giao an thi tich hop CHUYÊN đề “CHẾ BIẾN một số NÔNG sản”

giao an thi tich hop CHUYÊN đề “CHẾ BIẾN một số NÔNG sản” giao an thi tich hop CHUYÊN đề giao an thi tich hop CHUYÊN đề “CHẾ BIẾN một số NÔNG sản” giao an thi tich hop CHUYÊN đề “CHẾ BIẾN một số NÔNG sản” giao an thi tich hop CHUYÊN đề “CHẾ BIẾN một số NÔNG sản” “CHẾ BIẾN một số NÔNG sản” giao an thi tich hop CHUYÊN đề “CHẾ BIẾN một số NÔNG sản”

I TÊN CHUYÊN ĐỀ: “CHẾ BIẾN MỘT SỐ NÔNG SẢN”

Lí do chọn chuyên đề:

1 Căn cứ thực tiễn:

Nước ta là một nước nông nghiệp, sản phẩm nông nghiệp sản xuất ra với

số lượng lớn nhưng nhiều khi không tiêu thụ được, người dân không có cách bảo quản, chế biến sản phẩm của mình gây thiệt hại lớn về kinh tế, gây ô nhiễm môi trường

Ngành công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm là một trong những ngành trọng điểm của nước ta, là ngành có mối quan hệ mật thiết với nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi) và thủy sản (đánh bắt, nuôi trồng thủy sản) Nước

ta có nhiều thế mạnh để phát triển công nghiệp chế biến lương thực và thực phẩm: nguồn nguyên liệu tại chỗ đa dạng, phong phú và thị trường tiêu thụ rộng lớn (cả trong và ngoài nước) Tuy nhiên, ngoài sản phẩm đủ tiêu chuẩn, chất lượng dùng cho công nghiệp chế biến sản phẩm chưa đủ tiêu chuẩn không được chế biến theo định hướng bảo toàn chất lượng chiếm khối lượng lớn gây lãng phí và không ít những trường hợp nông dân ôm đống sản phẩm sau thu hoạch

mà khóc

2 Căn cứ vào chương trình sách giáo khoa Công nghệ 10:

Trong chương trình sách giáo khoa Công nghệ 10 bài: bài 44, 45 có liên

quan chặt chẽ với nhau về nội dung kiến thức, ngoài ra để sử dụng những phương pháp dạy học mới vào từng bài học cụ thể theo chương trình cũ, nhiều giáo viên đều lúng túng và tỏ ra lo lắng rằng sẽ bị “cháy giáo án” do học sinh không hoàn thành nhiệm vụ được giao trong giờ học

Xuất phát từ những lí do trên, tôi xây dựng chuyên đề “ Chế biến một số nông sản” nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ học, từ đó học sinh có những kiến thức, những ý tưởng lớn cho ngành chế biến lương thực, thực phẩm trong tương lai Ngoài ra có thể đưa ra những phương pháp đơn giản chế biến lương thực, thực phẩm ứng dụng vào thực tiễn

II CHUẨN KIẾN THỨC KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ CỦA CHUYÊN ĐỀ THEO CHƯƠNG TRÌNH HIỆN HÀNH

1 Kiến thức:

- Tích cực vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn

- Thực hiện đúng quy trình, bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trường

III NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

Căn cứ vào nội dung chương trình và sách giáo khoa Công nghệ 10, chuyên đề này được cấu trúc lại với hai nội dung chính:

I Chế biến lương thực

1 Chế biến gạo từ thóc

2 Chế biến sắn (khoai mì)

3 Chế biến rau quả

II Thực hành: Chế biến xi rô từ quả

IV TỔ CHỨC DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ

1 Mục tiêu

1.1 Kiến thức:

+ Trình bày được các bước và mô tả được cách thức tác động trong mỗi bước của quy trình chế biến gạo từ thóc bằng máy xay xát và phương tiện truyền thống để được gạo ngon

+ So sánh được ưu – nhược điểm của hai phương pháp chế biến gạo từ thóc

+ Kể tên được một số sản phẩm chế biến từ gạo

+ Trình bày được một số phương pháp chế biến sắn (khoai mì) bằng phương pháp truyền thống và hiện đại Nêu và giải thích được sự giống và khác nhau trong quy trình chế biến bột sắn và tinh bột sắn

+ Nêu được một số phương pháp chế biến rau, hoa quả tươi bằng phương pháp thủ công và hiện đại để sử dụng làm thực phẩm có chất lượng tốt

+ Trình bày được quy trình chế biến xi rô từ quả

1.2 Kỹ năng:

+ Vận dụng kiến thức đã học có thể chế biến một số sản phẩm nông sản tại gia đình

+ Rèn luyện cho học sinh kỹ năng vận dụng kiến thức vào giải thích các hiện tượng thực tế chế biến các sản phẩm trồng trọt Đồng thời tăng cường kỹ năng hoạt động nhóm, kỹ năng phân tích tổng hợp

+ Thực hiện được quy trình công nghệ chế biến xi rô từ quả như: mơ, mân, nho, dâu,… làm nước giải khát, dùng được lâu dài, thơm ngon, vệ sinh

1.3 Thái độ:

+ Học sinh có nhận thức, thái độ đúng đắn về vai trò của công tác chế biến lương thực, thực phẩm và ý thức giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống qua phương pháp chế biến gạo cổ truyền

+ Có ý thức chế biến sản phẩm từ hoa quả làm tăng giá trị kinh tế của sản

phẩm, tránh lãng phí

+ Nâng cao khả năng và hứng thú tìm hiểu các biện pháp chế biến hoa quả cho phù hợp, chế biến thành công sản phẩm làm tăng thu nhập, tăng giá trị dinh dưỡng

+ Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường trong quá trình chế biến

1.4 Định hướng các năng lực được hình thành

Thông qua việc học tập chuyên đề này sẽ góp phần hình thành cho học sinh các năng lực sau:

- Năng lực tự học, sáng tạo, phát hiện và giải quyết vấn đề: HS tự giác, chủ động xác định nhiệm vụ học tập, mục tiêu học tập phù hợp với bản thân và

nỗ lực, tự lực thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao để thực hiện được mục tiêu học tập Chịu khó, chủ động đọc tài liệu, ghi chép thông tin cần thiết và nội dung thảo luận khi thực hiện các nhiệm vụ học tập chuyên đề Luôn biết liên hệ những đặc điểm, tính chất của nông sản với cách sử dụng hợp lý, hiệu quả Chủ động vận dụng kiến thức đã học trong chuyên đề vào việc giải quyết các bài tập tình huống và đề xuất biện pháp chế biến lương thực, thực phẩm có chất lượng, mang lại hiệu quả kinh tế cho con người, tránh lãng phí, giảm thiểu ô nhiễm môi trường

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Xác định được trách nhiệm, vai trò của mình trong nhóm; tự đánh giá khả năng của mình và đánh giá khả năng của các thành viên trong nhóm để phân công công việc phù hợp; chủ động hoàn thành phần việc được giao; chỉ ra mặt được, mặt thiếu sót của cá nhân và của cả nhóm; khiêm tốn, lắng nghe tích cực trong quá trình học tập chuyên đề, luôn học hỏi thành viên trong nhóm; diễn đạt ý tưởng của bản thân một cách tự tin…

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

2.1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Bài thiết kế chuyên đề và các phiếu học tập, giấy A0, bút dạ, nam châm

- Một số món ăn đã được chế biến từ lương thực, thực phẩm

- Tranh ảnh minh họa quy trình chế biến một số nông sản

- Đọc thêm tài liệu có liên quan đến chuyên đề

- Giáo an P.Poit, máy vi tính, máy chiếu,

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên tổ chức cho học sinh hát tập thể bài

hát “Hạt gạo làng ta”

Sau đó giáo viên nêu câu hỏi Bài hát “Hạt gạo làng ta” nói lên điều gì?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Sử dụng phương pháp “tia chớp” để học sinh đưa ra câu trả lời nhanh,

ngắn gọn

Bước 3: Báo cáo

Học sinh trình bày ý kiến cá nhân  giáo viên nhận xét và dẫn dắt vào

chuyên đề “Chế biến một số nông sản”

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Nội dung 1: Chế biến lương thực

1.1 Chế biến gạo từ thóc

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi: Để chế biến gạo từ thóc gia đình em có thể sử dụng những phương pháp nào?

- Học sinh suy nghĩ trả lời

- Kết luận: Để chế biến gạo từ thóc gia đình em có thể sử dụng những phương pháp: giã gạo (phương pháp cổ truyền) hoặc xát gạo (phương pháp hiện đại; phương pháp công nghiệp).

Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát hình ảnh, bằng những hiểu biết thực tế suy nghĩ, thảo luận và hoàn thành phiếu học tập:

Nhóm 1 +2

Câu 1: Sắp xếp các bước của quy trình chế biến gạo từ thóc theo phương pháp

cổ truyền (giã gạo) cho đúng.

Câu 2: Kể tên những vật dụng được sử dụng trong công việc giã gạo.

Câu 3: Em đã được học về năng lượng gió và năng lượng nước chảy ở môn Khoa học lớp 5 Em hãy cho biết người dân ở Miền núi đã sử dụng 2 loại năng lượng này như thế nào trong việc bảo quản và chế biến lương thực?

Nhóm 3

Câu 1: Dựa vào môn Ngữ văn lớp 9 và bằng những hiểu biết của em hãy kể tên những tác phẩm văn học nói về công việc giã gạo của người nông dân.

Câu 2: Hình ảnh “giã gạo” có ý nghĩa như thế nào trong đời sống hiện nay?

Nhóm 4

Câu 1: Trình bày quy trình chế biến gạo từ thóc theo phương pháp hiện đại.

Câu 2: Kể tên một số sản phẩm được chế biến từ gạo.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh quan sát, nghiên cứu, thảo luận hoàn thành phiếu học tập trong thời gian 5 phút: Nhóm 1 thực hiện phương pháp thảo luận nhóm

Nhóm 2, 3, 4 thực hiện phương pháp khăn phủ bàn

Bước 3 Báo cáo, thảo luận

- Sau khi hết thời gian quy định, giáo viên yêu cầu lần lượt các nhóm lên trình bày kết quả Các nhóm khác phản biện, góp ý, bổ sung

- GV nhận xét, giải thích và đưa ra lết luận cho nội dung 1.1

Kết luận:

1 Quy trình chế biến gạo từ thóc theo phương pháp cổ truyền

2 Những vật dụng sử dụng để chế biến gạo theo phương pháp cổ truyền: giần,

sáng, nia, thúng, mủng, cối xay thóc, cối giã gạo,…

3 Tích hợp môn Khoa học lớp 5: Người nông dân miền núi biết sử dụng năng

lượng gió và năng lượng nước chảy vào một số công đoạn của quá trình bảo quản và chế biến lương thực: sử dụng năng lượng gió để quạt thóc; năng lượng nước chảy để giã gạo, giã ngô,

4 Tích hợp môn Ngữ văn lớp 9: Bài thơ “Khúc hát ru những em bé trên lưng

mẹ”- Nguyễn Khoa Điềm

Bài hát “Tiếng chày trên Sóc Bom Bo” – Xuân Hồng

Bài thơ “Nghe tiếng giã gạo” – Hồ Chí Minh

5 Trình bày quy trình chế biến gạo từ thóc theo phương pháp hiện đại (Sách giáo khoa Công nghệ 10)

6 Một số sản phẩm được chế biến từ gạo: Bún, bánh các loại, mỳ, kẹo, bỏng,

nấu xôi, chè,….

1 2: Chế biến sắn (khoai mì)

Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ

Giáo viên đưa ra một

số câu hỏi.

Câu 1 Kể tên 1 số phương pháp chế biến sắn mà gia đình, địa phương

em thường làm.

Câu 2 Trình bày quy trình công nghệ chế biến tinh bột sắn.

Câu 3 Kể tên một số sản phẩm được chế biến từ sắn.

* Tích hợp bảo vệ môi trường môn Giáo dục công dân và môn Khoa học: Vận dụng kiến thức đã học chế biến sắn phù hợp với điều kiện

cụ thể nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm tránh lãng phí, không gây ô nhiễm môi trường

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ

HS hoạt động nhóm cặp đôi để trả lời các câu hỏi trên

Bước 3 Báo cáo thảo luận

Đại diện một nhóm cặp đôi báo cáo kết quả thảo luận Các nhóm khác phản biện, góp ý, bổ sung

GV nhận xét, giải thích (những nội dung HS chưa hiểu rõ) và kết luận nội dung 1.2

Kết luận:

1 Một số phương pháp chế biến sắn (sách giáo khoa công nghệ 10)

2 Quy trình công nghệ chế biến tinh bột sắn (sách giáo khoa công nghệ 10)

3 Một số sản phẩm chế biến từ sắn

* Tích hợp bảo vệ môi trường môn Giáo dục công dân và môn Khoa học lớp 5: Vận dụng kiến thức đã học chế biến sắn phù hợp với điều kiện cụ thể nhằm

nâng cao chất lượng sản phẩm tránh lãng phí, không gây ô nhiễm môi trường:

Nếu thời tiết nắng nóng: + Thái lát  phơi khô;

+ Nạo thành sợi  phơi khô Nếu trời mưa: Nghiền bột sắn tươi  ủ;

Trong quá trình chế biến tránh thải bã sắn và nước ra môi trường, tránh gây ô nhiễm môi trường nước, không khí.

Nhiều năm qua, người dân xã Liên Hiệp (huyện Phúc Thọ, Hà Nội) sống dở, chết dở vì mùi sắn thối bốc ra từ ao hồ, mương thoát nước (Báo lao động)

Cả rẫy sắn lát phơi của ông

thối.

1 3: Chế biến rau, quả

Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ

Giáo viên nêu một số câu hỏi:

Câu 1 Kể tên một số phương pháp chế biến rau quả

Câu 2 Kể tên một số sản phẩm rau quả được chế biến bằng phương pháp muối chua

Câu 3 Trong các loại muối sau, muối nào được sử dụng trong bữa ăn của chúng ta

Câu 4 Tại sao trong quá trình muối dưa nên cho thêm một ít nước dưa cũ và cho thêm 1 2 thìa đường?

Câu 5: Dựa vào kiến thức đã học ở môn Khoa học lớp 5 Em hãy cho biết quá trình chế biến lương thực, thực phẩm của các nhà máy chế biến ảnh hưởng như thế nào đến môi trường?

Câu 6: Ở môn Giáo dục công dân lớp 7 các em đã được học về vấn đề ô nhiễm môi trường Em hãy cho biết cần làm gì để hạn chế ô nhiễm môi trường trong quá trình chế biến lương thực, thực phẩm

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ

Câu hỏi 1  câu 4 sử dụng phương pháp tia chớp

Câu 5, 6 HS hoạt động nhóm để trả lời các câu hỏi trên

Bước 3 Báo cáo thảo luận

Đại diện của 1 nhóm lên trình bày kết quả phiếu học tập Các nhóm khác phản biện, góp ý, bổ sung

GV nhận xét, giải thích (những nội dung HS chưa hiểu rõ) và kết luận nội dung 1.3

Kết luận:

1 Một số phương pháp chế biến rau quả : làm đồ hộp, mứt, kẹo, đồ uống, sấy khô, muối chua,…

Cà pháo muối Dưa cải Hành muối Muối dưa chuột

2 Một số sản phẩm muối chua

3 Tích hợp môn Hóa học :

Muối được

sử dụng để

ăn và chế biến thực phẩm là:

NaCl (Natri clorua)

4 Tích hợp môn Sinh học: Giải thích được tại sao khi muối dưa nên cho thêm

một ít nước dưa cũ và cho thêm 1 – 2 thìa đường

Khi muối dưa cần cho thêm một ít nước dưa cũ với mục đích cung cấp vi khuẩn có ích (vi khuẩn lactic) Cho thêm 1 2 thìa đường để cung cấp thức ăn ban đầu cho vi khuẩn lactic, giúp dưa có độ giòn, thơm, màu vàng sáng

Lên men

C6H12O6 -> 2CH3CHOHCOOH (axit lactic) + Q

5 Tích hợp môn Khoa học lớp 5 Quá trình chế biến lương thực, thực phẩm

của các nhà máy chế biến ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến môi trường sống của con người đến môi trường: môi trường nước, môi trường không khí,…

Gây ô nhiễm không khí

Gây ô nhiếm nguồn nước

Bã sắn thối

Bài 45: Thực hành chế biến xi rô từ quả

* Giáo viên giới thiệu nội dung thực hành và kiểm tra sự chuẩn bị nguyên vật liệu của học sinh (quả, đường, lọ thủy tinh)

Nội dung 1: Quy trình thực hành

Bước 1: Chọn quả

Một số loại quả chế biến xi rô

Bước 2: Xếp quả vào lọ

Giáo viên vừa nêu quy trình vừa

làm mẫu  Học sinh lắng nghe,

quan sát

Một số loại xi rô chế biến từ quả

Bước 3: Sau 20 – 30 ngày nước quả gạn chiết ra tạo thành xi rô

(Giáo viên chuẩn bị sẵn 1 – 2 loại xi rô từ trước  Học sinh quan sát và nếm thử)

Nội dung 2: Thực hành

Các nhóm học sinh thực hành: làm theo đúng quy trình, đảm bảo an toàn

vệ sinh thực phẩm và vệ sinh môi trường

Nội dung 3: Đánh giá kết quả thực hành

Căn cứ vào ý thức, thái độ và sản phẩm  giáo viên nhận xét, rút kinh nghiệm và cho điểm các nhóm

* Tích hợp môn Sinh học: Biết được tác dụng của vi khuẩn có ích trong đời sống hằng ngày

Giải thích tại sao khi ngâm quả với đường quả lại bị teo đi

HOẠT ĐỘNG 3: VẬN DỤNG

Sau khi tổ chức cho HS hoạt động hình thành kiến thức, GV tổ chức cho

HS thực hành vận dụng kiến thức theo các bước

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV giao các bài tập tình huống và câu hỏi cho HS

Tình huống 2: Nhà Lan ở xã vùng cao của huyện Sơn Động nên chưa có

điều kiện để xát gạo bằng máy mà vẫn dùng cách thủ công để chế biến Lan để ý thấy gạo nhà mình rất nhanh ôi mốc và ăn không còn ngon như lúc đầu Em hãy cho biết vì sao gạo nhà Lan lại có hiện tượng như vậy và đưa ra cách khắc phục

Tình huống 3: Những quả cà chua chín đỏ, căng mọng vẫn lủng lẳng bám trụ

trên cây nhưng ít thấy chủ nhân thu hoạch sau 3 tháng đầu tư, chăm sóc vất vả

Lý giải tình trạng này, nông dân Lê Văn Hạnh (xã Tu Tra, huyện Đơn Dương) buồn bã cho biết: "Thời điểm này cà chua đang mất giá ghê gớm, thê thảm đến nỗi bán không có người mua, cho cũng không ai lấy Chúng tôi đành để bừa ngoài vườn chấp nhận mất trắng còn hơn là thuê nhân công thu hoạch để bán với

giá 300đ/kg, tiền bán không đủ trả công thu hoạch" (Kienthuc.net.vn)

Em hãy đưa ra một vài biện pháp chế biến cà chua giúp bà con mang lại hiệu quả kinh tế cao?

Tình huống 4: Quan sát hình

ảnh:

Tai Bình Thuận, trên các tỉnh lộ

707 thuộc xã Phú Lâm và xã Mương Mán, huyện

Hàm Thuận Nam, thanh long đổ bỏ chất thành đống Còn tại Tiền Giang, nhiều sản phẩm cũng đổ đầy vườn

Em hãy đưa ra một vài biện pháp chế biến thanh long giúp bà

con mang lại hiệu quả kinh tế cao giảm thiệt hại về kinh tế và hạn chế ô nhiễm môi trường

Tình huống 5: Đọc bài báo sau đây:

Nhiều năm nay, người dân xã Võ Miếu, huyện Thanh Sơn (Phú Thọ) phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường nước, không khí và tiếng ồn do Công ty

cổ phần sắn Sơn Sơn - một trong những doanh nghiệp chế biến sắn lớn nhất nhì trên địa bàn tỉnh Phú Thọ gây ra Nhiều người dân sống gần Công ty cổ phần sắn Sơn Sơn cho biết, cứ vào vụ chế biến sắn là bốc mùi hôi thối, làm xú uế cả vùng dân cư Bã sắn và mủ vỏ sắn tươi phân hủy thành các chất độc hại là nguyên nhân gây nên mùi hôi thối.

Từ khi nhà máy đi vào hoạt động đã giải quyết được "đầu ra" cho sản phẩm sắn tươi của hàng trăm hộ dân trên địa bàn huyện Thanh Sơn, đồng thời tạo việc làm cho gần 200 lao động tại địa phương với mức lương từ 3,5 đến 4 triệu đồng/ người/tháng./

Mặc dù đã đầu tư 7 tỷ đồng xây

dựng hệ thống xử lý nước thải đồng bộ

theo công nghệ mới, hiện đại nhằm

hạn chế sự ô nhiễm môi trường nhưng

nhiều năm nay, người dân xã Võ Miếu,

huyện Thanh Sơn (Phú Thọ) vẫn phải

đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi

trường do mùi thối, tiếng ồn của Công

ty Cổ phần sắn Sơn Sơn gây ra

(Tạ Văn Toàn (TTXVN/Vietnam)

Câu 1: Công ty cổ phần sắn Sơn Sơn đã giúp bà con nông dân trên địa bàn huyện Thanh Sơn điều gì?

Câu 2: Tại sao người dân xã Võ Miếu, huyện Thanh Sơn (Phú Thọ) lại bức

xúc về Công ty cổ phần sắn Sơn Sơn?

Câu 3: Em hãy đưa ra một vài giải pháp giúp Công ty cổ phần sắn Sơn Sơn