Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học lấy trẻ làm trung tâm ở truờng mầm non

Đây là nhiệm vụ quan trọng và cần có sự nỗ lực phấn đấu,quyết tâm cao; cần phải chú trọng công tác xây dựng đội ngủ cán bộ, giáo viên, bồidưỡng chuyên môn cho cán bộ, giáo viên để họ duy

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc -

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC

“LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM” Ở TRƯỜNG MẦM NON

Quảng Bình, tháng 05 năm 2020

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc -

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMMỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC

“LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM” Ở TRƯỜNG MẦM NON

Họ và tên: Bùi Thị Như Hoa Chức vụ: Phó hiệu trưởng Đơn vị: Trường mầm non Hồng Thủy

Quảng Bình, tháng 05 năm 2020

1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:

Đảng và nhà nước ta đã khẳng định: Giai đoạn phát triển của trẻ ở lứa tuổi mầmnon có tính quyết định đến thể lực, nhân cách, năng lực phát triển trí tuệ của trẻtrong suốt cả cuộc đời Những kết quả nghiên cứu về sự phát triển đặc biệt của não

bộ trong những năm đầu tiên của cuộc đời, những nghiên cứu về ảnh hưởng và lợiích của các dịch vụ giáo dục mầm non có chất lượng đã khiến chính phủ ở hầu hếtcác quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam ngày càng quan tâm, phát triểngiáo dục mầm non Chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục ở trường mầm nontốt sẽ có tác dụng rất lớn đến chất lượng giáo dục ở các bậc học tiếp theo, chấtlượng Giáo dục mầm non quyết định tới sự hình thành và phát triển nhân cách toàndiện của trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, trí tuệ và thẩm mỹ Có thể nói nhâncách con người tương lai như thế nào phụ thuộc lớn vào sự giáo dục của trẻ Trườngmầm non Với nhiệm vụ là người cán bộ quản lý chúng tôi luôn “trăn trở, suy nghĩlàm thế nào để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ để trẻ phát triển toàndiện Đức Trí Thể Mỹ Đây là nhiệm vụ quan trọng và cần có sự nỗ lực phấn đấu,quyết tâm cao; cần phải chú trọng công tác xây dựng đội ngủ cán bộ, giáo viên, bồidưỡng chuyên môn cho cán bộ, giáo viên để họ duy trì và phát triển chất lượng giáodục trong môi trường nhà trường; phải làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, nângcao chất lượng giáo dục trẻ nhằm đáp ứng với yêu cầu sự nghiệp giáo dục mầm nontrong thời đại hiện nay

Theo ý kiến của các chuyên gia tại module mầm non thì các nhà giáo dục đềuphải thừa nhận một điều rằng “Cách tiếp cận tốt nhất để giáo dục trẻ đó là lấy trẻlàm trung tâm và ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực nhằm thúc đẩy sựphát triển, tính chủ động, khả năng tư duy phản biện và giải quyết vấn đề của trẻ”Năm học 2019-2020 là năm học tiếp tục thực hiện có hiệu quả chuyên đề “Xâydựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” Mục đích đảm bảo tất cả trẻ đều đượctạo cơ hội học tập qua chơi và bằng nhiều cách khác nhau phù hợp với nhu cầu,

hứng thú và khả năng của bản thân trẻ Đảm bảo về mặt tâm lý cho trẻ và trẻthường xuyên được giao tiếp, thể hiện mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ và trẻvới những người xung quanh.

Để có được chất lượng giáo dục như mong đợi theo chương trình giáo dục mầmnon mà ngành học đã đề ra thì vai trò của người quản lý được khẳng định là vôcùng quan trọng trong phong trào đổi mới về phương pháp dạy học, đó là làm gì đểphá vỡ sự thụ động của người học, phá vỡ kiểu dạy truyền thống của giáo viên: Côgiáo nói, trẻ lĩnh hội và làm theo Việc đổi mới phương pháp giáo dục phải dựa vào

sự phát triển tâm sinh lý của trẻ, yêu cầu phát triển của xã hội, từ đó nhà trườngnhận thấy cần thiết phải thay đổi để đáp ứng được yêu cầu phát triển của trẻ ở mỗigiai đoạn phát triển của xã hội

Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm hiện nay khôngchỉ là phong trào mang tính hình thức mà còn là một yêu cầu bắt buộc với mọi giáoviên Thông thường, ở các giờ thao giảng hay dự thi giáo viên dạy giỏi các cấp, tất

cả giáo viên đều nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp dạy học, tuy nhiên khôngphải giáo viên nào nào cũng thành công như mong muốn Trên thực tế, thực hiệncác hoạt động học tập vui chơi vẫn rơi vào tình trạng giáo viên làm trung tâm

Vì vậy, việc dạy học lấy trẻ làm trung tâm sẽ mở ra một hướng đi mới cho giáoviên trong việc đổi mới phương pháp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Đểgiúp giáo viên hiểu việc tích cực hoá hoạt động của trẻ, trẻ được tự khám phá, trẻđược trải nghiệm bằng các giác quan, chú trọng giáo dục cá nhân kết hợp giáo dụctrong nhóm - lớp, giữa hoạt động chung và hoạt động góc, tăng cường giao tiếpgiữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ Giúp cho giáo viên linh hoạt, sáng tạo, không bị gò

bó khi tổ chức các hoạt động cho trẻ nhất là hoạt động chung có mục đích học tập

và hoạt động góc chơi, giáo viên có thể sử dụng tối đa nguồn nguyên vật liệu sẵn

có ở địa phương để làm phong phú các hoạt động của trẻ, gây được sự chú ý củatrẻ, trẻ ham học, nghiên cứu, tìm tòi, khám phá, giao tiếp ngôn ngữ tình cảm nhằmnâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ trong trường mầm non

Nhận thức tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo lớpcông dân tý hon đáp ứng với yêu cầu và xu thế hội nhập của toàn ngành giáo dụchiện nay thì bản thân là một cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn, tôi luôn trăn trởtìm ra hướng đi, giải pháp mới phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý đứa trẻ và phùhợp với đơn vị mình để việc đổi mới phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâmkhông chỉ là phong trào, không chỉ được nhìn thấy trên bề nổi mà còn được nhânrộng hơn và thực sự đi vào hoạt động thực tiễn Do vậy mà tôi quyết định chọn đề

tài: Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học "lấy trẻ làm trung tâm" ở truờng Mầm non để áp dụng đồng thời nâng cao chất lượng chuyên môn cho giáo viên

mình

1.2 Điểm mới của đề

Bản thân tôi đã tìm tòi nghiên cứu sử dụng một số biện pháp mới có tính khảthi cao, phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường, của địa phương nơi tôi côngtác và có hiệu quả tác động rất lớn về giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đến nâng caochất lượng của nhà trường

Bên cạnh đó, việc vận dụng đề tài này đã có sự chuyển biến thật sự đối với

sự phát triển toàn diện của trẻ, tạo điều kiện cho trẻ học tập qua chơi bằng nhiềucách khác nhau, phù hợp với nhu cầu hứng thú và khả năng của bản thân trẻ, trẻ tựtin, mạnh dạn, chủ động trong mọi hoạt động

Với khả năng nghiên cứu của bản thân và do đặc thù công việc cùng vớiđiều kiện, sáng kiến này chỉ đề cập đến việc đánh giá thực trạng thực hiện chuyên

đề của đội ngũ giáo viên và các biện pháp chỉ đạo chuyên đề có hiệu quả trongcông tác quản lý trường Mầm Non

1.3 Phạm vi áp dụng đề tài:

Đề tài tôi nghiên cứu đang được áp dụng ở trường mầm non tôi đang côngtác và cũng có thể áp dụng cho các đơn vị giáo dục mầm non trên địa bàn huyện,tỉnh

Nội dung đề tài được viết trên tinh thần tổng hợp những kinh nghiệm của bảnthân trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục mầm non.

2 PHẦN NỘI DUNG 2.1 Thực trạng trước khi nghiên cứu các biện pháp

Tổ chức các hoạt động giáo dục theo quan điểm " Lấy trẻ làm trung tâm'' Đốivới giáo dục Mầm non nói chung và giáo dục mầm non Lệ Thuỷ nói riêng, là yêucầu xuyên suốt trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục mầm non Đội ngũgiáo viên mầm non đã được tập huấn về chuyên đề “ Xây dựng trường mầm nonlấy trẻ làm trung tâm” Sở giáo dục, Phòng giáo dục đã chỉ đạo trường mầm nonđẩy mạnh việc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ theo quan điểm" Lấy trẻ làmtrung tâm" phù hợp với điều kiện thực tế của trường, lớp và khả năng của trẻ.Nhưng thực tế đội ngũ giáo viên vẫn chưa được trang bị đủ cơ sở lý luận về “Dạyhọc lấy trẻ làm trung tâm” Hoạt động dạy học còn nhiều hạn chế, đặc biệt là khâuđổi mới phương pháp dạy học dưới sự ảnh hưởng mạnh mẽ bởi phương pháp dạyhọc truyền thống, bên cạnh đó môi trường học tập, cơ sỡ vật chất, thiết bị đồ dùng

đồ chơi chưa đáp ứng yêu cầu, như xây dựng môi trường chưa phù hợp, chưa hấpdẫn, chưa sáng tạo, sử dụng khai thác thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi đang cònhạn chế Vì vậy việc" Lấy trẻ làm trung tâm” mới chỉ thực hiện ở hình thức cho trẻđược thảo luận theo nhóm, trẻ được phát biểu ý kiến Vậy nên ngay đầu năm họcbản thân tôi đã tham mưu với nhà trường cần đặt ra nhiệm vụ cho cán bộ quản lý,giáo viên là phải luôn tìm tòi, sáng tạo, tự học, tự bồi dưỡng bản thân để luôn cónhững đổi mới, những sáng tạo trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻcũng như công tác xây dựng môi trường trong và ngoài lớp

Song trên thực tế khi đi vào thực hiện tại đơn vị tôi nhận thấy có được nhữngthuận lợi và gặp phải một số khó khăn sau:

Thuận lợi:

Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo từ phía phòng GD&ĐT đặcbiệt là bộ phận chuyên môn, sự ủng hộ của các cấp Ủy Đảng, chính quyền địa

phương, các ban ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội và nhân dân trên địa bàntrường đóng cả vật chất lẫn tinh thần, đưa ra những giải pháp, chiến lược giúp nhàtrường từng bước tháo gỡ những khó khăn đến nay nhà trường đã có đủ phòng họckiên cố cho trẻ học tập và vui chơi Mua sắm được tương đối các trang thiết bị, đồdùng, đồ chơi phần nào đã đáp ứng được việc thực hiện chương trình giáo dục mầmnon hiện nay.

Môi trường sư phạm xanh - sạch- đẹp và an toàn, thu hút được trẻ đến trườngđạt và vượt kế hoạch giao, 100% trẻ được bán trú và được học theo chương trìnhđúng độ tuổi

Nhà trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên về thời gian, định hướngxây dựng kế hoạch chỉ đạo giáo viên áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trungtâm cũng như trang bị đầy đủ các tài liệu học tập bồi dưỡng cho giáo viên Bêncạnh đó các nhóm lớp xây dựng điểm được nhà trường tạo điều kiện trang bị tươngđối đầy đủ về cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ

Đa số giáo viên đã nắm được việc xây dựng kế hoạch giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm để tổ chức tốt các hoạt động học tập, vui chơi, có trách nhiệm cao, có ýthức tự học, tự bồi dưỡng với tinh thần phấn đấu vươn lên, tích cực tiếp thu kếhoạch, chương trình bồi dưỡng của nhà trường

Đội ngũ giáo viên đa số có ý thức tự học, tự bồi dưỡng và nhận thức đúngđắn về mục tiêu "xây dựng truòng mầm non lấy trẻ làm trung tâm” trong trườngmầm non

Việc tổ chức bồi dưỡng chuyên môn trong nhà trường được thực hiện thườngxuyên, có nề nếp, sinh hoạt tổ chuyên môn đầy đủ theo định kì

Giáo viên tích cực sưu tầm nguyên vật liệu, làm đồ dùng đồ chơi, trang trítrong và ngoài lớp để phục vụ tốt cho các hoạt động của trẻ

Phụ huynh học sinh quan tâm và phối hợp tốt với nhà trường trong việcchăm sóc giáo dục trẻ, xây dựng, tu sửa cơ sở vật chất

Với bản thân tôi được đồng chí Hiệu trưởng nhà trường quan tâm, tạođiều kiện đi tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, học tập tham quan các trườngbạn về các mô hình, phương pháp đổi mới ở các trường trong và ngoài huyện,đồng thời bản thân tích cực tự nghiên cứu tài liệu, học hỏi, trao đổi với đồngnghiệp.

Khó khăn:

Địa bàn xã rộng, đại bộ phận người dân làm nông nghiệp đời sống vật chấtcòn gặp nhiều thiếu thốn, nên có ảnh hưởng không nhỏ tới công tác xã hội hóa giáodục của nhà trường, của địa phương

Mặc dù các đồ dùng, đồ chơi trang thiết bị phục vụ cho chuyên đề được tăngtrưởng nhưng chưa được đồng bộ, hiện đại, trang thiết bị dạy và học, đồ dùng đồchơi ngoài trời còn hạn chế

Chất lượng đội ngũ chưa thực sự đồng đều, một số giáo viên trẻ kinh nghiệmcòn non nớt, số giáo viên lớn tuổi thì khả năng thực hành áp dụng quan điểm giáodục lấy trẻ làm trung tâm còn hạn chế

Một số giáo viên còn túng túng chưa biết đổi mới phương pháp dạy học hiệnđại để khai thác phát triển năng lực trên trẻ, khả năng xây dựng kế hoạch áp dụngquan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm còn vụng về, cảm thấy thiếu tự tin, cô chỉmong sao truyền đạt hết yêu cầu của nội dung bài, sợ phải chờ đợi trẻ Giờ học củatrẻ trở nên nhàm chán, trẻ ít tập trung vì cứ nhìn cô hướng dẫn sử dụng, cô nóinhiều, cô làm còn mình rất thụ động, dẫn đến tình trạng trẻ không thực hiện đượcđầy đủ nội dung bài giáo viên muốn dạy cho trẻ

Một số phụ huynh chưa quan tâm, hiểu biết ít nên khả năng phối hợp vớiNhà trường và giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ còn hạn chế

Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện

pháp nâng cao chất lượng dạy học "lấy trẻ làm trung tâm" ở truờng Mầm non nhằm

tìm ra những cái mới phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của đơn vị theo hướng đi

của riêng mình nhằm mục đích xây dựng đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên mônvững vàng đáp ứng yêu cầu của ngành học

2.2 Điều tra thực tiễn:

Tính linh hoạt, sáng tạo trong việc áp dụng phương pháp dạy học lấy trẻ làmtrung tâm của giáo viên tại đơn vị còn hạn chế, còn lúng túng trong việc kết hợpgiữa phương pháp hiện đại và phương pháp truyền thống, chưa phát huy được tínhtích cực chủ động của trẻ, trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin, chủ động thamgia vào các hoạt động, chất lượng khảo sát đầu năm tỷ lệ mặt bằng chung chấtlượng của các lĩnh vực còn thấp, tỷ lệ không đạt 12,7%

Trước thực trạng trên, Là một cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn tôi xácđịnh trách nhiệm của mình trong việc nâng cao chất lượng dạy học lấy trẻ làmtrung tâm trong trường mầm non là một nhiệm vụ hết sức quan trọng nhằm đưachất lượng chăm sóc - giáo dục trẻ của nhà trường ngày một phát triển đi lên, xứngđáng là địa chỉ tin cậy của các bậc phụ huynh trong và ngoài địa bàn

2.3 Các giải pháp:

2.3.1 Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngủ:

Vào đầu năm học tôi đã tham mưu với nhà trường tiến hành khảo sát nănglực của tất cả giáo viên nhằm phân loại để có kế hoạch bồi dưỡng thích hợp, đối vớigiáo viên có tay nghề còn non, giáo viên hạn chế một số lĩnh vực chú trọng bồidưỡng thêm phương pháp dạy, cách tổ chức hoạt động giáo dục qua dạy thao giảng,

dự giờ thường xuyên đồng thời bồi dưỡng công tác tự học tập của giáo viên Đốivới giáo viên khá, tốt thì bồi dưỡng năng lực sư phạm, kỹ năng, tác phong, sự sángtạo linh hoạt cho giáo viên Để nâng cao chất lượng dạy học lấy trẻ làm trung tâmchúng tôi đã đưa ra những hình thức cụ thể sau:

* Xây dựng chuyên đề: Năm học 2019-2020 này theo chủ trương của ngành

tiếp tục thực hiện chuyên đề “phát triển vận động” và chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” Sau khi bồi dưỡng cho giáo viên nắm chắc

về lý thuyết của các chuyên đề, ban giám hiệu chúng tôi chỉ định giáo viên có năngkhiếu chuyên môn về các chuyên đề này cùng với chúng tôi xây dựng tiết dạy mẫu

ở các hoạt động, các lĩnh vực, sau đó chúng tôi góp ý, xây dựng giáo án, chuẩn bị

đồ dùng trực quan chu đáo, đầy đủ rồi mới tiến hành dạy cho toàn thể giáo viênxem và rút kinh nghiệm Những lần dự giờ đó tôi tổ chức cho giáo viên thảo luận

về những ưu và khuyết của tiết dạy sau đó đi đến kết luận chung để thống nhấtchuyên môn trong trường Do đó đến thời điểm này trường tôi đa số đều nắm vữngcác phương pháp lấy trẻ làm trung tâm qua các hoạt động, biết làm đồ dùng, đồchơi phục vụ cho các môn học một cách sáng tạo, biết tạo môi trường học tập cho

trẻ ở mọi lúc mọi nơi và tích hợp các phương pháp nhuần nhuyễn, phù hợp

* Tổ chức các hội thi: Hội thi, hội giảng thường xuyên sẽ giúp giáo viên

mạnh dạn, bình tĩnh, tự tin khi lên lớp Để đạt được thành tích đòi hỏi mỗi giáoviên phải trau dồi năng lực sư phạm, nghệ thuật lôi cuốn trẻ, phải chịu khó suy nghĩtìm tòi, học hỏi đồng nghiệp, bạn bè…Từ đó trình độ chuyên môn và tay nghề củagiáo viên được nâng lên Phong trào thi đua gắn liền với các hội thi sẽ làm cho khíthế thi đua của trong nhà trường càng sôi nổi, có tác dụng tuyên truyền tới các bậcphụ huynh Trong năm qua trường tôi đã tổ chức tốt các hội thi như: Hội thi “Giáoviên dạy giỏi”cấp trường, hội thi “ Xây dựng khu vui chơi phát triển vận động” cấptrường Sau các hội thi tổng kết rút kinh nghiệm, khen thưởng kịp thời những cánhân có thành tích xuất sắc Qua các hội thi rút ra được nhiều kinh nghiệm về nângcao chất lượng giáo dục và là dịp để cô và trẻ thể hiện những tài năng của mình qua

đó được học hỏi lẫn nhau và năng lực sư phạm được nâng lên rõ rệt

* Chỉ đạo khu điểm, lớp điểm: Chỉ đạo điểm là đòn bẩy phong trào, là cơ

sở để nâng cao năng lực chuyên môn và chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ Từ

đó để nhân ra diện rộng về chất lượng giáo dục trong toàn trường Trong năm học2019-2020 tôi đã tham mưu với lãnh đạo nhà trường lên kế hoạch chỉ đạo các lớpđiểm về cơ sở vật chất, đồ dùng trang thiết bị dạy học, đồ chơi, trang trí lớp, tạomôi trường giáo dục thân thiện, tổ chức các hoạt động, Qua chỉ đạo điểm, giáo

viên đã học tập thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn, chất lượng giáo dục trẻ đượcnâng lên đồng thời chúng tôi lên kế hoạch đánh giá chất lượng giáo dục, khảo sátchất lượng các lớp đúng thực chất kết quả giáo dục của trẻ Đánh giá kết quả củagiáo viên, cán bộ quản lý phải có sự kiểm tra xác suất, thực chất kết quả Từ đó cóbiện pháp chỉ đạo tích cực, bổ sung những thiếu sót, kịp thời chấn chỉnh, bồi dưỡngcho giáo viên cách đánh giá, phát hiện những cháu có kiến thức còn hạn chế để bồidưỡng, ôn luyện thêm.

Với biện pháp này giáo viên luôn trăn trở, tìm tòi, sáng tạo hơn trong việcgiáo dục trẻ, trong xây dựng kế hoạch và phương pháp ôn luyện kiến thức cho trẻthêm vào các thời điểm trong ngày để đạt hiệu quả

2.3.2 Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động:

Như chúng ta đã biết mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau

về thể chất, tình cảm, xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hoá và tâm lý Do đó,mỗi trẻ em có hứng thú, cách học và tốc độ học tập khác nhau và chúng đều có thểthành công, trẻ học bằng chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gìchúng đang hứng thú và đang thực hiện Chính vì vậy xây dựng môi trường hoạtđông cho trẻ trải nghiệm là tất yếu của việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp nhữngđiều kiện tự nhiên - xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc,giáo dục trẻ ở trường mầm non Hiệu quả của những hoạt động này nhằm góp phần

thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ, cụ thể:

*Môi trường trong lớp học:

Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học thêmlôi cuốn trẻ, tôi đã chỉ đạo giáo viên cần tạo nên một môi trường trong lớp học vớinhững màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh Môi trường có không gian, cách sắp xếpphù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ, thể hiện đượcđặc điểm của địa phương, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm lớp

Phân chia giữa các góc rõ rệt Sắp xếp các góc để giáo viên có thể dễ dàngquan sát, giám sát được toàn bộ hoạt động của trẻ Thiết kế các góc chơi phù hợpvới diện tích và phù hợp với độ tuổi Các góc chơi được trang trí hình ảnh đẹp mắt,vừa với tầm mắt của trẻ, hình ảnh to, rõ, đẹp đảm bảo tính thẩm mỹ Bố trí góc chơi

và tên gọi của góc phù hợp với đồ dùng đồ chơi được bố trí trong các góc

Trang trí lớp học với các màu sắc hài hòa, tránh bị ô nhiễm màu sắc

Đối với các góc chơi: Đủ số lượng góc để trẻ chơi hàng ngày đảm bảo phùhợp với độ tuổi; Bố trí hợp lí với diện tích của lớp, sắp xếp các góc động, tĩnhkhông gần nhau; Đồ dùng, đồ chơi trong các góc được sắp xếp gọn gàng, đồ dùngphải phong phú về thể loại có nguyên vật liệu mang tính mở (lá cây, hột hạt…), sảnphẩm hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện…Có sản phẩm mua sẵn, sản phẩm cô

và trẻ tự làm, sản phẩm của địa phương đặc trưng văn hóa vùng miền ( Trang phục,dụng cụ lao động…) Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu an toàn, vệ sinh, phù hợpvới thể chất và tâm lí của trẻ mầm non Đặc biệt là các đồ dùng đồ chơi tự tạo cóthể cho trẻ lắp ráp được

Không lạm dụng vẽ tranh cố định trên tường, không trang trí che chắn ánhsáng cửa sổ

Đồ dùng các góc bổ sung theo giai đoạn, không sắp xếp toàn bộ đồ dùng đồchơi sẵn trong các góc Có sử dụng tranh ảnh là sản phẩm của cô và trẻ trong quátrình khai thác chủ đề

* Môi trường bên ngoài lớp học: Là yếu tố góp phần tích cực trong các

hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ Xây dựng môitrường ngoài lớp học phù hợp, an toàn, sạch đẹp, hấp dẫn sẽ tạo cơ hội cho trẻ hoạtđộng, đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ Khi bố trí các góc, khu vực hoạt động ngoàitrời, tôi chú ý chỉ đạo giáo viên lưu ý xác định rõ ràng nội dung của từng khu hoạtđộng; Mỗi góc, khu vực hoạt động có nhiều loại học liệu, đồ chơi và phương tiện,trong đó có loại đặc trưng cho từng góc, khu vực, tạo cơ hội cho trẻ tham gia hoạtđộng; Đồ chơi, học liệu, trang thiết bị ở các góc, khu vực hoạt động đảm bảo an

toàn, vệ sinh, không có đồ sắc nhọn, không độc hại, được vệ sinh sạch sẽ, được bảodưỡng định kì, sửa chữa kịp thời, tạo hình ảnh và ấn tượng riêng của trường, lớp.

* Môi trường xã hội:

Môi trường xã hội đặc biệt được nhấn mạnh ở đây là môi trường giao tiếptrong trường mầm non, bao gồm sự giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữatrẻ với những người xung quanh Môi trường này vừa mang tính chất sư phạm, vừamang tính chất gia đình

Đối với trẻ cần thân thiện, ân cần Hành vi, cử chỉ, lời nói, thái độ của giáoviên đối với trẻ và những người xung quanh luôn mẫu mực để trẻ noi theo Giáoviên cần tạo cho trẻ cảm giác an toàn về mặt tâm lý, được yêu thương, được tôntrọng và đáp ứng nhu cầu chính đáng Luôn đối xử công bằng với trẻ, có như thế trẻmới hòa đồng và được phát triển tự nhiên Giáo viên cần nhạy cảm để tận dụng cácmối quan hệ giữa trẻ với trẻ để giáo dục trẻ và có sự thống nhất giữa trường mầmnon, gia đình và cộng đồng xã hội trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ

Việc sử dụng cơ sở vật chất trong lớp học và ngoài lớp học một cách có hiệuquả, đảm bảo an toàn, đáp ứng yêu cầu phát triển thể chất, nhận thức, tình cảm,thẩm mỹ, là một nội dung mà giáo viên luôn phải nghiên cứu hàng ngày trong quátrình chăm sóc giáo dục trẻ, phải linh động, sáng tạo trong việc tận dụng môitrường, trang trí nó, làm đẹp nó, làm mới nó mổi ngày để có sự đổi mới trong nộidung cho trẻ khám phá; Ví dụ cũng là vườn hoa, vườn rau, hôm nay cô hướng dẫntrẻ chăm sóc cây, tưới nước cho cây nhưng ngày mai cô hướng dẫn trẻ quan sátvườn hoa, vườn rau phát hiện có gì mới lạ so với hôm qua hoặc khu vui chơi cátnước, hôm nay cô hướng dẫn cho trẻ xây lâu đài trên cát, chơi câu cá nhưng hômsau cô cho trẻ chơi chìm nổi để biết vì sao con thuyền giấy, phao bơi nổi trên mặtnước còn những hòn đá lại chìm Như vậy, việc sử dụng môi trường xung quanhvào chăm sóc giáo dục trẻ gắn liền với kế hoạch giáo dục của từng giáo viên nhómlớp, mức độ sử dụng sáng tạo đến đâu đòi hỏi người lập kế hoạch phải nghiên cứu

kỹ, người duyệt kế hoạch phải gợi ý mở rộng để có sự đa dạng trong các hoạt động

sử dụng môi trường trong và ngoài lớp

Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là thực

sự cần thiết và quan trọng, nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổchức, hướng dẫn cho trẻ thoả mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua

đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện, Một môi trường sạch

sẽ, an toàn, vừa sức, có sự bố trí khu vực chơi và học trong lớp và ngoài lớp phùhợp, mở rộng hiểu biết của trẻ,kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo Môitrường giao tiếp cởi mở,thân thiện giữa cô và trẻ,giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môitrường xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẽ, giãi bày tâm sự, nguyệnvọng,mong ước của trẻ với cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểunhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng caohơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn

2.2.3 Chỉ đạo xây dựng kế hoạch và lập kế hoạch ”lấy trẻ làm trung tâm”

Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm không chỉ truyền đạt kiến thức cho các cháu mộtcách thụ động mà các nhà giáo cần phải tạo ra các điều kiện, các cơ hội để mọi đứatrẻ được chủ động, sáng tạo, được tích cực hoạt động, tự chiếm lĩnh kiến thức vàkinh nghiệm Để đạt được điều này, người giáo viên cần nắm được hứng thú, nhucầu, trình độ, khả năng của từng trẻ trong lớp, trên cơ sở đó lựa chọn được nộidung, phương pháp phù hợp với từng nhóm, từng cá nhân trẻ Giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm phải đảm bảo trẻ: Hứng thú, nhu cầu, kỹ năng, thế mạnh của mỗi trẻ đềuđược hiểu, đánh giá đúng và được tôn trọng Mỗi trẻ đều có cơ hội tốt nhất để thànhcông

Mặt khác trong quá trình giáo dục, trẻ em vừa là đối tượng của hoạt động,vừa là chủ thể của hoạt động Con người thường thích khám phá những điều mới lạ,trẻ em cũng vậy, muốn trẻ học tập tích cực, giáo viên không dạy trẻ cái mà trẻ đãbiết, nên dạy cái trẻ cần, điều mà trẻ thích Nói một cách khác, xây dựng kế hoạch

tổ chức các hoạt động phải hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm của quá trình giáodục.

Xây dựng kế hoạch giáo dục là rất cần thiết, giúp giáo viên dự kiến kế hoạch,chủ động tổ chức các hoạt động giáo dục một cách có hiệu quả, do đó khi xây dựng

kế hoạch không nên mang tính hình thức và đối phó

Để trẻ thực sự trở thành trung tâm của việc xây dựng kế hoạch giáo dục thìtrước hết người giáo viên cần có một quan điểm xuyên suốt luôn luôn hướng vàotrẻ, căn cứ vào khả năng, nhu cầu, kinh nghiệm sống của trẻ để xác định mục tiêu,nội dung cụ thể Tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáodục, có nghĩa là tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động như : Trẻđược học qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá tìm tòi, được giao tiếp chia sẽvới bạn và học từ mọi người, trẻ suy ngẫm, suy nghĩ vận dụng những điều đã lĩnhhội được vào việc giải quyết các tình huống, trẻ được trao đổi diễn đạt chia sẽ suynghĩ và mong muốn Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, gợi mở giúp trẻ chiếm lĩnhkiến thức

Quá trình giáo dục ( phát triển chương trình giáo dục) đòi hỏi người giáo viênphải thực hiện các hoạt động : Xây dựng kế hoạch - tổ chức thực hiện kế hoạch -đánh giá kế hoạch - điều chỉnh kế hoạch cho thời gian tiếp theo Để thực hiện tốtviệc xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm thì trước hết người giáo viên phải:

- Xác định mục tiêu: việc xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm được thể hiệnngay từ việc xác định mục tiêu và cách viết mục tiêu vì vậy mục tiêu trong kếhoạch phải căn cứ vào:

+ Khả năng tiếp thu kiến thức, nhu cầu học tập khám phá, sở thích của từng trẻtrong lớp, đây là kết quả được lựa chọn từ việc theo dõi, quan sát hàng ngày, tuần,tháng

+ Nội dung giáo dục cho từng độ tuổi để xác định mục tiêu phù hợp khả năngkinh nghiệm sống của trẻ, đáp ứng yêu cầu của chương trình, phù hợp với vùngmiền, với trường lớp Do đó mục tiêu giáo dục, nhất là mục tiêu cho một bài học