tiêu luận, thể chế chính trị ở nhật bản hiện nay

MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài Chính trị là một trong những vẫn đề được tất cả mọi người quan tâm chú ý không chỉ trong một đất nước nào mà nó được quan tâm trên toàn thế giới đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi công nghệ truyền thông đang được hiện đại hóa ngày càng nhanh chóng. Tất cả thông tin về các vấn đề chính trị đều được mọi người quan tâm và tìm hiểu nhằm cung cấp cho bản thân mỗi người sự hiểu biết nhất định về các vấn đề xảy ra trong các nước và quốc tế. Chính trị là vấn đề trung tâm trong đời sống của con người nhằm hướng tới việc ắm giữ quyền lực chính trị và quyền lực nhà nước.Đặc biệt hơn chính trị tại bất kỳ thời điểm nào, bất kỳ tại các châu lục hay đất nước nào trên thế giới đều có mối liên hệ chặt chẽ với kinh tế. Kinh tế quyết định tới vấn đề chính trị và chính trị có tác dụng định hướng, thúc đẩy hay làm giảm sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia trên thế giới.Trong đó các đảng chính trị trong mỗi quốc gia là những nhân tố cực kỳ quan trọng có ảnh hưởng tới tình hình chính trị tại các quốc gia đó và có ảnh hưởng lớn đến đường lối phát triển, quan hệ ngoại giao của các nước. Nhật Bản là một đất nước không lớn trên thế giới nhưng kinh tế của Nhật Bản đã có sự phát triển nhanh chóng từ khi Nhật Bản thực hiện cuộc cải cách Minh Trị năm 1868 đã đưa Nhật Bản đi theo con đường của các nước tư bản phương Tây.Đồng thời Nhật Bản thực hiện việc mở cửa và đón các chuyên gia có kinh nghiệm về để giúp Nhật Bản thực hiện việc phát triển kinh tế.Nhờ cuộc cải cách này với tầm nhìn xa của các Nhật Hoàng do vậy kinh tế nhật đã phát triển thành một trong những nước đứng đầu thế giới về kinh tế và các lĩnh vực phát triển khác đặc biệt là việc sản xuất các mặt hàng có trình độ cao.Tuy vậy trong những giai đoạn gần đây kinh tế Nhật Bản gặp phải những khó khăn do cạnh tranh và do sự suy giản thị trường trên thế giới. Nhật Bản có những vấn đề như vậy do tình hình chính trị trong nước Nhật Bản thường có những sự xáo chộn với việc thay các nhà lãnh đạo liên tục trong nhiều năm qua.Cùng với đó chính trị Nhật Bản có những văn hóa từ chức với việc các nhà chính trị có trách nhiệm trong các công việc của mình và đối với đất nước và nhân dân. Chính vì vậy vấn đề chính trị của Nhật Bản luôn thu hút được sự quan tâm của các nước và nhân dân các nước trên thế giới. Vì với các nhà lãnh đạo khác nhau thuộc các đảng khác nhau thì tình hình Nhật Bản cũng có những chuyển biến khác nhau.

MỞ ĐẦU

1.Lý do chọn đề tài

Chính trị là một trong những vẫn đề được tất cả mọi người quan tâm chú ýkhông chỉ trong một đất nước nào mà nó được quan tâm trên toàn thế giới đặc biệttrong giai đoạn hiện nay khi công nghệ truyền thông đang được hiện đại hóa ngàycàng nhanh chóng Tất cả thông tin về các vấn đề chính trị đều được mọi ngườiquan tâm và tìm hiểu nhằm cung cấp cho bản thân mỗi người sự hiểu biết nhất định

về các vấn đề xảy ra trong các nước và quốc tế

Chính trị là vấn đề trung tâm trong đời sống của con người nhằm hướng tớiviệc ắm giữ quyền lực chính trị và quyền lực nhà nước.Đặc biệt hơn chính trị tạibất kỳ thời điểm nào, bất kỳ tại các châu lục hay đất nước nào trên thế giới đều cómối liên hệ chặt chẽ với kinh tế Kinh tế quyết định tới vấn đề chính trị và chính trị

có tác dụng định hướng, thúc đẩy hay làm giảm sự phát triển kinh tế của mỗi quốcgia trên thế giới.Trong đó các đảng chính trị trong mỗi quốc gia là những nhân tốcực kỳ quan trọng có ảnh hưởng tới tình hình chính trị tại các quốc gia đó và cóảnh hưởng lớn đến đường lối phát triển, quan hệ ngoại giao của các nước

Nhật Bản là một đất nước không lớn trên thế giới nhưng kinh tế của NhậtBản đã có sự phát triển nhanh chóng từ khi Nhật Bản thực hiện cuộc cải cách MinhTrị năm 1868 đã đưa Nhật Bản đi theo con đường của các nước tư bản phươngTây.Đồng thời Nhật Bản thực hiện việc mở cửa và đón các chuyên gia có kinhnghiệm về để giúp Nhật Bản thực hiện việc phát triển kinh tế.Nhờ cuộc cải cáchnày với tầm nhìn xa của các Nhật Hoàng do vậy kinh tế nhật đã phát triển thànhmột trong những nước đứng đầu thế giới về kinh tế và các lĩnh vực phát triển khácđặc biệt là việc sản xuất các mặt hàng có trình độ cao.Tuy vậy trong những giaiđoạn gần đây kinh tế Nhật Bản gặp phải những khó khăn do cạnh tranh và do sựsuy giản thị trường trên thế giới

Nhật Bản có những vấn đề như vậy do tình hình chính trị trong nước NhậtBản thường có những sự xáo chộn với việc thay các nhà lãnh đạo liên tục trongnhiều năm qua.Cùng với đó chính trị Nhật Bản có những văn hóa từ chức với việccác nhà chính trị có trách nhiệm trong các công việc của mình và đối với đất nước

và nhân dân Chính vì vậy vấn đề chính trị của Nhật Bản luôn thu hút được sự quantâm của các nước và nhân dân các nước trên thế giới Vì với các nhà lãnh đạo khácnhau thuộc các đảng khác nhau thì tình hình Nhật Bản cũng có những chuyển biếnkhác nhau.

Nhật Bản là một nước có khá nhiều Đảng chính trị cùng tham gia vào việctranh cử và cầm quyền trong đất nước Nhật Bản Các đảng phái cầm quyền và cácđảng đối lập luôn có những đường lối riêng của đảng mình với những vấn đề ưutiên khác nhau trong các đường lối hoạt động của đảng.Chính vì vậy với mỗi đảngcầm quyền thì Nhật Bản sẽ có những thay đổi nhất định trong các vấn đề, đặc biệt

lầ trong các vấn đề đối ngoại Cùng với đó thì các đảng đối lập cũng tham gia tíchcực vào các công việc để giúp đất nước phát triển đồng thời để xem xét đảng cầmquyền lãnh đạo đất nước có những vấn đề chưa tốt để đưa ra nhằm giúp đảng mình

có lợi trong các vấn đề tranh cử

Với sự ảnh hưởng của Nhật Bản tới hầu hết các quốc gia trên thế giới đặcbiệt là các quốc gia nằm tại khu vực Đông Nam Á thì việc các nước này hiểu đượctình hình Nhật Bản là vô cùng quan trọng.Chính vì vậy để hiểu rõ được các vấn đềcủa Nhật Bản rõ hơn do vậy em chọn đề tài”……… ” để em có đượcnhững hiểu biết hơn về Nhật Bản

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Nhật Bản là một nước có ảnh hưởng rất nhiều tới các nước nằm gần vị trí địa

lý với Nhật Bản do các nước này có sự đầu tư lớn về kinh tế tại các quốc gia nàyđồng thời ảnh hưởng của Nhật Bản về chính trị cũng tương đối lớn Vì vậy màNhật Bản nói chung và các vấn đề chính trị và các đảng chính trị tại Nhật Bản đãthu hút được sự chú ý tìm hiểu và nghiên cứu của nhiều người.Trước đây đã cónhiều bài báo, bài tiểu luận, khóa luận viết về vấn đề này , ta có thể kể đến cácnhóm đề tài sau:

Thứ nhất, nhóm các đề tài nghiên cứu về nước Nhật Bản:

Thứ hai, nhóm các đề tài nghiên cứu về chính trị của Nhật Bản:

Thứ ba, nhóm các đề tài nghiên cứu về các đảng chính trị tại Nhật Bản:

3.Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1.Mục đích nghiên cứu

Đề tài này nguyên cứu với mục đích không trùng lặp các công trình trước đó vềnước Nhật Bản

3.2.Nhiệm vụ nghiên cứu

4 Đối tượng , phạm vi nghiên cứu

4.1.Đối tượng nghiên cứu

Đồng thời tiểu luận này cũng cho thấy những kết quả đạt được trong

7 Kết cấu của tiểu luận

Tiểu luận này gồm có ba phần: phần mở đầu, phần nội dung và phần kết luận.Phần nội dung của tiểu luận gồm có ba phần với số tiết……

Chương 1:Một số điểm khái quát chung về đất nước Nhật Bản

Chương 2 :Thể chế chính trị Nhật Bản

Chương 3 : Đảng Dân chủ tự do và đảng Cộng sản Nhật Bản

Chương 1:MỘT SỐ ĐIỂM KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐẤT NƯỚC NHẬT BẢN1.1.Điều kiện tự nhiên

Nhật bản là một quốc đảo nằm ở khu vực Đông Bắc Á với diện tích tươngđối nhỏ 337.815km2 trong đó hơn 70% là đồi núi, chỉ có 13 % là đất trồngtrọt.Nước Nhật bao gồm 4 hòn đảo chính đó là đảo Honshu chiếm trên 60% tổngdiện tích , đảo Hokaido, đảo Shikoku, đảo Kyushu cùng với đó là hơn 4000 hònđảo lớn nhỏ khác nhau Lãnh thổ Nhật Bản như một vòng cung hẹp nằm cách bờbiển đông Trung Quốc 650km, Nhật Bản không có sự tiếp giáp đất liền với bất kỳmột quốc gia nào nhưng Nhật Bản có vị trí khá gần với các nước Hàn Quốc, TriềuTiên, Trung Quốc, Liên Bang Nga,xa hơn là các quốc gia Đông Nam Á và ChâuĐại Dương.

Địa hình Nhật Bản rất phức tạp, bờ biển dài, nhiều núi đá với nhiều hải cảngnhững rất hẹp, nhiều các cùng núi với các thung lung, các con sông và các hồ nướckhác nhau.Nhật Bản có 532 ngọn núi cao trên 2000m trong đó đỉnh Phú Sỹ là caonhất với độ cao 3776m.Cùng với đó Nhật Bản có nhiều ngọn núi lửa đã tắt vớinhiều suối nước nóng.Nhật Bản cũng có một số các đồng bằng nhỏ hẹp để canhtác lúa nước và nông sản cho đất nước.Nhật Bản tiếp giáp với Thái Bình Dươngtại phía đông, tiếp giáp với biển Nhật Bản ở phía Tây, tiếp giáp với biển Hoa Đông

ở phía Nam và phía Bắc tiếm giáp với phía biển của Nga

Thực vật tự nhiên của Nhật tương đối phong phú, đa dạng với diện tích rừngche phủ 60% diện tích đất nước.Nhật Bản là một đất nước nghèo nàn về tài nguyênthiên nhiên, khoáng sản, trong đó chỉ có một số mỏ đáng kể là lưu huỳnh,quặngđồng, quặng bô xít.Hầu hết các nguồn năng lượng của Nhật đều phải nhập từ nướcngoài.Cùng với đó thiên nhiên Nhật Bản rất khắc nhiệt với các trận động đất ,song thần xảy ra liên tục trong mỗi một năm với các cường độ khác nhau

Khí hậu Nhật Bản khá ôn hòa mặc dù có sự khác nhau giữa các miền trongđất nước, một năm ở Nhật thường có 4 mùa rõ rệt.Mùa mưa vào tháng 6, mùa hè

ấm và thường ẩm bắt đầu vào khoảng giữa tháng 7, mùa đông phía Thái BìnhDương thường ôn hòa với nhiều nắng còn phía biển Nhật Bản thường u ám, cùngvới đó là vùng núi phía bắc với lượng tuyết rơi rất nhiều

1.2.Điều kiện kinh tế

Nhật Bản là một nước có nền kinh tế lớn thứ ba của thế giới sau Mỹ vàTrung Quốc về GDP, nhưng nền kinh tế Nhật Bản vẫn có trình độ kỹ thuật, sản

xuất, nghiên cứu và chế tạo hàng đầu khu vực và trên thế giới đặc biệt là các loạihàng có hàm lượng chất xám cao.GDP của Nhật Bản chiếm khoảng 8% GDP của

cả thế giới , thu nhập bình quân đầu người của Nhật Bản thuộc vào những nước cóthu nhập cao nhất trên thế giới đạt mức 63.244 USD trên một người

Trong những năm gần đây nền kinh tế Nhật Bản đang gặp phải một số vấn

đề trong sự phát triển của mình với tốc độ tăng trưởng thấp đồng thời trên thế giớingày càng có nhiều nước phát triển đòi hỏi nước Nhật càng phải cố gắng hơn nữatrong việc cạnh tranh thị trường tiêu thụ sản phẩm Cơ cấu kinh tế của Nhật Bản rấtphù hợp đối với một nước phát triển với tỷ trọng nông nghiệp trong nền kinh tếchiếm 3% GDP , công nghiệp chiếm 45% GDP , dịch vụ chiếm 52% GDP Trong

xu thế toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay các mặt hàng của Nhật Bảnđang bị cạnh tranh gay gắt với các mặt hàng của các nước phương Tây, Mỹ ,cácnước NIC Một số các tập đoàn của Nhật đang ngày càng bị chao đảo trước nhữngdiễn biến khó lường của nền kinh tế với những thăng trầm trong sự phát triển hiệnnay

Nhật Bản là một nước không có nhiều tài nguyên thhiên nhiên do vậy điềukiện tất yếu để có thể phát triển kinh tế được thì Nhật Bản luôn cần các nguồn tàinguyên được nhập khẩu từ các nước khác trên khắp thế giới.Do vậy mà nền kinh tếcủa Nhật Bản cũng gặp những khó khăn nhất định trong việc tự chủ về tàinguyên.Nhưng Nhật Bản hiện nay là một trong những nước đang có sự đầu tư rấtnhiều trên thế giới, các công ty Nhật Bản đang đầu tư sản xuất, kinh doanh có lãitrên các thị trường khác nhau.Cùng với đó để hạn chế các yếu tố bất lợi trong sảnxuất hàng hóa về sự khan hiếm tài nguyên thì Nhật Bản đã phát triển sản xuất,nghiên cứu các mặt hàng có trình độ kỹ thuật cao nhằm đem lại hiệu quả kinh tếcao trong sự phát triển

1.3.Điều kiện xã hội

Nhật bản là nước có dân số cao với 125 triệu người đứng thứ 10 của thế giới,mật độ dân số cao khoảng 300 người /km2 nhưng dân số Nhật Bản phân bốkhông đều tập trung ở phía Đông và phía Đông Nam đảo Hoonsu và phía Bắc đảoKyushu.Thành phần dân số Nhật Bản khá thuần nhất, có tới 99% là người NhậtBản ngoài ra còn có một số dâ tộc khác như người Hoa, Triều Tiên và một số dântộc khác, dân số tập tring sống trong các thành phố lớn như Tokyo,

Osaka,Nagoia,Saporo,Kobe….Tỷ lệ dân cư sống ở thành thị cao với khoảng 77%,người dân Nhật Bản có trình độ dân trí cao.

Hiện nay Nhật Bản đang gặp phải vấn đề già hóa dân số trong đất nước vớitình trạng gia tăng người cao tuổi trong đất nước, điều này đã đem lại những khókhăn nhất định đối với nước Nhật về kinh tế khi mà trợ cấp xã hội cho người giàngày một tăng, các dịch vụ y tế chăm sóc sức khỏe ngày càng phải được quan tâm,cùng với đó là sự thiếu hụt nguồn lao động trong nước trong khi tại Nhật Bảnngười dân Nhật đang có xu hướng sinh con muộn và ít hơn

Giới lãnh đạo Nhật Bản rất quan tâm tới vấn đề phát triển khoa học kỹ thuật

và cải cách nền giáo dục quốc dân.Tỷ lệ GDP dành cho giáo dục là 5% , số sinhviên trên giáo viên là 22 ở bậc tiểu học, 20 ở bậc trung học và 18 ở bậc trên trunghọc, tỷ lệ người biết chữ ở Nhật Bản là 99%

Tôn giáo chính ở Nhật Bản là Phật giáo với hơn 92 triệu tín đồ , Có thể nóiNhật Bản là một trong những quốc gia phức tạp nhất thế giới về tôn giáo Ở đâycùng đồng thời tồn tại các phong tục tập quán có nguồn gốc và theo phong cáchtôn giáo khác nhau Người Nhật đến lễ ở các đền của đạo Shinto (Thần đạo) vàonăm mới, đi thăm các chùa chiền của đạo phật vào mùa xuân nhưng tổ chức tiệctùng và tặng quà nhau vào dịp lễ Noel theo cách của đạo Thiên chúa Các đám cướithường được tổ chức theo nghi lễ của thần đạo hoặc đạo thiên chúa Nhưng thủ tục

ma chay lại tiến hàng theo nghi lễ của đạo phật Có những người một lúc theo haihoặc ba đạo, do đó vào năm 1995 theo thống kê của cuốn niên giám về tôn giáocủa hiệp hội văn hóa thì tín đồ của tất cả các giáo phái cộng lại là 219,83 triệu, gầngấp đôi dân số Nhật lúc bấy giờ là 120triệu

Tuy vậy ở Nhật ngày nay đạo phật chiếm ưu thế hơn so với các đạo khác, vớikhoảng 92 triệu tín đồ, mặc dù trên thực tế thì các tín đồ này cũng không tuân theocác qui định của đạo phật một cách nghiêm ngặt

Đạo cơ đốc cũng khá thịnh hành với khoảng 1,7 triệu giáo dân Đạo cơ đốc đượcđưa vào Nhật năm 1549 phát triển nhanh chóng vào nửa sau của thế kỷ đó, khitrong nước có nhiều xung đột, không ổn định và được chào đón bởi những ngườiđang cần một biểu tượng tinh thần mới, cũng như những người hi vọng làm giàutrong buôn bán hay hy vọng tiếp thu kỹ nghệ mới đặc biệt là kỹ nghệ sản xuất vũ

khí của tây phương Tín đồ cơ đốc giáo hiện nay bao gồm có tín đồ tin lành vàthiên chúa, nhưng tín đồ tin lành đông hơn Các tín đồ tin lành đã kỷ nịêm 100 nămngày tôn giáo của họ trên đất Nhật vào năm 1959.

Trong số các tôn giáo khác, đạo Hồi có khoảng 155.000 tín đồ, bao gồm cả nhữngngười nước ngoài cư trú tạm thời trên đất Nhật

Đạo gốc của Nhật bản là Shinto (Thần đạo) Thần đạo có nguồn gốc từ thuyết vậtlinh của người Nhật cổ Thần đạo cho rằng cây cối, loài vật trong thiên nhiên đều

có quỉ thần nên phải được thờ cúng Phát triển với tư cách tôn giáo của cộng đồng,thần đạo đã sản sinh ra những miếu thờ gia thần và các thần hộ mệnh của địaphương Ngoài ra, người Nhật cũng thờ các anh hùng và các thủ lĩnh xuất chúngcủa nhân dân qua các thế hệ khác nhau và thờ cúng hương hồn tổ tiên theo lễ nghicủa đạo thần

Người Nhật cũng coi trọng đạo Khổng, nhưng trên thực tế thì đạo khổng đối vớingười Nhật có tư cách như chuẩn mực đạo đức hơn là một tôn giáo.Đạo khổng dunhập vào Nhật từ đầu thế kỷ thứ 6, có ảnh hưởng lớn tợ nếp suy nghĩ và cách xử sựcủa người Nhật, sau này ảnh hưởng của đạo này cũng suy yếu đi nhiều

1.1.2.Khái niệm thể chế chính trị

1.1.2.1.Khái niệm chính trị

Chính trị được hiểu là các lĩnh vực hoạt động và tương ứng với nó là cácquan hệ giữa con người với nhau trong các vấn đề quyền lực, nhà nước, quan hệgiữa các quốc gia và các dân tộc nhằm bảo vệ lợi ích của các tầng lớp , giai cấp,dân tộc trong xã hội trên cơ sở tôn trọng và bảo đảm quyền lực và lợi ích của giaicấp cầm quyền

Chính trị xét về hình thức thể hiện là những quan điểm,tư tưởng học thuyết,cương lĩnh , đường lối chính trị của đảng, là chính sách, pháp luật của nhà nướccủa giai cấp cầm quyền Xét về nội dung chính trị được hiểu là những hoạt động vàcùng với nó là các quan hệ giữa các giai cấp , tầng lớp trong xã hội và các dân tộcliên quan tới quá trình giành giữ, tổ chức và thực hiện quyền lực nhà nước

1.1.2.2.Khía niệm thể chế chính trị

Thể chế chính trị là hệ thống các định chế , các giá trị tạo thành nhữngnguyên tắc tổ chức và phương thức vận hành của một chế độ chính trị.Nó là cácloại chế độ chính trị cụ thể xây dựng trên cơ sở chế độ chính trị cơ bản và tổng hòacủa cơ chế vận hành Thể chế chính trị là hình thức thể hiện các thành tố của hệthống chính trị thuộc thượng tầng kiến trúc, các bộ phận chức năng cấu thành của

hệ thống chính trị nhất định

Thể chế chính trị có hiệu lực hoạt động và vai trò tùy thuộc vào cấu trúc , sự

vậ hành và vai trò của từng thể chế chính trị trong hệ thống chính trị cũng như củatoàn hệ thống, trong đó sự hoạt động và vai trò của thể chế nhà nước là quan trọngnhất.Do đó thể chế chính trị xuất hiện, tồn tại và ngày càng giữ vai trò to lớn trongđời sống xã hội là đòi hỏi khách quan, phản ánh sự hoàn thiện của thượng tầngkiến trúc cho phù hợp với hạ tầng kinh tế

1.1.3.Lịch sử thể chế chính trị Nhật Bản

Tại Nhật Bản từ thế kỷ thứ III đã xuất hiện nhiều nhà nước cổ đại, nhữngnhà nước này tồn tại độc lập và thường xuyên tiến hành những cuộc chiến tranhnhằm thôn tính lẫn nhau.Đến thế kỷ thứ IV quốc gia Yamto đã thống nhất được đấtnước và thiết lạp một nhà nước trung ương tập quyền Nhà vua tập hợp các hào tộctrong dòng họ của mình chia nhau quyền hành trong triều đình Các hào tộc có đất

đai riêng , có tổ chức và thuộc hạ riêng đồng thời vẫn mở rộng đất đai và thế lựccủa mình.

Đến thế kỷ thứ VI các quý tộc không ngừng xâm chiếm đất công làm chomâu thuẫn nội bộ giai cấp thống trị và nhất là giữa chính quyền trung ương với cácquý tộc địa phương ngày càng gay gắt Trước tình hình đó chính quyền trung ương

đã thi hành nhiều biện pháp củng cố chính quyền trung ương như đề cao Phật giáo,tiếp thu Nho giáo, tuyển dụng nhân tài vào bộ máy nhà nước và ban bố phápluật.Vào đầu thế kỷ thứ VII vua Nhật tự xưng làm Thiên Hoàng trong giao thiệpvới bên ngoài, người Nhật tiếp thu có chọn lọc các yếu tố tích cực từ Trung Quốc

Năm 710 thủ đô cố định được xây dựng đầu tiên ở Nara , bắt đầu thời kỳNara, chính quyền trung ương tiếp tục chinh phạt, thu phục những khu vực tự trị,đồng thời mở rộng quan hệ với Trung Quốc.Năm 794 sau khi đánh bại tầng lớpquý tộc cũ dòng họ Phudivara lấn át Thiên Hoàng, thủ đô chuyển về Kyoto và mởđầu thời kỳ Heian(794-1192), họ tìm cách tiếp đoạt quyền lực của nhà vua Do đómâu thuẫn giữa Thiên Hoàng và dòng họ này ngày càng gay gắt.Năm 1192 ngườiđứng đầu dòng họ Minamoto là Yoritomo đã chính thức khai nguyên chế độTướng Quân , lập chính quyền riêng và hộ phủ riêng ở Kamakura dọi là Mạc Phủ

Năm 1333Mạc phủ của dòng họ Minamoto sụp đổ, Thiên Hoàng khôi phụclại quyền lực, giữa các thế lực phong kiến đax diễn ra các cuộc tranh chấp tươngtàn, ác liệt kéo dài hơn hai thế kỷ kéo theo sự kìm hãm phát triển đất nước.Đếnnăm 1590 Nhật Bản mới cơ bản được thống nhất, chính quyền Hiđeyosi đã thihành nhiều chính sách và hướng về phía Trung Quốc.Thời kỳ Mạc phủ Tocugava(1603-1867) thủ đô chuyển về Tokyo , chính quyền kép lại song song tồn tại,Thiên Hoàng mất hết mọi chức năng hành chính và cả sở hữu đất đai, Mạc phủ thihành nhiều chính sách nhằm bảo vêh quyền lực đồng thời xây dựng quân đội hùngmạnh gồm các võ sĩ với nhiều bổng lộc.Nhưng cuối cùng chế độ Mạc phủ cũngsụp đổ dưới sức ép của nhân dân vào ngày 9/1/1867 kết thúc gần 7 thế kỷ thống trị

và mở đầu thời kỳ mới đó là thời kỳ phát triển tư bản chủ nghĩa

Năm 1868 Nhật thành lập hai viện Quốc hội đầu tiên ở Châu Á đó là thượngviện và hạ viện, nhưng Quốc hội không có vai trò quan trọng.Năm 1885 lần đầutiên Nhật Bản thành lập nội các, lập thêm Bộ thương mại và công nghiệp,năm

1889 Nhật Hoàng phê chuẩn hiến pháp đầu tiên.Cùng với đó Đảng chính trị tư sản

đầu tiên ở Nhật Bản ra đời vào năm 1881 là Đảng tự do.Sau đó với sự lớn mạnh vềinh tế và quân sự đã thúc đẩy giai cấp tư sản Nhật tiến hành xâm chiếm các thuộcđịa như Trung Quốc ,Nga, Đài Loan, Triều Tiên.Sau chiến tranh thế giới thứ nhấtcác giai cấp thống trị tại Nhật Bản hướng tới việc thiết lập một nền chuyên chínhquân chủ quân phiệt.Chính phủ các lực lượng cánh tả hoạt động , bắt giữ và kết án

tử hình các đảng viên đảng cộng sản, cho phép các nhà tư bản kéo dài thời gianlàm việc của các công nhân Cùng với đó quá trình phát xít hóa thể chế nhà nướcgia tăng vào giai đoạn đầu và trong thời kỳ chiến tranh thế giới lần thứ hai.Với thấtbại của Nhật Bản trong chiến tranh thế giới lần thứ hai Nhật Bản bị quân đồngminh chiến giữ , từ đó các Đảng tư sản lần lượt được phục hồi Hiện nay Nhật Bản

đã và đang vươn lên thành một siêu cường có sức mạnh về kinh tế và quân sự trênthế giới

1.1.4.Hiến pháp của Nhật Bản

Ngày 15 tháng 8 năm 1945 Nhật Bản chấp nhận tuyên bố Posdam về đầuhàng đồng minh và phải xây dựng hiến pháp mới trong đó phải thực thi dân chủhóa nền chính trị đất nước, bảo đảm quyền cơ bản của con người, xóa bỏ tận gốcchế độ quân phiệt, đế quốc, phủ nhận chiến tranh.Hiến pháp mới này dựa trên banguyên tắc đó là Nhật Hoàng là ngôi vị cao nhất của nhà nước nhưng có quyền lựchạn chế, không có lực lượng vũ trang và xóa bỏ chế độ quý tộc

Mục đích của Giến pháp nhằm bắt Nhà nước phải hoạch định nền chính trịtheo những quy định tối cao của Hiến pháp, hướng tới một nhà nước pháp quyền,các hoạt động phải theo luật định do Quốc hội thông qua.Nội dung của bản Hiếnpháp gồm có ba nội dung cơ bản đó là nguyên tắc chủ quyền cho nhân dân,bảođảm nhân quyền cơ bản và tinh thần hòa bình

Hiến pháp gồm có lời nói đầu, 11 chương, 103 điều,Chương I:Hoàng đế,Chương II:Phủi nhận chiến tranh, Chương III:Quyền lợi và nhiệm vụ của nhândân,Chương IV:Quốc hội, ChươngV:Nội các,Chương VI:Tư pháp, ChươngVII:Tài chính, Chương VIII:Tự trị địa phương, Chương IX:Tu chính án, ChươngX: Đạo luật tối cao,Chương XI:Điều khoản phụ

Theo nguyên tắc chủ quyền do nhân dân quyết định Hiến pháp qui địnhthành lập các cơ quan nhà nước như Quốc hội, Nội các, Tòa án…là cơ quan chính

trị thực hiện các chính sách của Nhà nước.Các cơ quan này được tổ chức theonguyên tắc tam quyền phân lập.

1.1.5.Thể chế nhà nước Nhật Bản

1.1.5.1.Lập pháp

Quốc hội Nhật Bản được tổ chức theo hình thức hai viện đó là Hạ viện vàThượng viện, nó tạo cơ chế giám sát và hạn chế quyền lực của nhau, bảo đảm sựkhông thái quá của mỗi viện trong quá trinhg thực hiện quyền lực, các nghị sĩ làđại biểu của toàn thể nhân dân

Quốc hội có vị trí trung tâm , điều khiển các hoạt động chính trị , theo quyđịnh của Hiến pháp, Quốc hội là cơ quan quyền lực tối cao , là cơ quan lập phápduy nhất của đất nước.Quốc hội có quyền giám sát tài chính quốc gia thông quaquyền bàn bạc ngân sách , quyền điều tra chính trị, có trách nhiệm giữ gìn an ninhchính trị đất nước

Hiến pháp Nhật Bản năm 1946 đã trao cho Hạ viện những quyền cao hơnthượng viện trên nhiều phương diện, khác với hiến pháp Minh Trị- quyền lực của

Hạ viện bị Thượng viện kiểm soát.Quốc hội là cơ quan thực hiện quyền lực củanhân dân, cơ quan làm luật duy nhất Về nguyên tắc thì quyết định của Quốc hộiđược thông qua trên cơ sở nghị quyết của hai viện nhất trí với nhau

Hàng năm Quốc hội họp thường kỳ một laabf vào giữa tháng 12 và kéo dài

150 ngày, tuy nhiên Quốc hội cũng có thể họp bất thường bằng quyết định của Nộicác do yêu cầu của trên 1/4 số nghị sỹ của một trong hai viện.Quốc hội là cơ quanduy nhất ban hành luật nhưng nếu muốn sửa đổi Hiến pháp thì đều phải xin ý kiếncủa dân và buộc phải thỉnh thị ý kiến của cư dân địa phương nếu muốn ban hànhđạo luật liên quan đến địa phương

1.1.5.2.Hành pháp

Nội các trong nước Nhật được thành lập trên cơ sở bầu chọn của hai việnQuốc hội, tuy nhiên quyền quyết định thuộc về Hạ viện Sau đó Quốc hội đệ trìnhlên Nhật Hoàng để bổ nhiệm làm Thủ tướng.Trên thực tế đó là lãnh tụ của Đảnghay liên minh Đảng chiếm đa số gtrong đợt bầu cử Hạ viện, Thủ tướng bổ nhiệm

và bãi nhiệm các thành viên của Nội các, Nhật Hoàng chỉ xác nhận việc bổ nhiệm

và bãi nhiệm đó.Đa số các thành viên Nội các phải là hạ nghi sỹ, theo quy địnhcủa Hiến pháp Thủ tướng và các thành viên chính phủh phải là viên chức dân sự,thông qua Nhật Hoàng thì Thủ tướng bổ nhiệm các Chánh án và chỉ định các thẩmphán Tòa án tối cao

Nội các quyết định các đường lối ngoại giao , ký kết các hiệp ước quốc tế,sau đó phải được chuẩn y của Quốc hội Mọi luật và các sắc lệnh đều được các bộtrưởng liên quan và Thủ tướng ký chứng thực trước khi có hiệu lực, trong đó đặcbiệt Nội các có đặc quyền ân xá.Cùng hoạt động với Nội các trong Hành pháp còn

có các cơ quan hành chính địa phương, đây là các cơ quan hành chính ở các bộ,ủyban, tổng cục đặt dưới sự kiểm soát của Nội các, ngoài ra còn có nhiều cơ quankhác đặt tại các địa phương với tư cách là các cơ quan đại diện địa phương

1.1.5.3.Tư pháp

Vai trò của quyền tư pháp là xem xét tính hợp hiến của các đạo luật, duy trìtrật tự bằng pháp luật và bảo vệ nhân quyền cơ bản Bộ máy tư pháp hoạt độnghoàn toàn độc lập với quốc hội và Nội các bao gồm tòa án Tối cao , 8 tòa án cấpcao , mỗi tỉnh có một tòa án tỉnh, các tòa án sơ thẩm và tòa án gia đình.Chánh ántòa án tối cao do Thiên Hoàng bổ nhiệm theo đề nghị của Nội các, 15 thành viênkhác do Nội các bổ nhiệm thông qua trưng cầu dân ý toàn quốc.Tòa án tối caođược chia làm ba ban, mỗi ban 5 người giải quyết hầu hết các việc

Đối với hệ thống tòa án Nhật Bản nguyên tắc tối quan trọng thể hiện tính độclập của quyền tư pháp là không chấp nhận sự can thiệp của Nội các hay từ đâuđó.Tất cả các quan tòa phải xét xử thao lương tâm , độc lập tiến hành nhiệm vụ củamình, chỉ tuân theo các quy định của Hiến pháp và pháp luật Để bảo đảm sự côngbằng độc lập của tòa án, Hiến pháp bảo đảm tối đa địa vị, quyền lợi cho quantòa.Chánh án nếu không có kết luận cua tòa án do Quốc hội tổ chức thì không thể

bị cắt chức, đồng thời Hiến pháp quy định nguyên tắc công khai trong hoạt độngcủa tòa án,các bản án cũng có tính công khai, nhân dân có quyền giám sát và phêphán tòa án

1.1.5.4.Chính quyền địa phương

Trước chiến tranh tại Nhật Bản các cấp địa phương chỉ là đơn vị hành chính

do trung ương quản lý mà thôi Sau chiến tranh Hiến pháp quy định nguyên tắc tựtrị địa phương , chính quyền địa phương có quyền đưa ra những quy định , chínhsách của riêng mình đề điều chỉnh các quá trình chính trị phù hợp Chính phủkhông có quyền can thiệp vào công việc của các tổ chức hành chính địa phương

Cơ quan lập pháp tỉnh đó là Hội đồng tỉnh có khoảng 12 đến 130 người tùythuộc vào số dân với nhiệm kỳ 4 năm, tuy nhiên quyền hạn của Hội đồng rất hạnchế.Tỉnh trưởng mỗi năm 4 lần triệu tập các cuộc họp của hội đồng hoặc có thểtriệu tập khi cần thiết, có quyền giải tán hội đồng và tổ chức bầu cử lại.Nhìn chunghoạt động của chính quyền tỉnh tập trung vào Tỉnh trưởng , tỉnh trưởng có quyềnlập ra các điều luật địa phương , chuẩn bị kế hoạch ngân sách, ấn định mức thuế vàcác khoản chi phí của địa phương, quyền bổ nhiệm và điều hành cơ quan hànhchính thuộc tỉnh.Bộ máy hành chính tỉnh bao gồm nhiều ủy ban chyên về các lĩnhvực cảnh sát, giáo dục, y tế…

Tại Nhật Bản hiện nay vấn đề phát triển khu vực nông thôn trở nên bức thiết

và vai trò của các cơ quan chính quyền địa phương được khẳng định và tăngcường Trong thời gian gần đây các chính phủ đều đặt ra mục tiêu cỉa tổ lại nềnhành chính theo hướng tăng cường quyền lực cho địa phương và tránh chồng chéogiữa các cấp

1.1.5.5.Thể chế bầu cử

Chế độ bầu cử dân chủ Nhật Bản đi từ chế độ bầu cử hạn chế trong đó quềnbầu cử bị phân biệt giàu nghèo , nam nữ, sang hèn, chế độ bầu cử phổ thông đầuphiếu , mở cửa đối với tất cả mọi người Ở Nhật Bản cuộc bầu cử đầu tiên đượctiến hành vào năm 1980 tức là sau khi Nghị viện Hoàng gia ra đời , nhưng sauchiến tranh thế giới lầm thứ 2 thì Nhật Bản mới thực hiện chế độ phổ thông đầuphiếu và tất cả mọi công dân tại độ tuổi trưởng thành đều có thể đi bầuphiếu.Trong đó việc bầu cử được diễn ra tại Thượng viện và Hạ viện với các đặcđiểm sau:

Nhật Bản áp dụng chế độ bầu cử thao cách bầu hạ nghị sỹ từ các khu vựcbầu cử cỡ vừa phải từ 2 đến 6 đại biểu , bầu cử thượng ngị sỹ từ các khu vực bầu

cử theo tỷ lệ phiếu toàn quốc và khu vực bầu cử bình thường Tuy nhiên trong