Để làm được điều đó cần có sự hoàn thiện quy trình chính sách; trong đó có tổchức thực thi chính sách - bước đặc biệt quan trọng của quy trình chính sách.Thực thi chính sách là một khâu
Trang 1MỤC LỤC
Trang
LỜI MỞ ĐẦU 2
NỘI DUNG 3
I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG VÀ THỰC THI CHÍNH SÁCH CÔNG 3
1 Khái niệm chính sách công 3
2 Thực thi chính sách và ý nghĩa thực thi chính sách 4
3 Các bước thực thi chính sách……… …… 5
4 Yếu tố ảnh hưởng tới thực thi chính sách 6
5 Mô hình tổ chức thực thi chính sách 10
6 Phương pháp tổ chức thực thi chính sách 11
II THỰC TIỄN THỰC THI CHÍNH SÁCH CÔNG Ở VIỆT NAM 13
1 Chính sách công và việc tổ chức thực thi 13
2 Những hạn chế trong thực thi chính sách công hiện nay 14
3 Một số giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi chính sách công 15
KẾT LUẬN 21
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Chính sách công là một trong những công cụ cơ bản được Nhà nước sửdụng để phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Ở mỗi giai đoạn phát triển,yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả các chính sách công luôn được đặt ra
Để làm được điều đó cần có sự hoàn thiện quy trình chính sách; trong đó có tổchức thực thi chính sách - bước đặc biệt quan trọng của quy trình chính sách.Thực thi chính sách là một khâu quan trọng quyết định sự thành bại của mộtchính sách công
Việc thực thi chính sách công không chỉ góp phần thực hiện thắng lợicác mục tiêu của chính sách mà còn khẳng định tính đúng đắn của chính sách,vai trò của chủ thể trong việc thực thi chính sách, góp phần nâng cao niềm tincủa đối tượng quản lý đối với chủ thể chính sách cũng như niềm tin của nhândân đối với các cấp ủy Đảng và chính quyền
Nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò, ý nghĩa của việc thực thi chính sách;những năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo,phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong việc phối hợp triển khaithực hiện các chính sách của nhà nước và đạt được những kết quả tích cực.Nền kinh tế có bước phát triển và tăng trưởng khá; đất nước ta từng bướcvượt ra khỏi tình trạng các nước kém phát triển; chủ động tham gia vào quátrình hội nhập kinh tế quốc tế An ninh quốc phòng được giữ vững; chính trị
ổn định Vị thế của nước ta trên trường quốc tế được nâng cao, góp phần xâydựng một thế giới, hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội
Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, việc tổ chức thực thi chính sáchtrong thời gian qua vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụtrong tình hình mới Vì vậy việc nghiên cứu, phân tích mối quan hệ giữa các
tổ chức trong hệ thống chính trị tham gia vào việc tổ chức thực thi chính sáchvừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, nhằm khắc phục tìnhtrạng chồng chéo, trùng lắp, đùn đẩy, giữa các tổ chức trong hệ thống chínhtrị, góp phần nâng cao hiệu quả chính sách công
Qua kiến thức học được, tôi mạnh dạn chọn đề tài: "Những hạn chế
trong quá trình thực thi chính sách công ở nước ta hiện nay và giải pháp khắc phục" làm tiểu luận môn học Chính sách công
Trang 3NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG VÀ THỰC THI CHÍNH SÁCH CÔNG.
1 Khái niệm chính sách công.
Ở các nước phát triển và các tổ chức kinh tế quốc tế, thuật ngữ “Chínhsách công” được sử dụng rất phổ biến Có thể nêu ra một số quan niệm sau:
Chính sách công bao gồm các hoạt động thực tế do chính phủ tiến hành(Peter Aucoin, 1971)
Chính sách công là một tập hợp các quyết định có liên quan lẫnnhau của một nhà chính trị hay một nhóm các nhà chính trị gắn liền vớiviệc lựa chọn các mục tiêu và các giải pháp để đạt các mục tiêu đó(William Jenkin, 1978)
Chính sách công là cái mà chính phủ lựa chọn làm hay không làm(Thomas R Dye, 1984)
Chính sách công là toàn bộ các hoạt động của nhà nước có ảnh hưởngmột cách trực tiếp hay gián tiếp đến cuộc sống của mọi công dân (B GuyPeter, 1990)
Chính sách công là một kết hợp phức tạp những sự lựa chọn liên quanlẫn nhau, bao gồm cả các quyết định không hành động, do các cơ quan nhànước hay các quan chức nhà nước đề ra (William N Dunn, 1992)
Chính sách công bao gồm các quyết định chính trị để thực hiện cácchương trình nhằm đạt được những mục tiêu xã hội (Charle L Cochran andEloise F Malone, 1995)
Nói cách đơn giản nhất, chính sách công là tổng hợp các hoạt động củachính phủ/chính quyền, trực tiếp hoặc thông qua tác nhân bởi vì nó có ảnhhưởng tới đời sống của công dân (B Guy Peters, 1999)
Thuật ngữ chính sách công luôn chỉ những hành động của chínhphủ/chính quyền và những ý định quyết định hành động này; hoặc chính sáchcông là kết quả của cuộc đấu tranh trong chính quyền để ai giành được cái gì(Clarke E Cochran, et al, 1999)
Trang 4Chính sách là một quá trình hành động có mục đích mà một cá nhânhoặc một nhóm theo đuổi một cách kiên định trong việc giải quyết vấn đề(James Anderson, 2003).
Chính sách công là một quá trình hành động hoặc không hành động củachính quyền để đáp lại một vấn đề công cộng Nó được kết hợp với các cáchthức và mục tiêu chính sách đã được chấp thuận một cách chính thức, cũngnhư các quy định và thông lệ của các cơ quan chức năng thực hiện nhữngchương trình (Kraft and Furlong, 2004)
Từ các quan niệm trên, chính sách công có thể được nhìn nhận như sau:Trước hết, là một chính sách của nhà nước, của chính phủ (do nhànước, do chính phủ đưa ra), là một bộ phận thuộc chính sách kinh tế và chínhsách nói chung của mỗi nước
Thứ hai, về mặt kinh tế, chính sách công phản ánh và thể hiện hoạtđộng cũng như quản lý đối với khu vực công, phản ánh việc đảm bảo hànghóa, dịch vụ công cộng cho nền kinh tế
Thứ ba, là một công cụ quản lý của nhà nước, được nhà nước sử dụngđể: Khuyến khích việc sản xuất, đảm bảo hàng hóa, dịch vụ công cho nềnkinh tế, khuyến khích cả với khu vực công và cả với khu vực tư; Quản lýnguồn lực công một cách hiệu quả, hiệu lực, thiết thực đối với cả kinh tế,chính trị, xã hội, môi trường, cả trong ngắn hạn lẫn trong dài hạn Nói cáchkhác chính sách công là một trong những căn cứ đo lường năng lực hoạchđịnh chính sách, xác định mục tiêu, căn cứ kiểm tra, đánh giá, xác định tráchnhiệm trong việc sử dụng nguồn lực công như ngân sách nhà nước, tài sảncông, tài nguyên đất nước
2 Thực thi chính sách và ý nghĩa thực thi chính sách.
Tổ chức thực thi chính sách là toàn bộ quá trình chuyển hoá ý chí củachủ thể trong chính sách thành hiện thực với các đối tượng quản lý nhằm đạtmục tiêu định hướng
Tổ chức thực thi chính sách có vị trí rất quan trọng, nó là một khâu hợpthành chu trình chính sách, nếu khuyết thiếu công đoạn này thì chu trìnhchính sách không thể tồn tại vì nó là trung tâm kết nối các bước trong chutrình chính sách thành một hệ thống, nhất là với thực thi chính sách, bước này
là bước quan trọng không thể thiếu vì nó là khâu hiện thực hoá chính sách vào
Trang 5đời sống xã hội Chúng ta đều nhận thấy hoạch định một chính sách tốt là hếtsức khó khăn và trải qua rất nhiều công đoạn nhưng cho dù chính sách có tốtđến mấy nhưng không được tổ chức thực thi hay thực thi kém thì nó cũngkhông mang lại hiệu quả, không đạt được mục tiêu mà uy tín của Nhà nướccòn bị ảnh hưởng Như vậy qua sự phân tích trên thì chúng ta có thể thấyđược vai trò quan trọng của thực thi chính sách công.
Tổ chức thực thi chính sách để từng bước thực hiện các mục tiêu chínhsách và mục tiêu chung Mục tiêu của chính sách có liên quan đến nhiều vấn
đề, nhiều lĩnh vực nên không thể cùng một lúc giải quyết hết tất cả mà phải lầnlượt, và việc thực thi chính sách công giải quyết các vấn đề trong mối quan hệbiện chứng với mục tiêu chung do đó nó có thể giải quyết các vấn đề đặt ra
Trong thực tế mục tiêu chính sách chỉ có thể đạt được thông qua thựcthi chính sách, đồng thời các mục tiêu của chính sách có quan hệ và ảnhhưởng đến mục tiêu chung
Thực thi chính sách để khẳng định tính đúng đắn của chính sách cónghĩa là chính sách này được thực thi triển khai rộng rãi trong đời sống xã hội
và được xã hội chấp nhận thì điều này cũng phản ánh tính đúng đắn của chínhsách này và ngược lại
Qua thực thi giúp chính sách ngày càng hoàn chỉnh vì chúng ta đều biếtchính sách do một tập thể hoạch định nên, nhưng cũng không tránh khỏi ýkiến chủ quan làm ảnh hưởng tới hiệu quả của chính sách, để khắc phục điềunày thì khi chính sách được thực thi thì qua đó rút kinh nghiệm và chỉnh sửa
để hoàn thiện chính sách
3 Các bước thực thi chính sách
Trong thực thi chính sách gồm các bước cơ bản sau:
Bước 1: Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách trong thực
tiễn xã hội Đây là bước cần thiết và quan trọng vì tổ chức thực thi chính sách
là quá trình phức tạp, lại diễn ra trong thời gian dài do đó phải có kế hoạch
Kế hoạch này phải được xây dựng trước khi đưa chính sách vào cuộcsống, các cơ quan triển khai từ Trung ương đến địa phương đều phải lập kếhoạch bao gồm các yêu cầu sau:
Trang 6+ Kế hoạch về thời gian tổ chức, điều hành như hệ thống các cơ quantham gia, đội ngũ nhân lực, cơ chế thực thi;
+ Kế hoạch phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong thực hiện chínhsách;
+ Xác định trách nhiệm từng vị trí công việc trong quá trình thực thichính sách;
+ Kế hoạch cung cấp nguồn vật lực như tài chính, trang thiết bị;
+ Kế hoạch duy trì chính sách;
+ Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc thực thi chính sách;
+ Kế hoạch tập hợp thông tin phản hồi và tổng kết quá trình thực thi;+ Kế hoạch kiến nghị điều chỉnh chính sách
Để thực thi chính sách hiệu quả cao trng thực tiễn, khâu tổ chức triển khai
là rất quan trọng Đặc biệt là quá trình triển khai ở cơ sở, xã, phường, thị trấn bởinhân lực và vật lực ở xã, phường, thị trấn rất hạn chế so với yêu cầu chung Tómlại, khâu kế hoạch tổ chức triển khai thực thi chính sách được chuẩn bị tốt baonhiêu thì kết quả thực thi chính sách càng đem lại, uy tín, hiệu quả quản lý, điềuhành xã hội bấy nhiêu của chính quyền xa, phường, thị trấn
Bước 2: Tuyên truyền, tập huấn nội dung chính sách Đây là công đoạn
tiếp theo sau khi chính sách đã được thông qua Nó cũng cần thiết vì giúp chonhân dân, các cấp chính quyền hiểu được về chính sách và giúp cho chínhsách được triển khai thuận lợi và có hiệu quả
Để làm được việc tuyên truyền này thì chúng ta cần được đầu tư vềtrình độ chuyên môn, phẩm chất chính trị, trang thiết bị kỹ thuật Vì đây làđòi hỏi của thực tế khách quan
Việc tuyên truyền này cần phải thực hiện thường xuyên liên tục, ngay
cả khi chính sách đang được thực thi, và với mọi đối tượng và trong khi tuyêntruyền phải sử dụng nhiều hình thức như tiếp xúc trực tiếp, gián tiếp trao đổi
Bước 3: Xác lập cơ chế thực thi chính sách công Một chính sách
thường được thực thi trên một địa bàn rộng lớn và nhiều tổ chức tham gia do
đó phải có sự phối hợp, phân công hợp lý để hoàn thành tốt nhiệm vụ Mặtkhác các hoạt động thực thi mục tiêu là hết sức đa dạng, phức tạp chúng đan
Trang 7xen, thúc đẩy lẫn nhau, kìm hãm bởi vậy nên cần phối hợp giữa các cấp,ngành để triển khai chính sách.
Nếu hoạt động này diễn ra theo tiến trình thực hiện chính sách một cáchchủ động khoa học sáng tạo thì sẽ có hiệu quả cao, và duy trì ổn định
Bước 4: Chuẩn bị nguồn lực thực thi chính sách công Bất kỳ thực thi
chính sách nào trong thực tiễn xá hội cũng cần đòi hỏi một nguồn lực tươngxứng, bao gồm:
Nguồn lực con người: Bất kỳ chính sách nào cũng do con người xác lập
và thực hiện Nguồn lực con người luôn là thứ tài nguyên vô giá và là thức tàinguyên quyết định mọi sự phát triển hay chậm phát triển hoặc suy thoái
Nguồn lực tài chính: Tiền vốn luôn chiếm vị trí rất quan trong trongviệc thực thi chính sách, trên thực tế có rất nhiều những chính sách rất khoahọc cho sự phát triển nhưng thiếu nguồn lực trong khoa học quản lý nênkhông thể thực hiện hoặc không đạt hiệu quả cao
Nguồn lực cơ chế: Trong đời sống xã hội hiện đại, các cơ chế đang trởthành là một nguồn lực trong khoa học quản lý, điều hành của Chính phủ, nógóp phần rất lớn vào việc thực hiện hiệu quả chính sách trong đời sống xã hội
Nguồn lực vật chất: Để thực hiện tốt một chính sách cụ thể kèm theo đó
là những nguồn lực vật chất cần thiết đặc biệt trong thời đại tin học hóa thìmáy tính, kết nối thông tin mạng internet, giấy, bút, sách, báo, tạp chí, các hồ
sơ lưu trữ thông tin, loa đài và các phương tiện cần thiết khác tương ứng vớinét đặc thù của thực thi chính sách đó
Bên cạnh đó còn cần đến nguồn lực kỹ thuật và nguồn lực tự nhiên
Bước 5: Duy trì triển khai thực hiện chính sách công Đây là bước làm
cho chính sách tồn tại được và phát huy tác dụng trong môi trường thực tế
Để duy trì được chính sách đòi hỏi phải có sự đồng tâm, hiệp lực củanhiều yếu tố như nhà nước và người tổ chức thực thi chính sách phải tạo điềukiện và môi trường để chính sách được thực thi tốt
Đối với người chấp hành chính sách phải có trách nhiệm tham gia tíchcực vào thực thi chính sách Nếu các hoạt động này được tiến hành đồng bộthì việc duy trì chính sách là việc làm không khó
Trang 8Bước 6: Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách Bất cứ
triển khai nào thì cũng phải kiểm tra, đôn đốc để đảm bảo các chính sách nàyđược thực hiện đúng và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực
Các cơ quan nhà nước thực hiện việc kiểm tra này và nếu tiến hànhthường xuyên thì giúp nhà quản lý nắm vững được tình hình thực thi chínhsách từ đó có những kết luận chính xác về chính sách
Công tác kiểm tra này cũng giúp cho các đối tượng thực thi nhận ranhững hạn chế của mình để điều chỉnh bổ xung, hoàn thiện nhằm nâng caohiệu quả của chính sách
Bước 7: Tập hợp thông tin phản hồi chính sách công
Đây là một trong những yêu cầu bắt buộc trong chu trình khoa học chínhsách Thông tin phản hồi về chính sách có vai trò rất quan trọng trong việc duy trìhay điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung chính sách hay cần phải hủy bỏ, thu hồi chínhsách nếu nó phản tác dụng hay gây hiệu quả xấu trong đời sống xã hội
Bước 8: Đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm, khâu này được tiến hành
liên tục trong thời gian duy trì chính sách Trong quá trình này ta có thể đánhgiá từng phần hay toàn bộ chính sách ở việc đánh giá này phải tiến hành đốivới cả các cơ quan nhà nước và đối tượng thực hiện chính sách
Bước 9: Điều chỉnh chính sách, việc làm này là cần thiết, diễn ra
thường xuyên trong quá trình tổ chức thực thi chính sách Nó được thực hiệnbởi các cơ quan nhà nước có thẩm quyền (thông thường cơ quan nào lậpchính sách thì có quyền điều chỉnh)
Việc điều chỉnh này phải đáp ứng được việc giữ vững mục tiêu ban đầu củachính sách, chỉ điều chỉnh các biện pháp, cơ chế thực hiện mục tiêu Hoạt độngnày phải hết sức cẩn thận và chính xác, không làm biến dạng chính sách ban đầu
Trong các bước trên thì bước tổ chức thực thi là quan trọng nhất vì đây
là bước đầu tiên làm cơ sở cho các bước tiếp theo, ở bước này đã dự kiến cảviệc triển khai thực hiện kế hoạch phân công thực hiện, kiểm tra Hơn nữa tổchức thực thi là quá trình phức tạp do đó lập kế hoạch là việc làm cần thiết
4 Yếu tố ảnh hưởng tới thực thi chính sách
Trong quá trình thực thi chính sách sẽ có liên quan đến nhiều tổ chức,
cá nhân vì thế kết quả tổ chức thực thi chính sách cũng sẽ chịu ảnh hưởng củanhiều yếu tố trong đó có yếu tố chủ quan và khách quan Cụ thể:
Trang 9- Yếu tố khách quan: là các yếu tố xuất hiện và tác động đến tổ chức
thực thi chính sách từ bên ngoài, độc lập với ý muốn của chủ thể quản lý, cácyếu tố này vận động theo quy luật khách quan nên ít tạo sự biến đổi do đócũng khó gây sự chú ý của các nhà quản lý nhưng lại tác động lớn đến quátrình thực thi chính sách, đó là các yếu tố:
Tính chất của vấn đề chính sách là yếu tố gắn liền với mỗi chính sách
nó có tác động trực tiếp đến hoạch định và thực thi chính sách có nghĩa là nếuvấn đề chính sách đơn giản liên quan đến ít đối tượng thì thực thi sẽ dễ dàng
và đơn giản hơn Như vậy, tính chất của vấn đề có ảnh hưởng khách quan đếnviệc tổ chức thực thi chính sách nhanh hay chậm, thuận lợi hay khó khăn
Môi trường thực thi chính sách là yếu tố liên quan đến các hoạt độngkinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng điều này nói lên rằngmột môi trường ổn định ít biến đổi về chính trị sẽ đưa tới sự ổn định về hệthống chính sách và thực thi thuận lợi Nếu các bộ phận của môi trường ổnđịnh thì nó sẽ tạo cho các hoạt động thực thi dễ dàng
Mối quan hệ giữa các đối tượng thực thi chính sách là sự thể hiện thốngnhất hay không về lợi ích của các đối tượng trong quá trình thực hiện mụctiêu chính sách Nếu mối quan hệ này có mâu thuẫn thì sẽ ảnh hưởng đếncông tác tổ chức
Tiềm lực của các nhóm đối tượng chính sách được hiểu là thực lực vàtiềm năng của các nhóm trong mối quan hệ so sánh với các nhóm đối tượngkhác Tiềm lực này thể hiện trên các phương diện chính trị, kinh tế, xã hội
Đặc tính của đối tượng chính sách là những tính chất đặc trưng mà cácđối tượng có được từ bản tính cố hữu hoặc do môi trường sống tạo nên, cácđặc tính như tính tự giác, kỷ luật, sáng tạo gắn liền với mỗi đối tượng thựcthi chính sách do đó cần biết cách khơi dậy hay kiềm chế nó để có kết quả tốtnhất cho quá trình thực thi chính sách
- Yếu tố chủ quan: là các yếu tố thuộc về cơ quan công quyền, do cán
bộ công chức chủ động chi phối đến quá trình thực thi chính sách nên nó cóảnh hưởng lớn đến việc thực thi
Thực thi đúng đầy đủ các bước trong quy trình tổ chức thực thi chínhsách, các bước này được coi là nguyên lý khoa học được đúc kết từ thực tiễncuộc sống, việc tuân thủ quy trình là một nguyên tắc quản lý
Trang 10Năng lực thực thi chính sách của cán bộ công chức trong bộ máy quản
lý nhà nước là yếu tố chủ quan có vai trò quyết định đến kết quả tổ chức thựcthi chính sách công Năng lực thực thi của cán bộ, công chức là các tiêu chí vềđạo đức, công cụ, năng lực nếu thiếu các điều kiện này thì việc thực thi sẽkhông hiệu quả Còn nếu các cán bộ, công chức có năng lực mà kết hợp vớicác yếu tố khác thuận lợi sẽ mang lại một kết quả thực sự
* Điều kiện vật chất cần cho quá trình thực thi chính sách là yếu tốngày càng có vị trí quan trọng để cùng yếu tố nhân sự và các yếu tố khác thựcthi thắng lợi chính sách công Các điều kiện vật chất này là các trang thiết bịnhà nước đầu tư cho quá trình quản lý và khi thực thi chính sách thì họ dùng
để tuyên truyền, phổ biến các chính sách
* Sự đồng tình ủng hộ của nhân dân là nhân tố có vai trò đặc biệt quantrọng quyết định sự thành bại của 1 chính sách Các chính sách là những vấn
đề lớn lao, do đó cần có sự đóng góp sức người, sức của trong suốt quá trìnhthực thi
* Vậy trong 2 yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực thi chính sách thìyếu tố chủ quan là quan trọng hơn cả vì nó quyết định sự thành bại của chínhsách, vì trong yếu tố này nó có các nhân tố quan trọng như nhân sự, và sự ủng
hộ của người dân là 2 nhân tố cần cho việc thực thi chính sách công
5 Mô hình tổ chức thực thi chính sách.
Có 3 mô hình tổ chức thực thi chính sách đó là:
Mô hình động: mô hình này tồn tại trên cơ sở xét đoán trạng thái tồn tại
của các yếu tố cấu thành hệ thống sau những quá trình vận động theo quy luậtđược gọi là mô hình động Theo cách tiếp cận này các nhà nghiên cứu chỉ cầndựa vào kết quả vận động theo quy luật của các quá trình kinh tế xã hội một cáchkhách quan là có thể tạo dựng và thực thi một mô hình chính sách thích hợp
Mô hình động mang nặng tính nguyên lý vì thế nó sẽ vận hành có hiệuquả trong điều kiện môi trường lý tưởng, nhưng trên thực tế thì không tồn tạimột môi trường lý tưởng như lý thuyết đã nêu do đó mô hình này khó thựchiện vì nó đòi hỏi các nhà tổ chức thực thi chính sách phải có trình độ, chuyênmôn nhất định, am hiểu nhiều lĩnh vực hoạt động để có thể dự đoán được môhình chuẩn
Trang 11Mô hình tĩnh: là mô hình được tạo dựng và duy trì theo thực tiễn tồn tại
của các yếu tố hợp thành của các quá trình thực thi chính sách Theo cách tiếpcận này mô hình tĩnh hoàn toàn dựa trên cơ sở thực tiễn
Lựa chọn mô hình dựa trên cơ sở tự giác của mình thực thi chính sách
vì nếu mọi tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện chính sách đều có trách nhiệmhoàn thành nhiệm vụ được giao thì sẽ tiết kiệm đáng kể về chi phí, thời gianthực hiện chính sách Cách lựa chọn này thường được thực hiện ở những nước
có nền kinh tế phát triển, chính trị ổn định, trình độ dân chí cao
Lựa chọn mô hình dựa trên cơ sở niềm tin của người thực thi vào chínhsách nhà nước trên thực tế thì có nhiều chính sách công được thực hiện theo
mô hình này vì một khi dân chúng có niềm tin với nhà nước thì họ sẽ ủng hộmọi cơ chế chính sách do nhà nước đưa ra và chấp hành
Lựa chọn mô hình dựa trên cơ sở quyền lực công, đây là mô hình đượccác nhà nước lựa chọn khi hai mô hình trên ít mang lại hiệu lực và hiệu quả
Mô hình kết hợp: từ những nội dung trên của các mô hình có thể thấy
được những ưu, nhược điểm của mỗi một mô hình nên để có được một môhình tối ưu chúng ta cần kết hợp nó lại trong quá trình thực thi để bổ trợ chonhau để phát huy mặt mạnh của mô hình và hạn chế yếu điểm của nó
Để có một mô hình hỗn hợp, người ta phụ thuộc vào nhiều điều kiện cụ thẻcăn cứ vào tình hình thực tế thì các chủ thể quản lý nghiên cứu lựa chọn mô hìnhphù hợp ở Việt Nam thì có thể sử dụng cả 3 mô hình trên nhưng người ta thiên về
sử dụng mô hình kết hợp để có thể thực hiện tốt nhất chính sách đã đề ra
6 Phương pháp tổ chức thực thi chính sách
Trong thực tế người ta thường sử dụng các phương pháp phân tích như sau:
Phương pháp phân tích hệ thống: là một phương pháp mà sử dụng tập
hợp các phân tử có liên quan tác động qua lại với nhau một cách có quy luật,tạo thành một thể thống nhất để có thể thực hiện một số chức năng, nhiệm vụnhất định
Ở phương pháp phân tích hệ thống này thì đầu vào bao gồm nhiều yếu
tố như vật chất, thông tin lao động, tài chính… các yếu tố này được xử lý vàtạo ra đầu ra là kết quả của chính sách
Trang 12Khi sử dụng phương pháp phân tích hệ thống cần chú ý tới việc cácphần tử trong hệ thống liên kết và tương tác với nhau theo hệ nhân quả, khithêm hoặc bớt một phần tử hay một số phần tử thì đều tạo ra sự thay đổi của
hệ thống Trong hệ thống các phần tử có thể khác nhau khi hợp thành một thểthống nhất thì nó cũng có những tính năng vượt trội
Phương pháp phân tích quyết định và phương pháp sử dụng cũng quyếtđịnh mẫu có nghĩa là mô hình hoá quá trình ra quyết định thành một sơ đồtổng hợp của các khả năng đưa ra kết quả dự đoán
Ở loại phương pháp này luôn có hai chiều lựa chọn đó là lựa chọnkhông mạo hiểm luôn đưa ra kết quả trung tính và lựa chọn mạo hiểm luônđưa ra kết quả tốt hoặc xấu Do đó người phân tích chính sách phải biết dựđoán kết quả đầu ra để lựa chọn quản lý hợp lý
Phương pháp phân tích chi phí lợi ích Đây là một phương pháp mà
được nhiều quốc gia trên thế giới sử dụng để phân tích chính sách và nó trởthành một trong những yếu tố nền tảng cho việc lựa chọn và thực hiện cácchính sách của chính phủ
Khi hoạch định 1 chính sách thì cần phải đề cập nhiều tới mục tiêu kinh
tế đó là mang lại lợi ích cho xã hội
Trong khi áp dụng phương pháp này cần phải tuân thủ nguyên tắc chiếtkhấu có nghĩa là mọi chi phí tính toán trong tương lai cần được điều chỉnhtheo giá hiện tại trước khi so sánh Những biện pháp này lại có các mặt hạnchế là không đáp ứng được các mục tiêu chính trị, nên tuy nó quan trọngnhưng chưa đầy đủ, nếu chúng ta áp dụng phương pháp này một cách máymóc thuần tuý sẽ mang lại những nan giải về chính trị
Phương pháp phân tích theo mô hình: là phương pháp phân tích dựa trên
nguyên tắc xây dựng các mô hình chính sách công Có rất nhiều mô hình phântích chính sách công trong đó thực tế người ta hay sử dụng các phương pháp:
Đồ thị là phương pháp trình bày các thông tin dưới các dạng, biểu đồ và
đồ thị khác nhau, đây là phương pháp phân tích số liệu cơ bản và ngày naycùng với sự giúp đỡ của máy tính thì phương pháp này được làm rất nhanh
Trong quá trình phân tích, các loại đồ thị và biểu đồ luôn đóng vai tròquan trọng trong việc nâng cao chất lượng phân tích
Phân tích bằng phương pháp này thường trải qua các bước sau: