tiểu luận kinh điển , tư tưởng của lênin về vấn đề nhà nước trong tác phẩm nhà nước và cách mạng liên hệ với thực tiễn xây dựng nhà nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào hiện nay

MỤC LỤC I.LỜI MỞ ĐẦU II.NỘI DUNG Chương I:hoàn cảnh ra đời của tác phẩm Chương II. Tư tưởng Lênin về vấn đề nhà nước trong tác phẩm “nhà nước và cách mạng” 2.1. Lênin bảo vệ và phát triển tưởng của Mác và Ăngghen về Nhà nước 2.2.Quan niệm về nhà nước của Lênin 2.2.1.Nguồn gốc nhà nước 2.2.2.Bản chất của nhà nước 2.3.Sự chuyển hóa từ nhà nước tư sản sang nhà nước vô sản 2.4.Học thuyết về hai giai đoạn của xã hội cộng sản. Chương III.tư tưởng về nhà nước của V.I. Lênin trong tác phẩm “Nhà nước và cách mạng” đối với thực tiễn xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay. 3.1. Cơ sở pháp lý để tiến hành xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam. 3.2. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và vai trò của Đảng Cộng sản. 3.3. Những đặc trưng về nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. 3.4. Những yêu cầu về xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam 3.5. Phương hướng xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta trong giai đoạn hiện nay. III. KẾT LUẬN IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO I. LỜI MỞ ĐẦU Lênin là người thầy vĩ đại của phong trào vô sản quốc tế, cùng với những đóng góp to lớn trong hoat động cách mạng của người vào phong trào vô sản quốc tế, Lênin còn để lại nhiều tác phẩm mang tính chất lý luận cho phong trào vô sản quốc tế mà giá trị của nó vẫn còn mang tính chất phương pháp luận cho phong trào cách mạng ngày nay của giai cấp vô sản trên toàn thế giới. Tác phẩm “Nhà Nước Và Cách Mạng” được đánh giá là một tác phẩm kinh điển xuất sắc của học thuyết mácxit về nhà nước, trong quá trình nghiên cứu và tổng kết kinh nghiệm lịch sử của xã hội loài người về nhà nước Lênin đã trình bày một chác rõ ràng và khoa học về nguồn gốc, bản chất cũng như sự tiêu vong của nhà nước khi nó đã hết vai trò lịch sủ trong xã hội loài người. Tác phẩm Nhà nước và cách mạng đã đặt cơ sở cho lý luận về nhà nước xã hội chủ nghĩa – phần quan trọng nhất của học thuyết Mácxit về nhà nước. Nước ta hiện nay đang trong giai đoạn quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội, vai trò của nhà nước vẫn còn mang giá trị trong việc điều hành và quản lý đất nước, việc nghiên cứu và phát triển học thuyết MácLênin về nhà nước để áp dụng vào thực tiễn nước ta trong việc xây dựng một nhà nước theo mô hình chủ nghĩa xã hội là việc làm cần thiết và quan trọng. Ngày nay, Đảng và Nhà Nước ta đang chủ chương xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vì vậy việc nghiên cứu học thuyết Mác Lênin về nhà nước và ứng dụng vào thực tế nước ta trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa có vai trò cực kỳ quan trọng.

MỞ ĐẦU

1.Lý do chọn đề tài

Lờnin là người thầy vĩ đại của phong trào vụ sản quốc tế, cựng với

những đúng gúp to lớn trong hoat động cỏch mạng của người vào phong trào

vụ sản quốc tế, Lờnin cũn để lại nhiều tỏc phẩm mang tớnh chất lý luận chophong trào vụ sản quốc tế mà giỏ trị của nú vẫn cũn mang tớnh chất phươngphỏp luận cho phong trào cỏch mạng ngày nay của giai cấp vụ sản trờn toànthế giới

Tỏc phẩm “Nhà Nước Và Cỏch Mạng” được đỏnh giỏ là một tỏc phẩmkinh điển xuất sắc của học thuyết mỏc-xit về nhà nước, trong quỏ trỡnh nghiờncứu và tổng kết kinh nghiệm lịch sử của xó hội loài người về nhà nước Lờnin

đó trỡnh bày một chỏc rừ ràng và khoa học về nguồn gốc, bản chất cũng như

sự tiờu vong của nhà nước khi nú đó hết vai trũ lịch sủ trong xó hội loài người.Tác phẩm "Nhà nớc và cách mạng" đặt cơ sở cho lý luận về nhà nước xó hộichủ nghĩa – phần quan trọng nhất của học thuyết Mỏc – xớt về nhà nước

Nước ta hiện nay đang trong giai đoạn quỏ độ đi lờn chủ nghĩa xó hội,vai trũ của nhà nước vẫn cũn mang giỏ trị trong việc điều hành và quản lý đấtnước, việc nghiờn cứu và phỏt triển học thuyết Mỏc-Lờnin về nhà nước để ỏpdụng vào thực tiễn nước ta trong việc xõy dựng một nhà nước theo mụ hỡnhchủ nghĩa xó hội là việc làm cần thiết và quan trọng

Ngày nay, Đảng và Nhà Nước ta đang chủ chương xõy dựng nhà nướcphỏp quyền xó hội chủ nghĩa, vỡ vậy việc nghiờn cứu học thuyết Mỏc-Lờnin

về nhà nước và ứng dụng vào thực tế nước ta trong việc xõy dựng nhà nướcphỏp quyền xó hội chủ nghĩa cú vai trũ cực kỳ quan trọng, có thể nói đõy làhành trang cho sự tiếp bớc tiến lên XHCN ở nớc ta, nhất là trong quá trình toàncầu hoá, hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay Vì vậy đề tài đợc rất nhiều nhà khoahọc quan tâm, nghiên cứu

Với những lý do đó, nên tôi chọn đề tài: “Tư tưởng của V.I.Lờnin về vấn đề nhà nước trong tỏc phẩm “Nhà nước và cỏch mạng” liờn hệ với

thực tiễn xõy dựng nhà nước Cộng hũa dõn chủ Nhõn dõn Lào hiện nay”

làm tiểu luận học phần môn nghiên cứu các tác phẩm kinh điển của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Nhà nớc là một vấn đề lớn và hết sức quan trọng của mỗi chế độ xã hội,nhà nớc chuyên chính vô sản là nhà nớc đợc áp dụng trong thời kỳ quá độ từCNTB sang CNXH, vấn đề này đợc Mác - Ănghen xây dựng và đợc Lênin kếthừa, phát triển thành công mô hình nớc Nga - Xô viết của thế kỷ XX Ở Việtnam hiện nay đang trong quá trình hoàn thiện nền nhà nớc đó Chính vì thế đãthu hút đợc rất nhiều nhà khoa học nghiên cứu và phân tích đã đợc giới thiệutrong các tạp chí hay in thành sách Nhiều tác giả, nhiều thế hệ sinh viên trờngHọc Viện Báo Chí và Tuyên Truyền khi nghiên cứu các tác phẩm kinh điển cũng

đã quan tâm nghiên cứu đề cập vấn đề này ở nhiều phơng diện khoa học khácnhau và đã thu đợc những thành công nhất định Mặc dù vậy tác giả vẫn muốn

chọn đề tài: Tư tưởng của Lờnin về vấn đề nhà nước trong tỏc phẩm nhà nước và cỏch mạng liờn hệ với thực tiễn xõy dựng Nhà nước Cộng hũa dõn chủ Nhõn dõn Lào hiện nay để khai thác sâu hơn khía cạnh của vấn đề và hy

vọng sẽ tìm ra đợc những nét mới trong nội dung và t tởng của Lênin trong tác

phẩm nhà nớc và cách mạng góp phần vào quá trình xây dựng nhà nớc chuyên

chính vô sản ở nớc ta

3 Mục đích và nhiệm vụ.

a Mục đích: mục đích nghiên cứu chính của tác giả là tìm hiểu và làm rõ những nội dung về nhà nớc đựơc Lênin trình bày trong tác phẩm nhà nớc và cách mạng và sự vận dụng những t tởng đó của Đảng ta vào quá trình xây dựng

đất nớc Từ đó mở mang tầm hiểu biết, kiến thức cần thiết cho bản thân

trong tác phẩm “nhà nớc và cách mạng”.

Thứ hai: Nêu những quan điểm và sự vận dụng của Đảng ta về t tởng,nội dung vấn đề nhà nớc chuyên chính vô sản trong công cuộc xây dựng chủnghĩa xã hội ở nớc ta

4 Giới thiệu phạm vi nghiên cứu.

Thông qua việc nghiên cứu t tởng của Lênin về nhà nớc chuyên chính

vô sản trong tác phẩm nhà nớc và cách mạng, những quan điểm của Đảng

vào việc vận dụng nó vào điều kiện của nớc ta, trên cơ sở đó góp phần mởrộng và nâng cao thêm phần hiểu biết của mình về lý luận cũng nh thực tiễn

về nhà nớc chuyên chính vô sản

Do trình độ có hạn và thời gian không cho phép, tiểu luận này chỉ nghiên

cứu t tởng cơ bản của Lênin về nhà nớc chuyên chính vô sản trong tác phẩm” nhà nớc và cách mạng và quá trình vận dụng của Đảng ta về nhà nớc chuyên chính vô

sản

Tiểu luận đợc thực hiện trên cơ sở những nguyên lý, lý luận chính trị vềnhà nớc của chủ nghĩa Mác-Lênin; các quan điểm của Đảng ta về nhà nớcchuyên chính vô sản, đồng thời kế thừa có chọn lọc những kết quả nghiên cứu

đã được công bố của tác giả

5 Kết cấu tiểu luận.

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, danh mục và tài liệu thamkhảo,đề tài cú bố cục gồm 3 chương 06 tiết

NỘI DUNG CHƯƠNG I: HOÀN CẢNH RA ĐỜI TÁC PHẨM

1.1 S¬ lîc vÒ t¸c giả

V.I Lê-nin tên thật là Vladimir Ilits Ulianov Sau khi tốt nghiệp khoaluật V.I Lê-nin làm trợ lý luật sư ở Samara Tháng 8/1893, chuyển vềPeterburg Năm 1894, trong cuốn Thế nào là những người bạn dân và họcchiến đấu chống lại những người xã hội dân chủ như thế nào? Và năm 1899,trong cuốn Sự phát triển chủ nghĩa tư bản ở Nga V.I Lê-nin được thừa nhận

là người lãnh đạo của nhóm Mác- xít ở Nga Lê-nin đã gặp NadegiơdaKonstantinovna Krupskaia Hai người yêu nhau và trở thành bạn đời chungthuỷ Đêm mồng 9 tháng Chạp 1895, V.I Lê-nin bị cảnh sát bắt

Năm 1900, thời hạn lưu đày của V.I Lê-nin kết thúc Người lại tập hợpnhững người Mác- xít cách mạng thành lập đảng, cùng với Plekhanov lập ra

tờ báo Tia lửa Năm 1903, tại Luân- đôn tiến hành Đại hội lần thứ II Đảngcông nhân xã hội dân chủ Nga V.I Lê-nin phát biểu phải xây dựng một đảngMác- xít kiểu mới có kỷ luật nghiêm mình Về những nguyên tắc tư tưởng và

tổ chức của đảng kiểu mới này V.I Lê-nin đã trình bày trong cuốn Làm gì(1902) và cuốn Một bước tiến hai bước lùi (1904)

Tháng Tư 1905, tại Luân- đôn tiến hành Đại hội lần thứ III ĐCNXHDCNga, V.I Lê-nin được bầu là chủ tịch Đại hội Tại Đại hội này Uỷ ban Trungương đã được bầu ra do V.I Lê-nin đứng đầu Tháng Chạp 1907, V.I Lê-ninsống ở nước ngoài tiếp tục đấu tranh bảo vệ và củng cố đảng hoạt động bímật Trong thời gian Đại chiến thế giới lần thứ I V.I Lê-nin đưa ra khẩu hiệubiến chiến tranh đế quốc thành nội chiến cách mạng Tại Hội nghị quốc tếnhững người theo chủ nghĩa quốc tế tại Thuỵ Sĩ (1915) V.I Lê-nin đã tập hợpnhững người xã hội dân chủ cánh tả đoàn kết lại Sau cách mạng Tháng Hai

1917, ở Nga tồn tại tình trạng hai chính quyền song song, một bên là chínhphủ lâm thời tư sản (chuyên chế của giai cấp tư sản) và một bên là Xô viết các

đại biểu cụng nhõn và binh sĩ (chuyờn chớnh vụ sản) Những mõu thuẫn kinh

tế và chớnh trị sõu sắc ở nước Nga lỳc bấy giờ đũi hỏi phải tiến hành một cuộccỏch mạng làm thay đổi tận gốc đời sống chớnh trị nước Nga Từ nơi hoạtđộng bớ mật V.I Lờ-nin thường xuyờn chỉ đạo phong trào cỏch mạng nướcNga Đầu thỏng Tỏm 1917 Đại hội lần thứ VI ĐCNXHDC Nga họp bỏn cụngkhai ở Petrograd, V.I Lờ-nin tuy khụng tham dự nhưng vẫn lónh đạo Đại hộitiến hành và thụng qua đường lối phải khởi nghĩa vũ trang giành lấychớnhquyền

Cỏch mạng Thỏng Mười Nga đó toàn thắng Chớnh quyền đó về tay nhõn dõn.Nhà nước cụng nụng đầu tiờn trờn thế giới do Đảng của giai cấp vụ sản lónhđạo đó ra đời, V.I Lờ-nin đó cú cụng lao to lớn trong việc lónh đạo cuộc đấutranh của nhõn dõn lao động nước Nga Xụ Viết chống sự can thiệp quõn sựcủa nước ngoài và lực lượng phản cỏch mạng trong nước; trong việc lónh đạoquỏ trỡnh cải tạo xó hội chủ nghĩa ở nước Nga

V.I Lờ-nin là người sỏng lập Quốc tế Cộng sản (1919 Mựa xuõn 1920,V.I Lờ-nin viết cuốn Bệnh ấu trĩ tả khuynh của chủ nghĩa cộng sản trỡnh bàynhững vấn đề chiến lược và sỏch lược của phong trào cộng sản Thời gian này,V.I Lờ-nin soạn thảo xong kế hoạch xõy dựng chủ nghĩa xó hội, người đề rachớnh sỏch kinh tế (NEP).Ngày 21 Thỏng Tư 1924, V.I Lờ-nin qua đời ở làngGorki (Mỏt xcơ va)

1.2 Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm.

Vào thế kỷ XX, Chủ nghĩa tư bản bớc sang giai đoạn cuối cùng của nó giai đoạn chủ nghĩa đế quốc với những đặc điểm kinh tế hết sức cơ bản màLênin đã nhận ra trong mỗi tác phẩm “Chủ nghĩa đế quốc - với giai đoạn tộtcùng của Chủ nghĩa t bản” Sự tập trung sản xuất cao, dẫn đến hình thành các

-tổ chức độc quyền là đặc điểm kinh tế cơ bản nhất của Chủ nghĩa đế quốc Sựthống trị của các tổ chức độc quyền, sự tác động của quy luật lợi nhuận caolàm cho mâu thuẫn cơ bản của Chủ nghĩa đế quốc - mâu thuẫn giữa tính chấtxã hội hoá của lực lợng sản xuất và hình thức chiếm hữu t nhân t bản chủnghĩa càng thêm gay gắt, do đó mà chu kỳ khủng hoảng kinh tế trong giai

đoạn Đế quốc chủ nghĩa rút ngắn lại và có tính chất phá hoại nhiều hơn Gắn

liền với khủng hoảng là nạn thất nghịêp, đói rét, bệnh tật, “tự do kinh tế”, “tự

do chính trị” của chủ nghĩa t bản dần bị thủ tiêu Không thoả mãn với sựthống trị trong nớc, bọn t bản tài chính còn tham vọng xâm chiếm và thống trịcác dân tộc, các quốc gia khác, mà trớc hết với hình thức “xuất khẩu t bản”.Thực chất đây là phơng pháp đấu tranh để giành lại thị trờng thế giới của chủnghĩa t bản, cuộc đấu tranh này dẫn đến kết quả cao hơn là sự phân chia thếgiới thành những khu vực ảnh hởng của các tổ chức độc quyền Và tất nhiênviệc phân chia thế giới về mặt kinh tế đợc củng cố và tăng cờng bằng việcphân chia thế giới về mặt lãnh thổ Đó là bớc xâm chiếm toàn diện hơn củacác nớc t bản phát triển với các nớc chậm phát triển và lạc hậu về kinh tế

Tình hình này làm cho mâu thuẫn vốn có trong lòng xã hội các nớc tbản chủ nghĩa:

• Mâu thuẫn giữa t bản và vô sản

• Mâu thuẫn giữa t bản độc quyền và bọn không độc quyền

• Mâu thuẫn giữa t bản độc quyền với nhau

• Mâu thuẫn giữa t bản độc quyền với nhân dân các nớc bị nô dịchngày càng gay gắt

Nhng tình hình đó cũng tạo điều kiện tăng cờng liên minh giữa giai cấpcông nhân và các tầng lớp nhân dân lao động ở chính quốc và thuộc địa cũng

nh giữa nhân dân các nớc thuộc địa với nhau trong cuộc đấu tranh chống ápbức thống trị của bọn phong kiến, t bản với một khí thế cách mạng mới đangdâng lên

Cách mạng Nga 1905 kết thúc thời kỳ đình trệ tạm thời phong trào côngnhân quốc tế, kể từ sau thất bại công xã Pari và mở đầu cho cuộc đấu tranhcủa giai cấp công nhân thế giới Đó là phong trào công nhân Đức, Rumani,Bungari, Mỹ, áo, Hung

Sự phát triển không đều của chủ nghĩa t bản thế giới tất yếu dẫn đếncuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914-1918) để chia lại thị trờng thếgiới Tất nhiên, cuộc chiến tranh này còn có ý đồ khác của bọn Đế quốc lànhân chiến tranh để hòng dập tắt phong trào cách mạng đang phát triển mạnh

mẽ do ảnh hởng của cách mạng tháng 10 Nga, 28 nớc với gần 1.5 tỷ tỷ ngờitrong đó có tới 74 triệu ngời bị đẩy vào chiến tranh Cuộc chiến tranh tàn khốc

ấy gây thiệt hại lớn lao về ngời và của, đã làm cho mâu thuẫn của chủ nghĩa tbản gay gắt đến tột độ và thúc đẩy nhanh chóng quá trình chín muồi khủnghoảng cách mạng trên phạm vi toàn thế giới Đúng nh Lênin đã chỉ rõ: Chủnghĩa đế quốc là bớc đệm của cách mạng, cách mạng Vô sản có thể nổ ra và

thành công trớc tiên ở một nớc, thậm chí trong một nớc mà chủ nghĩa t bảnmới chỉ ở mức phát triển trung bình.

Khủng hoảng cách mạng ở các nớc thuộc địa và phụ thuộc ngày càngtrầm trọng, phong trào dân tộc sẽ làm rung chuyển chủ nghĩa đế quốc, làm suyyếu lực lợng của nó, tạo cho giai cấp vô sản các nớc tấn công vào chủ nghĩa tbản

Trong khi đó bọn cơ hội công nhân của quốc tế II (Ebec-Stanh, Cauxky)

đã không nắm bắt tình hình cách mạng lật đổ chính quyền của giai cấp t sản,

mà còn tìm cách ngăn cản quần chúng tiến theo con đờng cách mạng Chúng

đã xuyên tạc học thuyết Mácxít về nhà nớc, phủ nhận sự tất yếu của cáchmạng bạo lực, phủ nhận sự cần thiết phải đập tan bộ máy nhà nớc cũ, vô chínhphủ (đại diện là Bukharin) chống lại bất kỳ một nhà nớc nào, kể cả nềnchuyên chính vô sản, bênh vực các quan điểm nửa vô chính phủ phản Mácxíttrong vấn đề nhà nớc

Lênin từ lâu đã quan tâm đến vấn đề nhà nớc, trớc tình hình cách mạngthế giới và tình hình t tởng nội bộ phong trào công nhân Ngời thấy phải khôiphục và trình bày có hệ thống các quan điểm của nhà sáng lập ra chủ nghĩacộng sản khoa học về vấn đề nhà nớc Nhân tố đó phát triển hơn nữa lý luận

về nhà nớc cho phù hợp với hoàn cảnh lịch sử mới, giúp giai cấp vô sản hoànthành nhiệm vụ của mình trớc tình thế cách mạng đã xuất hiện ở nớc Ngacũng nh nhiều nớc trên thế giới

Cuối năm 1916 đầu 1917 khi ở nớc ngoài, Lênin đã khẩn trơng đọcnhiều tác phẩm, th từ của Mác và ăngghen, của Cauxky và Bukharin Ngời đãtrích dẫn tỷ mỷ những tài liệu cần thiết cùng nhận xét, phê phán kết luận củamình trong cuốn sổ tay với nhan đề: “Chủ nghĩa Mác về vấn đề nhà nớc”

Tháng 4/1917 Lênin từ Thuỵ sỹ trở về Nga vì bận hoạt động cách mạng,nên Ngời không thể tiếp tục công trình đó và tiếp tục bổ sung t liệu

Sau sự kiện tháng 7/1917 Đảng Bônxêvich phải vào hoạt động bí mật.Lênin rời Pêtôgrat đến hoạt động ở Ra-dơ-lip và Hen-xinh-po (phần lan) Tại

đây vào tháng 8 và 9/1917 dựa vào tài liệu đã chuẩn bị ngời viết thành công

tác phẩm của mình nhà nớc và cách mạng.

CHƯƠNG II: TƯ TƯỞNG LÊNIN VỀ VẤN ĐỀ NHÀ NƯỚC TRONG

về tính đảng trong cuộc đấu tranh với kẻ thù của chủ nghĩa Mác Trong tácphẩm này lênin đã vạch rõ các quan điểm của Mác và Ăngghen về nhà nướcđược phát triển như thế nào, đã nhấn mạng rằng vấn đề nhà nước là một trongnhững vấn đề căn bản của chủ nghĩa Mác Lênin đã phân tích mối liên hệ củanhà nước với tính chất giai cấp của xã hội, đã chứng minh tính quy luật vàtính tất yếu của cách mạng xã hội chủ nghĩa và chuyên chính vô sản, đã vạch

ra nhiệm vụ thực chất của nhà nước vô sản và của nền dân chủ vô sản, đã pháttriển học thuyết mác-xít về chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản và đã làmsang tỏ nhiều vấn đề khác

Những thủ lĩnh cơ hội chủ nghĩa quốc tế II (E.béc-stanh, Cau-xky và

những người khác) trong thời gian đó chống phá các nguyên lý của chủ nghĩaMác, chống lại cách mạng xã hội chủ nghĩa và chuyên chính vô sản, chống lạiviệc dùng phương pháp cách mạng thay thế nhà nước tư sản bàng nhà nước vôsản Họ đã bảo vệ lý luận phát triển hòa bình của chủ nghĩa tư bản thành chủnghĩa xã hội Bọn vô chính phủ chủ nghĩa chống lại bất kỳ một nhà nước nào, kể

cả nền chuyên chính vô sản.Trong hàng loạt bài báo, Bu-kha-rin đã bênh vực cácquan điểm nửa vô chính phủ, phản mác-xít trong vấn đè nhà nước

Trên cơ sở phân tích sâu sắc các tác phẩm của Mác và Ăng-ghen, trongcuốn “Nhà nước và cách mạng” Lênin đã nhấn mạnh rằng chỉ chỉ có chủnghĩa Mác mới đưa ra được câu trả lời khoa học và đúng đắn cho câu hỏi :Thế

nào là nhà nước, nó xuất hiện khia nào và trên cơ sở nào , tại sao trong cácthời kỳ lịch sử khác nhau nhà nước mang các hình thức khác nhau và đóngvai trò khác nhau.

Bon dân chủ tiểu tư sản mà Lênin gọi là bọn giả danh xã hội chủ nghĩathì mộng tưởng lấy thỏa hiệp giai cấp để thay cho đấu tranh giai cấp, họ hìnhdung việc cải tạo xã hội chủ nghĩa cũng theo cách không tưởng mà nó khôngphải là dưới hình thức lật đỏ sự thống trị của giai cấp bóc lột mà là dưới hìnhthức số ít êm ái phục tùng số đông đẫ có ý thức về nhiệm vụ của mình Lênincho rằng thứ không tưởng kiểu tiểu tư sản này mật thiết gắn với sự thừa nhậnnhà nước đứng trên các giai cấp Bằng việc nghiên cứu và phân tích các cuộccách mạng pháp 1848 và 1871 cũng như kinh nghiệm về đảng xã hội chủnghĩa tham giai nội các tư sản ở Anh, ở Pháp, ở Ý cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ

XX, Lênin đã chứng minh rõ điều này

Quan điểm và đề nhà nước là một trong những vấn đề căn bản của chủnghĩa Mác Lênin đã phân tích mối liên hệ của nhà nước với tính chất giai cấpcủa xã hội, đã chứng minh tính quy luật và tính tất yếu của cách mạng xã hộichủ nghĩa và của chuyên chính vô sản, đã vạch ra thực chất và nhiệm vụ củanhà nước vô sản và của nền dân chủ vô sản, đã phát triển chủ nghĩa Mác-xít

về chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

Lênin thấy rõ nguy cơ chủ nghĩa Mác về nhà nước bị xuyên tạc, và thấy

nó trở thành một điều phổ biến chưa từng thấy Lênin đã đề ra nhiệm vụ phảikhôi phuc học thuyết về nhà nước của chủ nghĩa Mác “Nhiệm vụ của chúng tatrước hết là phải khôi phục học thuyết chân chính của Mác về nhà nước”(tr 8)

Lênin chỉ ra quan niệm của Mác về nhà nước vô sản, Mác cho rằng: “Nhà nước , tức là giai cấp vô sản được tổ chức thành giai cấp thống trị” Theo Lênin, lý luận ấy của Mác gắn liền mật thiết với toàn bộ học thuyết củaông về vai trò cách mạng của giai cấp vô sản trong lịch sử Đỉnh cao của vaitrò ấy là chuyên chính vô sản, là sự thống trị của giai cấp vô sản

Những đóng góp to lớn của Lênin đối với lý luận về nhà nước khôngchỉ ở việc làm sáng tỏ những quan điểm căn bản của C.Mác và Ph.Ăngghen

về nhà nước, đem lại vũ khí lý luận sắc bén cho cuộc đấu tranh của giai cấpcông nhân, giành lấy, tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước, cũng như đấutranh chống lại mọi âm mưu hòng xuyên tạc, bẻ cong và nhằm bác bỏ lý luậnmác-xít về nhà nước; mà còn thể hiện ở việc đi sâu, phát triển lý luận mác-xít

về nhà nước trên một số phương diện, phù hợp với trình độ phát triển mới củathực tiễn Nghiên cứu quan điểm của V.I.Lê-nin về nhà nước đặc biệt quantrọng đối với việc xây dựng mô hình nhà nước pháp quyền Việt Nam hiệnnay, bởi lẽ những quan điểm ấy đã được hiện thực hóa, trở thành một thực thểsống động trong thực tiễn đời sống

Nhất quán với tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen, Lênin tiếp tục

khẳng định rằng, nhà nước là một hiện tượng lịch sử, sự tồn tại và tiêu vong

của nó là tùy thuộc vào những điều kiện cụ thể; “nhà nước chỉ là một tổ chức

thống trị của một giai cấp” và “bất cứ nhà nước nào cũng là một bộ máy để

một giai cấp này trấn áp giai cấp khác”

2.2.Quan niệm về nhà nước của Lênin

2.2.1.Nguồn gốc nhà nước

Về nguồn gốc và thực chất ý nghĩa của nhà nước luôn luôn đã và sẽ còn

là đối tượng của cuộc đấu tranh tư tưởng gay gắt nhất Những người đại diệncho triết học, luật học, sử học, chính trị kinh tế học và chính luận tư sản đang

cố tìm cách làm phức tạp vấn đề nhà nước, mà như Lênin chỉ ra, đây là mộtvấn đề lý luận khó nhất Họ đưa ra nhiều thứ lý luận khó về nhà nước, trong

đó họ biện hộ sự thống trị của các giai cấp bóc lột, xóa nhòa tính chất giai cấpcủa nhà nước tư sản Nhằm làm cho nhân dân lao động xao nhãng những vấn

đề cơ bản của đời sống xã hội, các nhà tư tưởng tư sản tán dương nhà nước đếquốc hiện đại, miêu tả nó như một nhà nước siêu giai cấp “phồn vinh chung”,phủ nhận vai trò của nó trong đời sống xã hội

Lênin chỉ ra ràng nhà nước là một hiện tượng lịch sử với tính cách làcông cụ thống trị nằm trong tay các giai cấp óc lột, nhà nước xuất hiện khi xã

hội phân hóa thành những giai cấp đối kháng,.Lênin viết “ nhà nước là sảnphẩm và biểu hiện của những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được,bất cứ ở đâu, hễ lúc nào và chừng nào mà, về mặt khách quan, những mâuthuẫn giai cấp không thể điêù hòa được thì nhà nước xuất hiện” (tr 9).

Với tính chất là một phạm trù lich sử vì vậy nó có thời gian ra đời, quátrình phát triển và đến một luc nào đó nó cũng sẽ mất đi trong lich sử Khôngphải xã hội loài người xuất hiện là có nhà nước Nhà nước là một phạm trù lịch

sử nó chỉ xuất hiện trong xã hội có sự phân chia giai cấp và đấu tranh giai cấp

Điều này đã được Lênin chứng minh rõ ràng qua sự phát triển của xãhội loài người, xã hội cộng sản nguyên thủy chưa có nhà nước, khi xã hộinguyên thủy tan rã, xã hội phân chia thành các giai cấp đối kháng không thểđiều hòa được mới đẻ ra nhà nước Trong những tổ chức thị tộc, bộ lạc của xãhội công xã nguyên thủy chưa có của riêng, không phân chia giai cấp, toànthể thành viên trong xã hội bình đẳng Người cầm đầu là do mọi thành viên cử

ra và có trách nhiệm chăm sóc lợi ích toàn xã hội Vì vậy, trong xã hội và cănbản không cần thiết có một uy lực chính trị nào đặt lên trên xã hội, do đó Nhànước cũng không có khả năng tồn tại

Khi xã hội loài người bắt đầu có sự phân chia giai cấp, tức là khi đónhà nước bắt đầu xuất hiện trong xã hội loài người, và cái nhà nươc đó là nhànươc của giai cấp thống trị trong xã hội Như vậy Lênin đã chỉ ra rắng ở thời

kỳ công xã nguyên thủy thì xã hội loài người chưa có nhà nước và nhà nướcđầu tiên của xã hội loài người xuất hiện ở thời kỳ chiếm hữu nô lệ, cái nhànước đó là nhà nước của giai cấp chủ nô - giai cấp thống trị trong xã hội lúcbấy giờ

Bước sang thời kỳ phong kiến,giai cấp phong kiến là giai cấp thống trịtrong xã hội Bằng việc hình thành lên nhà nước của mình, giai cấp phongkiến đã coi đây là công cụ để áp bức giai cấp nông dân

Sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa tư bản làm xuất hiện nhànước tư sản Trong giai đoạn lịch sử này, trong xã hội xuất hiện mâu thuẫn cơ

bản là mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản (công nhân) và giai cấp tư sản Lúc nàycái nhà nước của giai cấp tư bản chính là công cụ để áp bức đối với giai cấp

Lênin đưa ra khái niệm về nhà nước: Nhà nước là sản phẩm và biểu hiện

của những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được, là một cơ quan thống trị giai cấp, là cơ quan áp bức của một giai cấp này đối với một giai cấp khác;

là một bộ máy cho phép một giai cấp này được áp bức một giai cấp khác

2.2.2.Bản chất của nhà nước

Về bản chất giai cấp của nhà nước, V.I.Lê-nin khẳng định: “Nhà nước

là sản phẩm và biểu hiện của những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa

được Bất cứ đâu, hễ lúc nào và chừng nào mà, về mặt khách quan, những

mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được, thì nhà nước xuất hiện Và

ngược lại: Sự tồn tại của nhà nước chứng tỏ rằng những mâu thuẫn giai cấp làkhông thể điều hòa được”

Chủ nghĩa Mác-Lênin khẳng định bản chất của nhà nước là mang tínhgiai cấp Nhà nước chính là công cụ thống trị của giai cấp thống trị trong xãhội trong việc duy trì sự thống trị và bảo đảm quyền lợi của giai cấp thống trị

Theo Lênin, nhà nước không phải là bộ máy “duy trì trật tự xã hội” mà

là “công cụ thống trị của một giai cấp này đối với một giai cấp khác”, khôngphải là bộ máy “điều hòa giai cấp” mà là một bộ máy áp bức giai cấp, khôngphải là vật sở hữu của toàn dân mà chỉ có thể là vật sở hữu của một số người

Do đó nhà nước là không nhượng lại được, “không điều hòa được”

Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người chúng ta có thể thấy rõđược bản chất giai cấp của nhà nước: Nhà nước chiếm hữu nô lệ là nhà nướcđầu tiên trong lịch sử xã hội loài người, lúc này xã hội loài người bắt đầu có

sự phân chia về giai cấp, nhà nước chiếm hữu nô lệ chính là thể hiệ tính giaicấp chủ nô trong xã hội với giai cấp nô lệ và các tầng lớp lao động khác trong

xã hội Nhà nước phong kiến bảo vệ chế độ thống trị và quyền lợi của giai cấpphong kiến và tầng lớp quý tộc trong lịch sử, thực chất đó chính là bản chấtcủa giai cấp phong kiến Nhà nước tư sản là nhà nước phát triển đến một trình

độ cao và hoàn thiện của xã hội loài người, bằng việc tổ chức ra một hệ thốngcác cơ quan hoàn bị của mình, nó chính là một công cụ của giai cấp tư sảntrong việc tổ chức và quản lý xã hội của giai cấp tư sản, và một điều khôngthể phủ nhận được là cái nhà nước tư sản đó mang bản chất của giai cấp tưsản trong việc bảo vệ quyền thống trị cung như bảo đảm lợi ích của giai cấp

tư sản trong xã hội

Lênin viết: Nhà nước là công cụ bóc lột giai cấp bị áp bức “muốn duytrì quyền lực đặc biệt, đặt lên trên xã hội phải co thuế và công trái” (tr.15)

Với tư cách là công cụ áp bức, cưỡng chế, Nhà nước với nguyên nghĩacủa nó bao gồm những phương tiện, công cụ để giúp nó làm tròn nghĩa vụthống trị Lênin viết : “những đội vũ trang đặc biệt, nhà tù vv, ” (tr.11) Lêningiả thích về những đội vũ trang đặc biệt là vì dây không phải là vũ trang củanhân dân, không phải dân cư vũ trang mà nó chính là quyền lực xã hội vốn cócủa nhà nước “không còn trực tiếp là dân cư vũ trang, là tổ chức vũ trang tựđộng của dân cư nữa”,(tr 12)

Trong xã hội chủ nghĩa, nhà nước từ chỗ là công cụ thống trị giai cấpchuyển thành cơ quan thể hiện ý chí của toàn dân Như Lênin đã chỉ ra ,vớiviện hoàn thành xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa, nhà nước sẽ hoàn toànkhông cần thiết

2.3 Sự chuyển hóa từ nhà nước tư sản sang nhà nước vô sản

Việc chuyển hóa từ nhà nước tư bản sang nhà nước vô sản theo chủnghĩa Mác - Lênin thì đó là xứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản và khi giaicấp tư sản bị giai cấp vô sản tiêu diệt thì cùng với đó, giai cấp vô sản cũng kết

liễu được chế độ bóc lột tư bản chủ nghĩa, nhưng vấn đè mấu chốt ở dây làgiai cấp vô sản phải giành được chính quyền.

Lênin phân tích nhận định này của Mác và đã vạch ra lý luận của nóđối với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp vô sản trong điều kiện lịch sửmới Người đã chỉ ra rằng các cuộc cách mạng tư sản ngày càng hoàn thiệnnhà nước tư sản và làm cho nhà nước tư sản - nhà nước thù địch với quyền lợicủa những người lao động - thích ứng với quyền lợi của các giai cấp bóc lột.Lênin viết: “Những hình thức của các nhà nước tư sản thì hết sức khác nhau,nhưng thực chất chỉ là một: Chung quy lại thì tất cả những nhà nước ấy vôluận thế nào cũng tất nhiên phải là nền chuyên chính tư sản” (tr4 44)

Chủ nghĩa đế quốc làm tăng thêm mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất

và quan hệ sản xuất, giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản cũng như mâuthuẫn trong nội bộ của tư bản – tạo ra những tiền đè về kinh tế và chính trịcho chủ nghĩa xã hội, làm cho cách mạng xã hội trở thành tất yếu Lênin nhậnxét rằng dưới chủ nghĩa đế quốc cơ sở xã hội của cách mạng được mở rộng.Cuộc cách mạng đó sẽ trở thành cuộc cách mạng nhân dân thực sự khi nó thuhút vào phong trào cải tạo xã hội chủ nghĩa là những tầng lớp công nhân,nông dân đang bị bọn tư sản bóc lột

Lênin viết: “Không có cách mạng bạo lực thì không thể thay thế nhànước tư sản bằng nhà nước vô sản được” (tr 28) Cần phải dùng bạo lực cáchmạng, dùng cách mạng vô sản để xóa bỏ nhà nước của giai cấp tư sản, chứkhông thể làm cho nó “tự tiêu vong”, còn đối với nhà nước của giai cấp vôsản, cần phải làm cho nó “tự tiêu vong” chứ không dùng bạo lực để xóa bỏ

Đó là cơ sở của toàn bộ học thuyết về nhà nước của Mác và Ăngghen

Nhà nước tư sản bị thay thế bởi nhà nước vô sản (chuyên chính vô sản)

không thể bằng con đường tiêu vong được, mà chỉ có thể, theo quy luạtchung, bằng một cuộc các mạng bạo lực mà thôi

Là một tổ chức chính trị mang tính chất giai cấp, nhà nước bóc lột cócác công cụ quyền lực nhờ đó giai cấp thống trị bắt quần chúng lao động, là