Giả thuyết khoa họcĐối với chủ đề “Sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX”, dạy học theo dự án sẽ tạo cơ hội cho học sinh hoạt động nhóm, trải nghiệm thực tiễn cuộ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT ĐÔ LƯƠNG 3
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
Dạy học dự án vào dạy học chủ đề “ Sơ kết Lịch sử Việt Nam
từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX” Lịch sử 10 - THPT
Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN
Môn : Lịch sử Tổ: Khoa học xã hội SĐT: 0988262166
Năm học : 2019 - 2020
Trang 2PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài.
Trong chương trình giáo dục phổ thông, môn Lịch sử giữ một vị trí rất quantrọng trong việc giáo dục tư tưởng, tình cảm đạo đức và truyền thống cho học sinh.Qua môn học giáo dục hình thành phẩm chất, có lòng yêu nước nồng nàn, yêuCNXH, biết suy nghĩ độc lập, hành động tập thể, và có tổ chức, nhận rõ kết quảhoạt động của mình, phát triển tối đa tinh thần chủ động đáp ứng yêu cầu xây dựng
và bảo vệ tổ quốc XHCN Dạy học tốt bộ môn Lịch sử nhằm góp phần vào thựchiện mục tiêu chiến lược của Đảng về đào tạo thế hệ trẻ, tiếp tục sự nghiệp cáchmạng của cha anh, đưa đất nước phát triển và hội nhập Trong đó, những tri thứclịch sử truyền thống có ý nghĩa rất quan trọng
Thực tế, tình yêu nước bắt đầu từ tình yêu quê hương Nhà văn hoá Xô viết
Ilyu-E-ren-bua từng nói: "Lòng yêu nước bắt đầu từ lòng yêu những vật tầm
thường nhất, yêu các cây trồng trước nhà, yêu cái phố nhỏ đổ ra bờ sông v v”.
“Quê hương nghĩa nặng tình cao” (Hồ Chí Minh) mà đi xa ai cũng nhớ, khổ đau
lại càng muốn về
Thật vậy! Một con người yêu Tổ quốc thiết tha thì càng yêu quê hương mìnhsâu sắc, càng yêu quê hương thì càng yêu Tổ quốc và ngược lại Quê hương và Tổquốc tác động lẫn nhau, bổ sung cho nhau làm phong phú tình cảm của mỗi conngười Chính vì thế mà trong sự hình thành nhân cách của học sinh, lịch sử truyềnthống có ý nghĩa rất quan trọng
Trong vài thập kỷ gần đây, do sự phát triển nhanh chóng của khoa học, kỹthuật và công nghệ, cũng như quá trình hội nhập quốc tế đã dẫn đến nền kinh tếnước ta trở thành nền kinh tế - tri thức Trong nền kinh tế - tri thức, kiến thức và kỹnăng của con người là nhân tố quyết định sự phát triển của xã hội Nhiệm vụ quantrọng đặt ra cho nền giáo dục là ngoài việc trang bị cho học sinh những kiến thứctối thiểu, cần thiết, các môn học cần tạo ra cho học sinh các năng lực nhất định đểkhi tham gia sản xuất hoặc nghiên cứu khoa học, họ có thể thích ứng được với cácyêu cầu của xã hội Quan điểm của Đảng về vấn đề này thể hiện ở mục tiêu giáodục nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước hiện tại
và tương lai Trong đó đặc biệt chú trọng đổi mới nội dung, phương pháp dạy học,thi, kiểm tra và đánh giá chất lượng giáo dục Và “ Dạy học phải gắn liền với thựctế, giải quyết được các vấn đề, các yêu cầu của thực tế” Dạy học theo dự án là mộthình thức dạy học trong đó học sinh thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, gắnliền với thực tiễn, kết hợp lý thuyết với thực hành và đánh giá kết quả Kết quả củadự án là một sản phẩm hành động có thể giới thiệu được Sử dụng dạy học theo dự
án không chỉ giúp học sinh hứng thú, chủ động trong học tập mà còn rèn luyện,củng cố rất nhiều kỹ năng Tuy nhiên việc sử dụng dạy học dự án mới chỉ áp dụng
ở các trường đại học và cao đẳng Hiện nay có rất ít giáo viên THPT hiểu biết vềdạy học dự án và rất hiếm giáo viên sử dụng hình thức này trong giảng dạy Căn cứ
Trang 3vào đặc điểm môn học và với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng dạy học,
tôi chọn đề tài: Vận dụng phương pháp dạy học dự án vào dạy học chủ đề “Sơ
kết lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX” Lịch Sử 10 – THPT.
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu, xây dựng: dạy học dự án vào dạy học chủ đề “Sơ kết lịch sử
Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX” Lịch Sử 10 – THPT Nhằm nâng
cao sự liên hệ giữa lý thuyết với thực tiễn, thực hiện hiệu quả đổi mới phương phápdạy học Phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo, tạo tính hứng thú trong học tập,giúp học sinh được trải nghiệm thực tiễn cuộc sống, góp phần hình thành một sốphẩm chất năng lực của học sinh; góp phần thực hiện giáo dục hướng nghiệp, địnhhướng phân luồng, cung cấp nhân lực trực tiếp cho địa phương
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài giải quyết các vấn đề sau:
- Tổng quan cơ sở lí luận và thực tiễn của dạy học gắn liền với trải nghiệm
- Thiết kế tiến trình dạy học dự án qua chủ đề “Sơ kết lịch sử Việt Nam từnguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX”
- Tiến hành thực nghiệm sư phạm tại đơn vị công tác và các đơn vị khác
- Khảo sát kết quả thử nghiệm đề tài thông qua lấy ý kiến của đồng nghiệp
và học sinh
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Nghiên cứu áp dụng cho học sinh khối 10 tại đơn vị công tác trong nămhọc 2018 – 2019 và 2019 -2020
- Nghiên cứu xây dựng chủ đề dạy học “Sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồn
gốc đến giữa thế kỷ XIX” bằng dạy học dự án.
- Phạm vi và khả năng nhân rộng cho tất cả các đối tượng học sinh, áp dụngcho dạy học đại trà ở tất cả các trường THPT, góp phần phân luồng học sinh sauTHPT
5 Phương pháp nghiên cứu
Ở đề tài này tôi đã thực hiện các phương pháp như sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp chuyên gia
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp nghiên cứu quan sát các sản phẩm hoạt động của học sinh
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
- Phương pháp thống kê
Trang 46 Giả thuyết khoa học
Đối với chủ đề “Sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ
XIX”, dạy học theo dự án sẽ tạo cơ hội cho học sinh hoạt động nhóm, trải nghiệm
thực tiễn cuộc sống, phát triển tư duy sáng tạo và niềm đam mê trong học tập, để từđó cố gắng nỗ lực học tập để đạt kết quả tốt hơn Mặt khác sự hợp tác các bạntrong nhóm sẽ tạo cơ hội cho sự phát triển các năng lực giao tiếp, trình bày Nhưvậy phương pháp dạy học dự án sẽ có hiệu quả cao hơn về chất lượng dạy học sovới áp dụng phương pháp dạy học truyền thống
7 Những đóng góp của đề tài
Đề tài: Dạy học dự án qua chủ đề “Sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc
đến giữa thế kỷ XIX”, có những đóng góp về lý luận và thực tiễn như sau:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về dạy học dự án
- Làm sáng tỏ thực trạng xây dựng và tổ chức dạy học theo chủ đề trong cácnhà trường phổ thông hiện nay
- Dạy học dự án qua chủ đề “Sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến
giữa thế kỷ XIX” Giúp người học vận dụng kiến thức bài học ngay vào thực tiễn
cuộc sống Đồng thời khắc sâu kiến thức và hoạt động nhóm sẽ phát huy sự sángtạo của học sinh
Trang 5PHẦN II - NỘI DUNG CHƯƠNG 1 – CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Cơ sở lý luận của đề tài
''Dự án'' được hiểu theo nghĩa phổ thông là đề án, một dự thảo hay một kếhoạch, trong đó đề án, dự thảo hay kế hoạch này cần được thực hiện nhằm đạt mụcđích đề ra
1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài:
Có nhiều đề tài vận dụng phương pháp dạy học dự án cụ thể như phươngpháp dạy học dự và bước đầu thực nghiệm “Dạy học dự án” vào bộ môn lịch sử
của một số trường THPT… Nhưng đề tài dạy học dự án qua chủ đề “Sơ kết lịch sử
Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX”, mới ở phương pháp tổ chức và thiết
kế nội dung theo hướng trải nghiệm, sáng tạo Học sinh làm việc chủ yếu theonhóm, có thể vận dụng kiến thức liên môn để đóng vai, thuyết minh, phỏng vấn.Hoạt động trải nghiệm dạy học dự án ngoài phạm vi nhà trường còn nhằm mụcđích nâng cao ý thức trách nhiệm của đoàn viên, thanh niên đối với đất nước.Phương pháp dạy học dự án qua chủ đề giúp giáo viên có thể tham khảo, sử dụngmột cách sáng tạo, hiệu quả trong dạy học và thông qua kết quả thực nghiệm cóđối chứng để kiểm chứng tính khả thi của đề tài
1.2.1 Dạy học theo dự án
Là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ họctập phức hợp, có mục tiêu rõ ràng, gắn với thực tiễn, kết hợp lí thuyết với thựchành Người học được hướng dẫn để thực hiện các công việc như tự lập kế hoạch,tự triển khai thực hiện kế hoạch, kiểm tra, điều chỉnh, tự đánh giá quá trình và kếtquả thực hiện Hình thức làm việc chủ yếu là theo nhóm, kết quả của dự án lànhững sản phẩm cụ thể, được trình bày rõ ràng, có thể giới thiệu được
Quan điểm đổi mới dạy học hiện nay là tăng tính hành động, vận dụng kiếnthức giải quyết những vấn đề thực tiễn của nguời học, phát huy tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của người học, dạy học theo dự án là một trong những hình thứcthực hiện được quan điểm này
1.2.2 Các bước tiến hành của dạy học theo dự án
Dạy học theo dự án được thực hiện theo 5 bước như sau:
Bước 1: Xác định chủ đề, nhiệm vụ học tập và nghiên cứu gắn với yêu cầucủa môn học
- Có thể khởi đầu bằng ý tưởng học sinh quan tâm hoặc những định hướng,chỉ dẫn của giáo viên
Trang 6- Cần tạo ra một tình huống xuất phát, một nhiệm vụ cần giải quyết, trong đóchú ý đến việc liên hệ với hoàn cảnh thực tiễn xã hội và đời sống, chú ý hứng thúcủa người học cũng như ý nghĩa của đề tài.
Bước 2: Xây dựng kế hoạch thực hiện:
- Học sinh với sự hướng dẫn của giáo viên xây dựng đề cương lập kế hoạchthực hiện
- Xác định mục tiêu của dự án
- Hình dung nội dung chi tiết và các công việc cụ thể, cách thức thực hiện,các điều kiện cần thiết như nguồn tư liệu, thiết bị cần thiết, kinh phí, người thamgia,…Dự kiến thời gian, địa điểm triển khai công việc, phân công người thực hiện,dự kiến sản phẩm cần đạt.Tất cả vấn đề trên được trình bày trong đề cương hoạtđộng và kế hoạch thực hiện
- Khơi gợi sự hứng thú: Tập thể nhóm phải động viên, khích lệ thể hiện sựsay mê, hứng khởi trong việc nhận nhiệm vụ và hoàn thành nhiệm vụ
Bước 3: Các nhóm thực hiện nhiệm vụ dự án:
- Thu thập thông tin: Từ sách báo, tạp chí, mạng internet, khảo sát, điều tra,phỏng vấn, thực địa…
- Xử lí thông tin: Tổng hợp, phân tích dữ liệu (có thể biểu hiện bằng sơ đồ,biểu đồ )
- Thảo luận thường xuyên giữa các thành viên trong nhóm để giải quyết cácvấn đề và kiểm tra tiến độ
- Xây dựng sản phẩm: Tập hợp các kết quả thành một sản phẩm cuối cùng.Bước 4: Giới thiệu sản phẩm trước tập thể lớp
- Trình bày, giới thiệu sản phẩm bằng các cách: Bài viết, Powerpoint, bảnđồ, tranh ảnh, mô hình, kể cả việc đóng kịch, kể truyện, phỏng vấn…
Bước 5: Đánh giá kết quả đạt được so với mục tiêu xác định
- Học sinh tự rút ra những bài học từ việc học theo dự án: Đã học được gì?Hình thành được những thái độ tích cực nào? Có hài lòng về kết quả thu đượckhông? Đã gặp những khó khăn gì và đã giải quyết như thế nào? Những cảm nhậncủa cá nhân sau khi thực hiện xong một dự án?
- Giáo viên: Đánh giá chất lượng sản phẩm giới thiệu, kết quả tự đánh giá,phương pháp làm việc
1.3 Cơ sở thực tiễn của đề tài:
1.3.1 Thực trạng dạy và học Lịch sử ở trường THPT.
Trang 7Bộ môn Lịch sử ở trường THPT có vai trò quan trọng trong việc cung cấpcho học sinh những kiến thức cơ bản, khách quan, có hệ thống về lịch sử xã hộiloài người (lịch sử dân tộc Việt Nam) từ khi xuất hiện đến nay, góp phần bồidưỡng lòng yêu nước, yêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, tinh thầnđoàn kết dân tộc với hội nhập quốc tế, ý thức góp phần xây dựng và bảo vệ tổ quốc
xã hội chủ nghĩa, niềm tự hào, niềm tin tưởng vào sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốtcủa Đảng cộng sản Việt Nam và thắng lợi của công cuộc đổi mới đất nước, rènnhững kĩ năng cần thiết, những thao tác tư duy cơ bản
Những năm gần đây, bộ môn Lịch sử ở trường THPT đã có nhiều thay đổitích cực về nội dung, phương pháp dạy học Phần lớn giáo viên hiện nay ở cáctrường đã nhận thức được việc cần phải đổi mới phương pháp dạy học lịch sử theohướng tích cực lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực, chủ động, sángtạo của học sinh trong quá trình học tập Nhiều phương pháp dạy học mới đượcgiáo viên tiến hành trong quá trình giảng dạy như: dạy học dự án, thảo luận nhóm,dạy học nêu vấn đề…đã mang lại kết quả tốt, giúp học sinh có thể lĩnh hội kiếnthức một cách tốt hơn và đồng thời cũng cho bản thân người giáo viên cảm thấyhứng thú, say mê với sự nghiệp
Tuy nhiên thực trạng dạy và học Lịch sử ở trường THPT hiện nay vẫn cònnhiều bất cập dẫn đến chất lượng dạy và học chưa cao Việc thay đổi từ quan niệm
“người thầy làm trung tâm” sang “học trò là trung tâm” chưa đem lại kết quả cao
Đa số học sinh đều cảm thấy học lịch sử khó nhớ và nhanh quên, các em thườngnhầm lẫn về thời gian xẩy ra sự kiện, về địa danh, tên cuộc khởi nghĩa, nhân vậtlịch sử Và đặc biệt đa số học sinh không hiểu được bản chất các sự kiện lịch sử,không giải thích được ý nghĩa của các sự kiện lịch sử, vai trò công lao của nhân vậtlịch sử….Bên cạnh đó việc ôn tập, củng cố kiến thức cũng chưa được quan tâmchú ý của giáo viên, học sinh không được hướng dẫn phương pháp tự học, tựnghiên cứu tìm hiểu và ôn tập kiến thức Kiến thức lịch sử chưa có tính liên hệthực tiễn, kiến thức hàn lâm, nặng nề
Từ thực trạng trên đã đặt ra một yêu cầu bức thiết cho môn Lịch sử nói riêng
và các môn học khác ở trường phổ thông nói chung phải có những biện pháp đổimới nhằm phát huy những thế mạnh bộ môn và khắc phục những hạn chế để chấtlượng giáo dục được nâng cao
1.3.2 Thực trạng của vấn đề dạy học dự án vào dạy học chủ đề ở trường THPT.
Khi thực hiện đề tài này, tôi đã tiến hành khảo sát, điều tra GV và HS trườngTHPT Đô Lương 3 bằng một số câu hỏi, tôi đã thu được những kết quả đáng kể, từđó hiểu được các mặt nhận thức, thái độ và hành vi của HS về dạy học dự án vàodạy học chủ đề cụ thể như sau:
* Nhận thức của giáo viên và học sinh
Trang 8Trong quá trình thực hiện đề tài, để tìm hiểu về nhận thức, thái độ vàphương pháp tổ chức dạy học dự án vào dạy học chủ đề sơ kết lịch sử Việt Nam từnguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX của GV qua môn lịch sử, tôi đã tiến hành điều tra,khảo sát, trao đổi ý kiến với các GV đang giảng dạy ở một số trường trong huyện
Đô Lương kết quả như sau:
Về nhận thức: phần lớn số GV được điều tra có nhận thức đầy đủ và đúng
đắn về vấn đề dạy học dự án vào dạy học chủ đề sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồngốc đến giữa thế kỷ XIX (60%), còn lại 40% GV nhận thức tương đối đầy đủ vàchưa đầy đủ
Về thái độ: 70% GV có thái độ tích cực đối với việc dạy học dự án vào dạy
học chủ đề sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX Tuy vậy,vẫn còn một bộ phận GV chưa có thái độ đúng đắn trong việc dạy học dự án vàodạy học chủ đề sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX cho HScủa mình Bên cạnh đó, một số GV lại nghĩ rằng muốn thực hiện được dự án nàycho HS cần phải có các chương trình hỗ trợ của nhà nước và phải có nguồn kinhphí lớn
rằng có thể sử dụng cả dạy học dự án và dạy học truyền thống, Tuy nhiên, các GVthường sử dụng dạy học truyền thống vì rất khó có thể tổ chức các hoạt động nhómcho HS một cách thường xuyên do điều kiện, thời gian và cơ sở vật chất của cáctrường phổ thông Về phương pháp dạy học muốn đạt hiệu quả cao thì phải sửdụng các phương pháp dạy học tích cực, phát huy tính năng động, sáng tạo và chủđộng của HS, khắc phục những hạn chế về cơ sở vật chất của trường học Thực tếđánh giá về mức độ dạy học nội dung này qua các tiết dạy học dự án của mình, các
GV cũng thẳng thắn nói rằng chỉ thỉnh thoảng mới đề cập đến một cách sơ sài vàqua loa Nguyên nhân chủ yếu là do kiến thức trong bài nhiều, mà thời gian và cơ
sở vật chất còn rất hạn chế
*Kết quả khảo sát thực trạng dạy học dự án vào dạy học chủ đề:
- Kết quả điều tra từ GV
Bảng 1.1 Kết quả điều tra thực trạng phát triển dạy học dự án vào dạy học chủ đề
Rất cầnthiết
Cần thiết Không cần
thiết
1 Việc rèn luyện năng lực, kĩ
năng thực hành cho học sinh
Trang 9Thầy (cô) có thường xuyên tổ
chức hoặc hướng dẫn cho học
sinh lập dự án dạy học chủ đề
tại địa phương hay không?
Thườngxuyên
Thỉnh thoảng Không bao
giờ
3 Thầy (cô) chọn hình thức nào
để tổ chức dạy học dự án vào
dạy học chủ đề cho học sinh?
Kiểm trađánh giá
Dạy kiến thứcmới
Chuẩn bị bài
ở nhà
4 Phương pháp hoặc kĩ thuật
dạy học nào được sử dụng dạy
chủ đề ?
PP dạyhọc theodự án
PP dạy học giảiquyết vấn đề
PP bàn taynặn bột
5
Thái độ của HS khi được
hướng dẫn dạy học dự án vào
dạy học chủ đề?
Rất hứngthú
Hứng thú Không hứng
thú
- Kết quả điều tra từ HS
Bảng 1.2 Kết quả điều tra năng lực học tập chủ đề của học sinh THPT
Rất quan trọng Quan trọng Không quan trọng
1 Em đánh giá như
thế nào về vai trò
của việc học tập
dự án theo hoạt
giành bao nhiêu
thời gian tìm hiểu
3 Em có thực hiện
kế hoạch học tập
đã đề ra khi học
Có Không Không có kế hoạch
Trang 10tập 1dự án chủ đề
Đầy đủ Chưa đầy đủ Hiểu ít Tích
cực Tiêu cực
380
Về nhận thức: qua các số liệu điều tra có thể thấy rằng phần lớn HS ở các
trường phổ thông đều cho rằng môn lịch sử là môn phụ, các em chủ yếu chỉ chú ýđến các môn như toán, lí, hóa…cho nên khi được hỏi các em đều có nhận thứcchưa đầy đủ (chiếm tới 55, 2%), Đặc biệt, còn tới 35,6% các em HS hiểu biết rất
ít, thậm chí chưa biết
Qua điều tra cho thấy việc nhận thức của HS THPT còn rất hạn chế và chưađầy đủ hoặc có cái nhìn sai lệch, phiến diện Như vậy, qua kết quả điều tra có thểthấy rằng: hiện nay, việc đưa các nội dung giáo dục dạy học dự án vào dạy học chủ
đề vào trong các bài học ở nhà trường phổ thông, đặc biệt là các bài học lịch sửchưa nhận được sự quan tâm thích đáng
Về thái độ: đa số HS khi được hỏi đều có thái độ tích cực và tỏ ra rất hứng
thú (63,1%) Đặc biệt các em thích thú khi tham gia các hoạt động nhóm, vì theocác em hoạt động nhóm thoải mái mà khả năng ghi nhớ kiến thức lại cao, đồngthời các em có thể phát huy tinh thần đoàn kết giữa các thành viên trong tổ, tronglớp với nhau
Câu hỏi điều tra:
Trang 11Hãy nêu những hiểu biết của em về quá trình dựng nước và giữ nước?
Kết quả điều tra ban đầu của học sinh về quá trình dựng nước và giữ nước:
Số lượng( em) 70/380 90/380 120/ 380 80/380
1.3.3 Đánh giá thực trạng phát triển dạy học dự án vào dạy học chủ đề trong dạy học sinh học ở các trường THPT tại huyện Đô Lương, Nghệ An
Qua bảng số liệu trên, tôi có một số đánh giá như sau:
- Việc phát triển dạy học dự án vào dạy học chủ đề cho HS hiện nay rất được quantâm để thực hiện Tất cả 95% GV được khảo sát đều chọn phướng án “rất cầnthiết” và 5% chọn phương án “cần thiết” để dạy học dự án vào dạy học chủ đề cho
HS
- Về mức độ thường xuyên tổ chức hoạt động dạy học dự án vào dạy học chủ đề:Có 40.1% GV được khảo sát cho là thỉnh thoảng có tổ chức dạy học dự án vào dạyhọc chủ đề Có đến 56.7% GV chưa bao giờ tổ chức các hoạt động dạy học dự ánvào dạy học chủ đề, và chỉ có 3.2% GV là thường xuyên tổ chức hoạt động nàycho HS Nhìn chung số giáo viên có thái độ tích cực phần lớn đơn thuần là việcxây dựng làm sao chỉ truyền đạt hết kiến thức cho học sinh nắm được mà khôngcần quan tâm đến bất cứ nội dung nào khác
- Về thái độ của học sinh khi được hướng dẫn dạy học chủ đề dạy học: có 38%hứng thú, 15% rất hứng thú, có tới 47 % không hứng thú, điều này cho thấy cầnphải thay đổi phương pháp và hình thức tổ chức dạy học dự án vào dạy học chủ đề,để tạo hứng thú say mê học tập cho người học
- Cảm nhận lĩnh hội kiến thức trong quá trình học tập chủ đề có tới 55,25% gặp rấtnhiều khó khăn; 37% gặp nhiều khó khăn và 7.75% gặp ít khó khăn Tuy rằng các
em nhận thức được kiến thức lĩnh hội có ý nghĩ quan trọng trong cuộc sống songviệc học tập các chủ đề gặp nhiều khó khăn Điều đó cho thấy học sinh chưa làmquen nhiều với dự án vào dạy học chủ đề, và còn rất lúng túng với các dạng bài tập
“mở” khi đọc hiểu để trả lời câu hỏi hoặc vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn
đề thực tiễn
Do vậy, qua nghiên cứu, thể hiện thành công dạy học dự án vào dạy học chủ
đề ở đơn vị công tác tôi muốn chia sẻ một số kinh nghiệm trong việc đổi mới xây
dựng dạy học dự án qua chủ đề “Sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa
thế kỷ XIX” Lịch Sử 10 – THPT.
Trang 12- Phân tích được tầm quan trọng của Lịch sử dựng nước và giữ nước Truyềnthống yêu nước của dân tộc Việt nam thời phong kiến.
- Học sinh hiểu và biết thêm về vai trò của nhân dân Việt Nam trong quátrình lao động sáng tạo, xây dựng đất nước còn phải liên tục cầm vũ khí chung sức,đồng lòng tiến hành hàng loạt các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm bảo vệ độclập Tổ quốc
- Học sinh biết, hiểu và thực hành tốt các loại bài viết nghị luận xã hội; thựchiện các bài phỏng vấn, phong cách ngôn ngữ chính luận…qua đó trình bày đượcsuy nghĩ của bản thân về vấn đề dựng nước và giữ nước hiện nay
- Trách nhiệm của học sinh trong việc bảo vệ và gìn giữ đất nước hiện nay
- Biết và nắm được chính sách Pháp luật của Đảng và nhà nước trong việcbảo vệ đất nước hiện nay
2.1.2 Kỹ năng
- Rèn luyện cho HS kĩ năng xác định kiến thức cơ bản
- Rèn luyện kĩ năng tổng hợp vấn đề, so sánh, phân tích
- Rèn luyện kĩ năng thu thập, sử lý tư liệu, ứng dụng công nghệ thông tin (PowerPoint – Word), xây dựng các video…vào việc xây dựng bài thuyết trình
- Rèn khả năng làm việc hiệu quả theo nhóm
- Sử dụng bản đồ tư duy để phát triển các ý tưởng cá nhân về một chủ đề nàođó, biết cách sử dụng kĩ thuật KWL, biết sử dụng các phàn mềm Power Point,Word, Prezi… chèn hình ảnh, âm thanh, tạo video… tạo nên sản phẩm báo cáo dự
án học tập
Trang 13- Kĩ năng quan sát và thể nghiệm đời sống; kĩ năng trình bày một vấn đề; kĩnăng tranh luận, thảo luận; kĩ năng xây dựng một bài thuyết trình của bộ môn Lịchsử…
- Phát triển kĩ năng thuyết trình, giao tiếp, thiết lập được bài phỏng vấn, xâydựng được kịch bản
- Rèn luyện kĩ năng sống
+ Tính hợp tác giữa các thành viên trong công việc; sự chia sẻ; sự phân côngcông việc theo năng lực; sự khéo léo trong giao tiếp; sự khoa học trong kế hoạchhọc tập và làm việc; Cách thức và những nguyên tắc khi liên hệ công việc và đềnghị hợp tác với các tổ chức; Thói quen làm việc đúng thơi gian, khả năng vượtthử thách, tháo gỡ khó khăn Phát huy được năng lực riêng, sở trường của ngườihọc; khả năng giao tiếp, thuyết trình, hùng biện, tổ chức sự kiện, kĩ năng vi tính,tin học
+ Xây dựng những kĩ năng sống cơ bản trong HS sau khi thực hiện dự án, kĩnăng giao tiếp được nâng lên; cách thức làm việc khoa học hơn; tinh thần hợp tácgiữa các thành viên trong tập thể thể lớp sẽ được nâng lên.Từ đó các em sẽ biếtcách tổ chức các sự kiện riêng của lớp một cách hiệu quả
2.1.3 Thái độ
- Bước đầu hình thành ý thức say mê nghiên cứu khoa học
- Tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tích cực ủng hộ các chủ trươngcủa Đảng và nhà nước.Tham gia vào việc tuyên truyền giáo dục ý thức, bồi dưỡnglòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc
- Tích cực bồi dưỡng ý thức vươn lên trong học tập, xây dựng và bảo vệ Tổquốc
- Có thái độ phê phán, tố cáo các hành vi, vi phạm pháp luật về xuyên tạccác giá trị lịch sử…
3.1.4 Các năng lực hướng tới hình thành và phát triển ở học sinh qua dự án
- Góp phần hình thành các năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giaotiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực tư duy tổng hợp sự kiện lịch sử; năng lực sử dụng số liệu thống kê;năng lực sử dụng bản đồ, biểu đồ, tranh ảnh; năng lực khảo sát thực tế
2.2 Đối tượng dạy học của bài học:
- Dự án thực hiện cho học sinh khối 10 THPT
2.3 Ý nghĩa của bài học:
Tìm hiểu về Lịch sử từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XIX là việc làm rất nhiều
ý nghĩa và đang được ngành giáo dục và nhiều ban ngành quan tâm Trong chương
Trang 14trình môn học Lịch sử và các môn học khác của hệ THPT đều có bài hướng dẫnhọc sinh tìm hiểu về lĩnh vực này Bên cạnh đó, vấn đề cho học sinh tìm hiểunguồn gốc dựng nước và giữ nước cũng là một chủ trương lớn trong ngành giáodục để giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị của lịch sử, qua đó giáo dục ý thức bảotồn và phát huy các giá trị lịch sử của địa phương, của đất nước và nhân loại Với tầm quan trọng như vậy đòi hỏi giáo viên cần có những định hướng đúngđắn cho học sinh, đồng thời khơi gợi được tình yêu quê hương đất nước với môitrường, tài nguyên thiên nhiên với bản sắc văn hóa truyền thống; Từ đó nâng cao ýthức tôn trọng, giữ gìn, ý thức trách nhiệm, góp phần bồi đắp tâm hồn, hình thànhnhân cách, khơi dậy tình yêu quê hương đất nước và niềm tự hào dân tộc trong thế
hệ trẻ hôm nay Tuy nhiên, thời gian hạn chế của tiết học không đủ để các em thểhiện sự tìm tòi, hiểu biết của mình, chưa giúp các em có một cái nhìn toàn cảnh vàkhơi gợi tình yêu một cách sâu sắc Mặt khác, các nội dung học tập về: Quá trìnhdựng nước và giữ nước, truyền thống yêu nước của dân tộc việt, Hiện đang nằm ởcác môn học khác nhau Vì vậy, việc cấu trúc, sắp xếp lại một số nội dung dạy họcgần giống nhau, có liên quan chặt chẽ với nhau ở các môn học trong chương trìnhgiáo dục hiện hành, xây dựng thành các chủ đề theo định hướng phát triển năng lựccó ý nghĩa quan trọng đối với đổi mới phương pháp dạy học: vận dụng các phươngpháp, hình thức tổ chức dạy học, hoạt động giáo dục tích cực; đổi mới kiểm trađánh giá; giảm tải trong quá trình dạy học và nâng cao chất lượng giáo dục
Thông qua việc thực hiện dự án, học sinh được tham gia các hoạt động ngoạikhoá trong những vai trò khác nhau như một báo cáo viên khoa học, người dẫnchương trình, phóng viên, diễn viên Học sinh sẽ được chủ động thiết kế các hoạtđộng tìm kiếm và xử lý thông tin, làm việc theo nhóm nội dung, trao đổi, tranhluận để xây dựng một kịch bản thống nhất và triển khai chương trình hoạt độngngoại khóa…qua đó học sinh vận dụng được kiến thức để giải quyết nhiều vấn đềkhác trong quá trình học tập và đời sống
2.4 Thiết bị dạy học, tư liệu, học liệu:
TT Thiết bị, tư liệu, học liệu
Chuẩn
bị của thầy
Chuẩn
bị của trò
xx
Trang 15- Phần mềm Word, Power Point của Microsoft
- Phần mềm chỉnh sửa video clip
- Các phần mềm khác
x
Tư liệu
in
- Sách giáo khoa: Lịch sử 10; Ngữ Văn 10; Giáo
dục công dân 12; (NXB Giáo dục)
Đồ
dùng
-Tranh ảnh, bản đồ, phim tư liệu
- Các sản phẩm mẫu của học sinh
- Khung tranh triển lãm
xxx
Phân tích đượcnhững thuậnlợi và khó
khăn của quátrình dựngnước và giữnước
Nhận xét vềcông cuộc chiếnđấu bảo vệ Tổquốc của nhândân ta, qua đó
rút ra bài họccho mình trongcông cuộc bảo
vệ đất nước hiệnnay
Liên hệ thực tếhiện nay đấtnước ta đang
những khókhăn gì trongquá trình bảo
vệ đất nước
+ Vai trò,
tầm quan
Thống kê được các cuộc
Phân tích đượcnhững đặc
Liên hệ thực tế
vai trò của các
Giải thích được vì sao
Trang 16điểm của nền kinh tê, văn hóa nước ta dưới thời phong kiến.
cuộc kháng chiến chống ngoại xâm với công cuộc bảo
vệ tổ quốc hiện nay
lòng yêu nước của dân tộc ta được hình thành từ rất sớm
nghiệp giữ nước
Nêu được nét đặc trưng của truyền thống yêu nước thời phong kiến
Phân tích đượcnhững giá trị của lịch sử củadựng nước và giữ nước
Liên hệ thực tế
công cuộc gìn giữ và bảo vệ chủ quyền đất nước hiện nay
Thiết kế ý tưởng, giải pháp phát triểnkinh tế, bảo vệgiá trị lịch sử văn hóa của nhân dân tronggiai đoạn hiện nay
HS trong việc bảo tồn các giá trị lịch sử truyền thống của đất nước
Giải thích được các trách nhiệm công dân của HS trong việc bảo tồn các giá trị lịch sử truyền thống của đất nước
Liên hệ thực tế
trách nhiệm côngdân của HS trong bảo vệ các giá trị lịch sử truyền thống củađất nước
Giải thích được ý nghĩa của việc HS cùng chung taybảo vệ các giá trị lịch sử truyền thống của đất nước
- Góp phần hình thành các năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp,hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực tư duy tổng hợp sự kiện; năng lực sử dụng số liệu thống kê; năng lực
sử dụng bản đồ, biểu đồ, tranh ảnh; năng lực khảo sát thực tế
2.6 Câu hỏi và bài tập
2.6.1 Câu hỏi mức độ nhận biết
Câu 1: Nêu một vài thành tựu tiêu biểu thời dựng nước.
Câu 2: Trình bày một số cuộc kháng chiến tiêu biểu trong lịch sử Việt Nam
từ nguồn gốc đến thế kỷ XIX
Câu 3: Thống kê các cuộc kháng chiến theo trình tự niên đại, vương triều,
người lãnh đạo và kết quả
Trang 17Câu 4: Hoàn thành bảng sau
2.6.2 Câu hỏi thông hiểu
Câu 1: Phân tích những đặc điểm của nền kinh tế, văn hóa nước ta dưới thời
phong kiến?
Câu 2: Tại sao có thể xem đặc trưng cơ bản của truyền thống yêu nước Việt
Nam thời phong kiến là chống giặc ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc?
Câu 3: Phân tích nguyên nhân dẫn đến các cuộc chiến tranh phong kiến.
Các cuộc chiến tranh này đã gây ra những hậu quả gì đối với sự phát triển của
nước ta?
Câu 4: Vận dụng kiên thức đã học em hãy, phân tích giá trị của việc bảo vệ
chủ quyền đất nước hiện nay?
2.6.3 Câu hỏi vận dụng
Câu 1: Có ý kiến cho rằng: “Những cuộc kháng chiến chống xâm lược trong
các thế kỷ X – XIX đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho các cuộc đấutranh ở giai đoạn sau này” Em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
Câu 2: Đánh giá vai trò của phong trào Tây sơn đối với sự phát triển của
lịch sử dân tộc ta ở cuối thế kỷ XVIII
Câu 3: Nhận xét hoạt động ngoại giao của các triều đại Lý, Trần, Lê sơ.
Đảng và nhà nước ta cần vận dụng như thế nào đối với công cuộc xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc hiện nay?
Câu 4: Chứng minh nền văn hóa Đại Việt thời Lý – Trần – Hồ đạt đến trình
độ phát triển cao và toàn diện
2.6.4 Câu hỏi vận dụng cao
Trang 18Câu 1: Qua kiến thức đã học về các cuội đấu tranh chống ngoại xâm của
dân tộc ta từ thê kỷ X đến cuối thế kỷ XVIII em hãy rút ra bài học cho công cuộcbảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay?
Câu 2: Là một HS em sẽ làm gì để góp phần bảo vệ và phát huy các giá trị
lịch sử truyền thống dựng nước và giữ nước trong giai đoạn hiện nay?
2.7 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Khởiđộng vàgiao
nhiệm vụ
- Tiếp nhận nhiệm
vụ của GV giao về tìm hiểu những vấn
đề của dự án
Tổng quan về các thời kỳ xây dựng
và phát triển đất nước
+ Tìm hiểu vai trò, tầm quan trọng củacác cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc
+ Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong kiến
+Trách nhiệm của
HS hiện nay đối với đất nước trong hoàn cảnh mới
- Điền nội dung vào phiếu điều tra
- GV nêu tính cấp thiết chủ đề
và chuyển giao nhiệm vụ cho
HS bằng các câu hỏi
- Cung cấp tư liệu, hình ảnh mang tính chất
hỗ trợ HS
- Hướng dẫn
HS, hoàn thànhphiếu điều tra thành lập nhóm
- Hướng dẫn vàcùng HS kí hợpđồng
- Thành lập đượcnhóm
- Bàn kế hoạch hoạt động
- Hợp đồng được
kí kết
- Học sinh nêu được những hiểu biết ban đầu có thể chưa đầy đủ
về các nội dung liên quan đến bàihọc
Trang 19để thành lập nhóm.
-Thành lập được nhóm và kí kết hợpđồng với GV
Tuần 1
Hoạtđộng 2:
Xây dựngkế hoạchhoạt động
Trên cơ sở các nhiệm vụ được giao, HS thực hiện các nhiệm vụ theo nhóm và công việc này được thực hiệnngoài lớp học
- Sau khi thành lập nhóm các nhóm xây dựng kế hoạch làm việc
- Các nhóm HS dựa trên phiếu địnhhướng hoạt động phân công nhiệm
vụ, xây dựng kế
hoạch sinh hoạt nhóm để hoàn thành nhiệm vụ
- Trợ giúp HS xây dựng kế
hoạch hoạt động của nhóm
- Trợ giúp HS trong quá trình thực hiện nhiệm vụ
- Hỏi đáp thêm một số vấn đề để làm rõ nội dung chủ đề và các công việc cần thực hiện
- Đề cương chi tiết cho từng chủ
đề ở các nhóm
- Bản phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên và thời gian cho việc hoàn thành nhiệm vụ
Tuần 1 - 2 Hoạt
động 3:
Thực hiệndự án
- Học sinh và các nhóm HS làm việc
ở nhà
- HS làm việc cá nhân và nhóm theo kế hoạch đề ra:
- Thu thập thông tin, xử lý thông tin,tổng hợp kết quả nghiên cứu của cácthành viên trong nhóm
- Viết báo cáo kết quả nghiên cứu củanhóm và chuẩn bị
- Chuẩn bị kế
hoạch thực hiệndự án, phiếu đánh giá sản phẩm và những
hỗ trợ khác choviệc thực hiện dự án của HS
- Hỗ trợ HS
- Kế hoạch thực hiện dự án của nhóm: Phân côngnhiệm vụ, thống nhất địa điểm và cách thức tiến hành
Trang 20Báo cáo
và đánh giá nhiệm
vụ thực hiện
- Báo cáo kết quả làm việc của nhóm
- Lắng nghe và đánh giá sản phẩm của nhóm khác
- Thảo luận và tổngkết vấn đề nghiên cứu
- Lắng nghe cácnhóm trình bày
- Nêu câu hỏi-Tiến hành đánh giá sản phẩm của các nhóm
- Nhận xét và tổng kết hoạt động nhóm
- Bản thuyết trìnhbáo cáo kết quả tìm hiểu
(video…)
- Bảng đánh giá hoạt động của cá nhân trong nhóm
- Kết quả đánh giá sản phẩm củanhóm
2.7.2 Tiến trình dạy học
- Dự án thực hiện trong 1 tuần (2 tiết)
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
TUẦN 1:
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG VÀ GIAO NHIỆM VỤ
1 Mục tiêu:
- Xây dựng được các nội dung chủ đề cần tìm hiểu
- Thành lập được các nhóm theo sở thích
- Phổ biến nhiệm vụ cho các nhóm
- Rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm
2 Thời gian: Tuần 1 – tiết 1, tiết 2.
3 Cách thức tổ chức hoạt động
- GV cho HS xem một số hình ảnh về các nhân vật lịch sử Việt Nam
Trang 21
Yêu cầu học sinh nhận xét, cho biết: Vai trò của các cuộc kháng chiến đối với lịch
sử dân tộc?
- GV giới thiệu dự án cho học sinh:
- GV nhận xét và vào dự án: Qua hình ảnh chúng ta vừa tìm hiểu đã cho thấy tầm
quan trọng của việc xây dựng và bảo vệ đất nước Vậy làm thế nào để phát huy
được trách nhiệm của HS trong việc bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của cha ông
ta để lại cũng như trách nhiệm của bản thân đối với vấn đề về bảo vệ tài nguyên vàmôi trường, bảo vệ Tổ quốc
Bước 1: GV và HS cùng thảo luận để xác định nội dung của dự án
Nội dung 1: Khái quát các thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước
Nội dung 2: Vai trò, tầm quan trọng của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc
Nội dung 3: Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong kiến
Nội dung 4: Trách nhiệm của HS hiện nay đối với đất nước trong hoàn cảnh mới
- GV dùng bảng K – W – L ( biết- mong muốn- học), khảo sát ý kiến cúa HS đểbiết được nền tảng kiến thức trước khi các em làm dự án, các em mong muốn họchỏi những gì qua dự án, từ đó có sự hướng dẫn và điều chỉnh dự án cho phù hợp
- GV hướng dẫn HS thực hiện kỹ thuật KWL để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.( Phụ lục 1)
Bước 2: Thành lập nhóm
- GV phát phiếu thăm dò sở thích nhóm (Phụ lục
II) GV phát trước 3 ngày để HS nghiên cứu và
điền
- HS điền phiếu số 2 ( Phụlục II)
- GV Công bố kết quả sắp xếp nhóm theo sở thích - HS Các nhóm bàn bạc bầu
nhóm trưởng, thư kí
Bước 3: GV giao nhiệm vụ cho từng nhóm, hướng dẫn lập kế hoạch nhóm.
GV phân công nhiệm vụ cho các nhóm
Ban 2: Ban chuyên môn (Nhiệm vụ: Xây dựng nội dung hội thảo trình bày trên
Powerpoint và có bản word đi kèm) Chia làm 4 nhóm tương ứng với các nội dungcủa dự án
nhiệm vụ
Tên nhómtự đặt
1 Khái quát các thời kỳ xây dựng và phát triển
đất nước
Trang 22Tìm hiểu vai trò, tầm quan trọng của các cuộc
kháng chiến bảo vệ Tổ quốc
3 Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam
thời phong kiến
4 Trách nhiệm của HS hiện nay đối với đất
nước trong hoàn cảnh mới
- Học sinh trong các lớp đều trong vai người tham gia dự hội thảo (Nhiệm vụ: tìmhiểu các tư liệu về các chủ đề của bài học)
- GV hướng dẫn lập kế hoạch nhóm, kế hoạch làm việc của cả lớp trong thời gian
thực hiện dự án
Bước 4: Phát phiếu học tập định hướng (Phụ lục IV) và gợi ý cho học sinh một số
nguồn tài liệu có thể tham khảo giúp hoàn thành nhiệm vụ
- HS nghiên cứu phiếu học tập định hướng
- Lắng nghe, ghi chép, hỏi GV những nội dung chưa hiểu
- GV giải đáp những thắc mắc từ phía người học (cách thức tổ chức, nội dung triểnkhai…)
Bước 5: Kí hợp đồng học tập ( Phụ lục V )
- Rèn luyện được kĩ năng làm việc nhóm
- Góp phần hình thành kĩ năng thu thập thông tin, phỏng vấn, điều tra thực tế
Trang 23- Kỹ năng trình bày vấn đề và viết báo cáo
2 Thời gian: Tuần 1 Cách thức tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV giúp đỡ, định hướng cho HS và các nhóm trong quá trình xây dựng
kế hoạch làm việc
Bước 2: Giải đáp thắc mắc cho HS Giúp đỡ HS khi HS yêu cầu.
Bước 3: Các nhóm HS dựa trên phiếu định hướng hoạt động phân công nhiệm vụ,
xây dựng kế hoạch sinh hoạt nhóm để hoàn thành nhiệm vụ
- Viết nhật kí và biên bản làm việc nhóm
- Sắp xếp các nội dung đã tìm hiểu nghiên cứu được
- Chuẩn bị tổ chức báo cáo kết quả làm việc thông qua powerpoint thuyết trình và
tổ chức trò chơi, thảo luận, tiểu phẩm, triển lãm : nội dung, tổ chức, cơ sở vậtchất, thiết bị
3 Sản phẩm
- Đề cương chi tiết cho từng chủ đề ở các nhóm
- Bản phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên và thời gian cho việc hoànthành nhiệm vụ
+ Nhóm dẫn chương trình viết lời dẫn xây dựng các câu hỏi giao lưu với khán giảgiữa các báo cáo
- Ban chuyên môn sưu tầm các tài liệu về nội dung bài học (Tìm kiếm và thu thậpthông tin: các địa chỉ, mạng, qua sách báo, tạp chí, tranh ảnh, số liệu (niên giámthống kê)…tư liệu lịch sử, địa lí nói về quá trình dựng nước và giữ nước
- Phân tích và xử lí thông tin, tổng hợp kết quả nghiên cứu của các thành viêntrong nhóm Trong quá trình xử lí thông tin, các nhóm phải hướng đến việc làm rõcác vấn đề đặt ra trong đề cương nghiên cứu
Trang 24- Viết báo cáo kết quả nghiên cứu của nhóm và chuẩn bị trình bày trước lớp
2 Thời gian: học sinh tự sắp xếp thời gian và thực hiện nhiệm vụ.
5 Các nhóm hoàn thành sản phẩm: chuyển đến tất cả các bạn trong lớp để đọc
trước và chuẩn bị các câu hỏi (có thể chuyển qua email, copy hoặc in sẵn) Họcsinh nhận được bài trình bày của các nhóm, nghiên cứu và chuẩn bị các câu hỏi.TUẦN 2: tiết 1
HOẠT ĐỘNG 4: BÁO CÁO VÀ ĐÁNH GIÁ
1 Mục tiêu:
- Học sinh báo cáo được kết quả làm việc của các nhóm: trình bày báo cáo thôngqua thuyết trình và tổ chức trò chơi, thảo luận,
- Biết tự đánh giá sản phẩm của nhóm và đánh giá sản phẩm của các nhóm khác
- Hình thành được kĩ năng: lắng nghe, thảo luận, nêu vấn đề và thươngthuyết
Trang 25- Góp phần rèn luyện các kĩ năng bộ môn.
- Bồi dưỡng tình yêu, trách nhiệm bảo tồn phát huy sự đa dạng sinh học, sự đadạng về văn hóa
2.Thời gian: Tuần 1 ( 2 tiết)
3 Thành phần tham dự:
- Ban Giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn
- Giáo viên bộ môn: Địa lí, Lịch sử, GDCD
- Giáo viên chủ nhiệm, đại diện của Đoàn trường, đại diện phụ huynh…
- Học sinh khối 10
4 Nhiệm vụ của học sinh
- Tổ chức chương trình
- Các báo cáo viên tham gia báo cáo các nội dung chủ đề theo sự phân công
- Tham gia trò chơi, thảo luận và chuẩn bị các câu hỏi các nhóm khác
- Tự đánh giá sản phẩm của nhóm mình và tham gia đánh giá sản phẩm của cácnhóm khác
5 Nhiệm vụ của giáo viên
- Dẫn dắt vấn đề, tổ chức thảo luận
- Quan sát, đánh giá
- Hỗ trợ, cố vấn
- Thu hồi các sản phẩm và các phiếu giao việc trong nhóm
- Nhận xét đánh giá các sản phẩm của học sinh Các ấn phẩm tuyên truyền: dướidạng khẩu hiệu, băng rôn, tranh ảnh, báo bảng, video
3.8.3 Tổ chức các hoạt động dạy học
* GV phát cho HS và các đại biểu tham dự phiếu
đánh giá và tự đánh giá sản phẩm của các nhóm
* Các nhóm cử đại diện báo cáo các nội dung chủ
đề theo sự phân công
A Nội dung 1: Khái quát các thời kỳ xây dựng và
phát triển đất nước
I Nhóm 1:
- Báo cáo nội dung 1.1 Quá trình dựng nước
I Các Thời kỳ xây dựng vàphát triển đất nước
1 thời kỳ dựng nước đầutiên
- Quá trình dựng nước
Trang 261 Hình thức báo cáo: thuyết trình
2 Tiến hành báo cáo
- Đại diện nhóm trình bày bài thuyết trình
- Các bạn nhóm khác lắng nghe bài thuyết trình và
hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
- Báo cáo nội dung 2: Giai đoạn đầu của nước Đại
Việt phong kiến độc lập
1 Hình thức báo cáo: Thuyết trình, tranh ảnh
2.Tiến hành báo cáo
- Đại diện nhóm trình bày bài thuyết trình
- Các bạn nhóm khác lắng nghe bài thuyết trình và
hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
- Báo cáo nội dung 3: Thời kỳ đất nước bị chia cắt
1 Hình thức báo cáo: Thuyết trình, hình ảnh.
2 Tiến hành báo cáo
- Các nhóm trao đổi, thảo luận
- HS các nhóm lắng nghe bài thuyết trình và hoàn
thành phiếu ghi nhận thông tin
- Kiểm tra và hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
Báo cáo nội dung 4: Đất nước ở nửa đầu thế kỉ thứ
XIX
1 Hình thức báo cáo: Thuyết trình, hình ảnh.
2 Tiến hành báo cáo
- Các nhóm trao đổi, thảo luận
- HS các nhóm lắng nghe bài thuyết trình và hoàn
thành phiếu ghi nhận thông tin
- Kiểm tra và hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
+ Bắc bộ : Văn Lang (Khoảng thế kỷ VII–IITCN)
+ Nam Trung Bộ: Chăm pa(thế kỉ II)
+ Tây Nam bộ: Phù Nam(thế kỷ I)
2 Giai đoạn đầu của nướcĐại Việt phong kiến độc lập
B Nội dung II: Tìm hiểu vai trò, tầm quan trọng
của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc
II Nhóm 2
1 Hình thức báo cáo: Trình chiếu đoạn phim tư
liệu, hình ảnh, tổ chức thảo luận Tổ chức trò chơi
II/ Tìm hiểu vai trò, tầm quan trọng của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc
Trang 272 Tiến hành báo cáo:
- Đại diện nhóm trình bày bài báo cáo
- Các bạn nhóm khác lắng nghe bài thuyết trình và
hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
- Tổ chức trò chơi
C Nội dung III : Truyền thống yêu nước của dân
tộc Việt Nam thời phong kiến
III Nhóm 3
1 Hình thức báo cáo: Phỏng vấn kết hợp vói
thuyết trình, hình ảnh
2 Tiến hành báo cáo
- Nhóm trưởng mời các thành viên lên phỏng vấn.
- Lần lượt đại diện nhóm lên trình bày nội dung
phỏng vấn
- Các nhóm khác lắng nghe, thảo luận, trả lời các
câu hỏi và hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
III Nhóm 3:
1 Hình thức báo cáo: thuyết trình bằng sơ đồ tư
duy
2 Tiến hành báo cáo
- Đại diện nhóm trình bày bài báo cáo
- Các bạn nhóm khác lắng nghe bài thuyết trình và
hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
1, Các cuộc kháng chiến tiêubiểu từ thế kỷ X – XVIII
- Tên cuộc đấu tranh-Vương triều
- Lãnh đạo
- Kết quả
2, Nhận xét về các cuộc kháng chiến
III/ Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong kiến
1, Cơ sở hình thành củatruyền thống yêu nước:
- Bối cảnh
- Biểu hiện
3, Nét đặc trưng của truyềnthống yêu nước Việt namthời phong kiến
D Nội dung IV: Trách nhiệm của HS hiện nay đối
với đất nước trong hoàn cảnh mới
1 Hình thức báo cáo: Thuyết trình
2.Tiến hành báo cáo
- Đại diện nhóm trình bày bài hùng biện thuyết
trình kết hợp với hình ảnh,
IV/ Trách nhiệm của HShiện nay đối với đất nướctrong hoàn cảnh mới
Trang 28- Các bạn nhóm khác lắng nghe bài thuyết trình và
hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
Hoạt động 4: Tổ chức trò chơi tiếp sức
Bước 1:
- GV: Thành lập các đội chơi
- HS: mỗi đội chọn ra 4 em tham gia chơi
Bước 2 : GV phổ biến luật chơi
Hình thức tổ chức: Các đội chơi lần lượt ghi câu trả lời vào bảng phụ đã chuẩn bị,lần lượt từng em ghi đáp án và bảng phụ em thứ nhất ghi xong em thứ hai mớiđược ghi, lần lượt đến em cuối cùng Đội nào trả lời xong trước và đúng nhiều câunhất đội đó thắng Đội chơi Thắng được cộng 10 điểm, thư ký tổng hợp điểm vàcông bố sau khi trò chơi kết thúc
Cử ban giám khảo: 3 em học sinh
Cử ban thư ký: 2 em học sinh
Bước 3 : Tổ chức trò chơi
- Về nội dung câu hỏi: Kể tên những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong thời kỳ Bắcthuộc?
- Các nhóm tham gia chơi trong thời gian 5 phút
- Gv công bố đáp án
Đáp án
Khởi nghĩa Hai Bà Trưng
Khởi nghĩa bà Triệu
Khởi nghĩa Lý Bí
Khởi nghĩa Khúc Thừa Dụ
Chiến thắng Bạch Đằng (Ngô Quyền)
Hoạt động 5: Xử lí và công khai kết quả đánh giá và tự đánh giá
1 Mục tiêu:
- Đánh giá kết quả làm việc của các nhóm
- Rút kinh nghiệm cho các hoạt động tiếp theo
2 Thời gian: Cuối buổi
- Bước 1: GV xử lí kết quả đánh giá của học sinh và các đại biểu (GV tổng hợpphiếu đánh giá, phân loại, phân tích kết quả để công bố tại lớp)
- Bước 2: Công bố kết quả đánh giá và tự đánh giá; Nhận xét, rút kinh nghiệm chocác dự án tiếp theo
Trang 292.8 Câu hỏi dành cho tất cả các nhóm
TRẢ LỜI NHANH CÁC CÂU HỎI
a Mục tiêu
* Kiến thức: Hiểu biết về những biến động thăng trầm của lịch sử trong quá trình
xây dựng và phát triển
* Kĩ năng : Nhận biết được công lao của các vị anh hùng, lòng yêu nước của dân
tộc Việt Nam
* Thái độ : Có trách nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
b Phương pháp / kỹ thuật dạy học
- Tổ chức trò chơi, trả lời nhanh câu hỏi
- Kỹ thuật đặt câu hỏi, khai thác phương tiện trực quan…
c Các bước hoạt động
Bước 1:
- GV: Thành lập các đội chơi
- HS: mỗi nhóm cử 3 người
Bước 2 : GV phổ biến luật chơi và lần lượt gọi các đội tham gia thi trả lời các câu
hỏi nhanh
Cụ thể :
- Về nội dung: Ở phần này chúng tôi đưa ra 10 câu hỏi giành cho 4 đội chơi Nội
dung các câu hỏi đều liên quan đến kiến thức vừa học và đặc biệt là chúng tôi lồngnhững câu hỏi mang tính giáo dục cho học sinh
- Thiết kế trên màn hình: Các đội chơi lần lượt trả lời vào bảng phụ đã chuẩn bị,
đội chơi suy nghĩ trong 5 giây và trả lời, mỗi câu trả lời đúng đội chơi được cộng
10 điểm, thư ký tổng hợp điểm và công bố sau khi trò chơi kết thúc
Các câu hỏi của chúng tôi như sau:
Câu 1: Quốc gia cổ đại nào tồn tại trên khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ nước tangày nay?
Đáp Án: Chăm pa
Câu 2: Trong giai đoạn Trịnh – Nguyễn, lĩnh vực đạt kinh tế nào đạt được sự pháttriển hưng thịnh?
A Nông nghiệp – TCN B TCN – Thương nghiệp
C Thương nghiệp D TCN – chăn nuôi
Đáp án: B TCN – Thương nghiệp
Trang 30Câu 3: Dân tộc Việt Nam bước vào thời kỳ phong kiến độc lập trong khoảng thờigian nào?
Đáp án : TK X – XVIII
Câu 4: Đâu là truyền thống quý báu nhất của dân tộc Việt Nam?
Đáp án: Truyền thống yêu nước
Câu 5: Câu nói “Người chở thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân” muốn nhắcđến biểu hiện nào của truyền thống yêu nước Việt Nam thời phong kiến?
Đáp án: Ý thức thương dân của giai cấp thống trị
Câu 6: Đây là vị tướng đã lãnh đạo nhân dân ta giành chiến thắng trong chống độiquân xâm lược nào?
Đáp án: Chống quân xâm lược Mông- Nguyên
Câu 7: Sự nghiệp dựng nước và giữ nước hiện nay của nước ta là nhiệm vụ của
A Dân tộc Kinh C Toàn thể nhân dân Việt Nam
B Đảng cộng sản Việt Nam D Nhân dân Việt Nam và thế giới
Đáp án: C toàn thể nhân dân Việt Nam
Câu 8: Quan sát bức tranh và cho biết ý nghĩa của hình ảnh này?
Trang 31Đáp án: tôn vinh công lao của đội tuyển bóng đá quốc gia.
Câu 9: Quan sát hình ảnh và cho biết đây là địa danh nào?
Đáp án: Di tích lịch sử Truông Bồn – Mỹ Sơn – Đô Lương – Nghệ An
Câu 10: những cô gái trong bức tranh này họ là ai?
Đáp án: Mười cô gái thanh niên xung phong hi sinh ở ngã ba Đồng Lộc
2.9 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
- Tự đánh giá của học sinh
Trang 32a Cách thức đánh giá:
- Giao phiếu cho nhóm tự đánh giá quá trình học
- Giao phiếu đánh giá cho các học sinh đánh giá lẫn nhau
- Trao đổi, báo cáo kết quả
b Hình thức đánh giá: Theo phiếu (Phụ lục VI)
- Đánh giá của giáo viên
a Cách thức đánh giá:
- Xử lí kết quả đánh giá:
+ Xử lí kết quả tự đánh giá của học sinh
+ Xử lí kết quả đánh giá của giáo viên
Tổng hợp kết quả đánh giá
Công bố kết quả đánh giá
b Hình thức đánh giá: Theo phiếu (Phụ lục VI)
2.10 Một số sản phẩm của học sinh
Sản phẩm nhóm 1:
Học sinh thuyết trình trên powerpoint