HOÀN THIỆN NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI HÀNG HÓA TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2020

Hơn nya, Hà N/i là Th2 đơ c2a c; nưFc, là nơi t0p trung cơ quan đVu não c2a ð;ng, Nhà nưFc, các B/, ngành, các cơ quan trung ương, hi7p h/i, đồn thP, các cơ quan ngoIi giao, các văn phịn

B GIÁO D C VÀ ðÀO T O TRƯ NG ð I H C KINH T QU C DÂN

NGUY N M NH HOÀNG

HOÀN THI N N I DUNG QU N LÝ NHÀ

NƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HÓA TRÊN

ð#A BÀN HÀ N I ð$N NĂM 2020

LU(N ÁN TI$N SĨ KINH T$

Hà N i 2008

B GIÁO D C VÀ ðÀO T O TRƯ NG ð I H C KINH T QU C DÂN

LU(N ÁN TI$N SĨ KINH T$

Ngư i hư ng d n khoa h c:

GS TS HOÀNG ð8C THÂN

Hà N i – 2008

L:I CAM ðOAN

Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên c+u khoa h.c ñ/c l0p c2a riêng tôi Các s6 li7u, k9t qu; nghiên c+u trong lu0n án này là trung th<c và ñáng tin c0y /

Tác gi; lu0n án

Nguy n M nh Hoàng

M C L C TRANG PH BÌA

L#I CAM đOAN 2

M C L C 3

DANH M C CH( VI*T T+T 4

DANH M C B,NG BI-U 5

DANH M C SƠ đ1 6

M2 đ3U 7

CHƯƠNG 1: LÝ LU5N N6I DUNG QU,N LÝ NHÀ NƯ:C V; THƯƠNG M<I HÀNG HOÁ TRÊN đ?A BÀN T@NH, THÀNH PHB 17

1.1 N/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ựJa bàn tLnh, thành ph6 17 1.2 Vai trò và ựOc ựiPm c2a thương mIi Hà N/i 28

1.3 Kinh nghi7m xây d<ng và th<c hi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá R trong và ngoài nưFc 33

CHƯƠNG 2: THCC HIDN N6I DUNG QU,N LÝ NHÀ NƯ:C V; THƯƠNG M<I HÀNG HOÁ TRÊN đ?A BÀN HÀ N6I GIAI đO<N 2001 H2007 57 2.1 Th<c trIng phát triPn thương mIi hàng hoá trên ựJa bàn Hà N/i giai ựoIn 2001T2007 60

2.2 Th<c hi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ựJa bàn Hà N/i giai ựoIn 2001 T 2007 76

2.3 đánh giá th<c trIng th<c hi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ựJa bàn Hà N/i 111

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯ:NG VÀ GI,I PHÁP HOÀN THIDN N6I DUNG QU,N LÝ NHÀ NƯ:C V; THƯƠNG M<I HÀNG HOÁ TRÊN đ?A BÀN HÀ N6I đ*N NĂM 2020 113

3.1 Yêu cVu và nguyên tWc hoàn thi7n n/i dung qu;n lý nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ựJa bàn Hà N/i 122

3.2 Phương hưFng phát triPn thương mIi R Hà N/i ự9n năm 2020 và tVm nhìn ự9n 2030 122

3.3 Quan ựiPm và ựJnh hưFng hoàn thi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ựJa bàn Hà N/i ự9n năm 2020 134

3.4 Gi;i pháp hoàn thi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ựJa bàn Hà N/i ự9n năm 2020 141

3.5 M/t s6 ki9n nghJ 162

K*T LU5N 167

DANH M C CÔNG TRÌNH CMA TÁC GI, 170

TÀI LIDU THAM KH,O 165

CHÚ THÍCH CÁC CH= VI$T T>T

CNH.HðH Công nghi7p hoá, hi7n ñIi hoá

DNTMNN Doanh nghi7p thương mIi nhà nưFc

DNVVN Doanh nghi7p v[a và nh\

TNC Các công ty xuyên qu6c gia

WTO Tm ch+c thương mIi th9 giFi World Trade Organization

DANH M C B,NG BI-U

B ng 2.1 Cơ cpu tmng s;n phgm n/i ñJa (GDP) thành ph6 Hà N/i 58

B ng 2.2 Tmng m+c bán lt hàng hoá và dJch vu tiêu dùng xã h/i

Hà N/i giai ñoIn 2001T2007

60

B ng 2.3 Cơ cpu tmng m+c bán lt hàng hoá và dJch vu tiêu dùng

xã h/i Hà N/i giai ñoIn 2001T2007

61

B ng 2.4 Tmng m+c và cơ cpu lưu chuyPn hàng hoá bán buôn Hà N/i giai ñoIn

2000T2007

62

B ng 2.5 Kim ngIch và cơ cpu xupt khgu giai ñoIn 2001T2007 63

B ng 2.7 Kim ngIch và cơ cpu nh0p khgu giai ñoIn 2001T2007 66

B ng 2.8 Cơ cpu các doanh nghi7p kinh doanh thương mIi trên ñJa bàn Hà N/i giai

ñoIn 2001T2007

69

B ng 2.10 K9t qu; gi;i quy9t các th2 tuc hành chính giai ñoIn 2005T2007 81

B ng 2.11 Doanh nghi7p ngành thương nghi7p, khách sIn, nhà hàng, dJch vu 2001T

2007

84

B ng 2.12 Cơ sR kinh doanh thương nghi7p và dJch vu cá thP 2001T2007 85

B ng 2.13 Phân loIi các cxa hàng kinh doanh xăng dVu trên ñJa bàn Thành ph6 Hà

N/i

93

B ng 2.17 Nhyng vi phIm pháp lu0t trong hoIt ñ/ng thương mIi R Hà N/i thfi gian

2001T2007

104

B ng 3.1 ðJnh hưFng m/t s6 nhóm hàng xupt khgu ch2 l<c

c2a Hà N/i ñ9n năm2010 và 2020

Sơ ñ 2.2: ChuyPn dJch cơ cpu xupt khgu theo thành phVn kinh t9 trên ñJa

bàn Thành ph6 Hà N/i giai ñoIn 2002 T 2007 67

Sơ ñ 2.3: ChuyPn dJch cơ cpu nh0p khgu theo thành phVn kinh t9 trên

ñJa bàn Thành ph6 Hà N/i giai ñoIn 2001 T 2007 70

Sơ ñ 2.4: ChuyPn dJch cơ cpu nh0p khgu theo nhóm hàng trên ñJa bàn

Thành ph6 Hà N/i giai ñoIn 2001 T 2007 71

M@ ðAU

1 SC cEn thiHt cIa ñL tài

NghJ quy9t 15TNQTTW ngày 15/12/2000 c2a B/ Chính trJ ñã xác ñJnh

“Hà N i là trái tim c$a c nư'c, ñ)u não chính tr/ hành chính qu1c gia, trung tâm l'n v4 văn hoá, khoa h7c, giáo d9c, kinh t: và giao d/ch qu1c t: c$a c nư'c” Hà N/i có vJ trí ñJa lý và h7 th6ng giao thông thu0n l^i n6i liGn vFi các vùng, các tLnh trong c; nưFc, ñ|ng thfi là m/t trung tâm kinh t9 lFn nhpt miGn BWc và ñVu m6i giao thương qu6c t9 c2a Vi7t Nam nên Hà N/i ñã, ñang và s} là ñVu m6i xupt nh0p khgu, ñVu m6i phát lu|ng bán buôn c2a các tLnh phía BWc và c2a c; nưFc S< tăng trưRng và phát triPn kinh t9, thương mIi c2a Hà N/i có s+c mInh lan to; r/ng lFn và tác ñ/ng mInh m} tFi s< phát triPn kinh t9 xã h/i ñpt nưFc

Sau 20 năm th<c hi7n công cu/c ñmi mFi và h/i nh0p kinh t9 qu6c t9, Th2 ñô Hà N/i ñã phát triPn vG m.i mOt, ñã cùng c; nưFc vư^t qua kh2ng ho;ng kinh t9 T xã h/i trong nhyng năm ñVu c2a th0p kj 90; khWc phuc tình trIng trì tr7, ñình ñ6n; kinh t9 liên tuc ñIt trình ñ/ tăng trưRng cao; GDP hàng năm không chL ñáp +ng ñư^c nhu cVu tiêu dùng ngày càng cao c2a s;n xupt

và ñfi s6ng nhân dân trên ñJa bàn mà còn dành ñư^c m/t phVn tích lub tái s;n xupt mR r/ng; lIm phát bJ ñgy lùi Nhyng thành t<u trên ñã tIo ra cho Hà N/i th9 và l<c mFi, nhyng thfi cơ ñP phát triPn toàn di7n, vyng chWc trong nhyng năm ñVu c2a th9 kj XXI

Trong giai ñoIn 2001 T 2008, t6c ñ/ tăng GDP hàng năm ñIt gVn 12%, GDP bình quân ñVu ngưfi tính theo giá hi7n hành c2a Thành ph6 Hà N/i ñIt kho;ng 28,6 tri7u ñ|ng năm 2008, cao gpp hơn 2 lVn m+c bình quân chung c2a c; nưFc (11,4 tri7u ñ|ng) ñưa Th2 ñô Hà N/i th<c s< trR thành ñ/ng l<c c2a quá trình phát triPn kinh t9 xã h/i c2a khu v<c phía BWc nói riêng và c;

nưFc nĩi chung

Hơn nya, Hà N/i là Th2 đơ c2a c; nưFc, là nơi t0p trung cơ quan đVu não c2a ð;ng, Nhà nưFc, các B/, ngành, các cơ quan trung ương, hi7p h/i, đồn thP, các cơ quan ngoIi giao, các văn phịng đIi di7n, các trung tâm dJch

vu tài chính T ngân hàng, thương mIi, thơng tin T bưu chính vi€n thơng; nơi cĩ

cơ sR hI tVng giao thơng v0n t;i và thơng tin truyGn thơng phát triPn vào b0c nhpt đpt nưFc; nơi t0p trung ngu|n nhân l<c cĩ chpt lư^ng, trình đ/ cao hàng đVu c; nưFc và cĩ m+c bình quân thu nh0p trên đVu ngưfi cao, tIo điGu ki7n thu0n l^i c; vG “đVu vào” lƒn “đVu ra” cho phát triPn phân cơng lao đ/ng xã h/i Hà N/i, vFi bG dày lJch sx “ngàn năm văn hi9n” s} là nGn t;ng vyng chWc cho s< phát triPn văn hố, xã h/i Vi7t Nam tương lai

Thương mIi Hà N/i đã đIt đư^c nhyng thành t<u đáng kP, đĩng gĩp khơng nh\ vào tăng trưRng GDP c2a Thành ph6 nĩi riêng và c2a c; nưFc nĩi chung Thương mIi phát triPn R c; n/i và ngoIi thành, nhiGu phương th+c kinh doanh thương mIi hi7n đIi, tiên ti9n trên th9 giFi đã đư^c đưa vào +ng dung, thương nhân Hà N/i phát triPn c; vG s6 lư^ng và năng l<c qu;n trJ kinh doanh, thJ trưfng xupt khgu hàng hố và dJch vu phát triPn nhanh Thương mIi gĩp phVn đWc l<c vào c;i thi7n chpt lư^ng cu/c s6ng c2a ngưfi dân Hà N/i Trong b6i c;nh Vi7t Nam đã trR thành thành viên chính th+c c2a Tm ch+c thương mIi th9 giFi (WTO) và chuyPn mInh sang xây d<ng nGn kinh t9 thJ trưfng hi7n đIi, thương mIi Hà N/i s} cịn cĩ nhiGu cơ h/i phát triPn và đĩng gĩp ngày càng quan tr.ng vào s< phát triPn kinh t9 xã h/i Thành ph6 Vai trị c2a qu;n lý Nhà nưFc (QLNN) đ6i vFi phát triPn thương mIi trên đJa bàn Hà N/i thfi gian qua đư^c biPu hi7n cu thP b„ng vi7c Thành ph6

Hà N/i đã xây d<ng và tm ch+c th<c hi7n nhiGu cơ ch9, chính sách nh„m h… tr^ khuy9n khích s< hình thành và phát triPn các loIi hình thương mIi văn minh, hi7n đIi trên đJa bàn Thành ph6 ðgy mInh hoIt đ/ng xupt khgu,

khuy9n khích các thương nhân thu/c m.i thành phVn kinh t9 tham gia hoIt ñ/ng thương mIi, tIo ñiGu ki7n thu0n l^i, h… tr^ và ưu ñãi vG v6n, mOt b„ng bán hàng, vG ñào tIo, thông tin và xúc ti9n thương mIi ñP xây d<ng ñ/i ngũ thương nhân ngày càng lFn mInh, ñáp +ng yêu cVu ñòi h\i ngày càng cao c2a th<c ti€n hoIt ñ/ng kinh doanh thương mIi trong ñiGu ki7n kinh t9 thJ trưfng

và h/i nh0p kinh t9 qu6c t9…

Tuy nhiên, s< phát triPn c2a thương mIi Hà N/i thfi gian qua th<c s< chưa tương x+ng vFi nhyng tiGm năng và l^i th9 c2a Th2 ñô Hà N/i L} ra vFi m/t Th2 ñô ngàn năm văn hi9n, là trung tâm chính trJ, kinh t9, văn hoá xã h/i c2a c; nưFc, Hà N/i ph;i có m/t cơ cpu kinh t9 tiên ti9n nhpt so vFi cơ cpu kinh t9 c2a c; nưFc, trong ñó ngành dJch vu (g|m c; thương mIi) ph;i chi9m tj tr.ng lFn và là ñ/ng l<c phát triPn c2a kinh t9 Th2 ñô Nhưng trên th<c t9, thương mIi Thành ph6 nhyng năm qua vƒn chi9m m/t tj tr.ng chưa tương x+ng Theo s6 li7u th6ng kê chính th+c, thương mIi và sxa chya nh\ chL chi9m kho;ng 12,7% GDP c2a Thành ph6 năm 2006 Tj tr.ng thương mIi hi7n ñIi trên ñJa bàn Thành ph6 còn khiêm t6n, chL chi9m kho;ng 20%, thương mIi truyGn th6ng vƒn chi9m tj tr.ng áp ñ;o kho;ng 80% doanh s6 bán lt Cơ sR v0t chpt và k9t cpu hI tVng c2a thương mIi Hà N/i nhìn chung vƒn trong tình trIng lIc h0u, ch0m ñư^c ñmi mFi nâng cpp, h7 th6ng doanh nghi7p, h7 th6ng thương nhân, cpu trúc và phân b6 thJ trưfng còn bpt h^p lý, cInh tranh không lành mInh, gây ra lãng phí lFn; ngu|n nhân l<c chpt lư^ng cao cho thương mIi còn thi9u Xupt khgu tuy có tăng nhanh nhưng so vFi t6c ñ/ tăng chung c2a c; nưFc thì hVu như không có gì nmi b0t

Trong nhiGu nguyên nhân dƒn ñ9n nhyng hIn ch9 c2a phát triPn thương mIi th2 ñô Hà N/i trong thfi gian qua, có nguyên nhân quan tr.ng là qu;n lý nhà nưFc vG thương mIi nói chung, n/i dung qu;n lý nhà nưFc vG thương mIi nói riêng còn nhiGu y9u kém và bpt c0p S< lIc h0u và thi9u ñ|ng b/ trong n/i

dung qu;n lý nhà nưFc vG thương mIi ñã làm gi;m hi7u l<c qu;n lý nhà nưFc M/t s6 n/i dung qu;n lý theo mô hình cũ ñã c;n trR s< phát triPn c2a thương mIi Hà N/i Nhyng vpn ñG mFi phát sinh trong hoIt ñ/ng thương mIi không ñư^c bm sung kJp thfi vào n/i dung qu;n lý nhà nưFc c2a Thành ph6 ñã dƒn tFi s< buông l\ng và lúng túng c2a các cơ quan qu;n lý nhà nưFc vG thương mIi Nhyng ñOc thù c2a các ñô thJ lFn như Hà N/i không có s< ñJnh vJ khác bi7t trong qu;n lý nhà nưFc, tình trIng v[a th[a, v[a thi9u, không có s< quy ñJnh th6ng nhpt và tính tFi các y9u t6 ñOc thù trong n/i dung qu;n lý nhà nưFc vG thương mIi ñang là vpn ñG rpt b+c xúc

TrưFc nhyng yêu cVu phát triPn mFi c2a Th2 ñô Hà N/i, ñòi h\i ph;i có phương hưFng và gi;i pháp ñ|ng b/, hyu hi7u nh„m hoàn thi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ñJa bàn Qu;n lý nhà nưFc ñ6i vFi hoIt ñ/ng thương mIi ph;i phát huy các l^i th9, khWc phuc nhyng t|n tIi y9u kém, thích +ng vFi thP ch9 kinh t9 thJ trưfng và ti9n trình h/i nh0p kinh t9 qu6c t9 và phù h^p vFi các muc tiêu, ñJnh hưFng phát triPn kinh t9T xã h/i c2a Thành ph6 trong thfi kỳ tFi Vì v0y, vi7c nghiên c+u và phát triPn thêm

cơ sR lý lu0n c2a QLNN vG thương mIi, ñ|ng thfi ñưa ra nhyng gi;i pháp có tính khoa h.c và kh; thi nh„m nâng cao hi7u qu; qu;n lý nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn Hà N/i, thúc ñgy chuyPn dJch cơ cpu kinh t9, th<c hi7n công nghi7p hoá hi7n ñIi hoá c2a Thành ph6 Hà N/i là vpn ñG v[a có ý nghĩa cpp thi9t v[a có tVm quan tr.ng chi9n lư^c lâu dài ðây chính là lý do ñP nghiên c+u sinh l<a ch.n vpn ñG: “Hoàn thi n n i dung qu n lý nhà nư c v thương m"i hàng hoá trên ñ'a bàn Hà N i ñ*n năm 2020” làm ñG tài nghiên c+u lu0n án ti9n sĩ

2 Tình hình nghiên cNu ñL tài luPn án

Qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi R Hà N/i ñã ñư^c nhiGu công trình nghiên c+u liên quan trong nưFc ñG c0p tFi R các m+c ñ/ và n/i dung khác

nhau c; vG mOt lý lu0n và th<c ti€n Có thP nêu ra m/t s6 công trình nghiên c+u có liên quan ñ9n vpn ñG này như:

1 Quy ho>ch t?ng th@ phát tri@n thương m>i Thành ph1 Hà N i ñ:n năm 2020 và t)m nhìn 2030, UBND Thành ph6 Hà N/i, năm 2007 B;n Quy hoIch t0p trung khái quát hoá là làm rõ các ñiGu ki7n và căn c+ ñP xây d<ng quy hoIch như ñiGu ki7n t< nhiên, xã h/i, kinh t9 c2a Hà N/i ;nh hưRng ñ9n phát triPn thương mIi, th<c trIng phát triPn thương mIi và th<c trIng QLNN

vG thương mIi c2a Hà N/i… N/i dung chính là ñG xupt ñJnh hưFng chi9n lư^c, các quan ñiPm, muc tiêu, phương hưFng và các gi;i pháp tm ch+c th<c hi7n Quy hoIch tmng thP phát triPn thương mIi c2a Hà N/i tFi năm 2020, tVm nhìn tFi 2030 N/i dung ñmi mFi và hoàn thi7n QLNN vG thương mIi cũng ñư^c ñG c0p và phân tích khá ñVy ñ2 và ñ|ng b/, nhưng vFi cách ti9p c0n là m/t b/ ph0n không tách rfi c2a Quy hoIch thương mIi, m+c ñ/ chuyên sâu

vG QLNN trong b;n quy hoIch bJ hIn ch9

2 Quy ho>ch phát tri@n hD th1ng cEa hàng xăng d)u trên ñ/a bàn Thành ph1 Hà N i t'i năm 2020 và t)m nhìn t'i năm 2030, SR Thương mIi Hà N/i,

2006 ðây là b;n quy hoIch k9t cpu hI tVng thương mIi cho mOt hàng xăng, dVu Nhyng n/i dung có liên quan tFi QLNN vG thương mIi trong B;n quy hoIch h7 th6ng cxa hàng xăng dVu trên ñJa bàn Thành ph6 ñư^c nghiên c+u m/t cách khá ñVy ñ2 và sâu sWc, nhpt là nhyng n/i dung liên quan tr<c ti9p tFi QLNN vG thương mIi mOt hàng xăng dVu Tuy nhiên, xăng dVu chL là m/t trong s6 các v0t tư thi9t y9u c2a nGn kinh t9 cVn có yêu cVu qu;n lý ñOc thù

Do v0y, QLNN vG thương mIi trong b;n quy hoIch này mang tính ñOc thù, sâu sWc nhưng lIi thi9u tVm chung và bao quát cho toàn b/ hoIt ñ/ng thương mIi trên ñJa bàn

3 NhIng cơ h i và thách thJc ñ1i v'i thương m>i Hà N i trong quá trình h i nhKp kinh t: qu1c t:, ðG tài cpp cơ sR do TS Phan T6 Uyên, ðIi h.c

Kinh t9 qu6c dân là ch2 nhi7m, năm 2006 T[ nhyng cơ h/i và thách th+c chung c2a nGn kinh t9 khi tham gia h/i nh0p kinh t9 qu6c t9, ñG tài ñã ñi sâu phân tích nhyng cơ h/i và thách th+c ñ6i vFi phát triPn thương mIi Hà N/i trong quá trình h/i nh0p kinh t9 qu6c t9 và ñG xupt m/t s6 gi;i pháp nh„m t0n dung cơ h/i, vư^t qua thách th+c ñP phát triPn thương mIi Hà N/i trong b6i c;nh h/i nh0p kinh t9 qu6c t9 ‹ ñây, ñmi mFi và hoàn thi7n QLNN vG thương mIi ñư^c ñG c0p dưFi góc ñ/ m/t gi;i pháp cho phát triPn thương mIi Hà N/i trong b6i c;nh h/i nh0p kinh t9 qu6c t9

4 Quy ho>ch t?ng th@ phát tri@n kinh t: xã h i Th$ ñô Hà N i giai ño>n 2010 2020, t)m nhìn 2030 UBND Thành ph6 Hà N/i, năm 2006 B;n Quy hoIch tmng thP phát triPn kinh t9 T xã h/i Th2 ñô Hà N/i giai ñoIn 2010 T

2020, tVm nhìn 2030 ñánh giá m/t cách tmng quát vG th<c trIng phát triPn kinh t9 T xã h/i c2a Hà N/i thfi gian v[a qua, chL rõ nhyng thành t<u ñIt ñư^c, nhyng t|n tIi, khó khăn, thách th+c và nguyên nhân làm cơ sR cho vi7c ñG xupt các n/i dung chính c2a b;n Quy hoIch tmng thP phát triPn kinh t9

T xã h/i c2a Th2 ñô Hà N/i giai ñoIn 2010 T 2020 và tVm nhìn 2030 Nhyng n/i dung chính này g|m nhyng ñJnh hưFng chi9n lư^c lFn, quan ñiPm, muc tiêu, phương hưFng và gi;i pháp tm ch+c th<c hi7n nh„m hoàn thành t6t nhpt các muc tiêu ñG ra vG xây d<ng Th2 ñô Hà N/i văn minh, tiên ti9n, hi7n ñIi thfi gian tFi năm 2020 và tVm nhìn tFi năm 2030 Trong b;n Quy hoIch tmng thP phát triPn kinh t9 xã h/i Th2 ñô Hà N/i, n/i dung vG QLNN vG thương mIi cũng ñư^c nghiên c+u phân tích nhưng chL mang tính chung và khái quát lFn

5 Gi i pháp thúc ñOy Hà N i h i nhKp kinh t: qu1c t: TS Nghiêm Xuân ðIt, TS Nguy€n Minh Phong ñ|ng ch2 biên, NXB Chính trJ qu6c gia,

Hà N/i 2002 N/i dung c2a cu6n sách nghiên c+u, phân tích th<c trIng H/i nh0p kinh t9 qu6c t9 c2a Hà N/i, có ñG c0p tFi n/i dung QLNN vG thương mIi trong liên quan tFi h/i nh0p kinh t9 qu6c t9 c2a Hà N/i, nhưng s< nghiên

c+u này chL giFi hIn R góc ñ/ hŒp và hơn nya thfi gian ñã ñư^c vài năm nên s6 li7u, thông tin và nhyng phát triPn mFi cVn ñư^c c0p nh0t, bm sung nhiGu Tuy ñã có m/t s6 công trình nghiên c+u liên quan tFi QLNN vG thương mIi trên ñJa bàn Thành ph6 Hà N/i như ñã nêu trên, nhưng nhyng công trình này ñG c0p tFi QLNN vG thương mIi dưFi các góc ñ/ ti9p c0n khác nhau, có nhyng công trình thì ñG c0p tFi QLNN vG thương mIi R tVm chung và bao quát, có nhyng công trình lIi chL t0p trung vào m/t khía cInh

cu thP, ñOc thù cho ngành hàng, cho m/t nhi7m vu c2a QLNN vG thương mIi… ð9n nay vƒn chưa có công trình nào nghiên c+u m/t cách h7 th6ng, toàn di7n và sâu sWc vG n/i dung QLNN ñ6i vFi hoIt ñ/ng thương mIi trên ñJa bàn Thành ph6 Hà N/i Hơn nya, hVu h9t các công trình ñã ñư^c th<c hi7n ñGu t0p trung vào giai ñoIn 2001 T 2010, chưa công trình nào nghiên c+u giai ñoIn 2010 T 2020 Vì v0y, vi7c th<c hi7n ñG tài lu0n án s} không trùng lWp, ñ;m b;o tính ñ/c l0p và có ý nghĩa lý lu0n và th<c ti€n lFn ñ6i vFi vi7c tăng cưfng qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn Hà N/i ñ9n năm 2020

3 MSc tiêu nghiên cNu cIa luPn án

Muc tiêu c2a lu0n án là nghiên c+u cơ sR khoa h.c và ñG xupt gi;i pháp nh„m hoàn thi7n n/i dung qu;n lý nhà nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá R

Hà N/i thfi gian tFi

ðP hoàn thành muc tiêu này, lu0n án s} th<c hi7n nhyng nhi7m vu sau ñây:

T Nghiên c+u cơ sR lý lu0n c2a n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ñJa bàn thành ph6 Hà N/i

T Nghiên c+u kinh nghi7m qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi R m/t s6 nưFc và rút ra bài h.c cho QLNN vG thương mIi R Thành ph6 Hà N/i

T Phân tích, ñánh giá th<c trIng n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ñJa bàn thành ph6 Hà N/i

T ðG xupt phương hưFng và các gi;i pháp ch2 y9u nh„m hoàn thi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi hàng hoá trên ñJa bàn thành ph6 Hà N/i tFi năm 2020

4 ð6i tưVng và phYm vi nghiên cNu

T VG không gian: Nghiên c+u n/i dung QLNN vG thương mIi R Thành ph6 Hà N/i Nghiên c+u kinh nghi7m nưFc ngoài s} l<a ch.n m/t s6 thành ph6 c2a Trung Qu6c có nhiGu ñiPm tương ñ|ng ñP các bài h.c rút ra có giá trJ +ng dung cho th<c ti€n c2a Hà N/i

T VG thfi gian: Nghiên c+u th<c trIng n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi R Hà N/i thfi gian t[ 2001 ñ9n nay và ñG xupt các gi;i pháp nh„m hoàn thi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi R Hà N/i thfi gian tFi năm 2020

5 Phương pháp nghiên cNu

Trong quá trình nghiên c+u, tác gi; sx dung các phương pháp sau:

T Nghiên c+u tài li7u trên cơ sR ngu|n tài li7u th+ cpp là sách, báo, tài li7u, thông tin, các websites trong nưFc và qu6c t9 liên quan tFi QLNN vG thương mIi;

T Kh;o sát th<c ti€n QLNN vG thương mIi tIi các ñơn vJ hyu quan R Hà N/i và Thành ph6 H| Chí Minh;

T Phương pháp th6ng kê, so sánh, phân tích, tmng h^p;

T Phương pháp h/i nghJ, h/i th;o, lpy ý ki9n chuyên gia

6 Nh_ng ñóng góp mai cIa luPn án

T ðJnh dIng nhyng n/i dung QLNN vG thương mIi hàng hoá trên ñJa bàn Hà N/i trên cơ sR nghiên c+u 6 ñOc trưng c2a thương mIi Hà N/i

T Nghiên c+u ñúc rút 4 bài h.c kinh nghi7m t[ qu;n lý thương mIi c2a Thành ph6 H| Chí Minh, Thành ph6 BWc Kinh và Thư^ng H;i (Trung Qu6c)

ñP áp dung cho Thành ph6 Hà N/i

T Tmng k9t nhyng thành t<u và ñánh giá nhyng hIn ch9 c2a th<c trIng th<c hi7n n/i dung QLNN vG thương mIi hàng hoá trên ñJa bàn Thành ph6

Hà N/i giai ñoIn t[ 2001 ñ9n 2007

T Xây d<ng quan ñiPm, nghiên c+u ñJnh hưFng và ñG xupt nhyng gi;i pháp nh„m hoàn thi7n n/i dung QLNN vG thương mIi hàng hoá trên ñJa bàn

Hà N/i thfi gian tFi năm 2020

7 KHt ccu cIa luPn án

Chương 1: Lý luVn nWi dung quYn lý nhà nư c vZ thương m i

hàng hoá trên ñaa bàn tcnh, thành phe Chương 2: Thfc hiSn nWi dung quYn lý nhà nư c vZ thương m i

hàng hoá trên ñaa bàn Hà NWi giai ño n 2001H2007 Chương 3: Phương hư ng và giYi pháp hoàn thiSn nWi dung quYn lý

Nhà nư c vZ thương m i hàng hoá trên ñaa bàn Hà NWi ñPn năm 2020

Ch ng 1

LÝ LU(N N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C V THƯƠNG M I

HÀNG HOÁ TRÊN ð#A BÀN TdNH/THÀNH PHf

1.1 N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HOÁ TRÊN ð#A BÀN TdNH/THÀNH PHf

1.1.1 Tính tct yHu và vai trò cIa Nhà nưac trong quln lý thương mYi trên ñna bàn tpnh/thành ph6

1.1.1.1 Khái ni*m qu,n lý Nhà n /c v$ th ng m i

Tpt c; các nGn kinh t9 thJ trưfng c2a các nưFc ñã và ñang phát triPn ñGu

có s< qu;n lý, ñiGu khiPn, can thi7p c2a Nhà nưFc R nhyng phIm vi và m+c ñ/ khác nhau và b„ng các phương th+c khác nhau Ngày nay, trong nGn kinh t9 hi7n ñIi, R góc ñ/ nhiGu hay ít, hVu như ñGu áp dung mô hình kinh t9 h…n h^p mà trong ñó không thP thi9u vai trò qu;n lý c2a Nhà nưFc

Theo cách hiPu chung: Qu;n lý Nhà nưFc vG kinh t9 là m/t b/ ph0n c2a qu;n lý Nhà nưFc và qu;n lý nói chung, là m/t dIng hoIt ñ/ng ph6i h^p th<c hi7n ch+c năng c2a h7 th6ng qu;n lý Nhà nưFc nh„m tác ñ/ng có hi7u qu; lên h7 th6ng bJ qu;n lý (t+c là nGn kinh t9) thông qua vi7c sx dung h7 th6ng các phương pháp, công cu, bi7n pháp qu;n lý nh„m ñIt tFi nhyng muc tiêu chi9n lư^c trong t[ng thfi kỳ

Chúng ta có thP hiPu qu n lý thương m>i là quá trình thQc hiDn và ph1i hRp các chJc năng ho>ch ñ/nh, t? chJc, lãnh ñ>o và ki@m soát các ho>t ñ ng thương m>i trên th/ trưTng trong sQ tác ñ ng c$a hD th1ng qu n lý ñ:n hD th1ng b/ qu n lý nhUm ñ>t m9c tiêu thông qua viDc sE d9ng các công c9 và chính sách qu n lý

1.1.1.2 Ch c năng c a qu,n lý Nhà n /c v$ th ng m i

ChJc năng ho>ch ñ/nh:

Muc ñích c2a Nhà nưFc th<c hi7n ch+c năng hoIch ñJnh ñP ñJnh hưFng hoIt ñ/ng thương mIi c2a các ch2 thP tham gia thJ trưfng Ch+c năng này

bao g|m các n/i dung cơ b;n là hoIch ñJnh chi9n lư^c, quy hoIch phát triPn thương mIi, phân tích và xây d<ng các chính sách thương mIi quy hoIch và ñJnh hưFng chi9n lư^c phát triPn thJ trưfng, xây d<ng h7 th6ng pháp lu0t có liên quan ñ9n thương mIi; xác l0p các chương trình, d< án, cu thP hoá chi9n lư^c, ñOc bi7t là các l/ trình h/i nh0p khu v<c và qu6c t9

Vai trò c2a ch+c năng hoIch ñJnh là giúp cho các doanh nghi7p có phương hưFng hình thành phương án, chi9n lư^c, k9 hoIch s;n xupt kinh doanh Nó v[a giúp tIo l0p môi trưfng kinh doanh, v[a cho phép Nhà nưFc

có thP kiPm soát hoIt ñ/ng c2a các doanh nghi7p và các ch2 thP kinh doanh trên thJ trưfng

ChJc năng ph1i hRp:

Nhà nưFc b„ng vi7c tIo l0p các cơ quan và h7 th6ng tm ch+c, qu;n lý, sx dung b/ máy này ñP hoIch ñJnh các chi9n lư^c, quy hoIch, chính sách, các văn b;n pháp lu0t ð|ng thfi, sx dung s+c mInh c2a b/ máy tm ch+c ñP th<c hi7n nhyng vpn ñG thu/c vG qu;n lý Nhà nưFc nh„m ñưa chính sách và pháp lu0t vào th<c ti€n kinh doanh c2a doanh nghi7p, hi7n th<c hoá quy hoIch và k9 hoIch VFi muc ñích trên, ch+c năng ph6i h^p có vai trò và bao g|m nhyng n/i dung sau:

(i) Hình thành cơ ch9 ph6i h^p hyu hi7u giya cơ quan qu;n lý Nhà nưFc

vG thương mIi vFi các cơ quan qu;n lýý nhà nưFc liên quan, vFi các cpp trong h7 th6ng tm ch+c qu;n lý thương mIi c2a Trung ương, tLnh, thành ph6

(ii) Trong thương mIi qu6c t9, ch+c năng này ñư^c thP hi7n R s< ph6i h^p giya các qu6c gia có quan h7 thương mIi song phương hoOc trong cùng m/t kh6i kinh t9 và thương mIi, trong n… l<c nh„m ñIt tFi các muc tiêu và ñ;m b;o th<c hi7n các cam k9t

(iii) B|i dưŽng và ñào tIo vG ngu|n l<c ñ2 kh; năng th<c hi7n các công

vi7c liên quan tFi qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi

ChJc năng ñi4u ti:t các ho>t ñ ng thương m>i và can thiDp th/ trưTng Muc ñích c2a ch+c năng này là nh„m ñiGu ti9t các hoIt ñ/ng thương mIi, ñiGu ti9t thJ trưfng ñP các hoIt ñ/ng này cũng như thJ trưfng phát triPn cân ñ6i, hài hoà, bGn vyng và ñúng theo ñJnh hưFng c2a Nhà nưFc

N/i dung và vai trò c2a ch+c năng này bao g|m:

(i) Nhà nưFc là ngưfi b;o v7 quyGn l^i h^p pháp c2a m.i ch2 thP kinh doanh, khuy9n khích và ñ;m b;o b„ng lu0t pháp Nhà nưFc hưFng dƒn và kích thích các doanh nghi7p hoIt ñ/ng theo ñJnh hưFng thJ trưfng c2a mình MOt khác, Nhà nưFc can thi7p và ñiGu ti9t thJ trưfng khi cVn thi9t ñP ñ;m b;o

mn ñJnh kinh t9 vĩ mô, duy trì s+c mInh nGn tài chính qu6c gia, giy vyng s+c mua c2a tiGn t7, ñ;m b;o l^i ích c2a ngưfi s;n xupt và tiêu dùng

(ii) Nhà nưFc h… tr^ cho các doanh nghi7p vG thông tin, tài chính, k9t cpu hI tVng kinh t9 T xã h/i trong ñiGu ki7n cho phép, không vi phIm các cam k9t qu6c t9 B;o v7 kinh t9 Nhà nưFc theo ñúng pháp lu0t qu6c t9, ch6ng tham nhũng và thpt thoát tài s;n, ñ;m b;o tăng trưRng kinh t9, tIo ngu|n thu cho ngân sách Nhà nưFc

ChJc năng ki@m soát:

Phát hi7n nhyng l7ch lIc, nguy cơ ch7ch hưFng hoOc vi phIm pháp lu0t

và các quy ñJnh c2a Nhà nưFc, t[ ñó ñưa ra các quy9t ñJnh ñiGu chLnh thích h^p nh„m tăng cưfng hi7u qu; c2a qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi

N/i dung và vai trò c2a ch+c năng này:

Nhà nưFc giám sát hoIt ñ/ng c2a m.i ch2 thP kinh doanh cũng như ch9 ñ/ qu;n lý c2a các ch2 thP ñó vG các mOt ñăng ký kinh doanh, phương án s;n phgm, chpt lư^ng và tiêu chugn s;n phgm, b;n quyGn sR hyu công nghi7p, môi trưfng ô nhi€m, cơ ch9 qu;n lý kinh doanh, nghĩa vu n/p thu9

Nhà nưFc cũng th<c hi7n vi7c kiPm tra, ñánh giá vG s+c mInh c2a h7

th6ng các tm ch+c qu;n lý thương mIi c2a Nhà nưFc cũng như ñ/i ngũ cán b/ công ch+c th<c hi7n các ch+c năng qu;n lý c2a Nhà nưFc

1.1.1.3 Vai trò c a qu,n lý Nhà n /c v$ th ng m i

Nhà nư'c t>o môi trưTng và ñi4u kiDn cho thương m>i phát tri@n: Môi trưfng R ñây bao g|m c; môi trưfng vG thP ch9 pháp lý, môi trưfng kinh t9, văn hoá T xã h/i và môi trưfng kb thu0t T công ngh7 Trong quá trình chuyPn ñmi t[ nGn kinh t9 v0n hành theo cơ ch9 k9 hoIch hoá t0p trung, quan liêu, bao cpp sang cơ ch9 thJ trưfng, chúng ta thưfng quá nhpn mInh ñ9n môi trưfng thP ch9 pháp lý và môi trưfng kinh t9 mà chưa th<c s< chú ý ñ9n môi trưfng văn hoá T xã h/i và môi trưfng kb thu0t T công ngh7 ñ6i vFi phát triPn thương mIi Trong ñiGu ki7n hi7n nay, Nhà nưFc cVn t0p trung tIo l0p ñ|ng b/ các ñiGu ki7n vG môi trưfng cho phát triPn thương mIi

Nhà nư'c ñ/nh hư'ng cho sQ phát tri@n c$a thương m>i trên thJ trưfng thông qua vi7c xây d<ng và tm ch+c th<c hi7n các chi9n lư^c, quy hoIch và k9 hoIch phát triPn

T Nhà nư'c thQc hiDn ñi4u ti:t và can thiDp: Trong ñiGu ki7n thJ trưfng R nưFc ta phát triPn không ñ|ng ñGu giya khu v<c, Nhà nưFc th<c hi7n ch+c năng ñiGu ti9t và can thi7p vào quá trình hoIt ñ/ng thương mIi trên thJ trưfng b„ng các công cu và bi7n pháp kinh t9 nh„m ñ;m b;o phát triPn ñ|ng ñGu giya thành thJ và nông thông, vùng núi, vùng sâu, vùng xa

T Nhà nư'c thQc hiDn vai trò thanh tra, ki@m tra và ki@m soát ñ6i vFi các hoIt ñ/ng thương mIi trên thJ trưfng Ch9 ñJnh thanh tra kinh doanh và kiPm tra vi7c chpp hành pháp lu0t vG thương mIi nh„m phát hi7n và xx lý vi phIm

vG thương mIi, ñ|ng thfi ki9n nghJ các bi7n pháp ñ;m b;o thi hành pháp lu0t

vG thương mIi

1.1.2 Nqi dung quln lý Nhà nưac vL thương mYi hàng hoá trên ñna bàn tpnh/thành ph6

1.1.2.1 Xây d8ng và ban hành văn b,n quy ph m pháp lu t

T Trên cơ sR pháp lu0t Nhà nưFc, các văn b;n quy phIm pháp lu0t c2a Chính ph2 và các văn b;n qu;n lý, hưFng dƒn c2a B/ Công Thương, cơ quan QLNN vG thương mIi trên ñJa bàn xây d<ng các d< th;o văn b;n quy phIm pháp lu0t hưFng dƒn thi hành và trình uj ban nhân dân tLnh/thành ph6 thông qua; trong phIm vi thgm quyGn c2a mình, cơ quan QLNN vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ban hành các văn b;n hưFng dƒn chuyên môn, nghi7p

vu, kb thu0t ñ6i vFi các hoIt ñ/ng thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 theo quy ñJnh c2a pháp lu0t

T Tm ch+c phm bi9n, hưFng dƒn, giáo duc pháp lu0t thương mIi ñ6i vFi thương nhân trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ñP ñ;m b;o vi7c th<c hi7n ñúng quy ñJnh c2a pháp lu0t vG thương mIi

T Ban hành các văn b;n hưFng dƒn các phòng Kinh t9 qu0n, huy7n vG nghi7p vu chuyên môn thương mIi và th<c hi7n các ch2 trương chính sách pháp lu0t liên quan ñ9n hoIt ñ/ng thương mIi

1.1.2.2 Xây d8ng quy ho ch, k' ho ch, các ch ng trình, ñ$ án phát tri?n th ng m i trên ñ@a bàn tAnh/thành ph

H7 th6ng các quy hoIch, k9 hoIch phát triPn thương mIi là nhyng công

cu quan tr.ng ñP các cơ quan qu;n lý Nhà nưFc th<c hi7n công tác qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ðây là nhyng tư tưRng chL ñIo, các muc tiêu, chL tiêu, các mô hình, bi7n pháp ngWn hIn và dài hIn ñP ñJnh hưFng cho hoIt ñ/ng kinh doanh thương mIi c2a tLnh/thành ph6 phát triPn theo ñúng các muc tiêu chung c2a phát triPn kinh t9 T xã h/i Vì v0y, xây d<ng các chi9n lư^c, quy hoIch, k9 hoIch phát triPn thương mIi là m/t n/i dung quan tr.ng c2a công tác qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 Các chi9n lư^c, quy hoIch, k9 hoIch phát triPn thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ph;i phù h^p vFi các chi9n lư^c, quy hoIch, k9

hoIch phát triPn thương mIi c2a c; nưFc cũng như quy hoIch tmng thP phát triPn kinh t9 T xã h/i trên ñJa bàn tLnh/thành ph6

B;n quy hoIch tmng thP phát triPn thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ph;i ñư^c xây d<ng d<a trên các lu0n c+ khoa h.c và th<c ti€n cao, ñOc bi7t y9u t6 d< báo và tVm nhìn vG phát triPn thương mIi trên cơ sR quy hoIch tmng thP phát triPn kinh t9 xã h/i trên ñJa bàn ph;i ñư^c quán tri7t sâu sWc trong b;n quy hoIch này ñP làm căn c+ cho vi7c quy hoIch tmng thP phát triPn thương mIi c2a c; nưFc trong thfi gian trung và dài hIn

M/t y9u t6 quan trong không thP thi9u ñ6i vFi vi7c xây d<ng quy hoIch thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 là b;n quy hoIch này ph;i ñư^c tham vpn ý ki9n ñVy ñ2 và ph;i ph;n ánh ñư^c s< phù h^p vFi quy hoIch vG xây d<ng cũng như quy hoIch ñô thJ c2a tLnh/thành ph6

Vi7c qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi còn thP hi7n R vi7c cu thP hoá các ch2 trương, chính sách, các quy9t ñJnh c2a nhà nưFc vG thương mIi trên

cơ sR ñOc thù c2a tLnh/thành ph6 Qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh, thành ph6 là m/t b/ ph0n trong h7 th6ng qu;n lý Nhà nưFc th6ng nhpt t[ Trung ương ñ9n ñJa phương Các cơ quan qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi c2a tLnh/thành ph6 có nhi7m vu triPn khai th<c hi7n t6t các ch2 trương, chính sách, các quy9t ñJnh c2a Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 Trên cơ sR ñOc thù c2a tLnh, thành ph6, cơ quan qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ph;i tm ch+c ban hành các văn b;n thP ch9 hoá các văn b;n quy phIm pháp lu0t, các văn b;n hưFng dƒn chuyên môn, nghi7p vu ñ6i vFi các hoIt ñ/ng thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6; phm bi9n hưFng dƒn, giáo duc pháp lu0t thương mIi ñ6i vFi thương nhân trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ñP ñ;m b;o vi7c th<c hi7n ñúng quy ñJnh c2a pháp lu0t vG thương mIi

1.1.2.3 TC ch c kh,o sát, nghiên c u th@ tr Eng trong và ngoài tAnh/thành ph , th@ tr Eng n /c ngoài

Thông qua kh;o sát, nghiên c+u thJ trưfng, ti9n hành tmng h^p và xx lý các thông tin thJ trưfng, cung cpp cho các doanh nghi7p và các cơ quan Nhà nưFc có liên quan Cân ñ6i cung cVu trên ñJa bàn tLnh/thành ph6, ph6i h^p vFi các cơ quan qu;n lý ngành ñP chL ñIo các doanh nghi7p hoIt ñ/ng thương mIi trên ñJa bàn th<c hi7n cung +ng nhyng mOt hàng thi9t y9u, mOt hàng thu/c chính sách, ñ;m b;o nhu cVu c2a thJ trưfng trong phIm vi tLnh/thành ph6, góp phVn bình mn giá c; và th<c hi7n các chính sách thương mIi ưu ñãi

1.1.2.4 TC ch c ñăng ký kinh doanh th ng m i trên ñ@a bàn tAnh/thành ph

HoIt ñ/ng ñăng ký kinh doanh nh„m b;o ñ;m quyGn kinh doanh thương mIi h^p pháp cho m.i thương nhân trên ñJa bàn theo quy ñJnh c2a pháp lu0t

Tm ch+c ñăng ký kinh doanh thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 bao g|m: cpp gipy phép kinh doanh thương mIi, gipy ch+ng nh0n ñ2 ñiGu ki7n kinh doanh ñ6i vFi thương nhân kinh doanh các loIi hàng hoá và dJch vu thương mIi hIn ch9 kinh doanh, kinh doanh có ñiGu ki7n theo quy ñJnh c2a pháp lu0t và s< phân cpp c2a Chính ph2; Th<c hi7n vi7c ñăng ký thành l0p văn phòng ñIi di7n, chi nhánh c2a thương nhân Vi7t Nam trên ñJa bàn tLnh/thành ph6; th<c hi7n ñăng ký hoIt ñ/ng cho văn phòng ñIi di7n, chi nhánh c2a thương nhân nưFc ngoài trên ñJa bàn tLnh/thành ph6… Cơ quan qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi ph;i tm ch+c t6t công tác cpp ñăng ký kinh doanh b;o ñ;m luôn theo dõi, kiPm tra nh„m ngăn chOn các hành vi vi phIm pháp lu0t c2a thương nhân trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 Cơ quan ñăng lý kinh doanh ph;i xây d<ng ñư^c h7 th6ng thông tin vG doanh nghi7p và làm t6t công tác kiPm tra doanh nghi7p theo nhyng n/i dung trong h| sơ ñăng ký kinh doanh ñ;m b;o hoIt ñ/ng ñăng ký kinh doanh ñư^c th<c hi7n ñúng theo quy ñJnh c2a pháp lu0t

1.1.2.5 Th8c hi*n qu,n lý Nhà n /c ñ i v/i các lo i hình kinh doanh trên ñ@a bàn tAnh/thành ph

Xây d<ng qui hoIch, k9 hoIch, phương hưFng phát triPn các loIi hình kinh doanh thương mIi cho t[ng thfi kỳ phù h^p vFi qui hoIch, k9 hoIch, phương hưFng phát triPn kinh t9 T xã h/i trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 nh„m ñáp +ng nhu cVu s;n xupt, lưu thông hàng hoá và tiêu dùng c2a nhân dân Ban hành các chính sách vG ñVu tư, xây d<ng, qu;n lý hoIt ñ/ng; Thi9t l0p m6i quan h7 chOt ch} giya các cpp qu;n lý các loIi hình kinh doanh và các thương nhân, ñ;m b;o thông tin kJp thfi, nhanh chóng và chính xác, ñOc bi7t cung cpp thông tin, tư vpn vG hàng hoá, thJ trưfng cho các thương nhân và ngưfi tiêu dùng; Tm ch+c kiPm tra, khen thưRng và xx lý các vi phIm vG hoIt ñ/ng c2a các loIi hình kinh doanh thương mIi

1.1.2.6 Qu,n lý ho t ñHng xúc ti'n th ng m i trên ñ@a bàn tAnh/thành ph

N/i dung này nhpn mInh tFi vi7c quy ñJnh rõ trách nhi7m c2a tLnh/thành ph6 và c2a doanh nghi7p trong hoIt ñ/ng xúc ti9n thương mIi, ñưa ra các yêu cVu ñ6i vFi cơ quan tm ch+c xúc ti9n thương mIi HưFng dƒn và tư vpn cho doanh nghi7p vG n/i dung, nghi7p vu và phương pháp ti9n hành xúc ti9n thương mIi KiPm tra hoIt ñ/ng xúc ti9n thương mIi c2a các doanh nghi7p theo ñúng quy ñJnh c2a pháp lu0t; h… tr^ các doanh nghi7p trong vi7c xây d<ng và phát triPn thương hi7u

1.1.2.7 Thanh tra, ki?m tra, giám sát vi*c th8c hi*n pháp lu t, ch

tr ng, chính sách, pháp lu t v$ th ng m i trên ñ@a bàn tAnh/thành ph

KiPm tra giám sát vi7c chpp hành pháp lu0t vG thương mIi c2a các ch2 thP kinh doanh trên ñJa bàn Các quy hoIch, k9 hoIch, chương trình, ñG án phát triPn thương mIi c2a tLnh/thành ph6 sau khi ñư^c xây d<ng xong ph;i triPn khai triPn th<c hi7n, kiPm tra ñP ñiGu chLnh kJp thfi Các cơ quan qu;n lý

Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ph;i làm t6t công tác tm ch+c th<c hi7n các quy hoIch, k9 hoIch, chương trình, ñG án phát triPn thương mIi ñã ñư^c duy7t, kJp thfi phát hi7n và ñiGu chLnh các quy hoIch, k9 hoIch, chương trình, ñG án phát triPn thương mIi cho phù h^p vFi ñiGu ki7n phát triPn th<c t9 Bên cInh ñó, ph;i thưfng xuyên tm ch+c, hưFng dƒn, kiPm tra vi7c th<c hi7n và kJp thfi phát hi7n nhyng vpn ñG mFi n;y sinh ñP ki9n nghJ và ñiGu chLnh Th<c hi7n công tác kiPm tra, kiPm soát thJ trưfng, tr<c ti9p tm ch+c các hoIt ñ/ng thanh tra, kiPm tra ñpu tranh ch6ng buôn l0u, làm hàng gi;, buôn bán hàng cpm, kinh doanh trái phép và các hành vi vi phIm pháp lu0t khác vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 Qua ñó, thúc ñgy hoIt ñ/ng kinh doanh thương mIi c2a các thương nhân trên ñJa bàn tLnh/thành ph6, b;o v7 l^i ích chính ñáng c2a ngưfi s;n xupt và tiêu dùng

1.1.2.8 TC ch c công tác nghiên c u khoa hNc v$ th ng m i; ñào t o ñHi ngũ cán bH công ch c qu,n lýý ho t ñHng th ng m i trên ñ@a bàn tAnh/thành ph

ðây là n/i dung qu;n lý nh„m ñưa các ti9n b/ khoa h.c vào hoIt ñ/ng thương mIi và nâng cao năng l<c hoIt ñ/ng cho các tm ch+c qu;n lý và kinh doanh thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 Công tác này ñòi h\i ph;i có s< ñVu tư vG thfi gian và tiGn c2a tương ñ6i lâu dài mà các doanh nghi7p khó có thP th<c hi7n t6t ñư^c, ñòi h\i các cơ quan qu;n lý Nhà nưFc ph;i tham gia th<c hi7n Cơ quan qu;n lý Nhà nưFc ph;i tm ch+c t6t công tác nghiên c+u khoa h.c

và +ng dung khoa h.c công ngh7 vào hoIt ñ/ng kinh doanh thương mIi trên ñJa bàn Tm ch+c vi7c ñào tIo, b|i dưŽng nâng cao trình ñ/ chuyên môn nghi7p vu cho cán b/, công ch+c làm công tác qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi, các doanh nghi7p thương mIi trên ñJa bàn theo quy hoIch, k9 hoIch ñào tIo nh„m ñáp +ng

nhu cVu và xu hưFng phát triPn thương mIi c2a tLnh/thành ph6

1.1.3 SC cEn thiHt phli hoàn thisn nqi dung quln lýýý Nhà nưac vL thương mYi trên ñna bàn tpnh/thành ph6

Vi7c hoàn thi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 là vô cùng quan tr.ng nh„m ñ;m b;o cho thJ trưfng hàng hoá

và dJch vu ñư^c thông su6t, môi trưfng pháp lu0t, chính sách thu0n l^i và phù h^p vFi xu th9 h/i nh0p hi7n nay Tính tpt y9u c2a vi7c hoàn thi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ñư^c thP hi7n: ThJ nhXt, do th<c ti€n phát triPn mFi c2a thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6: Trong b6i c;nh môi trưfng kinh doanh c2a tLnh/thành ph6 ñã thay ñmi căn b;n khi nưFc ta ti9p tuc quy9t li7t th<c hi7n công cu/c ðmi mFi chuyPn sang xây d<ng nGn kinh t9 thJ trưfng hi7n ñIi và tham gia h/i nh0p ñVy ñ2 và sâu r/ng vFi khu v<c và th9 giFi Thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 s} ti9p tuc phát triPn c; vG chiGu r/ng và chiGu sâu, nhpt là s< phát triPn nhanh chóng c2a các loIi hình thương mIi hi7n ñIi và thương mIi ñi7n tx Trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 s} hình thành m/t thJ trưfng cInh tranh th<c s< và ngày càng quy9t li7t Các doanh nghi7p s} ph;i cInh tranh vFi nhau ngay trên thJ trưfng c2a chính mình, thJ trưfng trong nưFc và thJ trưfng nưFc ngoài khi th<c hi7n các l/ trình h/i nh0p vFi kinh t9 khu v<c và qu6c t9 Nhyng th<c ti€n phát triPn mFi c2a thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 ñOt ra nhyng yêu cVu, nhi7m vu mFi cho qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi ThJ hai, do s+c ép ph;i ñmi mFi chính sách thương mIi trong quá trình h/i nh0p kinh t9 qu6c t9 Trong b6i c;nh toàn cVu hoá và khu v<c hoá trên th9 giFi di€n ra ngày càng sâu sWc, hVu h9t chính ph2 các nưFc ñGu l<a ch.n con ñưfng mR cxa h/i nh0p kinh t9 qu6c t9 ñP th<c hi7n công nghi7p hoá, hi7n ñIi hoá ñpt nưFc Tham gia h/i nh0p kinh t9 qu6c t9, chính ph2 các nưFc ñGu

chpp nh0n th<c hi7n các chính sách thương mIi trên cơ sR lu0t (rules T based trade policy) thay th9 cho chính sách thưưong mIi ñơn phương hay chính sách thương mIi d<a trên k9t qu; (resultTbased trade policy) Tình hình này cũng x;y ra ñ6i vFi Vi7t Nam khi ñpt nưFc tham gia h/i nh0p kinh t9 qu6c t9, chpp nh0n lu0t chơi c2a WTO và trR thành thành viên c2a tm ch+c này ðmi mFi chính sách thương mIi chính là m/t n/i dung c2a ñmi mFi qu;n lý Nhà nưFc

vG thương mIi

Thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 s} phát triPn mInh m} theo cơ ch9 kinh t9 thJ trưfng và có s< mR cxa, h/i nh0p sâu sWc vFi khu v<c và th9 giFi Nhyng quy ñJnh qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi t[ thfi bao cpp không thP áp dung cho th<c ti€n sinh ñ/ng c2a thương mIi ngày nay, tpt y9u dƒn ñ9n vi7c ph;i hoàn thi7n qu;n lý Nhà nưFc cho phù h^p

ThJ ba, là yêu cVu t< thân c2a vi7c ph;i tăng cưfng năng l<c và hi7u qu; qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi nh„m ñáp +ng ñòi h\i c2a th<c ti€n qu;n lý Th<c ti€n thương mIi ñã ýthay ñmi cơ b;n dưFi tác ñ/ng c2a ðmi mFi

và mR cxa, h/i nh0p N9u qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi không có nhyng ñmi mFi cho phù h^p mà vƒn duy trì tình trIng trì tr7 và lIc h0u s} kìm hãm s< phát triPn c2a thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 và còn ñOt ra thách th+c

vG s< t|n tIi c2a chính h7 th6ng qu;n lý Nhà nưFc Vì v0y, ñmi mFi và hoàn thi7n n/i dung qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên ñJa bàn tLnh/thành ph6 càng trR nên cpp thi9t Nhpt là yêu cVu nâng cao năng l<c triPn khai xây d<ng

và th<c hi7n các chi9n lư^c và quy hoIch phát triPn thương mIi trên ñJa bàn, năng l<c kiPm tra và ñ;m b;o v7 sinh an toàn th<c phgm, kiPm tra giám sát các loIi hình thương mIi bán buôn, bán lt qua mIng

ThJ tư, h/i nh0p kinh t9 qu6c t9 s} kéo theo s< phát triPn c2a h7 th6ng phân ph6i S+c hpp dƒn lFn vG bán lt vFi các nhà ñVu tư nưFc ngoài, nhpt là

các t0p đồn phân ph6i xuyên qu6c gia (TNCs) đVu tư xây d<ng các loIi hình cxa hàng hi7n đIi như siêu thJ, đIi siêu thJ, trung tâm thương mIi Nhyng vpn đG lFn đang đOt ra trong qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên đJa bàn tLnh/thành ph6 là vi7c đ;m b;o hài hồ và phát triPn cân b„ng thương mIi như th9 nào? làm sao cĩ thP b;o v7 các nhà bán lt trong nưFc trưFc s< bành trưFng c2a các TNCs khi th<c hi7n l/ trình mR cxa thJ trưfng phân ph6i theo cam k9t WTO trong điGu ki7n vƒn đ;m b;o quyGn l^i chính đáng c2a ngưfi tiêu dùng và duy trì s< mn đJnh, phát triPn thJ trưfng trên đJa bàn tLnh/thành ph6? M/t yêu cVu khác đOt ra đ6i vFi qu;n lý Nhà nưFc vG thương mIi trên đJa bàn tLnh/thành ph6 đJnh hưFng phát triPn cho thương mIi c2a tLnh/thành ph6 đIt tVm cŽ khu v<c và th9 giFi trong thfi gian trung hIn tFi

1.2 VAI TRỊ VÀ ðuC ðIvM CwA THƯƠNG M I HÀ N I

1.2.1 Vai trị cIa thương mYi Hà Nqi

Thương mIi vFi nghĩa là m/t ngành dJch vu phân ph6i, cĩ vai trị quan tr.ng s6ng cịn đ6i vFi bpt kỳ m/t nGn kinh t9 s;n xupt hàng hố nào dù là lFn hay nh\, dù là phát triPn hay đang phát triPn Thương mIi th<c hi7n các ch+c năng xupt, nh0p khgu, phân ph6i, lưu thơng, và là các mWt xích khơng thP thi9u trong h7 th6ng phân ph6i hàng hố t[ khâu s;n xupt tFi ngưfi tiêu dùng cu6i cùng Thương mIi giy vai trị quan tr.ng trong quá trình th<c hi7n tái s;n xupt mR r/ng xã h/i, gĩp phVn quan tr.ng thúc đgy phát triPn s;n xupt, phát triPn kinh t9 và gia tăng l^i ích cho ngưfi tiêu dùng, c;i thi7t chpt lư^ng cu/c s6ng con ngưfi Khi xã h/i càng phát triPn, trình đ/ phân cơng lao đ/ng xã h/i, trình đ/ chuyên mơn hố càng cao và nhu cVu c2a ngưfi tiêu dùng càng đư^c cá bi7t hố thì vai trị c2a thương mIi càng trR nên quan tr.ng Th<c ti€n, các nưFc tiên ti9n nhpt cũng là các nưFc cĩ nGn thương mIi phát triPn hàng đVu th9 giFi và đĩng gĩp c2a thương mIi cho tmng s;n phgm qu6c n/i (GDP) R nhyng nưFc này cao hơn h•n so vFi tj tr.ng thương mIi/GDP c2a

nhyng nưFc khác Ví du, Hoa Kỳ là siêu cưfng kinh t9 th9 giFi cũng là nưFc

có kim ngIch trao ñmi ngoIi thương lFn nhpt th9 giFi ðOc bi7t, ñóng góp c2a thương mIi bán buôn, bán lt trong cơ cpu GDP c2a Hoa Kỳ cũng rpt cao Theo Vu th6ng kê kinh t9, B/ Thương mIi Hoa Kỳ, tmng kim ngIch xupt nh0p khgu hàng hoá và dJch vu c2a Hoa Kỳ năm 2005 ñIt 3.280,0 tj USD, trong ñó kim ngIch xupt khgu ñIt 1.283,07 tj USD và kim ngIch nh0p khgu ñIt 1.997,44 tj USD, nh0p siêu hàng hoá và dJch vu là 714,4 tj USD Doanh s6 bán buôn hàng hoá c2a các nhà bán buôn ch2 sR hyu Hoa Kỳ (Merchant wholesalers) (không tính doanh s6 bán buôn c2a các nhà s;n xupt/ch9 tIo) năm 2005 ñIt 3.858,0 tj USD và b„ng kho;ng 29,7% so vFi GDP c2a Hoa

Kỳ Còn doanh s6 bán lt hàng hoá và dJch vu thì ñIt kho;ng 3.693,4 tj USD năm 2005, chi9m kho;ng 24% trong GDP (13.000,0 tj USD năm 2005) c2a Hoa Kỳ

Thương mIi cũng góp phVn quan tr.ng trong tIo công ăn, vi7c làm cho xã h/i, trong ñVu tư phát triPn kinh doanh tIo ra c2a c;i, v0t chpt cho xã h/i, th<c hi7n giá trJ gia tăng cho nGn kinh t9; Lpy ví du vG trưfng h^p c2a Hoa Kỳ, theo s6 li7u th6ng kê vi7c làm c2a B/ Lao ð/ng (DOL) nưFc này, lĩnh v<c bán buôn chi9m kho;ng 4,4% l<c lư^ng lao ñ/ng và 7,0% s6 lư^ng cơ sR kinh doanh c2a Hoa Kỳ; s6 li7u tương +ng c2a lĩnh v<c bán lt là 11,6% và 12,1% năm 2006 Vai trò quan tr.ng c2a thương mIi trong nGn kinh t9 qu6c dân còn ñư^c thP hi7n rpt rõ trong lýý thuy9t vG chu…i cung +ng (Supply Chain) hay chu…i giá trJ (Value Chain) Nhpt là trong b6i c;nh toàn cVu hoá và qu6c t9 hoá hi7n nay, các chu…i này ñư^c nghiên c+u R phIm vi toàn cVu Chu…i giá trJ toàn cVu (Global Value Chain T GVC) ñư^c ñJnh nghĩa là m/t dây chuyGn (chu…i) s;n xupt T kinh doanh theo phương th+c toàn cVu hoá, trong ñó nhiGu nưFc,

mà ch2 y9u là doanh nghi7p, tham gia vào các công ñoIn khác nhau, t[ thi9t k9; ch9 tIo; marketing; ñ9n phân ph6i; h… tr^ ngưfi tiêu dùng GVC cho phép

các cơng đoIn c2a chu…i đOt tIi nhyng đJa điPm (qu6c gia) cĩ kh; năng đIt hi7u qu; cao nhpt vFi chi phí thpp nhpt Vai trị then ch6t c2a GVC thưfng là các t0p đồn xuyên qu6c gia (TNCs) do tính chpt hoIt đ/ng xuyên biên giFi

và kh; năng thu hút h^p tác, thương mIi và đVu tư qu6c t9 c2a nhyng t0p đồn này Lý thuy9t chu…i cũng chL ra r„ng, trong 3 cơng đoIn chính c2a chu…i là: (1) nghiên c+u và thi9t k9, (2) s;n xupt, lWp ráp và (3) thương mIi thì cơng đoIn 1 và 3 là tIo ra giá trJ gia tăng lFn nhpt Như v0y, phát triPn thương mIi chính là cách th+c khơng chL đP th<c hi7n mà quan tr.ng là đP nâng cao giá trJ gia tăng cho nGn kinh t9

Vai trị c$a thương m>i Hà N i đ1i v'i phát tri@n kinh t:, xã h i c$a Thành ph1 cũng quan tr7ng như vai trị c$a thương m>i đ1i v'i sQ phát tri@n c$a m t n4n kinh t: chung Vai trị c2a thương mIi Hà N/i đư^c nghiên c+u xác đJnh d<a trên nhyng tiêu chí sau đây:

M t là, tj tr.ng c2a ngành thương mIi trong tmng GDP c2a Thành ph6 qua các năm (g|m c; xupt nh0p khgu và thương mIi bán buơn, bán lt trên đJa bàn); Hai là, đĩng gĩp c2a ngành thương mIi vào tăng trưRng GDP c2a Thành ph6 (m+c đ/ đĩng gĩp c2a ngành thương mIi vào tăng trưRng GDP đư^c đo lưfng b„ng chL tiêu tj l7 (%) giya m+c tăng thêm c2a GDP ngành thương mIi vFi tmng m+c tăng thêm c2a GDP tồn nGn kinh t9 Thành ph6);

Ba là, tj l7 sx dung v6n đVu tư c2a thương mIi Hà N/i qua các năm (v6n đVu tư cho thương mIi/v6n đVu tư tồn xã h/i c2a Thành ph6);

B1n là, thu hút lao đ/ng vào thương mIi Hà N/i trong Thành ph6 (lao đ/ng c2a thương mIi Hà N/i/tmng s6 lao đ/ng c2a Thành ph6, tj l7 vi7c làm tăng thêm trong thương mIi so vFi tăng vi7c làm chung c2a Thành ph6 ); Năm là, đĩng gĩp c2a thương mIi Hà N/i vào vi7c lơi kéo s< phát triPn, nâng cao kh; năng cInh tranh c2a các ngành khác (cơng nghi7p, nơng nghi7p,

thuj s;n, du lJchẦ);

Sáu là, tj l7 trang bJ công ngh7 hi7n ựIi cho ngành thương mIi

1.2.2 đxc ựiym thương mYi Hà Nqi

Hà N/i có vJ trắ ựJa lý T chắnh trJ quan tr.ng, có l^i th9 ựOc bi7t ựP phát triPn thương mIi so vFi các ựJa phương khác trong c; nưFc Là trung tâm ựVu não chắnh trJ T hành chắnh qu6c gia; là trung tâm lFn vG kinh t9, văn hoá, giáo duc, y t9 nên t0p trung các cơ quan s+ quán nưFc ngoài và các tm ch+c qu6c t9; có nhiGu ựVu m6i giao thông ựưfng b/, ựưfng sWt, ựưfng thuj và hàng không, thu0n l^i cho giao thương vFi bên ngoài Cơ sR v0t chpt kb thu0t ựã tIo d<ng vào loIi khá trong c; nưFc đó là các y9u t6 ự;m b;o không chL cho liên k9t c2a thJ trưfng Hà N/i vFi thJ trưfng c; nưFc và th9 giFi, mà còn cho phép Hà N/i ti9p c0n nhanh vFi nhyng cơ h/i thương mIi, phát huy ựư^c s+c mInh trong thu hút, ựiGu ph6i và phân ph6i các dòng hàng hoá và dJch vu ựP phát triPn thương mIi R c; thJ trưfng trong nưFc và nưFc ngoài, phuc vu và thúc ựgy quá trình tham gia phân công lao ự/ng qu6c t9, khu v<c và h/i nh0p vào thJ trưfng th9 giFi c2a Hà N/i nói riêng và c; nưFc nói chung

Là trung tâm kinh t9 lFn nhpt R BWc b/, Hà N/i có s+c hút và kh; năng thúc ựgy, lôi kéo s< phát triPn thương mIi c2a vùng ự|ng bẤng sông H|ng và trung

du miGn núi BWc b/, vùng kinh t9 tr.ng ựiPm BWc b/, nhf thJ trưfng tiêu thu lFn

vG hàng hoá, các ngành dJch vu phát triPn thu0n l^i, mIng lưFi phân ph6i có kh; năng liên k9t chOt ch} vFi các ngu|n cung +ng hàng hoá trong vùng

Hà N/i là ựVu m6i giao thông chắnh, trung tâm c2a các ngành dJch vu nên có ựiGu ki7n thu0n l^i ựP phát triPn ngành thương mIi mang tVm khu v<c đông Nam Á

Hà N/i còn có vJ trắ quan tr.ng trong h^p tác hai hành lang kinh t9 Vi7t Nam T Trung Qu6c: Côn Minh T Lào Cai T Hà N/i T H;i Phòng T Qu;ng Ninh

và Qu;ng Tây T LIng Sơn T Hà N/i T H;i Phòng Theo ựó, Hà N/i là thành

ph6 trung tâm và ñVu m6i ñP phát triPn các quan h7 thương mIi trong hai hành lang kinh t9 này

Hà N/i là trung tâm hàng ñVu vG khoa h.cT công ngh7, có ñiGu ki7n thu0n l^i thu hút ñ/i ngũ khoa h.c trong và ngoài nưFc, trong ñiGu ki7n ñó, ngành thương mIi Hà N/i cũng có nhiGu thu0n l^i ñP tăng cưfng trình ñ/ công ngh7 hi7n ñIi, ñáp +ng các muc tiêu phát triPn

VFi vJ trí Th2 ñô c2a ñpt nưFc, Hà N/i có ñ2 các ñiGu ki7n và y9u t6 thu0n l^i ñP phát triPn ngành thương mIi, phát huy vai trò trung tâm giao lưu

và phân ph6i hàng hoá, trung tâm kinh t9 và giao dJch qu6c t9 c2a c; nưFc Nhyng ñiGu ki7n trên ñã phác hoI b+c tranh thương mIi Hà N/i vFi nhyng ñOc ñiPm sau:

ThJ nhXt, thương mIi Hà N/i t0p trung nhu cVu phong phú, ña dIng vG hàng hoá và dJch vu vào b0c nhpt nưFc Nhu cVu ña dIng này bWt ngu|n t[ s<

ña dIng c2a các t0p h^p ngưfi tiêu dùng Hà N/i vFi l6i s6ng và thu nh0p khác nhau c2a các tVng lFp dân cư và xã h/i

ThJ hai, Hà N/i là m/t trong hai thJ trưfng tiêu thu hàng hoá lFn c2a Vi7t Nam Th2 ñô Hà N/i vFi trình ñ/ phát triPn ti9n ti9n so vFi c; nưFc, vFi quy mô dân s6 lFn th+ hai trên c; nưFc và thu nh0p bình quân ñVu ngưfi vào hàng cao nhpt nưFc, lIi là nơi t0p trung nhiGu cư dân trt, có vi7c làm và thu nh0p ñ;m b;o nên có nhu cVu tiêu dùng, mua sWm cao VFi ñOc ñiPm này, thương mIi Hà N/i ñã phát huy ñư^c vJ th9 c2a m/t trong hai trung tâm thương mIi lFn nhpt Vi7t Nam, ñóng góp ch2 y9u vào tmng giá trJ gia tăng c2a thương mIi c; nưFc và ñóng góp có ý nghĩa vào s< phát triPn kinh T t9 xã h/i c2a Thành ph6 nói riêng và c2a c; nưFc nói chung

ThJ ba, thương mIi Th2 ñô là ñVu m6i phát lu|ng bán buôn c2a khu v<c

và c; nưFc

ThJ tư, tính chpt ña dIng, ph+c tIp c2a thương mIi Hà N/i trên các

phương di7n ch2 thP kinh doanh (Trung ương, ñJa phương, ñIi di7n c2a ñJa phương khác, c2a nưFc ngoài ); loIi hình thương mIi (truyGn th6ng, hi7n ñIi), k9t cpu hI tVng, phương th+c bán hàng

ThJ năm, thương mIi Hà N/i chJu ;nh hưRng rpt lFn c2a các y9u t6 chính trJ, văn hoá, xã h/i c2a Th2 ñô ðOc ñiPm này tIo ra nét ñOc thù riêng c2a thương mIi Hà N/i mà nhyng nơi khác trên c; nưFc không có ñư^c ThJ sáu, yêu cVu vG chpt lư^ng hàng hoá, dJch vu, yêu cVu vG văn minh thương nghi7p c2a ngưfi tiêu dùng Hà N/i rpt cao và khWt khe hơn so vFi các nơi khác trên c; nưFc

1.3 KINH NGHI M XÂY D{NG VÀ TH{C HI N N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HOÁ @ TRONG VÀ NGOÀI NƯ C

1.3.1 Kinh nghism cIa Thành ph6 H| Chí Minh vL xúc tiHn thương mYi vĩ

ThJ nhXt, phm bi9n, hưFng dƒn pháp lu0t vG thương mIi

T Trên cơ sR pháp lu0t Nhà nưFc, các văn b;n quy phIm pháp lu0t c2a Chính ph2 và các văn b;n qu;n lý, hưFng dƒn c2a B/ Thương mIi (nay là B/ Công Thương), SR Thương mIi trình Uj ban nhân dân Thành ph6 ban hành các văn b;n theo thgm quyGn ñP cu thP hoá các văn b;n quy phIm pháp lu0t

vG thương mIi, SR Thương mIi ban hành các văn b;n hưFng dƒn chuyên môn,

nghi7p vu ñ6i vFi các hoIt ñ/ng thương mIi trên ñJa bàn Thành ph6 theo quy ñJnh c2a pháp lu0t

T Phm bi9n, hưFng dƒn, giáo duc pháp lu0t thương mIi ñ6i vFi thương nhân trên ñJa bàn Thành ph6 ñP ñ;m b;o vi7c th<c hi7n ñúng quy ñJnh c2a pháp lu0t vG thương mIi

T HưFng dƒn các phòng kinh t9 qu0n, huy7n vG nghi7p vu chuyên môn thương mIi và th<c hi7n các ch2 trương chính sách pháp lu0t liên quan ñ9n hoIt ñ/ng thương mIi

ThJ hai, xây d<ng chi9n lư^c, quy hoIch, k9 hoIch phát triPn thương mIi Thành ph6

T SR Thương mIi l0p quy hoIch, k9 hoIch vG phát triPn thương mIi c2a Ngành trên ñJa bàn Thành ph6 trình Uj ban nhân dân thành ph6 phê duy7t Trên cơ sR quy hoIch, k9 hoIch phát triPn thương mIi c2a Thành ph6, SR Thương mIi xây d<ng và trình Uj ban nhân dân Thành ph6 các ñG án, chương trình phát triPn thương mIi cu thP c2a Thành ph6 và tm ch+c th<c hi7n các ñG

án, chương trình ñó

T Nghiên c+u, ñG xupt ñP Uj ban nhân dân Thành ph6 ban hành theo thgm quyGn các chính sách, bi7n pháp qu;n lý Nhà nưFc ñ6i vFi hoIt ñ/ng thương mIi phù h^p vFi th<c ti€n c2a Thành ph6 trong t[ng thfi kỳ Nghiên c+u, ñG xupt Uj ban nhân dân thành ph6, ki9n nghJ Chính ph2, B/ Công Thương và các cơ quan Trung ương có liên quan kJp thfi ñiGu chLnh, bm sung, sxa ñmi hoOc cu thP hoá các chính sách, quy ñJnh pháp lu0t có liên quan ñ9n hoIt ñ/ng thương mIi, qu;n lý thJ trưfng, nh„m tIo ñiGu ki7n thu0n l^i cho các thành phVn kinh t9 kinh doanh thương mIi có hi7u qu;, ñ|ng thfi nâng cao hi7u l<c, hi7u qu; c2a cơ quan qu;n lý Nhà nưFc R ñJa phương

T ðG nghJ Uj ban nhân dân Thành ph6 ñình chL, bãi b\, sxa ñmi, bm sung

nhyng quy ñJnh c2a Thành ph6 không còn phù h^p vFi tình hình th<c t9 và không còn phù h^p vFi pháp lu0t

ThJ ba, th<c hi7n các hoIt ñ/ng nghiên c+u thJ trưfng và marketing thương mIi R cpp thành ph6

T Tm ch+c kh;o sát, nghiên c+u thJ trưfng trong và ngoài phIm vi Thành ph6; thJ trưfng nưFc ngoài ñP phuc vu cho công tác phát triPn thương mIi, tham mưu Uj ban nhân dân Thành ph6 triPn khai các chương trình xúc ti9n thương mIi, h^p tác qu6c t9, h/i nghJ qu6c t9 vG thương mIi

T Nghiên c+u, tmng h^p thJ trưfng ngoài nưFc: xu hưFng thương mIi, các quy ñJnh vG t0p quán thương mIi c2a các nưFc, qu6c gia và lãnh thm khác trên th9 giFi theo s< chL ñIo c2a Uj ban nhân dân Thành ph6 Tham mưu cho Uj ban nhân dân Thành ph6 các bi7n pháp qu;n lý hành chính Nhà nưFc ñ6i vFi hoIt ñ/ng thương nhân nưFc ngoài trên ñJa bàn Thành ph6

T Tham mưu Uj ban Nhân dân Thành ph6 và B/ Công Thương các cơ ch9, chính sách, bi7n pháp tm ch+c xupt nh0p khgu phù h^p vFi muc tiêu ñgy mInh xupt khgu, qu;n lý nh0p khgu trên ñJa bàn Thành ph6 theo ñJnh hưFng chung, góp phVn phát triPn kinh t9 Thành ph6 và c; nưFc

T Th<c hi7n vi7c n6i mIng thông tin nh„m thu th0p khai thác thông tin, phân tích s6 li7u, d< báo vG thJ trưfng hàng hoá, giao dJch thương mIi trên ñJa bàn Thành ph6, c; nưFc và nưFc ngoài nh„m ñáp +ng cho yêu cVu công tác qu;n lý Nhà nưFc và h… tr^ doanh nghi7p

ThJ tư, tm ch+c th<c hi7n th2 tuc hành chính Nhà nưFc vG thương mIi

T Theo dõi, kiPm tra vi7c th<c hi7n k9 hoIch xupt khgu, nh0p khgu c2a các doanh nghi7p có v6n ñVu tư nưFc ngoài trên ñJa bàn Thành ph6 theo uj quyGn c2a B/ Công Thương (tr[ các doanh nghi7p n„m trong khu công

nghi7p, khu ch9 xupt) Ph6i h^p vFi các ngành có liên quan xem xét cpp hIn ngIch hàng d7t may xupt khgu vào thJ trưfng có quy ñJnh hIn ngIch theo uj quyGn c2a B/ Công Thương mIi và Uj ban nhân dân Thành ph6

T Th<c hi7n vi7c cpp và thu h|i gipy phép kinh doanh, gipy ch+ng nh0n ñ2 ñiGu ki7n kinh doanh ñ6i vFi thương nhân kinh doanh hàng hoá, dJch vu thương mIi hIn ch9 kinh doanh và kinh doanh có ñiGu ki7n theo quy ñJnh c2a pháp lu0t

T Th<c hi7n nhi7m vu qu;n lý Nhà nưFc vG hoIt ñ/ng ch^, siêu thJ, trung tâm thương mIi và hoIt ñ/ng c2a h^p tác xã thương mIi, dJch vu thương mIi trên ñJa bàn Thành ph6 theo quy ñJnh c2a pháp lu0t và s< phân cpp qu;n lý c2a Uj ban nhân dân Thành ph6

T Ti9p nh0n, thu lý h| sơ trình Uj ban nhân dân Thành ph6 cpp phép thành l0p hi7p h/i doanh nghi7p nưFc ngoài, xem xét cpp và thu h|i gipy phép thành l0p văn phòng ñIi di7n, chi nhánh R nưFc ngoài c2a thương nhân nưFc ngoài trên ñJa bàn Thành ph6 theo uj quyGn c2a Uj ban nhân dân Thành ph6 Ph6i h^p các SR, Ban, ngành thành ph6 trong công tác qu;n lý thương nhân nưFc ngoài hoIt ñ/ng chính th+c và vãng lai trên ñJa bàn Thành ph6 H| Chí Minh Th<c hi7n vi7c qu;n lý hành chính Nhà nưFc ñ6i vFi văn phòng ñIi di7n, chi nhánh thương mIi, hi7p h/i c2a các tm ch+c kinh t9 nưFc ngoài tIi Thành ph6 H| Chí Minh theo quy ñJnh c2a pháp lu0t

T Tm ch+c và qu;n lý các loIi hình hoIt ñ/ng xúc ti9n thương mIi theo s< phân công và uj quyGn c2a Uj ban nhân dân Thành ph6, th<c hi7n vi7c thúc ñgy các chương trình xúc ti9n thương mIi giya các doanh nghi7p Vi7t Nam và doanh nghi7p nưFc ngoài

T Theo ñJnh kỳ và hàng năm ñư^c phép yêu cVu các tm ch+c và cá nhân ñăng ký kinh doanh hoIt ñ/ng thương mIi trên ñJa bàn cung cpp s6 li7u, báo cáo k9t qu; hoIt ñ/ng thương mIi c2a ñơn vJ mình phuc vu cho công tác qu;n

lý Nhà nưFc R ñJa phương

T Th<c hi7n qu;n lý Nhà nưFc ñ6i vFi h/i quVn chúng hoIt ñ/ng thu/c lĩnh v<c thương mIi trên ñJa bàn Thành ph6 do Uj ban nhân dân Thành ph6 phân công cho SR Thương mIi

ThJ năm, thanh tra, kiPm tra, kiPm soát thJ trưfng

T Tm ch+c giáo duc hưFng dƒn cho các cá nhân, pháp nhân kinh doanh thương mIi chpp hành t6t các quy ñJnh c2a pháp lu0t Nhà nưFc Tmng h^p tình hình thông qua nhyng biPu hi7n vi phIm trên thJ trưfng Thành ph6, ki9n nghJ vFi Uj ban nhân dân Thành ph6 có nhyng bi7n pháp chpn chLnh ngăn chOn

T Thanh tra, kiPm tra vi7c thi hành pháp lu0t c2a các doanh nghi7p, thương nhân hoIt ñ/ng thương mIi T dJch vu, văn phòng ñIi di7n, chi nhánh c2a thương nhân Vi7t Nam, thương nhân nưFc ngoài trên ñJa bàn Thành ph6

và ki9n nghJ xx lý vi phIm theo quy ñJnh c2a pháp lu0t

T Thanh tra, kiPm tra vi7c th<c hi7n các quy ñJnh c2a pháp lu0t vG khuy9n mIi, qu;ng cáo thương mIi, h/i ch^, triPn lãm thương mIi trên ñJa bàn Thành ph6

T Ti9p nh0n và gi;i quy9t ñơn thư, khi9u nIi, t6 cáo trong lĩnh v<c thương mIi trên ñJa bàn thành ph6 theo quy ñJnh c2a pháp lu0t

ThJ sáu, phát triPn ngu|n nhân l<c QLNN vG thương mIi trên ñJa bàn Thành ph6

T Nghiên c+u ñG xupt vFi Uj ban nhân dân Thành ph6 phương án ki7n toàn tm ch+c SR Thương mIi trên cơ sR tinh g.n, hoIt ñ/ng có hi7u qu;, phù h^p vFi ch2 trương c;i cách nGn hành chính qu6c gia c2a ð;ng và Nhà nưFc

T Th<c hi7n Pháp l7nh Cán b/ công ch+c và các pháp l7nh khác có liên quan ñ9n công ch+c viên ch+c c2a Nhà nưFc

T Ph6i h^p vFi SR N/i vu Thành ph6 trình Uj ban nhân dân Thành ph6

bm nhi7m, mi€n nhi7m, ñiGu ñ/ng, kj lu0t và th<c hi7n ch9 ñ/, chính sách ñ6i

vFi cán b/ công ch+c làm vi7c tIi SR Thương mIi nhưng thu/c di7n Uj ban nhân dân Thành ph6 qu;n lý theo quy ñJnh phân cpp qu;n lý cán b/ c2a Thành ph6

T Th<c hi7n công tác cán b/ công ch+c (bao g|m: bm nhi7m, ñiGu ñ/ng, khen thưRng, kj lu0t, ñào tIo, sx dung, qu;n lý và th<c hi7n các ch9 ñ/, chính sách c2a Nhà nưFc…) ñ6i vFi cán b/ công ch+c thu/c di7n SR qu;n lý theo quy ñJnh phân cpp qu;n lý cán b/ c2a Thành ph6

T SR Thương mIi ph6i h^p vFi SR N/i vu thành ph6 trình Uj ban nhân dân Thành ph6 quy9t ñJnh thành l0p, tách, nh0p, gi;i thP ñ6i vFi các ñơn vJ s< nghi7p tr<c thu/c SR HưFng dƒn, chL ñIo, kiPm tra vi7c th<c hi7n nhi7m vu,

sx dung kinh phí, tài s;n ñư^c cpp, biên ch9 ñư^c giao ñúng muc ñích và có hi7u qu;

(b) Kinh nghiDm ho>t ñ ng xúc ti:n thương m>i (XTTM) cXp thành ph1 c$a Thành ph1 H Chí Minh:

HoIt ñ/ng XTTM cpp thành ph6 R Thành ph6 H| Chí Minh ñư^c th<c hi7n bRi Trung tâm Xúc ti9n thương mIi và ðVu tư Thành ph6 H| Chí Minh (ITPC) tr<c thu/c Uj ban nhân dân Thành ph6 ñư^c thành l0p năm 2001 trên

cơ sR tm ch+c lIi Trung tâm Phát triPn NgoIi thương và ðVu tư (FTDC) ñư^c thành l0p năm 1993, ITPC hi7n nay có tên trong sách hưFng dƒn “Các tm ch+c xúc ti9n thương mIi và ñVu tư c2a các nưFc ñang phát triPn khu v<c châu Á T Thái Bình Dương c2a Liên H^p qu6c”

ITPC có nh1ng ch2c năng, nhi m v4 chính sau ñây:

T Tham gia xây d<ng và th<c hi7n k9 hoIch, chương trình XTTM, ñVu tư theo chL ñIo c2a UBND Thành ph6 H| Chí Minh;

T Ph6i h^p ñG xupt các chương trình k9 hoIch 5 năm và hàng năm vG XTTM và ñVu tư c2a Thành ph6;

T Tham mưu cho UBND Thành ph6 các chính sách h… tr^, khuy9n khích xupt khgu và đVu tư;

T TriPn khai các gi;i pháp, chương trình XTTM;

T Thu th0p thơng tin và nghiên c+u thJ trưfng, cơ h/i đVu tư và thơng tin kinh t9;

T Xây d<ng cơ sR dy li7u vG tiGm năng c2a Thành ph6, hàng hố, thJ trưfng xupt nh0p khgu và đVu tư;

T Phát hành b;n tin, các pn phgm thương mIi và đVu tư;

T Tm ch+c thơng tin vG thương mIi và đVu tư qua mIng

Các ho"t đ ng chính c9a ITPC:

T Tm ch+c b|i dưŽng vG nghi7p vu hoOc giFi thi7u các tm ch+c cung cpp dJch vu nh„m giúp doanh nghi7p nâng cao năng l<c qu;n trJ doanh nghi7p;

T Tư vpn h… tr^ doanh nghi7p mR các văn phịng đIi di7n thương mIi và đVu tư trong nưFc và nưFc ngồi, các phịng trưng bày, cxa hàng bán s;n phgm;

T Tm ch+c hoOc h… tr^ tm ch+c các đồn doanh nghi7p đi kh;o sát thJ trưfng, tham d< h/i ch^ triPn lãm, di€n đàn đVu tư trong nưFc và nưFc ngồi;

T Tm ch+c đĩn ti9p, b6 trí chương trình cho các doanh nghi7p, các tm ch+c

và cơ quan nưFc ngồi vào Thành ph6 tìm hiPu mơi trưfng đVu tư và thương mIi;

T Tm ch+c h/i th;o, h/i nghJ chuyên đG;

T Xây d<ng phịng trưng bày, giFi thi7u s;n phgm xupt khgu, tm ch+c hoOc ph6i h^p tm ch+c các h/i ch^ và triPn lãm hàng xupt khgu;

T Cung cpp hoOc giFi thi7u cung cpp dJch vu cho doanh nghi7p nưFc ngồi

và trong nưFc, phịng h/i nghJ, văn phịng làm vi7c, dJch vu thư ký, phiên dJch

và chuyên viên nghi7p vu, lFp d< án đVu tư, tham quan, gOp gŽ doanh nghi7p;

T Thu th0p ý ki9n c2a c/ng ñ|ng doanh nghi7p trong nưFc và nưFc ngoài

vG ch2 trương, chính sách nh„m c;i thi7n môi trưfng kinh doanh và ñVu tư c2a Thành ph6, gi;i quy9t các khó khăn, vưFng mWc c2a các doanh nghi7p;

T Phát triPn h^p tác qu6c t9 vFi các tm ch+c XTTM và ñVu tư trong và ngoài nưFc

1.3.2 Kinh nghism xây dCng và thCc thi quy hoYch vL thương mYi ‚ ThI ñô Bƒc Kinh „ Trung Qu6c

Trong b6i c;nh chL ñIo quy9t li7t vG xây d<ng quy hoIch t[ Trung ương, Thành ph6 BWc Kinh ph;i chJu trách nhi7m xây d<ng quy hoIch thương mIi cho ñJa phương mình Khi thi9t k9 b;n quy hoIch, nhyng vpn ñG

vG s< phát triPn tmng thP c2a Thành ph6, phân b6 dân cư, nhu cVu tiêu dùng, h7 th6ng giao thông và các yêu cVu vG môi trưfng tpt c; ñGu ñư^c ñưa ra xem xét, cân nhWc

Quy hoIch phát triPn thương mIi ñô thJ cung cpp dy li7u ch2 y9u vG kinh t9, thương mIi dân s6, k9 hoIch xây d<ng các cơ sR thương mIi trong tương lai, chi ti9t vG s< t|n tIi c2a các cơ sR như các cxa hàng quy mô lFn, các trung tâm thương mIi, các ch^ trao ñmi hàng hoá, các tuy9n ph6 thương mIi, trung tâm logistics và ti9n hành các phân tích sâu sWc vG nhyng thành t<u ñIt ñư^c

và nhyng vpn ñG ñOt ra trong phát triPn thương mIi c2a Thành ph6 Trong b;n quy hoIch còn ñưa ra các ñJnh hưFng chi9n lư^c lFn nh„m ñ;m b;o s< phát triPn cân b„ng và hài hoà vG loIi hình và cpu trúc thương mIi Cu thP, theo quy hoIch phát triPn thương mIi c2a Thành ph6 BWc Kinh thì t[ vành ñai 2 c2a Thành ph6 BWc Kinh không ñư^c phép xây d<ng các trung tâm thương mIi vFi di7n tích 10.000 m2 nya; trong vòng vành ñai 3 (trong phIm vi vành ñai 3) không ñư^c phép xây d<ng các ch^ bán buôn hàng nông s;n; các ch^ bán buôn hàng nông s;n mà ñã có t[ trưFc ñây thì ñGu ph;i chuyPn ra bên ngoài vành ñai 3 Trên th<c t9, trong phIm vi vành ñai 2 c2a Thành ph6 BWc