TIEU LUAN KINH DIEN , quan điểm của v i lênin về nhà nước chuyên chính vô sản trong tác phẩm nhà nước và cách mạng và quá trình vận dụng ở nước ta hiện nay

MỞ ĐÂU 1. Lý do chọn đề tài Vấn đề nhà nước là một vấn đề phức tạp,nó liên quan đến sự thống trị,phát triển của giai cấp cầm quyền, phục vụ giai cấp cầm quyền vì bản chất giai cấp của nhà nước. Ở mỗi phương thức sản xuất khác nhau thì vai trò của nhà nước càng được biểu hiện một cách rõ nét hơn. Tuy nhiên, trong thời kỳ quá độ từ CNTB lên CNXH thì vai trò của nhà nước vẫn được đề cao nhưng là nhà nước nửa nhà nước, nhà nước của mọi tầng lớp nhân dân. Ở Việt Nam hiện nay, trải qua gần 30 năm đổi mới, chúng ta cũng đạt được một số thành tựu bước đầu tiên trên con đường quá độ lên CNXH, thực hiện nền chuyên chính vô sản, quyền tự do bình đẳng trên cả nước, nhà nước là của dân, do dân và vì dân. Mọi phúc lợi, bình đẳng, dân chủ trên cả nước đang dần được xây dựng bền vững tạo bước đệm để tiến nhanh lên CNXH đó là mục tiêu hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta. Tuy nhiên, sự sụp đổ của hệ thống XHCN ở Liên xô và Đông Âu cuối thế kỷ XX làm cho mọi người hoài nghi về một nhà nước chuyên chính vô sản của thời kỳ qúa độ lên CNXH. Trước tình hình đó, để đưa đất nước phát triển đúng mục tiêu đề ra. Đảng ta phải có tư tưởng kiên định, đồng thời có những đổi mới tư duy để phù hợp cho quá trình phát triển trong thời kỳ quá độ mà V.I. Lênin đã đề ra. Trong đó việc xây dựng nhà nước chuyên chính vô sản là nhiệm vụ, mục tiêu mà Đảng ta hướng tới. Đó là một vấn đề hết sức quan trọng, có thể nói là hành trang cho sự tiếp bước tiến lên XHCN ở nước ta, nhất là trong quá trình toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Để thực hiện mục tiêu đó, Đảng ta đang tiếp tục nghiên cứu một cách sâu sắc hơn, đầy đủ hơn để hiểu đúng tư tưởng của V.I.Lênin về nhà nước chuyên chính vô sản. Với những lý do đó tôi đã chọn đề tài: “Quan điểm của V.I.Lênin về Nhà nước chuyên chính vô sản trong tác phẩm Nhà nước và cách mạng và quá trình vận dụng ở nước ta hiện nay” làm đề tài tiểu luận kết thúc học phần môn: Giới thiệu các tác phẩm của C.MácPh.Awngghen,V.I.Leenin, Hồ Chí Minh về xây dựng chính quyền nhà nước của mình.

MỞ ĐÂU

1 Lý do chọn đề tài

Vấn đề nhà nước là một vấn đề phức tạp,nó liên quan đến sự thốngtrị,phát triển của giai cấp cầm quyền, phục vụ giai cấp cầm quyền vì bản chấtgiai cấp của nhà nước Ở mỗi phương thức sản xuất khác nhau thì vai trò củanhà nước càng được biểu hiện một cách rõ nét hơn Tuy nhiên, trong thời kỳ quá

độ từ CNTB lên CNXH thì vai trò của nhà nước vẫn được đề cao nhưng là nhànước nửa nhà nước, nhà nước của mọi tầng lớp nhân dân

Ở Việt Nam hiện nay, trải qua gần 30 năm đổi mới, chúng ta cũng đạtđược một số thành tựu bước đầu tiên trên con đường quá độ lên CNXH, thựchiện nền chuyên chính vô sản, quyền tự do bình đẳng trên cả nước, nhà nước làcủa dân, do dân và vì dân Mọi phúc lợi, bình đẳng, dân chủ trên cả nước đangdần được xây dựng bền vững tạo bước đệm để tiến nhanh lên CNXH đó là mụctiêu hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta

Tuy nhiên, sự sụp đổ của hệ thống XHCN ở Liên xô và Đông Âu cuối thế

kỷ XX làm cho mọi người hoài nghi về một nhà nước chuyên chính vô sản củathời kỳ qúa độ lên CNXH Trước tình hình đó, để đưa đất nước phát triển đúngmục tiêu đề ra Đảng ta phải có tư tưởng kiên định, đồng thời có những đổi mới

tư duy để phù hợp cho quá trình phát triển trong thời kỳ quá độ mà V.I Lênin đã

đề ra Trong đó việc xây dựng nhà nước chuyên chính vô sản là nhiệm vụ, mục tiêu

Với những lý do đó tôi đã chọn đề tài: “Quan điểm của V.I.Lênin về Nhà nước chuyên chính vô sản trong tác phẩm Nhà nước và cách mạng và quá trình vận dụng ở nước ta hiện nay” làm đề tài tiểu luận kết thúc học phần

môn: Giới thiệu các tác phẩm của C.Mác-Ph.Awngghen,V.I.Leenin, Hồ Chí Minh về xây dựng chính quyền nhà nướccủa mình.

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Vấn đề nhà nước là vấn đề quan trọng của tất cả các cuộc cách mạng, giaicấp cầm quyền muốn giữ vị trí thống trị của mình thì phải xây dựng cho mìnhmột nhà nước, để phục vụ lợi ích cho giai cấp mình và trấn áp các giai cấp kháctrong xã hội

Liên quan đến vấn đề mà đề tài nghiên cứu đã có rất nhiều công trình củacác nhà khoa học công bố Nhiều tác giả, nhiều thế hệ sinh viên trường Học việnbáo chí và tuyên truyền khi nghiên cứu tác phẩm kinh điển cũng đã quan tâmnghiên cứu vấn đề này ở nhiều phương diện khoa học khác nhau Điều đó cho thấy

sự quan tâm đặc biệt của giới khoa học đối với vấn đề nghiên cứu Mặc dù vậy tác

giả vẫn muốn chọn đề tài: “Quan điểm của Lênin về Nhà nước chuyên chính vô sản trong tác phẩm Nhà nước và cách mạng và vận dụng ở nước ta hiện nay” để

khai thác sâu hơn các khía cạnh của vấn đề hy vọng sẽ tìm ra được những nét mới

về nội dung và quan điểm của V.I.Lênin trong tác phẩm “Nhà nước và cách mạng”

và góp phân xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở những vấn đề lý luận và thực tiễn, đề tài nghiên cứu, làm rõquan điểm của V.I.Lênin về Nhà nước chuyên chính vô sản thông qua tác phẩmNhà nước và cách mạng, vận dụng quan điểm đó ở nước ta hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu những nét sơ lược về tác giả V.I.Lênin và tác phẩm Nhà nước

và cách mạng

- Quan điểm của V.I.Lênin về Nhà nước chuyên chính vô sản trong tácphẩm Nhà nước và cách mạng

- Ý nghĩa thực tiễn của tác phẩm và vận dụng quan điểm của V.I.Lê nin

về Nhà nước chuyên chính vô sản trong tác phẩm Nhà nước và cách mạng vàvận dụng ở nước ta hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài:

Quan điểm củaV.I Lênin về Nhà nước chuyên chính vô sản trong tác

phẩm Nhà nước và cách mạng và vận dụng ở nước ta hiện nay; Quan điểm của

V.I.Lênin Nhà nước chuyên chính vô sản trong tác phẩm Nhà nước và cáchmạng bao gồm: Lý luận về nhà nước; Chuyên chính vô sản; Nhà nước chuyênchính vô sản; vận dụng ở nước ta hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Thông qua việc nghiên cứu quan điểm của V.I.Lênin về Nhà nước chuyên

chính vô sản trong tác phẩm nhà nước và cách mạng, những quan điểm của

Đảng, Nhà nước và vận dụng quan điểm đó vào xây dựng Nhà nước chuyênchính vô sản ở nước ta hiện nay, trên cơ sở đó góp phần mở rộng và nâng caohiểu biết của mình về lý luận cũng như thực tiễn về vấn đề Nhà nước chuyênchính vô sản

Do trình độ có hạn và thời gian không cho phép, tiểu luận này chỉ nghiêncứu quan điểm của V.I.Lênin Nhà nước chuyên chính vô sản trong tác phẩm

nhà nước và cách mạng và quá trình vận dụng quan điểm đó vào xây dựng nhà

nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận của đề tài

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin,các quan điểm, đường lối của Đảng,chính sách của nhà nước về vấn đề Nhànước chuyên chính vô sản, đồng thời tham khảo một số sách báo, tài liệu, côngtrình khoa học, luận văn tiến sĩ, luận văn thạc sĩ của những nhà nghiên cứu … vềvấn đề nhà nước nói chung và việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa ở Việt Nam nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo của đề tài là phân tích và tổng hợp,trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sẽ chú ý sử dụng kết hợp với các phương

pháp khác như: phương pháp logic và lịch sử, khảo sát, thống kê, tổng kếtthực tiễn.

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

- Sản phẩm nghiên cứu của đề tài có thể được sử dụng làm tài liệu thamkhảo giúp cho chính quyền các cấp, cán bộ và các cơ quan chức năng tiến hànhtốt hơn nữa việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

- Đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo, phục vụ cho việc nghiêncứu giảng dạy và học tập các môn tác phẩm kinh điển của Mác- Lênin,Ph.Ăngghen và Hồ Chí Minh về xây dựng chính quyền nhà nước

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phẩn lời nói đầu, mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục đềtài gồm 3 chương và 9 tiết

NỘI DUNG Chương 1 NHỮNG NÉT SƠ LƯỢC VỀ TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM

1.1 Sơ lược về tác giả

V.I.Lênin sinh ngày 22 tháng Tư năm 1870 ở Simbirsk (nay làUlianovsk), mất ngày 21 tháng Giêng năm 1924 ở làng Gorki Gần Moskva

V.I.Lênin tên thật là Vladimir Ilits Ulianov (Le-nin), các bí danh đãdùng là V Ilin, K Tulin, Karpov và những bí danh khác Năm 1887 V.I.Lênintốt nghiệp xuất sắc bậc Trung học được nhận Huy chương vàng nên được vàothẳng bất kỳ trường Đại học nào ở nước Nga Ông xin vào học khoa Luật củaĐại học Tổng hợp Kazan Tại đây, V.I.Lênin tham gia nhóm cách mạng trongsinh viên, trở thành thành viên của Hội đồng hương bí mật Samarsko-Simbirskoe Do tham gia tuyên truyền cách mạng trong sinh viên, tháng Chạp

1887, V.I Lênin bị đuổi học và bị phát lưu đến làng Kokushino Kazan

Tháng 10 năm 1888, trở về Kazan gia nhập nhóm Mác- xít V.I.Lênin cónghị lực rất cao trong việc tự học Chỉ trong vòng hai năm miệt mài đèn sách,năm 1891, V.I.Lênin đã thi đỗ tất cả các môn học của chương trình 4 năm khoaLuật trường ĐH Tổng hợp Kazan với tư cách thí sinh tự do Sau khi tốt nghiệpkhoa luật V.I.Lênin làm trợ lý luật sư ở Samara Tháng 8/1893, chuyển vềPeterburg Năm 1894, trong cuốn Thế nào là những người bạn dân và học chiếnđấu chống lại những người xã hội dân chủ như thế nào? Và năm 1899, trongcuốn Sự phát triển chủ nghĩa tư bản ở Nga V.I.Lênin được thừa nhận là ngườilãnh đạo của nhóm Mác- xít ở Nga

Mùa thu 1895, V.I.Lênin thành lập ở Peterburg Hội liên hiệp đấu tranhgiải phóng giai cấp công nhân, tập hợp các nhóm cách mạng ở Peterburg Ở

Mát- xcơ- va , Kiev, Iaroslav và những thành phố khác cũng thành lập cáchội liên hiệp tương tự V.I.Lênin đã gặp Nadegiơda Konstantinovna KrupskaiaTháng Hai 1897, V.I.Lênin bị đi đày 3 năm ở làng Shushenkoe (miền Đông

Sibir) Trong thời gian lưu đày V.I.Lênin đã viết xong hơn ba mươi tác phẩm,trong đó có cuốn khá đồ sộ: Sự phát triển chủ nghĩa tư bản ở nước Nga (1899)

Năm 1900, thời hạn lưu đày của V.I.Lênin kết thúc Người lại tập hợpnhững người Mác- xít cách mạng thành lập đảng Chính quyền Nga hoàng cấmV.I.Lênin sống ở Thủ đô và các thành phố lớn V.I.Lênin phải ra nước ngoài(1900), cùng với Plekhanov lập ra tờ báo Tia lửa Năm 1903, tại Luân-đôn tiếnhành Đại hội lần thứ II Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga V.I.Lênin phát biểuphải xây dựng một đảng Mác- xít kiểu mới có kỷ luật nghiêm mình, có khả năng

là người tổ chức cách mạng của quần chúng Nhóm số đông ủng hộ V.I.Lêningọi là những người Bolshevik, nhóm số ít chủ trương thành lập đảng đấu tranhtheo kiểu Nghị viện gọi là những người menshevik Về những nguyên tắc tưtưởng và tổ chức của đảng kiểu mới này V.I.Lênin đã trình bày trong cuốn Làm

gì (1902) và cuốn Một bước tiến hai bước lùi (1904)

Tháng 4 năm 1905, tại Luân-đôn tiến hành Đại hội lần thứ III Đảng Côngnhân dân chủ xã hội Nga, V.I.Lênin được bầu là chủ tịch Đại hội Tại Đại hộinày Uỷ ban Trung ương đã được bầu ra do V.I.Lênin đứng đầu Tháng MườiMột 1905, V.I.Lênin bí mật trở về Peteburg để lãnh đạo cách mạng Nga ThángChạp 1907, V.I.Lênin sống ở nước ngoài tiếp tục đấu tranh bảo vệ và củng cốđảng hoạt động bí mật Trong cuốn Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệmphê phán (1908) V.I.Lênin phê phán sự xét lại về mặt triết học chủ nghĩa Mác vàphát triển những cơ sở triết học của chủ nghĩa Mác Tháng Giêng 1912 lãnh đạoHội nghị lần thứ VI(Praha) toàn Nga ĐCNXHDC Tháng Sáu 1912 từ Parischuyển về Krakov lãnh đạo tờ Pravda (Sự thật) Thời kỳ này, V.I.Lênin soạnthảo xong Đề cương Mác xít về vấn đề dân tộc Cuối Tháng Bảy 1914, bị cảnhsát áo bắt nhưng sau đó ít lâu được trả lại tự do và đi Thuỵ Sĩ Trong thời gianĐại chiến thế giới lần thứ I V.I.Lênin đưa ra khẩu hiệu biến chiến tranh đế quốcthành nội chiến cách mạng

Ngày 16 tháng Tư V.I.Lênin đến Petrograd để trình bày Luận cươngTháng Tư thực chất là một văn kiện mang tính cương lĩnh đề ra đường lối giànhchiến thắng cho cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa với khẩu hiệu Toàn bộ chính

quyền về tay các Xô Viết! Hội nghị lần thứ VII toàn Nga (Tháng TƯ 1917) củaĐảng công nhân dân chủ xã hội Nga (b) đã nhất trí thông qua đường lối doV.I.Lênin đề ra Sau cuộc khủng hoảng chính trị ở nước Nga (Tháng Bảy 1917),V.I.Lênin buộc phải về vùng Pazzliv cách Petrograd (nay là Peterburg) 34km đểtránh sự truy lùng của Chính phủ lâm thời Từ nơi hoạt động bí mật V.I.Lêninthường xuyên chỉ đạo phong trào cách mạng nước Nga Đầu tháng Tám 1917Đại hội lần thứ VI Đảng công nhân dân chủ xã hội Nga họp bán công khai ởPetrograd, V.I.Lênin tuy không tham dự nhưng vẫn lãnh đạo Đại hội tiến hành

và thông qua đường lối phải khởi nghĩa vũ trang giành lấy chính quyền Trongthời gian này, V.I.Lênin viết xong cuốn Nhà nước và cách mạng đề ra nhiệm vụcho giai cấp vô sản phải giành lấy chính quyền bằng con đường đấu tranh vũtrang Đầu Tháng Mười 1917, V.I.Lênin từ Phần Lan bí mật trở về PetrogradNgày 23 Tháng Mười 1917 kế hoạch khởi nghĩa vũ trang của V.I.Lênin đề rađược Hội nghị Uỷ ban trung ương Đảng công nhân dân chủ xã hội Nga thôngqua

Tối ngày 6 Tháng Mười Một 1917, V.I.Lênin đến Cung điện Smolnưi trựctiếp chỉ đạo cuộc khởi nghĩa Đến rạng sáng ngày 7 Tháng Mười một 1917 , toànthành phố Petersbuorg nằm trong tay những người khởi nghĩa, và đến đêm ngày

7 Tháng Mười Một 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga đã toàn thắng Chínhquyền đã về tay nhân dân Tại Đại hội các Xô Viết toàn Nga lần thứ II V.I.Lêninđược bầu là Chủ tịch Hội đồng các Uỷ viên nhân dân (Hội đồng Dân uỷ) SauCách mạng Tháng Mười Nga theo đề nghị của V.I.Lênin Hoà ước Brest vớinước Đức đã được ký kết (ngày 3 Tháng Ba 1918) Ngày 11 Tháng Ba 1918V.I.Lênin cùng với Trung ương Đảng và Chính phủ Xô Viết trở về Mát xcơ va

Ngày 30 Tháng Tám 1918, V.I.Lênin bị ám sát và bị thương nặng, nhưngsau đó ít lâu sức khoẻ hồi phục, V.I.Lênin là người sáng lập Quốc tế Cộng sản(1919) Tháng Ba năm 1919, Đại hội lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Nga đãthông qua Cương lĩnh mới của Đảng, V.I.Lênin được bầu là chủ tịch Uỷ bansoạn thảo Cương lĩnh Mùa xuân 1920, V.I.Lênin viết cuốn Bệnh ấu trĩ tả khuynhcủa chủ nghĩa cộng sản trình bày những vấn đề chiến lược và sách lược của

phong trào cộng sản Thời gian này, V.I.Lênin soạn thảo xong kế hoạch xâydựng chủ nghĩa xã hội (công nghiệp hóa đất nước, hợp tác hóa gia cấp nông dân,cách mạng văn hóa) là người sáng lập ra Kế hoạch điện khí hóa toàn Nga(GOELRO), người đề ra chính sách kinh tế (NEP) Năm 1921 chính sách NEPcủa V.I.Lênin được thông qua tại Đại hội lần thứ X Đảng Cộng sản Nga Năm

1922 V.I.Lênin ốm nặng Trong diễn văn cuối cùng đọc tại hội nghị toàn thể XôViết đại biểu thành phố Mát xcơ va (ngày 20 Tháng Mười một 1922) V.I.Lênintin tưởng rằng thi hành chính sách NEP nước Nga sẽ trở thành một nước xã hộichủ nghĩa Tháng Chạp 1922 đến Tháng Ba 1922 V.I.Lênin đọc ghi âm lại một

số bài báo quan trọng như: Những trang nhật ký, Bàn về hợp tác hóa, Bàn vềcách mạng của chúng ta, Thà ít mà tốt; Thư gửi Đại hội Ngày 21 Tháng Tư

1924, V.I.Lênin qua đời ở làng Gorki (Mát xcơ va)

1.2 Những nét sơ lược về tác phẩm

1.2.1 Vài nét về hoàn cảnh ra đời của tác phẩm

Vào thế kỷ XX, Chủ nghĩa tư bản bước sang giai đoạn cuối cùng của nó giai đoạn chủ nghĩa đế quốc với những đặc điểm kinh tế hết sức cơ bản màLênin đã nhận ra trong mỗi tác phẩm “Chủ nghĩa đế quốc - với giai đoạn tộtcùng của Chủ nghĩa tư bản” Sự tập trung sản xuất cao, dẫn đến hình thành các

-tổ chức độc quyền là đặc điểm kinh tế cơ bản nhất của Chủ nghĩa đế quốc Sựthống trị của các tổ chức độc quyền, sự tác động của quy luật lợi nhuận cao làmcho mâu thuẫn cơ bản của Chủ nghĩa đế quốc - mâu thuẫn giữa tính chất xã hộicủa lực lượng sản xuất và hình thức chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa càngthêm gay gắt, do đó mà chu kỳ khủng hoảng kinh tế trong giai đoạn Đế quốc chủnghĩa rút ngắn lại và có tính chất phá hoại nhiều hơn Gắn liền với khủng hoảng

là nạn thất nghịêp, đói rét, bệnh tật, “tự do kinh tế”, “tự do chính trị” của chủnghĩa tư bản dần bị thủ tiêu Không thỏa õan với sự thống trị trong nước, bọn tưbản tài chính cũng tham vọng xâm chiếm và thống trị các dân tộc, các quốc giakhác, mà trước hết với hình thức “xuất khẩu tư bản” Thực chất đây là phươngpháp đấu tranh để giành lại thị trường thế giới của chủ nghĩa tư bản, cuộc đấutranh này dẫn đến kết quả cao hơn là sự phân chia thế giới thành những khu vực

ảnh hưởng của các tổ chức độc quyền Và tất nhiên việc phân chia thế giới vềmặt kinh tế được củng cố và tăng cường bằng việc phân chia thế giới về mặtlãnh thổ Đó là bước xâm chiếm toàn diện hơn của các nước tư bản phát triểnvới các nước chậm phát triển và lạc hậu về kinh tế.

Tình hình này làm cho mâu thuẫn vốn có trong lòng xã hội các nước tưbản chủ nghĩa:

• Mâu thuẫn giữa tư bản và vô sản

• Mâu thuẫn giữa tư bản độc quyền và bọn không độc quyền

• Mâu thuẫn giữa tư bản độc quyền với nhau

• Mâu thuẫn giữa tư bản độc quyền với nhân dân các nước bị nô dịchngày càng gay gắt

Nhưng tình hình đó cũng tạo điều kiện tăng cường liên minh giữa giai cấpcông nhân và các tầng lớp nhân dân lao động ở chính quốc và thuộc địa cũngnhư giữa nhân dân các nước thuộc địa với nhau trong cuộc đấu tranh chống ápbức thống trị của bọn phong kiến, tư bản với một khí thế cách mạng mới đangdâng lên

Cách mạng Nga 1905 kết thúc thời kỳ đình trệ tạm thời phong trào côngnhân quốc tế, kể từ sau thất bại công xã Pari và mở đầu cho cuộc đấu tranh củagiai cấp công nhân thế giới Đó là phong trào công nhân Đức, Rumani, Bungari,

Mỹ, Áo, Hung

Sự phát triển không đều của chủ nghĩa tư bản thế giới tất yếu dẫn đếncuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914-1918) để chia lại thị trường thế giới.Tất nhiên, cuộc chiến tranh này cũng có ý đồ khác của bọn Đế quốc là nhânchiến tranh để dập tắt phong trào cách mạng đang phát triển mạnh mẽ do ảnhhưởng của cách mạng tháng 10 Nga, 28 nước với gần 1.5 tỷ tỷ người trong đó cótới 74 triệu người bị đẩy vào chiến tranh Cuộc chiến tranh tàn khốc ấy gây thiệthại lớn lao về người và của, đó làm cho mâu thuẫn của chủ nghĩa tư bản gay gắtđến tột độ và thúc đẩy nhanh chóng quá trình chín muồi khủng hoảng cách mạngtrên phạm vi toàn thế giới Đúng như Lênin đã chỉ rõ: Chủ nghĩa đế quốc làbước đệm của cách mạng, cách mạng Vô sản có thể nổ ra và thành công trước

tiên ở một nước, thậm chí trong một nước mà chủ nghĩa tư bản mới chỉ ở mứcphát triển trung bình.

Khủng hoảng cách mạng ở các nước thuộc địa và phụ thuộc ngày càngtrầm trọng, phong trào dân tộc sẽ làm rung chuyển chủ nghĩa đế quốc, làm suyyếu lực lượng của nó, tạo cho giai cấp vô sản các nước tấn công vào chủ nghĩa

tư bản

Trong khi đó bọn cơ hội công nhân của quốc tế II (Ebec-Stanh, Cauxky)

đó khụng nắm bắt tình hình cách mạng lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản,

mà cũng tìm cách ngăn cản quần chúng tiến theo con đường cách mạng Chúng

đã xuyên tạc học thuyết Mácxít về nhà nước, phủ nhận sự tất yếu của cách mạngbạo lực, phủ nhận sự cần thiết phải đập tan bộ máy nhà nước cũ, vô chính phủ(đại diện là Bukharin) chống lại bất kỳ một nhà nước nào, kể cả nền chuyênchính vô sản, bênh vực các quan điểm nửa vô chính phủ phản Mácxít trong vấn

đề nhà nước

Lênin từ lâu đó quan tâm đến vấn đề nhà nước, trước tình hình cách mạngthế giới và tình hình tư tưởng nội bộ phong trào công nhân Người thấy phảikhôi phục và trình bày có hệ thống các quan điểm của nhà sáng lập ra chủ nghĩacộng sản khoa học về vấn đề nhà nước Nhân tố đó phát triển hơn nữa lý luận vềnhà nước cho phù hợp với hoàn cảnh lịch sử mới, giúp giai cấp vô sản hoànthành nhiệm vụ của mệnh trước tình thế cách mạng đó xuất hiện ở nước Ngacũng như nhiều nước trên thế giới

Cuối năm 1916 đầu 1917 khi ở nước ngoài, Lênin đó khẩn trương đọcnhiều tác phẩm, thư từ của Mác và Ăngghen, của Cauxky và Bukharin Người

đó trích dẫn tỷ mỷ những tài liệu cần thiết cũng nhận xét, phê phán kết luận củamình trong cuốn sổ tay với nhan đề: “Chủ nghĩa Mác về vấn đề nhà nước”

Tháng 4/1917 Lênin từ Thuỵ sỹ trở về Nga và bận hoạt động cách mạng,nên Người không thể tiếp tục công trình đó và tiếp tục bổ sung tư liệu

Sau sự kiện tháng 7/1917 Đảng Bônxêvich phải vào hoạt động bí mật.Lênin rời Pêtôgrat đến hoạt động ở Ra-dơ-lip và Hen-xinh-po (phần lan) Tạiđây vào tháng 8 và 9/1917 dựa vào tài liệu đó chuẩn bị người viết thành công tácphẩm của mình nhà nước và cách mạng

1.2.2 Kết cấu và Nội dung chính của tác phẩm

- Chương 1: Xã hội có giai cấp và nhà nước

- Chương 2: Nhà nước và cách mạng Kinh nghiêm những năm 1848-1851

- Chương 3: Nhà nước và cách mạng Kinh nghiệm Công xã Pari 1871

Sự phân tích của Mác

- Chương 4: Tiếp theo Những lời giải thích bổ sung của Ăngghen

- Chương 5: Những cơ sở kinh tế để nhà nước tiêu vong

- Chương 6: Bọn cơ hội chủ nghĩa tầm thường hóa chủ nghĩa Mác

- Chương 7: Kinh nghiệm các cuộc cách mạng Nga năm 1905 và 1917

1.2.2.2 Nội dung chính của tác phẩm

Nhìn tổng thể toàn bộ tác phẩm, ta thấy các chương, tiết và những nội dungcủa nó được trình bày – thống nhất giữa các lợi ích và logíc trong sự phân tích Kếtcấu như vậy V.I.Lênin đã làm rõ được yêu cầu của tác phẩm cần đạt tới:

- Một là: Làm cho người đọc thấy được học thuyết của Mác về nhà nước

là một học thuyết hoàn chỉnh được xây dựng gắn với thực tiễn cách mạng củagiai cấp vô sản, một học thuyết sáng tạo, luôn vận động và phát triển

- Tác phẩm thực hiện được nhiệm vụ luận chiến chống lại mọi kẻ thùcủa chủ nghĩa Mác đang xuyên tạc bản chất cách mạng và khoa học của nó

Trong tác phẩm, V.I.Lênin thường trích ra những quan điểm, tư tưởng củaC.Mác và Ph.Ăngghen ề nhà nước và cách mạng – chủ yếu ở 2 tác phẩm

“Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tưu hữu và của nhà nước”, tác phẩm doPh.Ăngghen viết năm 1884 và “ Phê phán cương lĩnh Gô ta” của C.Mác viếtnăm 1875 và một số tác phẩm khác

Chương 2 QUAN ĐIỂM CỦA V.I LÊNIN VỀ NHÀ NƯỚC CHUYÊN CHÍNH

VÔ SẢN TRONG TÁC PHẨM NHÀ NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG

2.1 Lý luận về nhà nước

2.1.1 Nguồn gốc của nhà nước

Bản thân nhà nước với sự xuất hiện của nó đã là vấn đề trung tâm củachính trị, nó trở thành một trong những dấu hiệu đặc trưng, căn bản nhất để nhậndiện xã hội chính trị đã ra đời như thế nào trong lịch sử

Trong tác phẩm “nhà nước và cách mạng” V.I.Lênin đã trích dẫn tácphẩm “ Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của Nhà nước” củaPh.Ăngghen và nhấn mạnh rằng Ph.Ăngghen đã có sự phân tích rất sâu sắc vàđầy thuyết phục về nguồn gốc của Nhà nước

Sau khi Ph.Ăngghen phân tích một cách chi tiết, đây đủ về chế độ xã hộithời tiền sử với những quan hệ sản xuất – xã hội cụ thể đặc biệt là sự nảy sinh,phát triển trong quan hệ gia đình, huyết thống đã chỉ ra logic phát triển tất yếucho sự ra đời của nhà nước thay thế cho thị tộc, bộ lạc đã trở nên lỗi thời Theo

đó ở thời đại dã man diễn ra hai cuộc phân công lao động xã hội Cuộc phâncông lao động xã hôi lân thứ nhất là tách chăn nuôi ra thành một lĩnh vực riêng,kết quả của sự phân công này là tạo ra một bộ phận xã hội có nhiều của cải hơn

bộ phạn còn lại trong xã hội Cuộc phân công lao động xã hội lần thứ hai là táchthủ công nghiệp ra khỏi nông nghiệp, kết quả của sự phân công lao động lần nàycủa cải tăng lên nhanh chóng , nhưng với tư cách là của cải của cá nhân từ đótrao đổi phát triển, xuất hiện sự phân biệt giữa kẻ giàu và người nghèo Đó lànhững nhân tố cơ bản đưa đến sự sụp đổ của chế độ thị tộc, đó cũng là lưỡi daosắc bén được sản sinh ra từ bên trong lòng xã hội thị tộc, tự nó chọc thủng cáikết cấu bền vững của xã hội ấy

Qua hai cuộc phân công lao động xã hội đó tạo cơ sở cho việc xác lập mộthoạt động quan trọng, hoạt động trao đổi của những người du mục, học có nhiềucủa cải hơn bộ phận còn lại trong xã hội, sẽ trao đổi những sản phẩm mà học có

với những bộ phận còn lại trong xã hội Đến khi tách thủ công nghiệp ra khỏinông nghiệp thì những sản phẩm riêng biệt làm ra ngày càng nhiều thì trao đổicũng trở thành tất yếu trong xã hội.

Thời đại văn minh đã củng cố và phát triển tất cả các hình thức phân côngtrước đó , đồng thời thời đại văn minh bổ sung vào một cuộc phân công laođộng xã hội lần thứ ba một sự phân công đặc trưng có ý nghĩa quyết định: Táchthường nghiệp ra thành một lĩnh vực hoạt động riêng biệt Sư phân công này sảnsinh ra một giai cấp không còn tham gia sản xuất nữa, mà chỉ làm công việc traođổi sản phẩm Đó chính là những thương nhân Ở đây lần đầu tiên xuất hiện mộtgiai cấp tuy không tham gia sản xuất nhưng lại chiếm toàn quyền lãnh thổ sảnxuất và bắt những người sản xuất phụ thuộc mình về mặt kinh tế, nó tự đứng ralàm kẻ trung gian Cứ thế phát triển cùng với sự phát triển của sản xuất, sự rađời của tiền tệ và sự chuyển hóa ruộng đất thành hàng hóa vv Thì giai cấp ấygiai cấp năm nhiều của cải, tiền có quyền thống trị với sản xuất

Những yếu tố mới phát sinh mà chế độ thị tộc tỏ ra bất lực, không thể giảiquyết được Điều kiện tiên quyết của chế độ thị tộc là ở chỗ các thành viên củamột thị tộc một bộ lạc là phải cùng nhau sinh sống trên một lãnh thổ chuirc cómình học cư trú , điều kiện này đã bị phá vỡ khi thương nghiệp ra đời sự đảo lộncủa điều kiện sản xuất, sự thay đổi về cơ cấu xã hội, sinh ra những nhu cầu mới,những lợi ích mới, không những xã lạ với chế độ về mọi phương diện , nhu cầu

đó đòi hỏi phải có những cơ quan mới , nhưng cơ quan đó phải được hình thànhbên ngoài tổ chức thị tộc, bên cạnh tổ chức thị tộc, do đó đối lập với thị tộc Nóđứng ra giải quyết những xung đột ở mức gay gắt giữa người giàu và kẻ nghèo,giữa chủ nợ và con nợ Nó phân chia thành kẻ giàu và đi bóc lột và những ngườinghèo khổ bị bóc lột Nó tồn tại trong cuộc đấu tranh không ngừng và công khaigiữa các giai cấp đó với nhau, hoặc là tồn tại dưới sự thống trị như một lựclượng thứ ba, một lực lượng tựa hồ như đứng trên các giai cấp đang đấu tranhvới nhau, dập tắt cuộc xung đột công khai giữa các giai cấp ấy Cơ quan ấychính là nhà nước, Ph.Ăngghen kết luận “ Tổ chức thị tộc đã lỗi thời Nó đã bị

sự phân công và hậu quả của sự phân công ấy, tức là sự phân chia cả xã hộithành giai cấp Nó đã bị nhà nước thay thế”.

Trong tác phẩm nhà nước và cách mạng V.I.Lênin đã viện dẫn và phântích kết luận của Ph.Ăngghen “ Nhà nước không phải phải là một thế lực từ bênngoài gán ghép vào xã hội Nó cũng không phải là cái hiện thực của ý niệm đạođức, hình ảnh và hiện thực của lý tính như Hêghen khẳng định Nó là sản phẩmcủa xã hội đã phát triển tới một giai đoạn nhất định; nó là sự thừa nhận rằng xãhội đó bị hãm trong một sự mâu thuẫn với bản thân nó, không sao giải quyếtđược, rằng xã hội đó đã bị phân chia thành những cực đối lập không thể điềuhòa, mà xã hội đó không đủ thoát ra được Nhưng muốn cho những đối kháng,những giai cấp có quyền lợi kinh tế mâu thuẫn nhau đó, không đi đến chỗ tiêudiệt lẫn nhau và tiêu diệt luôn cả xã hội trong một cuộc đấu tranh vô hiệu quả,thì cần phải có một lực lực lượng tựa hồ như đứng trên xã hội, có nhiệm vụ làmdịu xung đột và giữ cho sự xung đột đó nằm trong vòng trật tự Và lực lượng đó,cái lực lượng nảy sinh ra từ xã hội, nhưng lại tự đặt mình lên trên xã hội và ngàycàng trở nên xã lạ với xã hội, chính là nhà nước”[V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến

bộ, Mátxcơva, 1976, t.33, tr 8-9]

V.I Lênin nhận xét rằng tư tưởng cơ bản của chủ nghĩa Mác về vai tròlịch sử và ý nghĩa của nhà nước, đã được diễn đạt một cách hoàn toàn rõ ràng, từcác luận điểm của Ph.Ăngghen đã viện dẫn V.I.Lênin thâu tóm thành hai luậnđiểm quan trọng :“Nhà nước là biểu hiện và sản phấm của những mâu thuẫn giaicấp không thể điều hòa được Bất cứ ở đâu, hễ lúc nào và trừng nào mà về mặtkhách quan những mâu thuẫn của giai cấp không thể điều hòa được thì Nhànước xuất hiện”[ V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1976, t.33, tr.9]

Và “Sự tồn tại của nhà nước chứng tỏ rằng những mâu tuẫn giai cấp là khôngthể điều hòa được”

Đây là quan điểm căn bản của V.I.Lênin về nguồn gốc căn bản của nhànước có thể nói đây là sự kế thừa và khái quát một cách cô đọng, súc tích hơncủa V.I.Lênin đối với chủ nghĩa Mác Luận điểm này cho đến nay vẫn được coi

là luận điểm gốc , điển hình và khoa học về nguồn gốc của Nhà nước Do đó

luận điểm này cũng là cơ sở để chúng ta nhận thức, phê phán các quan điểm saitrái về nguồn gốc của Nhà nước như quan điểm tôn giáo về nguồn gốc của Nhànước cũng chỉ là sản phẩm phản ánh ý niệm từ bên ngoài, sản phẩm từ bên ngoài

áp đặt vào xã hội, sản phẩm làm theo ý chúa, sản phẩm của chúa Hay quanđiểm của các học giả tư sản cho rằng nhà nước ra đời là sản phẩm cuar một khếước được ký kết giữa những con người sống trong trạng thái tự nhiên không cónhà nước, nguồn gốc của nhà nước là khế ước xã hội

2.1.2 Bản chất và đặc trưng của nhà nước

2.1.2.1 Bản chất của nhà nước

Từ chỗ khẳng định tính chính xác khoa học và lôgíc chặt chẽ về nguồngốc nhà nước, tức Nhà nước chỉ sinh ra và tồn tại trong xã hội có giai cấp,V.I.Lênnin đã chỉ ra bản chất của Nhà nước là mang bản chất giai cấp sâu sắc

V.I.Lênin đã viện dẫn quan điểm của Mác: “Nhà nước là một cơ quanthống trị giai cấp, là một cơ quan áp bức của một giai cấp này với một giai cấpkhác”

[ V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1976, t.33, tr.10] Theo đóV.I.Lênin cho rằng “Nhà nước là cơ quan thống trị của một giai cấp nhất định,giai cấp này không thể điều hòa được đối với đối phương (với giai cấp chống lạinó) và “Nhà nước là một bộ máy đặc biệt phục vụ cho giai cấp này đàn áp giaicấp khác”

Chính từ luận điểm căn bản và hết sức trọng yếu này V.I.Lênin đã chỉ ra

sự xuyên tạc chủ nghĩa Mác của các tư tưởng tư sản, tiểu thị dân Họ đã xuyêntạc chủ nghĩa Mác về bản chất giai cấp của Nhà nước Họ cho rằng thiết lập nhànước tức là kiến tập một “trật tự” mà “trật tự” này là hợp pháp hóa và củng cố

sự áp bức giai cấp bằng cách làm dịu xung đột giai cấp Vì vậy theo họ “trật tự”

ấy chính là điều hòa giai cấp chứ không phải là sự áp bức của một giai cấp nàyđối với một giai cấp khác

V.I.Lênin chỉ ra sự xuyên tạc ấy bằng cách khẳng định luận điểm của Mácrằng “Nếu có thể điều hòa được giai cấp thì Nhà nước không thể xuất hiện vàcũng không thể đứng vững được”

Thực ra đây là cuộc luận chiến rất quyết liệt trong bảo vệ tính chính xác ,khoa học của chủ nghĩa Mác về vấn đề nhà nước.

Các lý luận gia của chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa xét lại cố tình xuyên tạc,làm khúc xạ đi, chệch đi điểm mấu chốt, quan trọng nhất là về nguồn gốc, bảnchất của nhà nước là có ý định sâu xa Bởi vì nguồn gốc kinh tế xã hội cho sự rađời của nhà nước, bản chất giai cấp sâu sắc của nhà nước Là những điểm tựa,những điểm xuất phát tiền đề quan trọng liên quan đến hàng loạt các vấn đề lýluận nền tảng tiếp theo là vấn đề chuyên chính vô sản, vấn đề bạo lực cáchmạng, vấn đề xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa , vấn đề có phá bỏ, đập tannhà nước tư sản đi hay không Bởi vậy với những lập luận xác đáng của mình,trong tác phẩm này V.I.Lênin đã khẳng định lại tính chính xác, tính khoa họccủa chủ nghĩa Mác, đồng thời đã vạch rõ, sự sai trái, sự xuyên tạc, cố tình làmlệch lạc chủ nghĩa Mác của bọn chủ nghĩa cơ hội, xét lại

2.1.2.2 Đặc trưng của nhà nước

Trong tác phẩm “Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhànước” Chính Ph.Ăngghen đã khái quát hai đặc trưng cơ bản của Nhà nước:

Đặc trưng thứ nhất đó là quản lý dân cư theo lãnh thổ

Đặc trưng thứ hai của Nhà nước là sự thiết lập một quyền lực công cộngVới đặc trưng thứ nhất nhà nước ra đời đã quản lý dân cư theo lãnh thổtức là “địa vị vẫn còn đó, nhưng những con người đã trở nên di động” điều nàykhác hẳn với tổ chức thị tộc trước kia Những liên minh thị tộc cũ do quan hệdòng máu tạo thành và các thành viên phải gắn kết với một địa vực nhất định

Nhà nước ra đời lấy điểm phân chia đại vực làm điểm xuất phát, nhưngnhững công dân mà nhà nước quản lý thì không kể họ thuộc thị tộc nào và bộ lạcnào Đặc trưng thứ hai của nhà nước là đặc trưng nổi bật chỉ gắn liền với nóđược Ph.Ăngghen phân tích rất sâu sắc

Theo Ph.Ăngghen khi nhà nước ra đời nó gắn liền với sự xác lập mộtquyền lực công, quyền lực nhà nước, đó là đặc trưng nổi bật có ý nghĩa quyếtđịnh , đặc trưng không thể có trong thị tộc với tính chất nhân dân tự tổ chức ra

lực lượng vũ trang của mình, thủ lĩnh quân sự của thị tộc, bộ lạc có quyền hànhtrực tiếp đối với mỗi thành viên của cộng đồng.

Đến khi xuất hiện nhà nước thì quyền lực công đặc biệt đó là cần thiết, vì

từ khi có sự phân chia xã hội thành giai cấp thì không thể có vũ trang tực hoạtđộng của dân cư được nữa Lúc này trong phạm vi một Nhà nước đã tồn tại ítnhất là hai giai cấp đối kháng trở lên, cùng những tầng lớp dân cư khác nữa, vìvậy để có thể bắt tất cả những công dân phục tùng thì một đội cảnh binh trở nêncần thiết

Quyền lực công đó đều tồn tại trong mỗi nhà nước, nó không chỉ gồmnhững người được vũ trang mà còn gồm những công cụ vật chất phụ thêm nữa,như nhà từ và đủ các loại cơ quan cưỡng bức mà tổ chức xã hội thị tộc không hềbiết được việc thiết lập một quyền lực công đã trở thành một yêu cầu bức thiếtđối với Nhà nước vì lúc này không còn trực tiếp là dân cư tổ chức thành lựclượng vũ trang nữa.Và “để duy trì quyền lực công cộng đó cần phải có sự đónggóp của công dân, đó là thuế má” Sự phân tích đầy tính thuyết phục về vấn đềnày của Ph.Ăngghen được V.I.Lênin trích dẫn và phân tích ở luận điểm “Nắmđược quyền lực công cộng và quyền thu thuế, bọn quan lại với tư cách là những

cơ quan của xã hội, được đặt lên trên xã hội

V.I.Lênin đã dẫn lại những luận điểm ấy trong tác phẩm “Nhà nước vàcách mạng” Ông phân tích rất cặn kẽ khẳng định rằng: “Quân đội thường trực

và cảnh sát là những công cụ vũ lực chủ yếu của Quyền lực Nhà nước”

V.I.Lênin chỉ rõ rằng: “ xã hội được phân chia thành những giai cấpkhông thể điều hòa được sự vũ trang “tự động” ấy của những giai cấp ấy sẽ dẫntới một cuộc xung đột vũ trang giữa họ với nhau Nhà nước hình thành một lựclượng đặc biệt , tức là những đội vũ trang đặc biệt được tạo ra và mỗi cuộc cáchmạng, khi phá hủy bộ máy Nhà nước, đã chỉ ra cho ta thấy cuộc đấu tranh giaicấp lộ liễu, đã chỉ ra hết sức rõ ràng cho ta thấy giai cấp thống trị cố dựng lạinhững đội vũ trang đặc biệt phục vụ nó, còn giai cấp bị áp bức cố tạo ra một tốchức có thể phục vụ những người bị bóc lột, chứ không phục vụ bọn bóc lột”

Từ đó V.I.Lênin đã vạch ra sai lầm của các học giả tư sản bằng cách đặt

ra câu hỏi Tại sao lại nảy sinh ra sự cần thiết phải có những đội vũ trang đặcbiệt Các học giả tư sản lúng túng trả lời một cách ngụy biện rằng là do đời sống

xã hội ngày càng phong phú và phức tạp , ngày càng có nhiều chức năng V.I.Lênin phê bình thẳng thắn, câu trả lời đó có vẻ khoa học nhưng nó chỉ rungủ tốt những kẻ phàm tục thôi Thực chất nó đã xóa nhòa mất điều chủ yếu vàcăn bản là: xã hội phân chia những giai cấp đối địch không thể điều hòa được

2.1.3 Một phương diện khác của lý luận về Nhà nước đó là “ sự tiêu vong” của Nhà nước

Vấn đề này được Ph.Ăngghen phân tích rất sâu sắc: “ Đến một giai đoạnkinh tế phát triển nhất định cái xã hội biết tổ chức nền sản xuất theo phươngthức mới, trên cơ sở một sự liên hiệp tự do và bình đẳng giữa những người sảnxuất, sẽ đem toàn thể bộ máy Nhà nước xét vào nơi dành riêng cho nó lúc ấyvào viện bảo tàng đồ cổ, bên cạnh cái xã kéo sợi và cái rìu bằng đồng”

V.I.Lênin đã viện dẫn đoạn nghị luận này của Ph.Ăngghen về sự tiêuvong của Nhà nước rất nổi tiếng và thường được trích dẫn luôn Những lời nói

đó đã làm nổi bật ngay thực chất của sự xuyên tạc thường ngày của bọn cơ hộichủ nghĩa đối với chủ nghĩa Mác; Tiếp đến V.I.Lênin trích đoạn nghị luận nổitiếng của của Ph.Ăngghen về “công thức tiêu vong” của Nhà nước trong tácphẩm “Chống Đuy rinh”, theo đó hoạt động đầu tiên trong đó Nhà nước thực sự

là đại diện của toàn thể xã hội chiếm hữu các tư liệu sản xuất cũng đồng thời làhoạt động độc lập cuối cùng của nó với tư cách là Nhà nước Lúc đó sự canthiệp của Nhà nước vào xã hội trở nên thừa và biến dần đi, việc cai trị ngườinhường cho việc chỉ đạo các quá trình sản xuất Nhà nước không thể bị xóa bỏbằng ý chí chủ quan, nó chỉ có thể tiêu vong và tự tiêu vong

Các chế độ Nhà nước được sinh ra từ chế độ tư hữu và đối kháng giai cấp

mà đỉnh cao là Nhà nước dựa trên trình độ sản xuất hóa cao độ của lực lượngsản xuất, Nhà nước này lọt lòng trong cách mạng vô sản và chính nó là hìnhthức lịch sử đặc thù có những cơ sở kinh tế - chính trị - xã hội để đi tới sự tiêuvong Nhà nước là một phạm trù lịch sử do đó nó được sinh ra trong những điều

kiện kinh tế xã hội nhất định và sẽ tiêu vong khi những điều kiện kinh tế xã hội

đó không còn tồn tại nữa

2.2 Chuyên chính vô sản

Vấn đề chuyên chính vô sản là vấn đề quan trọng trong thực tiễn,chuyên chính vô sản là một trong những tư tưởng đặc biệt quan trọng nhấtcủa chủ nghĩa Mác về vấn đề nhà nước ”[ V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ,Mátxcơva, 1976, t.33, tr.30] và điểm cao của vai trò cách mạng của giai cấp vôsản trong lịch sử là bước quá độ đưa loài người từ xã hội có giai cấp bóc lộtđến xã hội không còn giai cấp, thực sự công bằng và bình đẳng giữa ngườivới người

V.I.Lênin đó trích dẫn một đoạn trong bức thư C.Mác gửi Vai-đơ-mai- e(năm 1852) để nhấn mạnh tính tất yếu của chuyên chính vô sản, sự tồn tại củacác giai cấp gắn liền trong sự phát triển của sản xuất, đấu tranh giai cấp tất nhiênđưa đến chuyên chính vô sản và sự chuyên chính đó chỉ là bước quá độ thủ tiêugiai cấp và tiến lên xã hội không có giai cấp

V.I.Lênin khái quát đầy đủ những đặc trưng cơ bản của chuyên chính vôsản: “sự thống trị của giai cấp công nhân không chia sẻ với ai, trực tiếp dựa vàolực lượng vũ trang của quần chúng dưới sự Lãnh đạo của Đảng Cộng Sản” đó lànhất nguyên V.I.Lênin cho rằng: chuyên chính vô sản là quá trình vận động,tham gia đông đảo của nhân dân và thể hiện tính nhân dân sâu sắc

Chuyên chính vô sản dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản, thông quađường lối chính trị, sách lược đấu tranh của Đảng Bên cạnh đó tính nhân dân cótính chất triệt để nòng cốt của cách mạng là giai cấp công nhân và nông dân

Theo V.I.Lênin thì chuyên chính vô sản có hai chức năng cơ bản là xây vàchống, sáng tạo và phá huỷ Dưới chủ nghĩa xã hội cuộc đấu tranh giai cấp vẫntiếp tục nhưng có những nội dung và những hình thức mới

Chuyên chính vô sản là hình thức linh hoạt và sáng tạo, nó tồn tại trongsuốt thời kỳ quá độ để thực hiện vai trò định hướng tư tưởng tiến lên chủ nghĩa

xã hội, chuyên chính vô sản xây dựng xã hội mới là thời kỳ tiếp tục đấu tranhgiai cấp là hoàn toàn thắng lợi cho chủ nghĩa xã hội