỷ Trung

Lệ Thuỷ, tháng 4 năm 2020

I.PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục Mầm non là giai đoạn đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bộphận quan trọng trong sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ thành những con người mới có ích.Một trong những mục tiêu cải cách giáo dục của nước ta là: Làm tốt việc chăm sócgiáo dục thế hệ trẻ ngay từ thời thơ ấu nhằm tạo ra cơ sở quan trọng của con ngườiViệt nam mới, người lao động làm chủ tập thể, phát triển toàn diện nhân cách và giáodục mầm non đã góp phần thực hiện mục tiêu này Ngày nay, chúng ta không chỉ đàotạo những con người có tri thức, có khoa học, có tình yêu thiên nhiên, yêu Tổ quốc,yêu lao động mà còn tạo nên những con người biết yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp, giàu

mơ ước và sáng tạo Những phẩm chất ấy của con người phải được hình thành từ lứatuổi mầm non, lứa tuổi hứa hẹn biết bao điều tốt đẹp trong tương lai

Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của dân tộc Bảo vệchăm sóc và giáo dục trẻ em là trách nhiệm, nghĩa vụ của toàn xã hội và của mỗi giađình Trong đó, nhà trường có vai trò quan trọng trong việc giáo dục hình thành vàphát triển nhân cách toàn diện của trẻ Trong những năm gần đây bậc học Mầm nonđang thực hiện chương trình giáo dục trẻ mầm nontheo thông tư 28, trong đó đặc biệtcoi trọng việc tổ chức các hoạt động với sự phát triển của từng cá nhân trẻ, khuyếnkhích trẻ hoạt động một cách chủ động tích cực, hồn nhiên, vui tươi Đồng thời tạođiều kiện cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức cáchoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ một cách linh hoạt, thực hiện phương châm “ Học

mà chơi- chơi mà học” đáp ứng mục tiêu phát triển trẻ một cách toàn diện Trong quátrình phát triển toàn diện nhân cách, ngôn ngữ có vai trò là một phương tiện hìnhthành và phát triển nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh, ngôn ngữ giúp trẻ tìmhiểu, khám phá và nhận thức về môi trường xung quanh,thông qua cử chỉ và lời nóicủa người lớn trẻ làm quen với các sự vật hiện tượng có trong môi trường xungquanh, trẻ hiểu những đặc điểm, tính chất, công dụng của các sự vật cùng với từ

tương ứng với nó Như Bác Hồ đã dạy: “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và

vô cùng quý báu của dân tộc, chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng nó”.Ngôn ngữ có

vai trò to lớn trong sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ em Ngôn ngữ làphương tiện giữ gìn bảo tồn, truyền đạt và phát triển những kinh nghiệm lịch sử vàphát triển xã hội của loài người Trẻ em sinh ra đầu tiên là những cơ thể sinh học, nhờ

có ngôn ngữ là phương tiện giao lưu bằng hoạt động tích cực của mình dưới sự giáodục và dạy học của người lớn trẻ em dần chiếm lĩnh được những kinh nghiệm lịch sử

- xã hội của loài người và biến nó thành cái riêng của mình Trẻ em lĩnh hội ngôn ngữ

sẽ trở thành những chủ thể có ý thức, lĩnh hội kinh nghiệm của loài người xây dựng

xã hội ngày càng phát triển hơn Nhờ có ngôn ngữ trẻ nhận biết ngày càng nhiều các

sự vật, hiện tượng mà trẻ được tiếp xúc trong cuộc sống hàng ngày Ngoài ra, ngônngữ còn là phương tiện phát triển tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ

Đối với trẻ 3-4 tuổi, khả năng hiểu lời nói, vốn từ tăng nhanh, cấu trúc từ hoànthiện, chúng dễ dàng bắt chước các kết hợp âm, các câu ngắn, vốn từ của trẻ phần lớn

là những danh từ và động từ, các loại từ khác như: tính từ, đại từ, trạng từ xuất hiệnrất ít và được tăng dần theo độ tuổi của trẻ Trẻ ở độ tuổi này không chỉ hiểu nghĩacác từ biểu thị các sự vật, hành động cụ thể mà có thể hiểu nghĩa các từ biểu thị tínhchất màu sắc, thời gian và các mối quan hệ Tuy nhiên mức độ hiểu nghĩa của các từnày ở trẻ còn rất hạn chế và có nét đặc trưng riêng, khả năng phát âm của trẻ chưachuẩn;Trẻ phát âm chưa rõ ràng, nói ngọng, nói lắp, chưa mạnh dạn tự tin trong giaotiếp với những người xung quanh,trẻ còn hạn chế trong việc bày tỏ ý kiến của mìnhvới người khác Chính vì thế chúng ta cần phải giúp trẻ phát triển mở rộng các loại

từ trong các từ, biết sử dụng nhiều loại câu, bằng con đường giao tiếp thường xuyên,

có hệ thống của trẻ với người lớn về những sự vật, sự việc trẻ được nhìn thấy trongsinh hoạt hằng ngày Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong sự phát triển ngôn ngữcủa trẻ “ Trẻ lên ba cả nhà học nói”, điều này thật đúng Chính yếu tố này đòi hỏingười lớn phải hướng trẻ vào thế giới xung quanh, phát triển ở trẻ năng lực quan sát,nhận biết các đồ vật, hiện tượng khác nhau, đồng thời cho trẻ làm quen với hoạt độngcủa người lớn Có như vậy mới phát triển được mặt hiểu ý nghĩa của lời nói, khả năngphát âm, các chức năng giao tiếp và điều quan trọng nhất là ở chỗ làm sao cho trẻkhông những nắm vững từ mà còn học sử dụng chúng theo ý mình Điều này không tựđến, nhu cầu sử dụng ngữ điệu vào giao tiếp cần phải được giáo dục, quan hệ củangười lớn đối với trẻ có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển kịp thời lời nóicho trẻ, thái độ quan tâm, thận trọng, hết mình của cô giáo tạo ra sự phát triển nhữngtình cảm tích cực và những phản ứng khác nhau, thiếu những thứ đó không thể tạo rađược mối quan hệ chặt chẽ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ Những tác động sư phạmphải được tiến hành thường xuyên và hướng vào tất cả các mặt phát triển thần kinh-tâm lý của trẻ, chỉ có sự phát triển toàn diện như vậy ở trẻ mới hình thành được ngônngữ Song để làm được điều đó quả thực không đơn giản

Vậy làm thế nào để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3 – 4 tuổi, giúp trẻ phát triển hàihoà và toàn diện về nhân cách Chính vì thế tôi quyết định chọn đề tài: "Một số biệnpháp nâng cao chất lượng giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3-4 tuổi tại đơn vịcông tác", một vấn đề đang được quan tâm trong giáo dục Mầm non hiện nay

2 Phạm vi áp dụng của đề tài:

Việc giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ thì bất kì nơi đâu, bất kì lúc nào và ở

lĩnh vực nào chúng ta cũng có thể áp dụng được nhưng bản thân tôi là một giáo viênđang dạy lớp 3- 4 tuổi nên tôi muốn tập trung nghiên cứu và tìm kiếm các biện phápnhằm khắc phục các hạn chế về ngôn ngữ cho trẻ 3 – 4 tuổi Đề tài của tôi đã được ápdụng tại đơn vị và được các đơn vị bạn trong Huyện áp dụng và có khả năng áp dụngcho các đơn vị bạn trong tỉnh và ngoài tỉnh trong vấn đề giáo dục phát triển ngôn ngữcho trẻ 3 – 4 tuổi trong trường MN.

3 Điểm mới của đề tài:

Xuất phát từ vai trò quan trọng của “Giáo dục phát triển ngôn ngữ” đối với trẻ,tôi thấy việc giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một việc làm vô cùng quan trọng

và có ý nghĩa Nhưng làm thế nào để giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách cóhiệu quả? Điều này quả không dễ dàng đối với tất cả các giáo viên mầm non

Với đề tài này có thể đã có nhiều đồng nghiệp ở các đơn vị bạn nghiên cứu nhưngvới đề tài của tôi nó có những điểm mới đó là tôi đã tập trung nghiên cứu và vận dụngcác biện pháp như: Làm tốt công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho bản thânthông qua việc tự tìm tòi, bồi dưỡng bản thân, chia sẻ với đồng nghiệp… Từ việc nắm

rõ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ và xác định đúng những phần còn hạn chế trong ngônngữ của trẻ trong lớp; Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻthông qua các hoạt động hàng ngày; làm tốt công tác tuyên truyền cho các bậc phụhuynh về cách giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ để nâng cao chất lượng giáo dụcphát triển ngôn ngữ cho trẻ 3 - 4 tuổi để giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách,đạo đức, trí tuệ và ngôn ngữ, qua đó giúp trẻ tự tin trong giao tiếp

II PHẦN NỘI DUNG

1 Thực trạng vấn đề.

Năm học 2019 2020, tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp mẫu giáo 3

-4 Cơ sở nơi tôi công tác thuộc vùng nông thôn với điều kiện cơ sở vật chất còn nhiềukhó khăn, phần lớn là sự trong chờ vào đầu tư hỗ trợ của cấp trên Nhận thức của trẻchưa đồng đều nên trong công tác giảng dạy cũng gặp khó khăn Bản thân là giáo viên

và cũng là một người dân sống tại địa phương, tôi xác định rõ vai trò trách nhiệm củamình cùng với các đồng nghiệp phấn đấu đưa nhà trường hoàn thành tốt nhiệm vụ đề

ra Để đạt được kết quả tốt hơn thì việc làm đầu tiên là nâng cao chất lượng chăm sócgiáo dục trẻ Bản thân tôi khi bước vào thực hiện đề tài này gặp những thuận lợi vàkhó khăn sau:

1.1 Thuận lợi.

Được sự quan tâm của PGD&ĐT, UBND xã, nhà trường đã được sửa chữa vàxây dựng thêm một số phòng học rộng rãi thoáng mát, đồ dùng dạy học bên trong lớp

học của cô và trẻ tương đối đầy đủ tạo điều kiện cho quá trình lên lớp.

Bản thân tôi được sự quan tâm tận tình, chỉ đạo sâu sát của Ban giám hiệu nhàtrường về bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm và được cung cấp một

số trang thiết bị phục vụ cho việc làm quen văn học như tranh ảnh, băng đĩa kểchuyện, máy chiếu, truyện tranh và nhiều đồ dùng đồ chơi phong phú hấp dẫn khác… Được tham gia các lớp tập huấn, tham gia thao giảng cụm, trường, dự giờ các tiếtdạy mẫu về chuyên đề làm quen văn học như: Kể chuyện, đọc thơ nên bản thân đãtích lũy được một số kinh nghiệm trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ

Bản thân tôi ham tìm tòi học hỏi, thích khám phá những cái hay, cái lạ, say sưanghiên cứu bài soạn, linh hoạt sáng tạo nhiều cái mới trong giảng dạy, có ý thức phấnđấu vươn lên, có năng khiếu kể chuyện, đọc thơ, có trình độ chuyên môn và năng lực

sư phạm vững vàng, đặc biệt tôi có một chút về năng khiếu hội họa nên cũng mộtphần nào thuận tiện trong việc thiết kế sa bàn, vẽ tranh ảnh…

Nhà trường thường xuyên làm tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh về cáchnuôi dạy con khoa học, do đó phụ huynh đã tin tưởng vào chương trình chăm sóc nuôidưỡng của nhà trường và đưa con em của mình đến trường học đầy đủ

Về phía phụ huynh: Đa số phụ huynh đã quan tâm đến việc chăm sóc giáo dụccác cháu, có sự ủng hộ về vật chất và tinh thần góp phần nâng cao chất lượng chămsóc giáo dục trẻ

Trẻ ngoan ngoãn và thích hoạt dộng vui chơi, đi học đều

1.2 Khó khăn.

Bên cạnh những thuận lợi đã nêu trên thì cũng còn rất nhiều khó khăn:

Trường Mầm non nơi tôi công tác nằm trên địa bàn xã là khu vực nông thôn,người dân chủ yếu nói giọng địa phương, điều này gây khó khăn trong việc dạy tiếngphổ thông cho trẻ

Điều kiện kinh tế của người dân thấp nên việc đóng góp hổ trợ để xây dựng gócvăn học, môi trường văn học ngoài lớp học như vườn cổ tích… cho trẻ gặp nhiều khókhăn

Nhận thức của một số phụ huynh chưa đầy đủ, chưa ý thức được tầm quan trọngcủa bậc học Mầm non, chưa chú trọng đến việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ

Đa số trẻ lần đầu đến trường nên còn nhiều bỡ ngỡ, trẻ còn nhút nhát và chưaquen với nề nếp lớp học, trẻ nói tiếng địa phương là chủ yếu, một số trẻ cơ thể ốmyếu, suy dinh dưỡng ảnh hưởng đến ngôn ngữ như nói ngọng, phát âm không rõ ràng.Nhưng với sự quyết tâm của bản thân, tôi đã không ngừng tìm kiếm, học hỏi, sáng tạo

ra những phương pháp nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mong rằng những việc làmcủa tôi sẽ mang lại kết quả nhất định cho trẻ Đó là lý do tại sao tôi chọn đề tài “Một

số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3 – 4 tuổi tại đơn vị công tác”

* Khảo sát thực trạng:

Qua điều tra thực tế về ngôn nhữ của trẻ trong lớp tôi, tôi nhận thấy kết quả khảosát trước khi thực hiện đề tài như sau:

STT Nội dung khảo sát Đạt Tỷ lệ (%) Chưa đạt Tỷ lệ (%)

1 Khả năng nghe hiểu ngôn

2 Trẻ phát âm chính xác từngữ, ít sử dụng ngôn ngữ địa

phương

3 Trẻ biết đọc thơ diễn cảm, rõràng, đúng ngữ pháp 12/21 57,1 9/21 42,9

4 Trẻ biết kể chuyện diễn cảm,rõ ràng, đúng ngữ pháp 11/21 52,3 10/21 47,7

5 Khả năng giao tiếp tự tin 10/21 47,6 11/21 52,4

Nhìn chung hoạt động của trẻ còn rất chậm, trẻ nhút nhát, sử dụng từ chưa đúngtrong các giờ hoạt động làm quen văn học chưa hứng thú Với tình hình thực tế củalớp tôi phụ trách như vậy, nên tôi rất băn khoăn lo lắng suy nghĩ tìm tòi biện pháp

giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3 - 4 tuổi tại đơn vị”.

2 Biện pháp

2.1.Biện pháp 1: Phát triển ngôn ngữ thông qua xây dựng môi trường thân thiện.

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ Mầm non theo chương trình GDMN hiện hành tậptrung phát triển các kỹ năng nghe, nói, tiền đọc và tiền viết.Chính vì vậy, chúng ta cầnxây dựng môi trường giáo dục thân thiện, an toàn phù hợp với đặc điểm tâm sinh lýtrẻ theo lứa tuổi

* Môi trường ngôn ngữ cho trẻ hoạt động trong phòng, lớp.

Trang trí, sắp xếp phòng, lớp các góc chơi đảm bảo thẩm mĩ, thân thiện, an toàn, phùhợp với nội dung giáo dục Có các đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu đa dạng, phongphú, hấp dẫn trẻ, tạo môi trường ngôn ngữ để trẻ tương tác và phát triển các kỹ năng

Viết các bài thơ, câu chuyện, ca dao, đồng dao, câu đố và có hình ảnh minh họadán trang trí ở góc học tập, góc văn học, thư viện của bé… để trẻ được làm quen vớivăn học chữ viết.

Kỹ năng đọc sớm: Nhận biết các kí hiệu, chữ viết có ý nghĩa; quy luật đọc sách(từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, từ trang đầu đến trang cuối); sự liên tục của câuchuyện

Kỹ năng vận động tinh: Mở sách, lật từng trang, chỉ theo tranh hoặc dòng chữ

Kỹ năng giao tiếp: Lắng nghe cô hoặc bạn kể chuyện; bắt chước những từ hoặccâu nói trong truyện; tự kể lại truyện; trả lời những câu hỏi theo truyện; học từ mới

Kỹ năng nhận thức: Nhớ cốt truyện và tự kể lại; dự đoán diễn biến sẽ xảy ra tiếptheo của câu chuyện; giải quyết vấn đề nảy sinh trong câu chuyện; liên hệ câu chuyệnvới những kinh nghiệm khác

Tùy vào vị trí của lớp mà giáo viên bố trí góc thư viện gần nơi có nhiều ánh sáng,yên tĩnh, ít người qua lại Ở đó có thảm, đệm sẽ làm cho góc này trở nên ấm cúng hơn

và mời gọi hơn với trẻ Trẻ có thể theo đuổi các hoạt động đọc viết do trẻ tự khởixướng hoặc tự thực hiện các kỹ năng phát triển của trẻ

Hình thành góc đọc hấp dẫn nơi mà có những cuốn sách yêu thích của trẻ luôn cósẵn Khuyến khích trẻ mang những cuốn sách hay từ nhà đến lớp để cùng chia sẻ Đặtmột cái đài ở góc đọc, có những chiếc băng đọc chuyện và những quyển truyện tươngứng trong góc này Có thêm những chiếc bút chì màu và bút màu với giấy cho trẻ tự

do viết một mình.Hãy làm cho lớp học của trẻ tràn ngập sách Để sách ở những nơivừa tầm với của trẻ Có những cuốn sách mà cả lớp có thể đọc cùng nhau, những cuốnsách mà trẻ “có thể đọc được” và những cuốn tạp chí, sách nhiều tranh ảnh Ngoài ra, với sự sáng tạo của giáo viên và của trẻ cùng làm những đồ dùng tự tạo

để trang trí góc sách Những khung rối làm từ các vỏ thùng catton, những cuốn sáchlàm từ những bìa lịch cũ, những con rối que, rối bóng , rối ngón tay cho trẻ diễn rối,tập đóng kịch… cũng sẽ góp phần làm cho góc sách trở nên ngộ nghĩnh và sinh độnghơn rất nhiều Khuyến khích trẻ cùng cô trang trí, sắp đặt các đồ dùng trong góc theo

ý thích phù hợp dễ lấy, dễ cất, dễ sử dụng

Trong lớp học, chúng ta cũng có thể tạo môi trường chữ viết xung quanh trẻ ví

dụ như: ghi tên các góc chơi, tên các đồ dùng đồ chơi, ghi tên trẻ trên các sảnphẩm….Việc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ sẽ càng có hiệu quả hơn khi trong các giờhoạt động học có một hệ thống các trò chơi về ngôn ngữ như: Các trò chơi luyện kỹnăng nghe - nói, nói chuyện vòng tròn, đối tác chuyện trò, bảng “nói chuyện” hàngngày (ngày/tháng/thời tiết/sinh nhật), xúc sắc kỳ diệu…

Ngoài việc sắp xếp trang trí môi trường chữ viết ở xung quang lớp thì trong lớp

tôi còn tạo cho trẻ một không gian để trải nghiệm qua góc thư viện của bé.

Thư viện của bé có vai trò quan trọng, thư viện của bé là nơi tạo cơ hội cho trẻđược khám phá, tìm tòi, trải nghiệm, phát triển khả năng sáng tạo Thư viện có thể tạo

ra sự thay đổi tích cực đối với sự tự tin của trẻ, khả năng học tập độc lập và tinh thầntrách nhiệm về việc học của bản thân trẻ, góp phần giúp nhà trường thực hiện tốt mụctiêu giáo dục toàn diện Xây dựng thư viện của bé với hệ thống Giá sách - Truyệnthân thiện” nhằm tạo môi trường giúp trẻ tích cực, chủ động làm quen với “văn hóađọc”, làm quen với cách “đọc” sách, làm quen với các câu chuyện, bài thơ… mộtcách tự nhiên và hứng thú hơn, ngoài ra nơi đây trẻ còn được tìm hiểu, khám phá vàtrải nghiệm những sáng tạo của bản thân, được hoạt động với đồ vật, đồ chơi, … tạo

cơ hội để trẻ tích cực hoạt động

Thư viện được bố trí sắp xếp thuận tiện, hợp lý, đủ ánh sáng, tạo không gian mởcho trẻ dễ dàng tiếp cận các nguồn thông tin, tư liệu trong thư viện Việc trang trí gócsách, đồ dùng đồ chơi phù hợp đặc điểm tâm sinh lý của trẻ Tăng cường các điềukiện cho trẻ được hoạt động cá nhân và theo nhóm nhỏ Trẻ được rèn luyện khả năngquan sát, cảm thụ, giúp trẻ yêu thích văn học, phát triển năng khiếu.Thư viện thânthiện của bé được bố trí đa dạng các góc, như: góc “đọc”, góc vẽ, góc “viết”, gócnghệ thuật, góc cha mẹ đọc cùng con…Chính vì thế nên khi xây dựng thư viện thânthiện tôi luôn chú ý đến các yếu tố sau:

+ Yếu tố khoa học: Các loại giá sách truyện được thiết kế khoa học, trẻ có thểđứng về các phía khác nhau để lựa chọn sách truyện, tranh ảnh bìa sách được bàyngay trên mặt giá thuận tiện cho việc lựa chọn và là nơi trưng bày các sản phẩm hoặctranh truyện, ảnh tư liệu, chữ số, chữ cái của cô và trẻ sưu tầm

+Yếu tố sư phạm, thẩm mỹ: Màu sắc sơn gỗ và vải tự nhiên đảm bảo an toànthân thiện, chính xác, hấp dẫn trẻ, dẫn dắt trẻ trong hoạt động, giúp trẻ có nhữngkhoảng không gian, thời gian đẹp trong thư viện và góc sách truyện

+Yếu tố sáng tạo: Sáng tạo trong thiết kế, chức năng sử dụng đa dạng với mọihoạt động của trẻ

+Yếu tố thực tiễn: Hệ thống giá, túi để sách, truyện, học liệu sưu tầm được làmbằng chất liệu dễ kiếm tìm, an toàn, giá thành hợp lý, có thể phổ biến ở tất cả các cơ

sở giáo dục khác

Ngoài ra cũng cần thêm một số phương tiện, học liệu, đồ dùng do giáo viên và trẻ tựlàm đã bổ sung nguồn tư liệu cho thư viện phong phú, đa dạng hơn tạo điều kiện tốtcho trẻ trong thời gian hoạt động ở thư viện

Để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ đạt kết quả cao thì giáo viên phải chuẩn bị môitrường cho trẻ hoạt động, vì môi trường đóng vai trò rất quan trọng Môi trường có

phù hợp, đa dạng, phong phú thì sẽ gây hứng thú cho trẻ.

*Môi trường ngôn ngữ cho trẻ hoạt động ngoài lớp học

Môi trường bên ngoài cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát triểnngôn ngữ cho trẻ, môi trường bên ngoài còn mang yếu tố chi phối đến tư duy, học tậpcủa trẻ Vì vậy, nếu giáo viên tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt thì sẽ kíchthích trẻ phát triển ngôn ngữ tốt

Môi trường ngoài lớp học được thể hiện qua việc vẽ, cắt dán, trang trí hình ảnhtrên các mảng tường và viết chữ minh họa phù hợp với những hình ảnh đó Những đồdùng đồ chơi ngoài trời, vườn rau của bé, vườn hoa, cây xanh cũng được giáo viênviết chữ phù hợp và qua các lần dạo chơi, tham quan trải nghiệm, hoạt động ngoàitrời… giáo viên cho trẻ đọc, làm quen nhằm mở rộng thêm vốn từ và phát triển khảnăng phát âm cho trẻ

Ví dụ: - Nơi để đồ dùng cá nhân của trẻ như: mũ, ba lô, giầy dép, khăn

mặt, Tôi luôn gắn ảnh kèm theo tên của trẻ Như vậy, hàng ngày trẻ cất đồ dùnghoặc sử dụng đồ dùng vừa đúng qui định, vừa biết tên của mình (của bạn)

- Khi cho trẻ tham quan vườn rau, tôi cho trẻ phát âm tên các loại rau ở trên bảngchỉ dẫn như: Rau muống, rau mồng tơi, cà chua,…để giúp trẻ biết được tên gọi củacác loại rau, giúp trẻ tăng thêm vốn từ

Ngoài ra trong các hoạt động ở mọi lúc mọi nơi lớp tôi cùng với các nhóm lớpkhác luôn sưu tầm để làm ra những quyển sách hấp dẫn để tham gia cùng nhà trườngxây dựng thư viện xanh của nhà trường, tạo điều kiện cho trẻ được tham gia hoạtđộng ở môi trường ngoài lớp cùng các bạn cùng độ tuổi và các anh chị ở độ tuổi khác

2.2 Biện pháp 2: Phát triển ngôn ngữ thông qua các hoạt động học:

a Qua hoạt động khám phá khoa học.

- Qua tiết khám phá khoa học cô cho trẻ tìm hiểu về các sự vật, hiện tượng quen thuộcđối với trẻ Dạy trẻ khám phá khoa học là giúp trẻ tìm hiểu về đặc điểm nổi bật tínhchất, ích lợi của đối tượng đối với con người Qua đó hình thành khái niệm ban đầu về

sự vật, hiện tượng nhằm mục đích phát triển ngôn ngữ cho trẻ

- Đối với các giờ học cô phải sử dụng đồ dùng trực quan, đồ dùng trực quan là nềntảng để tổ chức việc tích cực ngôn ngữ của trẻ, hệ thống câu hỏi của cô phải rõ ràng,ngắn gọn trong khi trẻ trả lời cô hướng dẫn trẻ nói đúng từ, đủ câu không nói cụt lủnhoặc cộc lốc

Ví dụ: Dạy trẻ tìm hiểu về đặc điểm ích lợi của một số loại rau, quả và cách

chăm sóc là giúp trẻ nhận biết tên của rau, quả, gọi đúng tên của rau, quả( rau bắp cải,của su hào, quả cà chua), nhận biết được đặc điểm nổi bật của một số rau, quả( raubắp cải, củ su hào, quả cà chua) và ích lợi của chúng đối với con người và một số món

ăn được chế biến từ chúng Đồng thời qua đó cô giáo dục trẻ cách chăm sóc các loạirau, quả Cô có thể đặt câu hỏi:

+ Đây là rau gì? Con thưa cô cây rau bắp cải ạ

+ Cây rau bắp cải có dạng hình gì? Con thưa cô bắp cải có dạng hình tròn ạ

+ Lá bắp cải có màu gì? Con thưa cô lá bắp cải màu xanh ạ…

b Qua hoạt động làm quen với các tác phẩm văn học.

- Giờ học này có tác dụng làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ ở trẻ, bồi dưỡng nănglực cảm thụ các tác phẩm nghệ thuật và diễn đạt bằng ngôn ngữ văn học cho trẻ

Ví dụ: Khi dạy trẻ đọc thơ bài: “Hoa kết trái” thì trẻ sẽ được phát triển vốn từ qua

việc trẻ trả lời các câu hỏi liên quan đến bài do cô giáo đặt ra:

+ Con vừa được đọc bài thơ gì?

+ Bài thơ nói về điều gì?

+ Trong bài thơ nói đến những loại hoa nào?

+ Bài thơ nhắc nhở các bạn nhỏ điều gì?

Qua hoạt động kể chuyện ngoài việc yêu cầu trẻ trả lời một số câu hỏi liên quanđến câu chuyện cô có thể khuyến khích trẻ kể lại chuyện cùng cô, nhắc lại một số lờithoại của các nhân vật

Trên hoạt động khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là phát triển ngôn ngữnói cho trẻ và còn hình thành phát triển ở trẻ kỹ năng nói mạch lạc mà muốn làmđược như vậy trẻ phải có vốn từ phong phú hay nói cách khác là trẻ cũng được họcthêm được các từ mới qua giờ học thơ, truyện

Để giờ thơ, truyện đạt kết quả cao cũng như hình thành ngôn ngữ cho trẻ thì đồdùng phục vụ cho tiết họcphải đảm bảo:

+ Đồ dùng phải đẹp, màu sắc phù hợp đảm bảo tính an toàn và vệ sinh cho trẻ

+ Nếu là tranh vẽ phải đẹp, phù hợp với câu truyện, phía dưới phải có chữ to giúp choviệc phát triển vốn từ của trẻ được thuận lợi

+ Bản thân giáo viên phải thuộc truyện, ngôn ngữ của cô phải trong sáng, giọng đọcphải diễn cảm, thể hiện đúng ngữ điệu của các nhân vật

Ví dụ 1: Qua bài thơ “Cây bắp cải” tôi muốn cung cấp cho trẻ từ “Sắp vòng

thì nằm ở bên trong được bao bọc bằng những lớp lá già ở ngoài Bên cạnh đó tôicũng chuẩn bị câu hỏi để trẻ trả lời:

+ Cô vừa đọc cho các con nghe bài thơ gì? (Cây bắp cải ạ)

+ Cây bắp cải trong bài thơ đượcmiêu tả đẹp như thế nào?(Xanh man mát)

+ Còn lá bắp cải được nhà thơ miêu tả ra sao? (Sắp vòng quanh ạ)

+ Búp cải non thì nằm ở đâu? (Nằm ở giữa ạ)

- Như vậy qua bài thơ ngoài những từ ngữ trẻ đã biết lại cungcấp thêm vốn từ mới chotrẻ để ngôn ngữ của trẻ thêm phong phú

Ví dụ 2: Qua câu chuyện “Cây rau của thỏ út” tôi sẽ giúp trẻ phát âm một số từ

chưa đúng, Uốn nắn từng chữ, cho trẻ phát âm lại nhiều lần để giúp trẻ ghi nhớ vàphát âm đúng hơn

+ “Thỏ út” thì trẻ thường nói “Xỏ úc”

+ “Không” thì trẻ thường nói “hông”

- Ngoài việc cung cấp cho trẻ vốn từ mới thì việc sửa lỗi nói ngọng, nói lắp cũng vôcùng quan trọng khi trẻ giao tiếp Khi áp dụng vào bài dạy tôi luôn chú trọng đến điềunày và đã kịpthời sửa sai cho trẻ ngay tại chỗ

- Như vậy thơ truyện không những kích thích nhận thức có hình ảnh của trẻ mà cònphát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách toàn diện Trẻ nhớ nội dung câu truyện và biết

sử dụng ngôn ngữ nói là phương tiện để tiếp thu kiến thức

c Các hoạt động học khác:

* Qua hoạt động giáo dục âm nhạc:

Ở trong giờ học âm nhạc trẻ được tiếp xúc với nhiều dụng cụ âm nhạc như trống,phách tre tạo nên giai điệu vui tươi kết hợp với vận động theo nhạc một cách nhịpnhàng Muốn làm được như vậy đòi hỏi trẻ phải có vốn từ nhất là sự giao tiếp bằngngôn ngữ của trẻ được tích lũy và lĩnh hội từ đó giúp trẻ yêu âm nhạc

* Qua hoạt động vận động:

Trong giờ vận động trẻ có thể chơi các trò chơi vận động kết hợp với âm nhạc nhưvừa vận động bài “ Đoàn tàu nhỏ xíu” vừa hát qua đó giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.Hoặc trong khi trể chơi với vòng cô có thể kết hợp hỏi trẻ các màu của vòng:

VD: Chiếc vòng này của cô có màu gì?

Chiếc vòng trên tay cô có dạng hình gì?

Qua các giờ học trên trẻ được rèn luyện về mặt phát âm, có thêm nhiều từ mới vàbiểu tượng ý nghĩa của từ trẻ được rèn luyện thêm về mặt ngữ pháp.Cô giáo còn sửdụng các giờ học này như là một phương tiện để củng cố những ngôn ngữ mà trẻthuđược nhận được

2.3 Biện pháp 3: Qua các hoạt động ngoài giờ học.