(Luận văn thạc sĩ) Quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính

(Luận văn thạc sĩ) Quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính (Luận văn thạc sĩ) Quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính (Luận văn thạc sĩ) Quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính (Luận văn thạc sĩ) Quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính (Luận văn thạc sĩ) Quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính (Luận văn thạc sĩ) Quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bài luận văn thạc sĩ này là bài của tôi Các số liệu, kếtquả nghiên cứu trong bài luận văn thạc sĩ này là trung thực và đáng tin cậy.Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về các nội dung cam đoan nêu trên

Hà Nội, ngày tháng năm

Tác giả

Nguyễn Thị Thu Trang

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành nhất, tác giả luận văn xin bày tỏ sự cảm ơnchân thành, sâu sắc tới PGS,TS Hà Văn Sự, người đã tận tình chỉ bảo, hướngdẫn, giúp đỡ tác giả trong quá trình thực hiện luận văn

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban Giám hiệu, các Giáo sư, Phógiáo sư, Tiến sỹ, giảng viên Trường đại học Thương mại đã nhiệt tình giảngdạy, truyền đạt kiến thức trong quá trình tác giả theo học tại trường Cảm ơntoàn thể cán bộ, nhân viên trường Trường đại học Thương mại đã tạo điềukiện thuận lợi nhất cho tác giả trong thời gian học tập và nghiên cứu nhằmhoàn thành chương trình Cao học

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Bộ Tài chính, các Vụ,Cục, Tổng cục đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong việc thu thập số liệu

để làm luận văn

Sau cùng, xin được cảm ơn các thầy, cô trong Hội đồng bảo vệ và kínhmong nhận được sự quan tâm, nhận xét của các thầy, cô để tác giả có điềukiện hoàn thiện tốt hơn những nội dung của luận văn nhằm đạt được tính hiệuquả, hữu ích khi áp dụng vào trong thực tiễn

Xin trân trọng cảm ơn!

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

10 VKSNDTC Viện kiểm sát nhân dân tối cao

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

A DANH MỤC BẢNG

B DANH MỤC BIỂU ĐỒ

C DANH MỤC SƠ ĐỒ

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hàng năm, NSNN dành cho việc mua sắm tài sản công phục vụ bộ máyquản lý tại các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp là rất lớn Theo số liệuthống kê của Bộ Tài chính trong những năm gần đây, mỗi năm Việt Nam chikhoảng 200.000 tỷ đồng cho hoạt động mua sắm tập trung tài sản công, đó làchưa kể các khoản chi cho hoạt động mua sắm phân tán, nhỏ lẻ Việc muasắm tài sản là nhu cầu hết sức thiết thực đối với các cơ quan quản lý nóichung cũng như Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính nói riêng nhằm duy trì hoạtđộng, thực hiện nhiệm vụ được Đảng và nhà nước giao phó nhưng mua sắmsao cho tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch là vấn đề hết sức quan trọngnhất là trong điều kiện nền kinh tế đất nước đang gặp nhiều khó khăn tháchthức, tình trạng thâm hụt ngân sách và nợ công gia tăng như hiện nay

Có thể hiểu, tài sản công là những tài sản thuộc sở hữu của Nhà nước,nói rộng ra chúng thuộc sở hữu của toàn dân Do vậy, quản lý và sử dụng tàisản công được coi là nghĩa vụ và trách nhiệm không chỉ đối với Chính phủ màđối với tất cả các Bộ, ngành, địa phương cũng như các tổ chức, đơn vị vànhân dân Mua sắm công là khâu đầu tiên của quá trình quản lý và sử dụng tàisản công, do đó, quản lý tốt hoạt động mua sắm có thể coi là tiền đề phát huyhiệu quả sử dụng của tài sản công trong hoạt động quản lý nhà nước Thực tếnhững năm qua cho thấy, việc mua sắm tài sản công tại các cơ quan HCNNcòn nhiều bất cập, vẫn tồn tại những tiêu cực, lợi dụng kẽ hở của pháp luật đểtham ô, tham nhũng biến của công thành của riêng gây thất thoát, lãng phí choNSNN Vì vậy, vấn đề đặt ra đối với Nhà nước là cần xây dựng hành langpháp lý thống nhất và đồng bộ để công tác quản lý hoạt động mua sắm đượchiệu quả, giảm thiểu những tiêu cực Việc nghiên cứu quản lý hoạt động mua

sắm tài sản nhà nước nhằm tìm hiểu về thực trạng công tác quản lý trong lĩnhvực này, những tồn tại, hạn chế để từ đó đưa ra những đề xuất, giải pháp nângcao năng lực quản lý và hoàn thiện hệ thống pháp luật về mua sắm.

Bộ Tài chính là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhànước về: Tài chính - ngân sách (bao gồm: Ngân sách nhà nước; thuế; phí, lệphí và thu khác của ngân sách nhà nước; dự trữ nhà nước; các quỹ tài chínhnhà nước; đầu tư tài chính; tài chính doanh nghiệp; tài chính hợp tác xã vàkinh tế tập thể; tài sản công theo quy định của pháp luật); hải quan; kế toán;kiểm toán độc lập; giá; chứng khoán; bảo hiểm; hoạt động dịch vụ tài chính

và dịch vụ khác thuộc phạm vi quản lý nhà nước của bộ; thực hiện đại diệnchủ sở hữu phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo quy định của pháp luật

Cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính theo Nghị định 87/2017/NĐ-CP ngày26/7/2017, Bộ Tài chính bao gồm 29 đơn vị gồm các cục, tổng cục, tạp chí,viện và trường đào tạo cán bộ Các đơn vị trực thuộc “là cơ quan hành chínhnhà nước trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu giúp Bộtrưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về các hoạt động chuyên môn liênquan đến tài chính

Hoạt động mua sắm tài sản ngành tài chính được thực hiện theo phân cấptại Luật 15/2017/QH14 và Nghị định 151/2017/NĐ-CP về việc phân cấp, uỷquyền và tổ chức thực hiện đối với lĩnh vực tài chính, tài sản, đầu tư xâydựng, kiểm tra, kiểm toán nội bộ, ứng dụng CNTT, mua sắm tập trung trongcác đơn vị thuộc hệ thống Bộ Tài Chính, theo đó Bộ Tài Chính tổ chức muasắm tập trung và cấp phát cho toàn ngành Thuế đối với các danh mục tài sản,hàng hóa do Bộ Tài chính quy định với số lượng mua sắm nhiều, tổng giá trịmua sắm lớn và có yêu cầu được trang bị đồng bộ, hiện đại gồm các danhmục như: Ô tô, máy phát điện, thiết bị công nghệ tông tin, ấn chỉ,… Trong đó,hoạt động mua sắm trong lĩnh vực công nghệ thông tin là hoạt động chủ yếu,

triển khai định kỳ hàng năm theo kế hoạch, danh mục do Bộ Tài chính phêduyệt với tổng nguồn kinh phí triển khai lớn nhất.

Trong những năm gần đây, công tác mua sắm thiết bị tài sản của ngànhTài chính được tổ chức mua sắm theo phương thức tập trung tại Bộ Tài Chính

“nhằm đảm bảo sự trang bị đồng bộ, hiện đại và để đạt được mục tiêu cảicách, hiện đại hóa ngành Tài chính Với nguồn kinh phí cho chi ứng dụngcông nghệ thông tin hàng năm tương đối lớn, do đó, công tác quản lý hoạtđộng mua sắm tài sản ngành Tài chính nhằm đạt được hiệu quả cao nhất làyêu cầu cấp thiết đối với ngành Thuế trong giai đoạn hiện nay

Xuất phát từ thực tế nêu trên, nhằm nâng cao hiệu quả trong công tácquản lý hoạt động mua sắm tài sản nói chung và tài sản của ngành Thuế nói

riêng, tôi đã chọn đề tài “Quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại các đơn vị

thuộc Bộ Tài chính” cho luận văn thạc sỹ của mình với mong muốn góp phần

hoàn thiện hơn hoạt động quản lý mua sắm tài sản thiết bị tài sản nói chungtại đơn vị nơi tôi đang công tác

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan

Trong những năm qua, nghiên cứu về quản lý hoạt động mua sắm tài sảntại các cơ quan hành chính nhà nước (HCNN) ở Trung ương cũng như địaphương đã có một số công trình nghiên cứu của các tác giả đề cập Các côngtrình nhiên cứu chủ yếu đi sâu phân tích pháp luật mua sắm công và quản lýhoạt động đấu thầu mua sắm tài sản, hàng hóa, nhấn mạnh tầm quan trọng củamua sắm công và đề xuất kiến nghị, giải pháp đối với vấn đề này, có thể kểđến một số nghiên cứu tiêu biểu gồm:

- Trần Thị Đông Anh: “Pháp luật về đấu thầu điện tử của một số nước,kinh nghiệm và khả năng áp dụng vào Việt Nam”, Luận văn thạc sỹ, 2009,Đại học Luật TP Hồ Chí Minh Tác giả tập trung nghiên cứu các quy định vềđấu thầu điện tử trong các văn bản pháp luật của một số nước như Hàn Quốc,

Anh, Philippin, các quy định của liên hợp quốc có liên quan đến đấu thầu điện

tử, trên cơ sở đó có so sánh khung p háp lý liên quan đến đấu thầu điện tử củaViệt Nam để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề ra giải pháp hoàn thiện;

- TS Nguyễn Thị Thủy Chung: “Mua sắm công ở Việt Nam, thực trạng

và giải pháp”, đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, 2016, Viện chiến lược vàchính sách tài chính Tác giả tập đã khái quát diễn biến tình hình mua sắmcông ở Việt Nam trong những năm gần đây, những kết quả đạt được và nhữngtồn tại hạn chế Từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả củahoạt động mua sắm công;

- Nguyễn Thị Thùy Dung: “Quy chế đấu thầu quốc tế mua sắm hànghóa”, Luận văn thạc sĩ, 2004, Đại học Đà Nẵng Luận văn đưa ra những giảipháp, tình huống cụ thể để hoàn thiện pháp luật đấu thầu quốc tế mua sắmhàng hóa trong mối quan hệ các quy định của Việt Nam và các tổ chức quốctế;

- Phạm Trung Kiên: “Quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu mua sắmhàng hóa trong khu vực công ở Việt Nam”, Luận văn Thạc sĩ, 2014, Đại họcQuốc gia Hà Nội Nội dung luận văn tác giả tập trung nghiên cứu những quyđịnh của nhà nước về hoạt động đấu thầu mua sắm công ở Việt Nam, nhữngvấn đề lý luận và thực tiến, từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiệnquản lý hoạt động đấu thầu trong mua sắm công ở nước ta;

- Lương Thị Thùy Linh: Pháp luật Việt Nam về đấu thầu mua sắm công.Hướng hoàn thiện từ kinh nghiệm của Cộng Hòa Pháp, Luận văn thạc sĩ,

2011, Đại học Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn tập trung phân tíchthực trạng về hoạt động đấu thầu mua sắm công tại Việt Nam, những bấtcập, hạn chế và hướng hoàn thiện từ kinh nghiệm mua sắm công tại CộngHòa Pháp;

- Lê Thanh Sang: “Quản lý hoạt động đầu tư mua sắm trang thiết bị tin

học tại Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính”, Luận văn thạc sĩ, 2013, Trường Đạihọc Thương mại Luận văn tập trung trình bày các vấn đề lý luận, phân tíchthực trạng, đưa ra những dự báo khái quát những thay đổi của môi trường đầu

tư, các quan điểm về việc tăng cường quản lý hoạt động đấu thầu mua sắmtrang thiết bị tin học tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính;

- Nguyễn Thị Như Trang: “Pháp luật về đấu thầu mua sắm công Nhữngvấn đề lý luận và thực tiễn”, Luận văn thạc sĩ, 2011, Trường Đại học Luật HàNội Luận văn tập chung đi sâu nghiên cứu những quy định của pháp luật ViệtNam về hoạt động đấu thầu mua sắm và đưa ra các quy định của một số nướcnhư Trung Quốc, Hàn Quốc, Cam-pu-chia làm tiêu chuẩn để định hướng sựhoàn thiện pháp luật đấu thầu mua sắm công của Việt Nam trong thời gian tới.Nhìn chung, đã có rất nhiều nghiên cứu trước đây liên quan đến nội dungquản lý hoạt động mua sắm tại cơ quan hành chính nhà nước Tuy nhiên, cácnghiên cứu trên chỉ tập trung nghiên cứu ở tầm vĩ mô; nghiên cứu tập trung vềhoạt động đấu thầu, pháp luật đấu thầu mua sắm và đề xuất các giải pháphoàn thiện pháp luật về đấu thầu Trong luận văn này, học viên có sự kế thừa

cơ sở lý luận về quản lý hoạt động mua sắm tài sản nhà nước của các côngtrình nghiên cứu trên và tập trung đi sâu nghiên cứu về thực trạng công tácquản lý hoạt động mua sắm tài sản tại một số đơn vị của Bộ Tài Chính

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở hệ thống hoá những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lýhoạt động mua sắm tài sản công, luận văn đề xuất một số giải pháp hoàn thiệncông tác quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại Các đơn vị thuộc Bộ Tàichính.”

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động mua sắm tài

sản trong cơ quan hành chính nhà nước;

- Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động mua sắm tài sản tại

cơ quan Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính qua đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế

và nguyên nhân của những ưu điểm, hạn chế đó làm có sở cho đề xuất cácgiải pháp, kiến nghị;

- Đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý hoạt độngmua sắm tài sản tại cơ quan các đơn vị thuộc Bộ Tài chính

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và thực tiễn vềquản lý hoạt động mua sắm tài sản trong cơ quan hành chính nhà nước

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

- Đối với dữ liệu thứ cấp: Dữ liệu thứ cấp thu thập từ các nguồn tài liệusau:

+ Nguồn bên trong: Các báo cáo tổng kết công tác chi ngân sách nhànước (nội dung chi mua sắm tài sản) hàng năm của các đơn vị thuộc Bộ Tàichính, Bộ Tài chính từ năm 2016 đến năm 2018

+ Nguồn bên ngoài: Sách, báo, tạp chí, website của Bộ Tài chính,website của Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính, các luận văn, nghiên cứu về quản

lý hoạt động mua sắm tài sản nhà nước

- Đối với dữ liệu sơ cấp, đề tài sử dụng 02 phương pháp:

+ Phương pháp điều tra khảo sát:

Chuẩn bị khảo sát: Xây dựng phiếu khảo sát và phát phiếu tới cán bộcông chức (CBCC) thuộc Vụ, Tổng Cục và Cục tin học và thống kê tài chínhlàm công tác mua sắm tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính Kích thướcmẫu: 100 người: Phiếu khảo sát này gồm phần chung liên quan đến vị trí,chức vụ, thâm niên công tác, các công việc đảm nhiệm khi thực hiện mua sắmtài sản công nghệ thông tin, thuận lợi, khó khăn khi thực hiện nhiệm vụ,…Thời gian khảo sát: Tháng 9/2019

Kết quả, số phiếu phát ra: 110 phiếu, số phiếu thu về 108 phiếu, số phiếu

đủ điều kiện phân tích: 100 phiếu

Xử lý kết quả khảo sát: Thực hiện phân tích dữ liệu, tổng hợp và phânloại dữ liệu khảo sát trên bảng Excel, từ đó tổng hợp tất cả các phiếu khảo sátthành một bảng tổng hợp kết quả khảo sát

+ Phương pháp phỏng vấn:

Chuẩn bị câu hỏi phỏng vấn: Các câu hỏi xoay quanh chủ đề về đặcđiểm, vai trò của hoạt động quản lý việc mua sắm tập trung tài sản tại Cácđơn vị thuộc Bộ Tài chính và những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản

lý hoạt động mua sắm tài sản tại Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính

Tiến hành phỏng vấn: Tiến hành phỏng vấn chuyên sâu đối với các lãnhđạo Cục Quản lý công sản thuộc Cơ quan Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính (05người)

Thời gian phỏng vấn: Tháng 9/2019

5.2 Phương pháp phân tích dữ liệu

- Đối với dữ liệu thứ cấp: đề tài sử dụng các phương pháp gồm thống kê,phân tích, tổng hợp dữ liệu

+ Phương pháp thống kê: Nguồn dữ liệu sau khi thu thập được từ nguồnbên trong, bên ngoài, tác giả tiến hành phân loại, thống kê theo các tiêu chíđánh giá nhằm phục vụ quá trình viết luận văn;

+ Phương pháp phân tích: Từ dữ liệu thu thập được, tác giá tiến hànhphân tích dữ liệu từ đó phát hiện ra những vấn đề trong quản lý hoạt độngmua sắm tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính;

+ Phương pháp tổng hợp: Sau khi thống kê, phân tích dữ liệu, tác giảthực hiện tổng hợp để có cái nhìn tổng thể của vấn đề quản lý hoạt động muasắn tài sản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính

- Đối với dữ liệu sơ cấp:

+ Phân tích kết quả khảo sát: Trên cơ sở các thông tin thu được từ phiếukhảo sát, tác giả tiến hành tổng hợp, phân tích, đánh giá các thông và tổnghợp thành bảng kết quả khảo sát;

+ Phân tích kết quả phỏng vấn: Kết quả phỏng vấn sẽ được bổ sung chonhững nội dung mà phiếu khảo sát chưa làm rõ, từ đó đánh giá một cáchchính xác, khách quan cho vấn đề nghiên cứu

6 Ý nghĩa khoa học của vấn đề nghiên cứu

Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động mua sắm tàisản trong các cơ quan hành chính nhà nước; phân tích và đánh giá thực trạnglàm rõ thêm về cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động mua sắm tàisản tại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính

Đề xuất phương hướng và giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý gópphần nâng cao năng lực quản lý đối với hoạt động mua sắm tài sản nhà nướctại các đơn vị thuộc Bộ Tài chính

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục, tài liệu tham khảo, phụlục, nội dung chính của đề tài được kết cấu gồm 03 chương:

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ

NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG MUA SẮM TÀI SẢN TRONG CƠQUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG MUA SẮM TÀI SẢN

TẠI CÁC ĐƠN VỊ THUỘC BỘ TÀI CHÍNH

Chương 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN

THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG MUA SẮM TÀI SẢN TẠICÁC ĐƠN VỊ THUỘC BỘ TÀI CHÍNH

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN

LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG MUA SẮM TÀI SẢN TRONG

CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC.

Nhà nước là chủ sở hữu của mọi tài sản công, song Nhà nước khôngphải là người trực tiếp sử dụng toàn bộ tài sản công Tài sản công được Nhànước giao cho các cơ quan hành chính nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công,các đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, các tổ chức kinh tế, các tổ chức, đoànthể khác v.v trực tiếp quản lý, sử dụng Như vậy, quyền sở hữu tài sản vàquyền sử dụng tài sản có sự tách rời Để thực hiện vai trò chủ sở hữu tài sảncông của mình, Nhà nước phải thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước đốivới tài sản công Thực tế cho thấy sự phát triển khác nhau của mỗi nền kinh tếgắn với hệ thống quản lý nhà nước ở mức độ chặt chẽ, linh hoạt và khoa họckhác nhau, không những thế tài sản nhà nước có khả năng sinh lợi và được sửdụng hiệu quả khác nhau Một cách tiếp cận nhanh nhất khi tìm hiểu về hiệuquả quản lý của một quốc gia đó chính là cách thức tổ chức, khai thác, hiệntrạng sử dụng tài sản công tại các cơ quan nhà nước khi chúng ta đến làm việchay tiếp cận các cơ quan hành chính này

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI SẢN CÔNG VÀ QUẢN LÝHOẠT ĐỘNG MUA SẮM TÀI SẢN CÔNG

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

a Khái niệm cơ quan hành chính nhà nước:

Trong các quan hệ kinh tế xã hội các khái niệm như Quốc hội, Chính

“phủ, Bộ, ngành, Toà án, đảng, đoàn thể xuất hiện thường xuyên và đượchiểu chung là cơ quan của nhà nước Câu hỏi được đặt ra là: Làm thế nàophân định sự khác biệt giữa nhà nước, chính phủ, toà án rồi cơ quan hànhchính, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức xã hội, tổ chức nghề nghiệpcủa nhà nước ?

Theo giáo trình Tài chính nhà nước của Học viện Tài chính và giáotrình Kinh tế và Tài chính công của Trường đại học Kinh tế quốc dân, khi đềcập đến chính phủ là đề cập đến cơ quan hành pháp của một nhà nước để cấuthành nên một nhà nước cần có hệ thống tam quyền phân lập là lập pháp(Quốc hội), hành pháp (Chính phủ) và tư pháp (Toàn án, Viện kiểm sát) Dựatheo giáo trình tài chính nhà nước thì các cơ quan được nhắc tới là cơ quanhành chính nhà nước đại diện cho khu vực công Bên cạnh cơ quan hànhchính còn có các đơn vị sự nghiệp nhà nước, đây là các đơn vị thực hiện cungcấp các dịch vụ xã hội công cộng và các dịch vụ nhằm duy trì sự hoạt độngbình thường của các ngành kinh tế quốc dân Hoạt động của các đơn vị nàykhông vì mục tiêu lợi nhuận mà chủ yếu mang tính chất phục vụ Các đơn vị

sự nghiệp chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực văn hoá xã hội như y tế, văn hoá,thể thao truyền hình Hoạt động trong lĩnh vực kinh tế có các đơn vị sựnghiệp của ngành như: sự nghiệp nông nghiệp, lâm nghiệp, giao thông thuỷlợi, Do hoạt động mang tính phục vụ là chủ yếu, các đơn vị sự nghiệp đượcchia ra gồm đơn vị sự nghiệp không có thu và đơn vị sự nghiệp có thu Mặc

dù vậy các đơn vị này vẫn hưởng toàn bộ hay một phần kinh phí hoạt động từngân sách nhà nước Việc phân tách rõ chức năng nhiệm vụ giữa hai cơ quannày rất cần thiết cho công tác quản lý tài sản nhà nước sau này

Ngoài ra, nhắc tới khu vực công còn phải liệt kê các tổ chức chính trị, tổchức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội

và hệ thống doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò then chốt trong điều tiết kinh

tế Tuy nhiên, xếp ở vị trí trung tâm trong quản lý và điều hành của một nhànước đó là hệ thống cơ quan hành chính Vậy địa vị pháp lý của cơ quan hànhchính nhà nước được quy định như thế nào? địa vị pháp lý hành chính là tổngthể các quyền và nghĩa vụ pháp lý hành chính của các cơ quan hành chính nhànước, đây là những khả năng pháp lý quan trọng tạo điều kiện cho các cơ

quan hành chính nhà nước thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ quản lý hànhchính nhà nước của mình, địa vị pháp lý hành chính của các cơ quan hànhchính nhà nước do pháp luật quy định Tuy nhiên, mỗi cơ quan hành chínhnhà nước có địa vị pháp lý hành chính riêng được quy định cụ thể, rõ ràng,không chồng chéo, trùng lặp trong quá trình thực thi hoạt động quản lý nhànước, đó cũng chính một điểm khác biệt cơ bản giữa cơ quan hành chính vàđơn vị sự nghiệp sẽ được trình bày trong phần tiếp theo.

Tóm lại: Cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan có chức năng quản lýhành chính nhà nước Các cơ quan hành chính thực hiện hoạt động chấp hành

- điều hành (đó là những hoạt động được tiến hành trên cơ sở luật và để thựcthi luật) nhằm thực hiện chức năng quản lý nhà nước Như vậy hoạt độngchấp hành - điều hành hay còn gọi là hoạt động quản lý hành chính nhà nước

là phương diện hoạt động chủ yếu của cơ quan hành chính nhà nước Các cơquan nhà nước khác cũng thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nướcnhưng đó không phải là phương diện hoạt động chủ yếu mà chỉ là hoạt độngđược thực hiện nhằm hướng tới hoàn thành chức năng cơ bản của các cơ quannhà nước đó như: chức năng lập pháp của Quốc hội, chức năng xét xử của toà

án nhân dân, chức năng kiểm sát của viện kiểm sát nhân dân Chỉ các cơ quanhành chính nhà nước khi thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước là

để nhằm hoàn thành chức năng quản lý hành chính nhà nước

b Khái niệm tài sản công, hoạt động mua sắm:

Nguồn lực của một quốc gia là có hạn, việc sử dụng nguồn lực tối ưu là

cơ sở hình thành các lý thuyết kinh tế học Một quốc gia muốn tồn tại và pháttriển phải có chiến lược quản lý tốt tài sản quốc gia Tỷ trọng tài sản côngtrong tổng số tài sản quốc gia lớn hay nhỏ tuỳ thuộc vào quan hệ sản xuất đặctrưng của các hình thái kinh tế - xã hội ở các giai đoạn lịch sử của mỗi nước

Ở Pháp, “Tài sản quốc gia được hiểu là toàn bộ tài sản và quyền hạn đối

với động sản và bất động sản thuộc về Nhà nước” (điều L.1 Bộ luật Tài sảnnhà nước năm 1998).

Ở Việt Nam, điều 17 Hiến pháp năm 1992 quy định: “đất đai, rừng núi,sông hồ, nguồn nước, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi vùng biển, thềmlục địa và vùng trời, phần vốn do Nhà nước đầu tư vào xí nghiệp, công trìnhthuộc các ngành, lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học, kỹ thuật, ngoạigiao, quốc phòng, an ninh cùng các tài sản khác mà pháp luật quy định là củaNhà nước đều thuộc sở hữu toàn dân” điều 200 Bộ luật Dân sự năm 2005 quyđịnh tài sản thuộc hình thức sở hữu Nhà nước như sau: "Tài sản thuộc hìnhthức sở hữu Nhà nước bao gồm đất đai, rừng tự nhiên, rừng trồng có nguồnvốn từ ngân sách nhà nước, núi, sông, hồ, nguồn nước, tài nguyên trong lòngđất, nguồn lợi từ nhiên ở vùng biển, thềm lục địa và vùng trời, phần vốn và tàisản do Nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp, công trình thuộc các ngành và lĩnhvực kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học, kỹ thuật, ngoại giao, quốc phòng, anninh cùng các tài sản khác do pháp luật quy định".“Tiếp đó, tại các điều 239,

240, 241, 246, 254 và 644 của Bộ luật Dân sự nước Cộng hoà xã hội chủnghĩa Việt Nam năm 2005, điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, điều

17 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002, điều 35 Pháp lệnh Thihành án dân sự năm 2004 đã quy định cụ thể các tài sản khác thuộc sở hữunhà nước do pháp luật quy định bao gồm: Các tang vật, phương tiện vi phạmhành chính, vật chứng trong vụ án hình sự bị tịch thu sung quỹ Nhà nước; vật

bị chôn dấu, chìm đắm được tìm thấy, vật vô chủ, vật không xác định được ai

là chủ sở hữu, vật do người khác đánh rơi, bỏ quên được xác lập quyền sởhữu của Nhà nước theo quy định của pháp luật, di sản không người thừa kếhoặc có nhưng không được quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản, tài sản

do tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước biếu tặng Chính phủ hoặc tổ chứcNhà nước Từ những căn cứ pháp luật hiện hành, chúng ta có thể đưa ra khái

niệm về tài sản công như sau: “Tài sản công là những tài sản được hình thành

từ nguồn ngân sách nhà nước, tài sản được xác lập quyền sở hữu của Nhànước theo quy định của pháp luật như: đất đai, rừng tự nhiên, núi, sông hồ,nguồn nước, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi tự nhiên ở vùng biển, thềmlục địa và vùng trời.”

Tài sản công trong cơ quan hành chính sự nghiệp là “những tài sản màNhà nước giao cho cơ quan nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công, các đơn vịlực lượng vũ trang (của Nhà nước), tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xãhội, các tổ chức khác (gọi chung là cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp)trực tiếp quản lý, sử dụng phục vụ cho việc thực hiện nhiệm vụ của cơ quan,đơn vị

Tài sản công - Tài sản nhà nước khu vực hành chính bao gồm: đất đai(đất sử dụng làm trụ sở làm việc, đất xây dựng cơ sở hoạt động vì mục đíchcông); nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với đất đai (nhà làm việc, nhàkho; nhà, công trình đảm bảo cho các hoạt động sự nghiệp ); các tài sản khácgắn liền với đất đai; các phương tiện giao thông vận tải (ô tô, xe máy, tàu,thuyền ); các máy móc, trang thiết bị, phương tiện làm việc và các tài sảnkhác

Những tài sản trên đây là cơ sở vật chất cần thiết để tiến hành các hoạtđộng quản lý nhà nước Các cơ quan hành chính chỉ có quyền quản lý, sửdụng các tài sản này để thực hiện nhiệm vụ được giao, không có quyền sởhữu Việc sử dụng tài sản phải đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn, địnhmức do Nhà nước quy định; không được sử dụng vào mục đích cá nhân, kinhdoanh và mục đích khác, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

Ngày 01/01/2018, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 chính thức

có hiệu lực Theo đó, tài sản công là: “Tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà

nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, bao gồm: tài sản công phục

vụ hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại cơ quan, tổ chức, đơn vị; tài sản kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng; tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân; tài sản công tại doanh nghiệp; tiền thuộc ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, dự trữ ngoại hối nhà nước; đất đai và các loại tài nguyên khác.”

Mua sắm là các hoạt động mua hàng hóa, có thể dưới các hình thức muasắm trực tiếp, hay mua sắm trực tuyến gián tiếp qua Internet Các chứng chỉxác nhận các hoạt động mua sắm có thể là hóa đơn, hợp đồng mua sắm Cócác dạng hoạt động mua sắm chính sau:

Mua sắm cá nhân: Cá nhân thực hiện hoạt động mua sắm nhằm mục đíchtiêu dùng cho cá nhân

Mua sắm (dự án), mà chủ thể của hoạt động là một tổ chức trong một dựán: như chính phủ của một quốc gia trong mua sắm chính phủ, chủ đầu tưtrong dự án đầu tư, nhà thầu (tổng thầu) trong các loại dự án tổng thầu xâydựng như: dự án chìa khóa trao tay (turn key),

c Khái niệm mua sắm tài sản công:

Mua sắm công hay mua sắm Chính phủ là một phạm trù kinh tế có từ lâuđời, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của nhà nước Trên thựctiễn, có nhiều quan điểm và cách hiểu khác nhau về khái niệm “Mua sắmcông” Cụ thể theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Mua sắmcông được hiểu là những mua sắm của Chính phủ và các DNNN đối với hànghóa, dịch vụ và các công trình Mua sắm công là một chuỗi các hoạt động bắtđầu từ việc đánh giá nhu cầu đến đấu thầu, quản lý thầu và thanh toán” Luậtmẫu về MSCP của Uỷ ban về Luật Thương mại quốc tế của Liên Hiệp quốc(UNCITRAL) định nghĩa Mua sắm công là việc một cơ quan mua sắm côngtiến hành mua sắm hàng hoá, dịch vụ xây dựng hoặc dịch vụ Một khái niệm

khác về mua sắm công được Sue Arrowsmith đưa ra trong cuốn “Giới thiệuquy định về mua sắm công” như sau: “Mua sắm công là hành động của Chínhphủ trong việc mua sắm hàng hoá và dịch vụ cần thiết cho việc thực hiện cácchức năng của Chính phủ” Trong cuốn “Mua sắm công: Nguyên tắc, phânloại và các hình thức”, tác giả Jorge Lynch định nghĩa: “Mua sắm công là mộtquá trình bao gồm mọi hành động kể từ giai đoạn nhận diện và lên kế hoạchcho một nhu cầu mua sắm cho tới khi trao hợp đồng” Theo Tổ chức Thươngmại thế giới (WTO), khái niệm mua sắm công được quy định trong Thỏathuận chung về mua sắm Chính phủ theo đó: “Mua sắm Chính phủ là hoạtđộng mua sắm được tiến hành bởi cơ quan nhà nước ở trung ương và địaphương” Như vậy, xét về phương diện lý thuyết có thể quan niệm mua sắmcông là một hoạt động thường xuyên của các Chính phủ nhằm hình thành cơ

sở vật chất cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Chính phủ cũngnhư của các cơ quan nhà nước khác trong bộ máy nhà nước Luật Mua sắmcông của Trung Quốc quy định: “Mua sắm Chính phủ quy định trong luật này

là việc mua sắm hàng hóa, dịch vụ, dự án được quy định trong danh mục muasắm tập trung được tập hợp theo quy định của pháp luật, được thực hiện bởitất cả các tổ chức nhà nước ở các cấp chính quyền, bởi các cơ quan, tổ chức

mà việc mua sắm được thực hiện từ ngân sách nhà nước”

Từ những quan điểm và cách hiểu như trên, tác giả đưa ra khái niệm muasắm công như sau: “Mua sắm công là hoạt động mua sắm do Chính phủ vàcác cơ qua sử dụng vốn ngân sách nhà nước thực hiện nhằm mua sắm các loạihàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động thường xuyên, đầu tư phát triển và thựchiện các chức năng của nhà nước” Với quan điểm như vậy, mua sắm công cóvai trò rất quan trọng đảm bảo cho hoạt động của bộ máy nhà nước, cũng nhưthực hiện triển khai các dự án đầu tư công và duy trì, phát triển hoạt động củacác doanh nghiệp nhà nước sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách để thực hiện các

dự án đầu tư Mua sắm công không bao gồm các khoản chi tiền lương để thuêlao động và trả lương cho các cán bộ, công chức, mà chỉ bao gồm các khoảnchi mua sắm các loại hàng hóa, dịch vụ phục vụ đầu tư phát triển, duy trì hoạtđộng thường xuyên, mua sắm vật tư, trang thiết bị, máy móc, hàng hóa hoặcthuê các dịch vụ tư vấn để triển khai thực hiện các dự án đầu tư công và cáchoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhà nước.

Điều 31 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 có quy định về muasắm tài sản công phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước như sau:

1 Việc mua sắm trụ sở làm việc và tài sản công khác được áp dụng trongtrường hợp cơ quan nhà nước chưa có tài sản hoặc còn thiếu tài sản so vớitiêu chuẩn, định mức nhưng Nhà nước không có tài sản để giao và khôngthuộc trường hợp được thuê, khoán kinh phí sử dụng tài sản công

2 Việc mua sắm tài sản công được thực hiện theo phương thức mua sắmtập trung hoặc mua sắm phân tán

3 Phương thức mua sắm tập trung được áp dụng bắt buộc đối với tài sảnthuộc danh mục tài sản mua sắm tập trung theo quy định của pháp luật về đấuthầu

Đối với tài sản không thuộc danh mục tài sản mua sắm tập trung nhưngnhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị có nhu cầu mua sắm tài sản cùng loại thì có thểthống nhất gộp thành một gói thầu để giao cho một trong các cơ quan, tổchức, đơn vị mua sắm hoặc giao cho đơn vị mua sắm tập trung thực hiện việcmua sắm

4 Việc lựa chọn nhà thầu cung cấp tài sản được thực hiện theo quy địnhcủa pháp luật về đấu thầu

Cơ quan hành chính nhà nước:

Theo giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam của Trường Đại học Luật HàNội: Cơ quan hành chính nhà nước là một tổ chức được thành lập và hoạt

động theo những nguyên tắc và trình tự nhất định, có cơ cấu tổ chức nhất định

và được giao những quyền lực nhà nước nhất định, được quy định trong cácvăn bản pháp luật để thực hiện một phần những nhiệm vụ, quyền hạn của nhànước [9, tr.8].”

Các Cơ quan nhà nước có mối quan hệ mật thiết với nhau, tạo thành mộtthể thống nhất đó chính là bộ máy nhà nước

Theo giáo trình Luật Hành chính trường Đại học Luật Hà Nội: Cơ quanhành chính nhà nước là bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, trực thuộctrực tiếp hoặc gián tiếp Cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp, có phươngdiện hoạt động chủ yếu là hoạt động chấp hành - điều hành, có cơ cấu tổ chức

và phạm vi thẩm quyền do pháp luật quy định [8, tr12]

Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận cấu thành bộ máy nhànước Mỗi cơ quan hành chính nhà nước có chức năng, nhiệm vụ khác nhautheo quy định của pháp luật hiện hành Các cơ quan hành chính nhà nước cóquan hệ mật thiết với nhau tạo thành một thể thống nhất, bao gồm: cơ quanlập pháp, cơ quan hành pháp, cơ quan toà án và cơ quan kiểm sát được thànhlập để thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước

Cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan chấp hành, điều hành của cơquan quyền lực nhà nước, được tổ chức trên nguyên tắc tập trung dân chủ; cóchức năng, nhiệm vụ và hoạt động trên cơ sở pháp luật; có thẩm quyền trongphạm vi hoạt động chấp hành, điều hành Trong quá trình hoạt động có quyềnban hành các quyết định hành chính thể hiện dưới hình thức là các văn bảnquy phạm pháp luật và các văn bản cá biệt, có hiệu lực bắt buộc đối với cácđối tượng có liên quan

Các Cơ quan hành chính nhà nước đều trực tiếp hoặc gián tiếp phụ thuộc vào

cơ quan quyền lực nhà nước, chịu sự lãnh đạo, giám sát của các cơ quan quyềnlực nhà nước cấp tương ứng và chịu trách nhiệm báo cáo trước cơ quan đó

Tại Việt Nam, theo Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa ViệtNam năm 1992: Chính phủ là Cơ quan chấp hành của Quốc hội, Cơ quanhành chính Nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam Uỷ ban nhân dân do Hội đồng nhân dân bầu là Cơ quan chấp hành củaHội đồng nhân dân, Cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương, chịu tráchnhiệm chấp hành Hiến pháp, luật, các văn bản của các Cơ quan Nhà nước cấptrên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân.

d Quản lý về mua sắm tài sản công:

Quản lý mua sắm tài sản công là quản lý ngân sách nhà nước đã đượcchuyểnhoá thành hiện vật - tài sản Quản lý mua sắm tài sản công phải gắnvới quản lý ngân sách nhà nước

Nhà nước là chủ sở hữu của mọi tài sản công, để thực hiện vai trò chủ sởhữu tài sản công của mình, nhà nước phải thực hiện và phát huy chức năngquản lý nhà nước đối với tài sản công để buộc mọi tổ chức, cá nhân giao trựctiếp quản lý, sử dụng tài sản công phải thực hiện theo ý chí của Nhà nước-Người đại diện chủ sở hữu tài sản công Nhà nước thực hiện thống nhất về cơchế, chính sách, chế độ quản lý; theo tiêu chuẩn, định mức; thực hiện phâncấp quản lý tài sản công: phải phù hợp với phân cấp về quản lý kinh tế - xãhội, về tổ chức bộ máy nhà nước; phải phù hợp với phân cấp về quản lý ngânsách nhà nước; phải phù hợp với trình độ và năng lực quản lý khi được giaotrực tiếp sử dụng tài sản công; Nội dung phân cấp quản lý tài sản công: phânđịnh rõ phạm vi, nội dung, quyền hạn, trách nhiệm quản lý tài sản công; phâncấp về việc xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách, chế độ quản lý tài sảncông; phân cấp về quản lý nhà nước đối với tài sản công Nhà nước phải thựchiện: xây dựng và ban hành hệ thống pháp luật về quản lý tài sản công; Sửdụng hệ thống các công cụ đòn bẩy kinh tế để quản lý tài sản công; Sử dụngcông cụ kiểm tra, kiểm soát thường xuyên Việc mua sắm tài sản phải căn cứ

vào dự toán hàng năm được giao, kế hoạch mua sắm, dự án viện trợ được cấp

có thẩm quyền phê duyệt và thông qua đấu thầu hoặc chỉ định thầu Khi tiếnhành bàn giao phải lập biên bản giao nhận tài sản theo đúng quy định

Quản lý nhà nước là sự quản lý xã hội bằng quyền lực nhà nước, ý chínhà nước, thông qua bộ máy nhà nước tạo thành hệ thống tổ chức điều khiểncác quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của con người để đạt được mục tiêukinh tế - xã hội nhất định, theo những thời gian nhất định với hiệu quả cao

Từ thực tiễn nghiên cứu và tổng hợp cũng như xuất phát từ đặc điểm, vaitrò và chức năng của quản lý nhà nước, Luận án đưa ra khái niệm QLNN về

mua sắm tài sản công như sau: “Quản lý nhà nước về mua sắm tài sản công

là sự tác động có tổ chức bằng quyền lực nhà nước đối với hoạt động mua sắm công của các cơ quan nhà nước, các doanh nghiệp nhà nước và các dự

án đầu tư công để định hướng hoạt động đấu thầu mua sắm công đảm bảo cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế” Theo đó để thực hiện

chức năng QLNN về mua sắm tài sản công, nhà nước thiết lập một hệ thống

cơ quan được tổ chức chặt chẽ, ở các cấp khác nhau từ trung ương đến địaphương, có sự phân rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, sử dụng quyền lựcnhà nước để tác động, điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi hoạt động củacác cá nhân, tổ chức tham gia hoạt động mua sắm tài sản công bằng các công

cụ pháp luật, chính sách quản lý với các phương pháp quản lý khác nhau, đểcác hoạt động mua sắm tài sản công đó diễn ra tuân thủ theo quy định của nhànước, nhằm đạt được các mục tiêu và yêu cầu của quản lý nhà nước

1.1.2 Đặc điểm và hình thức mua sắm tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước

a Đặc điểm mua sắm tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước:

Tài sản trong cơ quan hành chính nhà nước có các đặc điểm sau:

- Được mua sắm từ nguồn vốn ngân sách, nguồn vốn của các dự án, vốn

vay của các qũy hỗ trợ phát triển hoặc vay từ các ngân hàng;

- Có sự tách rời giữa quyền sở hữu và quyền sử dụng Quyền sở hữu tàisản thuộc về nhà nước còn quyền sử dụng tài sản thuộc về các cơ quan, đơn vịthuộc bộ máy nhà nước

- Được sử dụng nhằm mục đích phục vụ cho lợi ích của đất nước;

- Tài sản trong cơ quan hành chính nhà nước được giao cho các cơ quan,các tổ chức thuộc bộ máy nhà nước quản lý, sử dụng theo quy định của nhànước Tuy nhiên, các cơ quan, tổ chức này lại không phải là người có quyền,

sở hữu tài sản;

- Các loại tài sản này có số lượng nhiều, giá trị lớn, phân bổ rộng khắptrong phạm vi cả nước Mỗi loại tài sản có công dụng và được sử dụng vớimục đích khác nhau;

- Tài sản trong cơ quan hành chính nhà nước còn mang tính đặc thù theongành, lĩnh vực mà đơn vị đó hoạt động

Có thể minh họa nội dung của mua sắm tài sản công theo hình vẽ phíadưới đây:

Sơ đồ 1.1: Nội dung của mua sắm công

Như vậy về cơ bản thì hoạt động mua sắm công có một số đặc điểm đặctrưng cơ bản như sau: (1) Mua sắm công là hoạt động được thực hiện bởi 03chủ thể cơ bản: (i) các cơ quan nhà nước; (ii) Chủ đầu tư các dự án đầu tư

nước

Mua sắm hàng hóa, dịch vụ của các dự án đầu tư

công

công; (iii) Các doanh nghiệp nhà nước; (2) Sản phẩm của hoạt động mua sắmcông là các loại hàng hóa, dịch vụ…nhằm phục vụ hoạt động thường xuyên,hoạt động phát triển và thực hiện các chức năng của cơ quan nhà nước; cácloại hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho việc triển khai thực hiện các dự án đầu tưcông từ ngân sách nhà nước và các loại hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho hoạtđộng sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp nhà nước; (3) Mua sắm côngđược thực hiện bởi các nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước; (4) Mua sắmcông phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt của pháp luật và phải có kếhoạch mua sắm với nội dung, mục tiêu rõ ràng.

Khi tham gia vào hoạt động mua sắm công, thông qua hoạt động chi tiêucủa Chính phủ trong các giao dịch mua sắm công, Chính phủ không nhữngmua được các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho việc thực hiện chứcnăng, nhiệm vụ của mình, mà gián tiếp điều tiết kinh tế vĩ mô, thúc đẩy hoạtđộng sản xuất phát triển, góp phần định hướng thị trường, phân phối lại thunhập trong xã hội

b Phân loại tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước

Việc phân loại tài sản giúp các cơ quan tổ chức có biện pháp quản lýhiệu quả Tuy nhiên, để việc quản lý tài sản công khu vực hành chính có hiệuquả, người ta lại tiếp tục phân loại tài sản ở khu vực này một cách cụ thể hơn.Dựa trên những tiêu thức khác nhau, tài sản công khu vực hành chính được ápdụng các cách phân loại khác nhau Về cơ bản, tài sản trong cơ quan hànhchính nhà nước được phân loại theo các tiêu thức sau:

Theo công dụng của tài sản:

Theo cách phân loại này, tài sản trong cơ quan hành chính nhà nướcđược phân làm 03 loại sau: Trụ sở làm việc, phương tiện đi lại, máy móc thiết

bị và tài sản khác Trong đó:

- Trụ sở làm việc bao gồm: khuôn viên đất và nhà công sở; đất đai, nhà,

công trình xây dựng khác gắn liền với đất đai, các tài sản khác gắn liền vớiđất đai Đây là những tài sản có giá trị lớn và sử dụng trong nhiều năm hayvĩnh viễn không

mất đi Tài sản loại này thường có nguồn gốc do lịch sử để lại hoặc đầu tưmới thời gian đầu tư rất dài kinh phí rất lớn nên một số nước có những cáchquản lý riêng

- Phương tiện đi lại bao gồm: Ô tô (xe từ 16 chỗ ngồi trở xuống, xe khách,

xe ô tô tải, xe ô tô chuyên dùng), xe máy, tàu xuồng, ca nô và các phương tiệnvận tải khác; đây là những tài sản giá trị khá lớn cần thiết trong công việc hàngngày Giá trị hao mòn hàng năm thời gian sử dụng ngắn hơn nhóm tài sản cốđịnh là trụ sở làm việc Ở mỗi quốc gia khác nhau có cách quản lý tài sản nàykhác nhau do quan niệm về giá trị tài sản và quy mô kinh tế

- Máy móc thiết bị bao gồm: các loại trang thiết bị như thiết bị điện tử,thiết bị đo lường, máy hút ẩm, hút bụi…phục vụ cho cán bộ công chức làmviệc; các tài sản khác Đây là nhóm tài sản có thể hao mòn hết ngay trongnăm Nhóm này rất đa dạng tuỳ thuộc vào từng cơ quan hành chính Việcquản lý được thực hiện thông qua ghi sổ theo dõi hay phiếu tài sản đơn giản

- Tài sản khác bao gồm: vườn cây, tranh ảnh

Theo cấp quản lý:

Theo cách phân loại này, tải sản trong cơ quan hành chính nhà nước baogồm: Tài sản do Chính phủ quản lý, tài sản do UBND cấp tỉnh quản lý, tài sản

do UBND cấp huyện quản lý, tài sản do UBND cấp xã quản lý Trong đó:

- Tài sản do Chính phủ quản lý bao gồm: Tài sản do các Bộ, cơ quanngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan trung ương khác;

- Tài sản do UBND cấp tỉnh, thành phố trược thuộc trung ương (gọichung là UBND cấp tỉnh) quản lý bao gồm: tài sản do cơ quan hành chính nhànước thuộc cấp tỉnh;

- Tài sản do UBND cấp quận, huyện, thị xã (gọi chung là UBND cấphuyện) quản lý bao gồm: tài sản do các cơ quan hành chính nhà nước thuộccấp huyện quản lý;

- Tài sản do UBND cấp xã, phường, thị trấn (gọi chung là UBND cấp xã)quản lý bao gồm: tài sản do các cơ quan hành chính nhà nước thuộc cấp xãquản lý

Theo loại hình của tài sản:

Theo cách phân loại này, tài sản trong cơ quan hành chính nhà nước baogồm: Tài sản hữu hình, tài sản vô hình Trong đó:

- Tài sản hữu hình là những tài sản có thể dùng giác quan để nhận biếtđược hoặc cân, đong, đo, đếm được

- Tài sản vô hình là những tài sản thể hiện bằng lợi ích kinh tế, không cócấu tạo vật chất mà tạo ra những quyền và lợi ích đối với người sở hữu chúngnhư các phát minh sáng chế, bản quyền tác giả, phần mềm máy tính

Theo đặc điểm, tính chất của tài sản:

Theo cách phân loại này, tài sản trong cơ quan hành chính nhà nước baogồm: Tài sản hao mòn và tài sản không bị hao mòn Trong đó:

- Tài sản hao mòn là các loại tài sản bị hao mòn khi qua sử dụng nhưmáy móc thiết bị, ô tô…;

- Tài sản không bị hao mòn: là các loại tài sản khi đã qua sử dụng vẫngiữ được hình dáng ban đầu như đất đai, cây lâu năm…

c Hình thức mua sắm tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước

Quản lý nhà nước về tài sản nhà nước được thực hiện thống nhất, cóphân công, phân cấp rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan nhà nước

và trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan nhà nước Theo quy định của Nghịđịnh số 52/2009/NĐ-CP việc mua sắm tài sản nhà nước được thực hiện theomột trong các phương thức sau đây:

+ Mua sắm tập trung;

+ Cơ quan được giao quản lý, sử dụng tài sản thực hiện mua sắm

Hình thức mua sắm tập trung:

Phương thức mua sắm tập trung được áp dụng đối với các loại tài sản có

số lượng mua sắm nhiều, tổng giá trị mua sắm lớn và có yêu cầu được trang bịđồng bộ, hiện đại Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, người đứng đầu

cơ quan khác ở Trung ương (sau đây gọi chung là Bộ trưởng, Thủ trưởng cơquan Trung ương), Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định danh mụctài sản mua sắm theo phương thức tập trung, thuộc phạm vi quản lý

Hình thức Cơ quan được giao quản lý, sử dụng tài sản thực hiện mua sắm:

Đơn vị được giao thực hiện việc mua sắm tài sản theo phương thức tậptrung có các quyền và nghĩa vụ sau đây:

+ Được Nhà nước giao kinh phí để mua sắm tài sản cho các cơ quan nhànước theo phạm vi nhiệm vụ được giao;

+ Thực hiện việc mua sắm tài sản theo quy định của pháp luật về đấuthầu mua sắm tài sản, hàng hóa từ ngân sách nhà nước;

+ Bàn giao tài sản cho cơ quan được giao quản lý, sử dụng theo chế độquy định, sau khi hoàn thành việc mua sắm

Việc mua sắm sẽ phụ thuộc vào nhiều điều kiện khác nhau của từng đơn

vị mua sắm Theo đó bạn có thể dựa vào những phương thức thực hiện trên vàcăn cứ hoạt động đơn vị để thực hiện

1.1.3 Sự cần thiết và vai trò của quản lý hoạt động mua sắm tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước

a Sự cần thiết của quản lý hoạt động mua sắm tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước

- Tài sản có vai trò rất quan trọng, là nền tảng cơ sở vật chất cơ bản và

cần thiết để điều duy trì hoạt động cũng như sự phát triển của mỗi cơ quan, tổchức Dựa trên nền tảng cơ sở vật chất này, các cơ quan, tổ chức triển khai cáchoạt động của mình để thực hiện chức năng, nhiệm vụ được xã hội phân công.Mọi hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến địaphương đều gắn liền với việc sử dụng tài sản Tài sản là công cụ trực tiếp giúpcho hoạt động của bộ máy nhà nước được duy trì một cách liên tục và thôngsuốt Nó cũng là cơ sở vật chất để đem tri thức đến với con người, đưa khoahọc kỹ thuật, công nghệ vào công cuộc phát triển kinh tế xã hội của đất nước.Tài sản trong cơ quan hành chính nhà nước là nơi hiện diện của bộ máy nhànước, nơi diễn ra các giao dịch giữa bộ máy quản lý nhà nước với nhân dân

và cũng là nơi mà ở đó quyền lực nhà nước được thực thi Bên cạnh đó, tàisản trong cơ quan hành chính nhà nước còn là phương tiện để truyền tải thôngtin, là công cụ để nhà nước kiểm tra, kiểm soát những diễn biến của nền kinh

tế xã hội theo mục tiêu đã định trước Ngày nay, trong xu thế toàn cầu hóa nềnkinh tế thế giới, việc trang bị tài sản cho bộ máy cơ quan hành chính nhà nướckhông chỉ đơn giản với mục đích duy trì hoạt động mà còn nhằm mục tiêu cảicách, hiện đại hóa nền hành chính Việc trang bị tài sản sao cho đồng bộ, hiệnđại cũng góp phần nâng cao năng lực, hiệu lực và hiệu quả hoạt động, thựchiện tốt vai trò quản lý của bộ máy nhà nước, tăng cường giao lưu, hợp táckinh tế quốc tế

- Áp lực từ tác động của hội nhập và toàn cầu hóa Xu thế hội nhập vàtoàn cầu hóa đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ trên toàn thế giới và ngày càngsâu rộng trên mọi mặt, mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội mà khôngmột quốc gia nào có thể đứng ngoài xu thế đó Xu thế hội nhập và toàn cầuhóa, yêu cầu các nước nói chung và Việt Nam nói riêng cần có hệ thống phápluật linh hoạt hơn, phù hợp hơn với các điều khoản mà Việt Nam ký kết tạicác Hiệp định thương mại đa phương và song phương Cũng như các cam kết

của các tổ chức quốc tế mà Việt Nam gia nhập như Tổ chức Thương mại Thếgiới (WTO), Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), Hiệp định đối tác toàn diện

và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) Cùng với xu thế hội nhập vàtoàn cầu hóa đặt ra áp lực rất lớn đối với Chính phủ và Nhà nước ta trong việccần luôn chủ động, tích cực, không ngừng đổi mới, nâng cao hiệu lực hiệuquả QLNN về mua sắm tài sản công đáp ứng yêu cầu quản lý, đón nhận, nắmbắt cơ hội từ hội nhập và toàn cầu hóa phục vụ phát triển đất nước để không

bị tụt hậu so với các nước trong khu vực và trên thế giới

- Tác động của cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đến công tác quản lý nhànước nói chung và QLNN về hoạt động mua sắm công sẽ là vô cùng to lớntrong thời gian tới Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 (CMCN 4.0) hay còn gọi

là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư được phát triển trên 3 trụ cột chính

đó là: kỹ thuật số, công nghệ sinh học và vật lý Những thành tựu của cáchmạng công nghiệp 4.0 sẽ tạo ra những thay đổi vô cùng lớn đối với công tácquản trị trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng trong thời gian tới,công nghệ sẽ làm thay đổi cách thức giao tiếp giữa con người với nhau, thayđổi cách thức làm việc, tương tác giữa các chủ thể với nhau, thậm chí làmthay đổi hoàn toàn các quan điểm trước kia về các khái niệm, cách thực hiệnquản trị nói chung và công tác quản lý nhà nước nói riêng Do vậy, Công tácQLNN về hoạt động mua sắm tài sản công cũng cần đặc biệt quan tâm và coitrọng tới những ứng dụng của thành tựu khoa học, kỹ thuật vào trong công tácquản lý trong thời gian tới, cũng như dự đoán xu hướng, chủ động nắm bắt,vận dụng thành tựu của Khoa học công nghệ để nâng cao chất lượng, hiệu quảQLNN để luôn chủ động và có những dự phòng, đề phòng rủi ro tránh gây ranhững tổn thất hay thiệt hại không đáng có

- Xu thế cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực hiệu quả hoạt động củanhà nước là yêu cầu và đòi hỏi bức thiết được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ

XII nhấn mạnh và được Đảng, Nhà nước ta quan tâm, tập trung đẩy mạnhtriển khai thực hiện Trong thời gian qua, công tác QLNN về hoạt động muasắm tài sản công vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập cần được nghiên cứu,khắc phục như: tình trạng quân xanh - quân đỏ, thông thầu, chia nhỏ gói thầu,tình trạng tham nhũng, lãng phí, việc chưa hoàn thiện, thiếu chặt chẽ và đồng

bộ của hệ thống pháp luật, cũng như thiếu tính răn đe của pháp luật; công tácthanh tra, kiểm tra, giám sát trong mua sắm tài sản công còn chưa thực sựhiệu quả Điều đó đòi hỏi trong thời gian tới nước ta cần sớm có sự điều chỉnhcách thức quản lý để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác QLNN về muasắm tài sản công

b Vai trò của quản lý hoạt động mua sắm tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước

Quản lý hoạt động mua sắm tài sản công đóng vai trò rất quan trọngtrong hoạt động mua sắm công của Cơ quan quản lý nhà nước thể hiện ởnhững khía cạnh như sau:

- Thứ nhất, quản lý hoạt động mua sắm tài sản công sẽ giúp các cơ quanhành chính nhà nước có được nguồn hàng đảm bảo đủ về mặt số lượng, đúng

về mặt thời điểm để phục vụ cho quá trình vận hành, hoạt động của đơn vịmình;

- Thứ hai, nếu quản lý hoạt động mua sắm tài sản công tốt sẽ kéo theoviệc lựa chọn được nhà cung ứng chất lượng, thương lượng được những mứcgiá tốt để giá thành đầu vào cho sản phẩm là thấp nhất Mặt khác, công tácquản lý mua sắm tài sản tốt cũng giúp cơ quan hành chính nhà nước khôngphải lo lắng về hoạt động dự trữ giảm thiểu rủi ro do tồn kho lớn;

- Thứ ba, việc quản lý hoạt động mua sắm tài sản công tốt sẽ giúp sửdụng nguồn vốn mua hàng hóa hiệu quả hơn, điều này sẽ tác động tốt đến chingân sách nhà nước

1.2 NGUYÊN TẮC VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ HOẠTĐỘNG MUA SẮM TÀI SẢN CÔNG TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH

CHÍNH NHÀ NƯỚC

1.2.1 Mục tiêu và những nguyên tắc cơ bản về quản lý hoạt động mua sắm tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước

a Mục tiêu quản lý hoạt động mua sắm tài sản công

Mỗi chế độ xã hội có sự lựa chọn mô hình kinh tế khác nhau nhưng mụctiêu chung đều hướng đến sự phát triển, ổn định và hiệu quả của một nhànước Tài sản quốc gia cũng vì vậy tồn tại các cách quản lý sử dụng khácnhau vì mục đích hiệu quả đối với quản lý nhà nước cũng như chủ thể của tàisản

Với tài sản công, Nhà nước là người đại diện cho mọi thành viên củacộng đồng, do đó Nhà nước có chủ quyền đối với tài sản quốc gia, đồng thời

là nguời đại diện chủ sở hữu tài sản công Với vai trò là đại diện chủ sở hữuđối với tài sản công, Nhà nước có quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyềnđịnh đoạt Nhà nước là chủ sở hữu của mọi tài sản công, nhưng lại không phải

là người trực tiếp sử dụng tài sản công Nhà nước giao tài sản công cho các cơquan hành chính nhà nước, các đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, đơn vị sựnghiệp công và các tổ chức khai thác, sử dụng để hưởng hoa lợi, lợi tức, sựphục vụ từ tài sản nhằm thực hiện nhiệm vụ do Nhà nước giao để thực hiệnvai trò chủ sở hữu tài sản công của mình, Nhà nước đặt ra các mục tiêu quản

lý đối với khối tài sản lớn và có giá trị của mình, trong đó trụ sở làm việc làtài sản đặc biệt có giá trị lớn nhất Hoạt động quản lý mua sắm tài sản côngtrong các cơ quan hành chính nhà nước hướng đến những mục tiêu cơ bảnnhư sau:

Thứ nhất: đảm bảo tiết kiệm, chống lãng phí và khai thác hiệu quả nguồn tài sản công của Nhà nước: Cơ quan hành chính phải phát huy chức

năng quản lý nhà nước đối với tài sản công để buộc mọi tổ chức, cá nhânđược giao quyền sử dụng tài sản công phải bảo tồn, phát triển nguồn tài sảncông và sử dụng tài sản công theo quy định của pháp luật, đúng mục đích, tiếtkiệm và có hiệu quả nhằm phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ đượcmôi trường, môi sinh, hoàn thành nhiệm vụ do Nhà nước giao

Thứ hai: đảm bảo sử dụng đúng mục đích, tiêu chuẩn, định mức chế độ

mà nhà nước quy định Nhà nước phải thực hiện vai trò kiểm tra, kiểm soát

các quá trình hình thành, sử dụng, khai thác và xử lý tài sản công Nói mộtcách khác, người được giao trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản công phải thựchiện theo ý chí của nhà nước (người đại diện chủ sở hữu tài sản công) Mặtkhác, do những đặc điểm riêng có của tài sản công là tổ chức, cá nhân đượcgiao trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản không phải là người có quyền sở hữutài sản; tài sản công được phân bổ ở khắp mọi miền đất nước, được giao chocác cấp, các ngành, các tổ chức, cá nhân trực tiếp quản lý, sử dụng Do đó,nếu Nhà nước không tổ chức quản lý tài sản công theo một cơ chế, chínhsách, chế độ thống nhất phù hợp với mô hình kinh tế mà nhà nước theo đuổi

sẽ dẫn đến việc tuỳ tiện, mạnh ai nấy làm trong việc đầu tư xây dựng, muasắm, sửa chữa, sử dụng, điều chuyển, thanh xử lý tài sản; nhất là sử dụng tàisản không đúng mục đích được giao, sử dụng tài sản công vào việc riêng, sửdụng tài sản lãng phí, kém hiệu quả, làm thất thoát tài sản, giảm nguồn lực tàisản công

Thứ ba: đáp ứng yêu cầu công việc của cơ quan hành chính nhà nước gắn với yêu cầu hiện đại hoá và tái trang bị tài sản công đi liền với hiện đại hoá đất nước Nhà nước thực hiện quản lý tài sản công cũng chính là thực

hiện quyền sở hữu tài sản; trong đó đặc biệt là quyền định đoạt đối với tài sảncông bao gồm: quyền đầu tư xây dựng, mua sắm, điều chuyển, thanh xử lý tàisản (bao gồm cả bán tài sản) vì những quyền này được thực hiện không chỉ

trong nội bộ các tổ chức, cá nhân được nhà nước giao trực tiếp quản lý, sửdụng tài sản; mà trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, những quyền nàycòn được thực hiện trong mối quan hệ mất thiết với thị trường gắn với mụctiêu định hướng của nhà nước trong qúa trình công nghiệp hoá hiện đại hoáđất nước

Thứ tư: Các mục tiêu khác trong quản lý tài sản công như; nâng cao hình

ảnh của quốc gia mà cụ thể là cơ quan hành chính nhà nước, tạo sự tônnghiêm và lòng tin đối với công dân và quốc tế, giao lưu học hỏi, tranh thủ sựgiúp đỡ về mọi mặt của quốc tế Muốn vậy công tác quản lý tài sản công phảihiệu quả, khoa học, hợp lý

b Nguyên tắc cơ bản về quản lý hoạt động mua sắm tài sản công trong các

cơ quan hành chính nhà nước

Với đặc điểm chung là phong phú về chủng loại, có tính năng, công dụngkhác nhau, được phân bổ ở khắp mọi miền đất nước, được giao cho cácngành, các cấp, các tổ chức, cá nhân trực tiếp sử dụng phục vụ cho các hoạtđộng: quản lý nhà nước, quốc phòng, an ninh, ngoại giao… từ cấp cơ sở đếncác hoạt động ở Trung ương Do đó, việc quản lý tài sản công phải được tổchức thực hiện theo những nguyên lý cơ bản sau:

Thứ nhất; thống nhất về cơ chế, chính sách, chế độ quản lý; đồng thời

phải có cơ chế, chính sách, chế độ quản lý, sử dụng đối với những tài sản cótính đặc thù riêng, đối với ngành, địa phương, tổ chức sử dụng tài sản phục vụcho các hoạt động có tính đặc thù riêng Thống nhất quản lý trên cơ sở để đảmbảo cơ chế, chính sách, chế độ quản lý tài sản công phù hợp với đặc điểm tàisản công Nội dung của thống nhất quản lý là Chính phủ thống nhất quản lýtài sản công; Quốc hội, Chính phủ quy định cơ chế, chính sách, chế độ quản

lý tài sản áp dụng chung cho mọi tài sản và quy định cơ chế, chính sách, chế

độ quản lý cụ thể đối với những tài sản có giá trị lớn mà hầu hết cơ quan nhà

nước, các đơn vị lực lượng vũ trang, các đơn vị công, các tổ chức khác đượcNhà nước giao trực tiếp sử dụng (có thể gọi là những tài sản chủ yếu và được

sử dụng phổ biến) Trên cơ sở cơ chế, chính sách, chế độ quản lý tài sản công

do Quốc hội, Chính phủ quy định; các Bộ, ngành, địa phương quy định cơchế, chính sách, chế độ quản lý đối với những tài sản có tính đặc thù riêng (cóthể gọi là những tài sản có tính đặc thù) và những tài sản phục vụ cho các hoạtđộng đặc thù

Thứ hai; thực hiện quản lý và sử dụng tài sản công theo tiêu chuẩn, định

mức Quản lý và sử dụng tài sản công theo tiêu chuẩn định mức để công tácquản lý thống nhất, đồng thời áp dụng tiêu chuẩn định mức sử dụng từng loạitài sản cho từng đối tượng sử dụng, tránh hiện tượng mạnh ai người đó trang

bị tuỳ tiện theo ý muốn của mình, tuỳ thuộc vào khả năng vốn liếng (kinh phí)của đơn vị; tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản còn là thước đo đánh giámức độ sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài sản công của từng đơn vị; mặt khác,tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản là cơ sở để thực hiện công tác quản lý,thực hiện sự kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước Chính phủ quy định tiêuchuẩn, định mức sử dụng đối với những tài sản có giá trị lớn được sử dụngphổ biến ở các cơ quan nhà nước, các đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, các

tổ chức khác Trên cơ sở tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản đối với các tàisản sử dụng phổ biến, các Bộ, ngành, địa phương quy định tiêu chuẩn, địnhmức sử dụng đối với những tài sản sử dụng có tính đặc thù

Thứ ba; thực hiện phân cấp quản lý tài sản công Phân cấp quản lý tài

sản công để đảm bảo việc quản lý tài sản công phù hợp với đặc điểm thứ ba(là nguồn vốn tiềm năng cho đầu tư phát triển) của tài sản công; đồng thờicũng được xuất phát từ phân cấp trách nhiệm, quyền hạn quản lý kinh tế - xãhội giữa Quốc hội, Chính phủ với các cấp chính quyền địa phương, giữaChính phủ với các Bộ, ngành về việc xây dựng cơ chế, chính sách, chế độ

quản lý tài sản; về xây dựng và ban hành định mức, tiêu chuẩn sử dụng tàisản; về quản lý tài sản công…

Thứ tư; quản lý tài sản công phải gắn với quản lý ngân sách nhà nước.

Xuất phát từ “tài sản công là những tài sản được hình thành từ nguồn ngânsách nhà nước…” và mọi chi phí trong quá trình sử dụng tài sản đều do ngânsách nhà nước đảm bảo (trừ một số trường hợp cá biệt); do đó, việc quản lýtài sản công phải gắn với quản lý ngân sách nhà nước Hay nói một cách khác,quản lý tài sản công là quản lý ngân sách nhà nước đã được chuyển hoá thànhhiện vật - tài sản Quản lý tài sản công phải gắn với quản lý ngân sách Nhànước, có nghĩa là mọi cơ chế, chính sách, chế độ quản lý tài sản công, địnhmức, tiêu chuẩn sử dụng tài sản công phải phù hợp với quy định về quản lýngân sách nhà nước, việc trang bị tài sản công cho các cơ quan hành chínhnhà nước, các tổ chức khác phải phù hợp với khả năng của ngân sách nhànước và được lập dự toán, chấp hành dự toán theo quy định của pháp luật vềngân sách nhà nước

1.2.2 Những nội dung cơ bản về quản lý hoạt động mua sắm tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước

Hoạt động mua sắm tài sản là một trong những hoạt động chi NSNN tạicác cơ quan HCNN Do đó, hoạt động mua sắm tài sản trong cơ quan HCNNcũng được thực hiện theo 03 khâu của hoạt động chi NSNN gồm: Lập dựtoán, chấp hành dự toán và quyết toán chi NSNN (chi mua sắm tài sản) Tuynhiên, hoạt động mua sắm tài sản là hoạt động chi mang tính riêng biệt, tàisản hình thành sau khi mua sắm cần phải được quản lý, sử dụng theo quyđịnh Chính vì vậy, hoạt động mua sắm tài sản trong cơ quan HCNN chưa kếtthúc ở khâu quyết toán chi NSNN như hoạt động chi NSNN mà được bổ sungthêm 01 khâu đó là quản lý tài sản hình thành sau khi mua sắm nhằm đảm bảotài sản mua sắm được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả

a Quản lý lập dự toán mua sắm tài sản:

Hàng năm, cơ quan HCNN trực tiếp sử dụng tài sản nhà nướccăn cứ vàonhu cầu thực tế, đối chiếu với tiêu chuẩn, định mức trang bị tài sản theo quyđịnh của Nhà nước lập dự toán mua sắm tài sản gửi về cơ quan HCNN cấptrên trực tiếp Cơ quan quản lý nhà nước cấp trên trực tiếp (trường hợp khôngphải là đơn vị dự toán cấp I) có nhiệm vụ tổng hợp, thẩm địnhtoàn bộ kếhoạch, danh mục dự toán mua sắm tài sản của các cơ quan HCNN cấp dướitrực thuộc và gửi đơn vị dự toán cấp I Đơn vị dự toán cấp I có nhiệm vụ xemxét dự toán do các đơn vị thuộc phạm vi quản lýgửi cơ quan Tài chính, cơquan Kế hoạch và Đầu tư cùng cấp Dự toán mua sắm tài sản phải kèm theobản thuyết minh chi tiết căn cứ lập dự toán, thuyết minh cụ thể chi tiết tínhtoán số lượng, giá trị tài sản lập dự toán

Việc lập dự toán mua sắm tài sản nhà nước phải thực hiện theo quy định

về việc lập dự toán thu, chi ngân sách nhà nước hàng năm đảm bảo quy địnhcủa Luật ngân sách nhà nước và các văn bản hướng dẫn của Chính phủ

Theo quy định tại Điều 30 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP, căn cứ lập dự toán ngân sách nhà nước hàng năm gồm:

- Nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh;

- Những nhiệm vụ cụ thể của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộcChính phủ, cơ quan khác ở Trung ương, địa phương;

- Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước (đối với dự toánnăm đầu thời kỳ ổn định ngân sách); tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoảnthu và mức bổ sung cân đối của ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới đãđược quy định (đối với dự toán năm tiếp theo của thời kỳ ổn định);

- Chính sách, chế độ thu ngân sách; định mức phân bổ ngân sách, chế độ,tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách;

- Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng kế hoạch phát triển

kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách năm sau; Thông tư hướng dẫn của BộTài chính về việc lập dự toán ngân sách; Thông tư hướng dẫn của Bộ Kếhoạch và Đầu tư về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạchvốn đầu tư phát triển thuộc ngân sách nhà nước và văn bản hướng dẫn củaUBND cấp tỉnh;

- Số kiểm tra về dự toán thu, chi ngân sách nhà nước do Bộ Tài chínhthông báo và số kiểm tra về dự toán chi đầu tư phát triển do Bộ Kế hoạch vàĐầu tư thông báo cho các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ,

cơ quan khác ở Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trungương; UBND cấp trên thông báo số kiểm tra cho các đơn vị trực thuộc vàUBND cấp dưới;

- Tình hình thực hiện ngân sách các năm trước;

Các yêu cầu đối với lập dự toán ngân sách nhà nước hàng năm quy định tại Điều 31 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP gồm:

- Dự toán ngân sách nhà nước và dự toán ngân sách các cấp chính quyềnphải tổng hợp theo từng lĩnh vực thu, chi và theo cơ cấu giữa chi thườngxuyên, chi đầu tư phát triển, chi trả nợ; khi lập dự toán ngân sách nhà nướcphải bảo đảm tổng số thu thuế và phí, lệ phí phải lớn hơn chi thường xuyên;

- Dự toán ngân sách của đơn vị dự toán các cấp phải lập theo đúng nộidung, biểu mẫu, thời hạn và phải thể hiện đầy đủ các khoản thu, chi theo Mụclục Ngân sách nhà nước và hướng dẫn của Bộ Tài chính, trong đó;

+ Việc lập dự toán thu ngân sách nhà nước phải căn cứ vào mức tăngtrưởng kinh tế, các chỉ tiêu liên quan và các quy định của pháp luật về thungân sách;

+ Việc lập dự toán chi đầu tư phát triển phải căn cứ vào những dự án đầu

tư có đủ các điều kiện bố trí vốn theo quy định về Quy chế quản lý vốn đầu tưxây dựng và phù hợp với kế hoạch tài chính 5 năm, khả năng ngân sách hàng