Trong số đó cần quan tâm bồi dưỡng năng lực điều hành Đội cho đội ngũ BCH Đội từ cấp Chi đội đến Liên đội, bởi đây là lực lượng đại diện cho số đông đội viên, trực tiếp chỉ huy và điều h
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Lịch sử vẻ vang 75 năm hình thành và phát triển của Đội TNTP Hồ Chí Minh đã cho thấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự dìu dắt của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phong trào thiếu nhi Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ cả về bề rộng lẫn chiều sâu Đội TNTP Hồ Chí Minh đã thực sự trở thành nơi hội tụ của thiếu niên nhi đồng, xứng đáng là lực lượng tích cực, góp phần rất lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Như chúng ta đã biết, trong nhà trường phổ thông Giáo dục có vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách học sinh Để giáo dục và phát triển toàn diện nhân cách học sinh thì tất cả các môn học, các hoạt động giáo dục trong nhà trường đều có ý nghĩa và vai trò nhất định, nghĩa là phải giáo dục học sinh trong một môi trường đồng bộ, có sự kết hợp chặt chẽ giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường Trong số đó cần đặc biệt chú ý đến tổ chức Đội, cần có nhận thức đúng đắn về vai trò của hoạt động Đội để đặt nó đúng vị trí và có sự quan tâm đúng mức
Trong trường THCS để hoạt động Đội được triển khai thực sự có hiệu quả thì ngoài vai trò chủ đạo là nhà trường; nòng cốt đi đầu của giáo viên TPT Đội còn có sự tham gia của các lực lượng giáo dục khác như: Đoàn thanh niên, phụ trách chi đội, hội cha mẹ học sinh, đội viên Trong số đó cần quan tâm bồi dưỡng năng lực điều hành Đội cho đội ngũ BCH Đội từ cấp Chi đội đến Liên đội, bởi đây là lực lượng đại diện cho số đông đội viên, trực tiếp chỉ huy và điều hành các hoạt động của Đội, thực hiện tốt mục tiêu giáo dục đội viên trở thành con ngoan trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ
Là một giáo viên Tổng phụ trách Đội, tôi nhận thức được rằng việc lựa chọn đội ngũ Ban chỉ huy Liên – Chi Đội đúng đối tượng và có biện pháp bồi dưỡng kỹ năng phù hợp là chìa khóa để xây dựng Đội vững mạnh Chính vì vậy, tôi đã không ngừng tìm kiếm, xây dựng cho mình những giải pháp thích hợp và
tôi đã thành công trong sáng kiến: “Chỉ huy Đội giỏi - Chìa khóa để xây dựng
tổ chức Đội vững mạnh ”.
Trang 2II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
II.1 Thực trạng và nguyên nhân:
Có thể nói rằng, hoạt động Đội là một trong những hoạt động có ý nghĩa rất lớn, là thành phần hỗ trợ tích cực cùng với nhà trường thực hiện nội dung, mục đích giáo dục; là cầu nối giữa nhà trường, gia đình và xã hội, góp phần thực hiện nguyên lí giáo dục Song trên thực tế thì không phải ở đâu và không phải nhà trường nào cũng quan tâm đúng mức đến hoạt động Đội Qua quá trình tìm hiểu, nghiên cứu, quan sát hoạt động Đội ở một số đơn vị trường học trên địa bàn tôi thấy vẫn còn không ít vấn đề còn tồn tại như: Chưa thực sự hiểu rõ vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác đội trong nhà trường mà chỉ coi công tác Đội đơn giản chỉ là hoạt động theo dõi, ổn định nề nếp Điều này đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục nói chung
Qua thực tế công tác tôi đã tìm ra được những điều cốt lõi trong công tác Đội, xác định được vai trò của BCH Đội (bao gồm BCH các chi đội và BCH Liên đội) trong hoạt động của Đội, tôi đã đặc biệt chú trọng đến công tác bồi dưỡng BCH Đội Nếu không làm tốt công tác này thì công tác Đội khó mà đi đến thành công Bởi vậy, làm tốt công tác bồi dưỡng BCH Đội góp phần xây dựng phong trào hoạt động Đội trong nhà trường sôi nổi, chất lượng, hiệu quả là điều mà tôi luôn hướng tới
II.2 Kết quả của thực trạng:
Tôi tiếp quản công tác Đội từ đơn vị đang công tác vào năm học 2010 –
2011, lúc bấy giờ, Liên đội Nguyễn huệ đứng ở vị trí thứ 4/8 Liên đội toàn quận Với một ngôi trường có bề dày thành tích trong dạy và học, đồng thời, trường lại hội tụ đủ những yếu tố thuận lợi: đóng trên địa bàn trung tâm thành phố, với gần
2000 học sinh và gần 100 giáo viên trẻ trung, nhiệt huyết Tôi đã tự đặt ra câu hỏi: một ngôi trường có nhiều yếu tố tốt như vậy tại sao công tác thiếu nhi lại chưa đạt hiệu quả xứng tầm
Trang 3Trên cơ sở của công tác được bàn giao, tôi đã gần gũi với các em học sinh, đặc biệt là đội ngũ BCH Liên – chi đội và nhận thấy, các em rất nhiệt huyết nhưng yếu về kỹ năng chỉ huy Đội Công tác Đội chỉ tập trung vào khoảng 5/13
em thuộc BCh Liên đội và 5 em đó cũng chĩnh là nhân tố tích cực nhất trong đội hình 41 chi đội trưởng thời điểm lúc bấy giờ và các em đều là học sinh lớp 9 Thực tế nhìn từ kế hoạch phân công công tác Đội trong hồ sơ Liên đội các năm trước đó, tôi nhận thấy các em học sinh giữ vai trò nòng cốt trong Liên đội chính
là các em được bồi dưỡng thường xuyên từ năm học lớp 6 Các đợt tập huấn dành cho BCH Liên đội các em này đều được tham gia và đối với các hoạt động cấp Liên đội các em đều được phân công trực tiếp trong các công việc, đồng hành cùng Tổng phụ trách Đội
Tiến hành thực nghiệm vào đầu năm học 2011 – 2012 về ý nghĩa tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng BCH Đội và hiệu quả của nó đối với chất lượng hoạt động đội
Bước đầu tôi tiến hành khảo sát chất lượng BCH Đội sau khi tổ chức Đại hội chi đội và Đại hội Liên đội về các nội dung sau: Lịch sử Đội TNTP Hồ Chí Minh; nhận thức về tầm quan trọng của công tác thiếu nhi trong trường học; phương pháp tổ chức hội họp; tổ chức điều khiển sinh hoạt đội; tác phong, kỹ năng chỉ huy; thực hiện các kỹ năng đội viên, công tác ghi chép hồ sơ, thông tin báo cáo; kỹ năng xử lí các tình huống về công tác đội
*Số lượng khảo sát: 41 em/41 chi đội
*Kết quả ban đầu cho thấy:
Số em nắm chắc thực hiện đúng chính xác các yêu
cầu
Số em thực hiện các nội dung đạt yêu cầu 8 19.5
Trang 4Trước tình hình đó tôi đã mạnh dạn nghiên cứu tình hình thực tế, sưu tầm tài liệu, lên kế hoạch bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ BCH Đội và tổ chức kịp thời Trong khuôn khổ của đề tài này tôi xin trình một số giải pháp mà
tôi đã thực hiện để lựa chọn và đào tạo đội ngũ “Chỉ huy Đội giỏi ” và xem đó
là “Chìa khóa để xây dựng tổ chức Đội vững mạnh” trong những năm qua
II.3 Các biện pháp quyết vấn đề
- Xây dựng kế hoạch hoạt lựa chọn và bồi dưỡng Ban chỉ huy Liên - chi Đội
- Tham mưu với nhà trường tạo điều kiện về cơ sở vật chất và kinh phí tổ chức hoạt động
- Phối kết hợp với các anh chị phụ trách chi và các ban ngành trong nhà trường trong công tác định hướng lụa chọn chỉ huy Đội
- Thành lập Câu lạc bộ chỉ huy Đội với sự phối hợp của chi đoàn giáo viên, Hội đồng Đội Đoàn phường
- Phối kết hợp với Chi đoàn nhà trường trong việc hợp tác và hỗ trợ các hoạt động Đội để các em có nhiều cơ hội thực hành những kỹ năng cần thiết của người chỉ huy
II.4 Các giải pháp để tổ chức thực hiện:
II.4.1 Giải pháp 1: Lựa chọn đội ngũ BCH chi đội, Liên đội có tố chất chỉ huy
Ngay từ cuộc họp Hội đồng Sư phạm đầu năm học, TPT đưa ra một số định hướng về tiêu chuẩn đối chỉ huy Đội, từ đó tổ chức tập huấn các thầy cô phụ trách chi đội tiến hành tổ chức Đại hội chi Đội đầu năm Trong nhưng nội dung yêu cầu của Đại hội, việc ưu tiên lựa chọn đội ngũ Ban chỉ huy chi đội là nội dung quan trọng nhất vì đây chính là đội ngũ nòng cốt xây dựng chi đội vững mạnh
Việc lựa chọn BCH vừa là quyền lợi vừa là nghĩa vụ của người đội viên song cũng cần phải có hướng tiếp cận đúng và giúp các em lựa chọn chỉ huy sao
Trang 5cho có chất lượng, vừa tạo không khí vui tươi vừa phát huy cao nhất nguyên tắc dân chủ, tự quản của đội viên
*Một số căn cứ để lựa chọn BCH:
- Căn cứ vào điều lệ đội và các chỉ dẫn về công tác tổ chức của đội
- Căn cứ vào yêu cầu chất lượng năng lực cần có của BCH:
+ Học lực đạt Khá, giỏi; hạnh kiểm tốt;
+ Có khả năng tổ chức điều hành các hoạt động của đội;
+ Có hiểu biêt về đội TNTP Hồ Chí Minh;
+ Tác phong nhanh nhẹn, tính tình hòa nhã, thân thiện, cởi mở;
+ Chủ động sáng tạo, yêu thích hoạt động đội
Lựa chọn BCH không chỉ là sự tiếp nhận những cái đã có ở các em mà phải thấy được khả năng phát triển hơn nữa ở các em để rút ngắn khoảng cách giữa cái hiện có và cái cần có Chính vì vậy người giáo viên Tổng phụ trách phải xác định rằng lựa chọn bao giờ cũng đi đôi với bồi dưỡng
II.4.2 Giải pháp 2: Bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ Ban chỉ huy Liên – chi đội:
Đây là công việc rất quan trọng Tùy theo điều kiện, đặc điểm sinh hoạt của từng đơn vị mà Giáo viên tổng phụ trách xác định nội dung bồi dưỡng cho BCH đội nhằm đạt hiệu quả công việc cao nhất
Tại đơn vị tôi công tác hoạt động đội là một phần hữu cơ trong hoạt động chung của nhà trường Được sự quan tâm chỉ đạo và thống nhất của lãnh đạo nhà trường và các lực lượng giáo dục trong nhà trường, Liên đội đã tổ chức triển khai nhiều hoạt động bổ ích và lý thú để các em được tham gia Đây là cơ hội để đội ngũ BCH đội thể hiện năng lực tổ chức cũng như điều hành của mình và cũng là dịp để giáo viên tổng phụ trách quan sát, rút kinh nghiệm và có hướng bồi dưỡng những mặt còn yếu cho đội ngũ BCH
Trang 6Bám sát nội dung sinh hoạt tôi đã triển khai tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đội cho đội ngũ BCH Đội nhằm: Bồi dưỡng nhận thức phương pháp công tác đội; kỹ năng tổ chức điều hành của BCH; tác phong BCH; kỹ năng nghiệp vụ Đội, …
II.4.2.1 Bồi dưỡng nhận thức và phương pháp công tác Đội của BCH:
- Cách ghi chép biên bản, thực hiện các sổ sách của Đội, dự thảo nghị
quyết, báo cáo thi đua, báo cáo tổng kết, thành tích, đăng ký thi đua, biên bản nghị quyết Đại hội Đội, lời điều khiển của chương trình hoạt động Đội dựa vào
kế hoạch của Tổng phụ trách
- Phương pháp tổ chức họp BCH Đội
- Phương pháp xây dựng kế hoạch (theo chủ đề, kế hoạch tháng, kế hoạch thi đua,…)
- Phương pháp tổ chức và điều khiển sinh hoạt Đội, các hoạt động tập thể
- Phương pháp chỉ đạo và tổng kết rút kinh nghiệm
II.4.2.2 Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức điều hành của BCH:
- Các thủ tục nghi lễ của Đội và phương pháp tổ chức (lễ trưởng thành Đội, lễ phát động chủ đề, sinh hoạt Đội )
- Sinh hoạt Đội: Bằng hình thức thi đua sôi nổi hấp dẫn giáo dục Đội viên theo mục tiêu của Đội Sinh hoạt Đội có nhiều hình thức như: sinh hoạt thường kỳ, sinh hoạt truyền thống, sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt vui chơi có thể bồi dưỡng các kỹ năng như:
+ Cách tập hợp điều khiển buổi sinh hoạt Đội
+ Cách điều khiển, tổ chức và hướng dẫn sao cho chi đội, Liên đội thực hiện tốt nội dung chương trình đề ra
+ Cách hướng dẫn đơn vị hoạt động vui chơi, văn nghệ tập thể
+ Cách nhận xét, đánh giá
Trang 7- Đại hội Đội: Là cuộc sinh hoạt Đội nhằm phát huy quyền dân chủ, tự quản để lựa chọn BCH và xây dựng nghị quyết của Đội Đại hội Đội tiến hành mỗi năm một lần đối với Liên đội cũng như Chi đội Cần bồi dưỡng về các nội dung:
+ Điều khiển nghi lễ thủ tục: tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu, chào cờ, giới thiệu chủ tịch Đoàn điều khiển Đại hội
+ Điều khiển Đại hội: (viết báo cáo tổng kết và phương hướng công tác Đội, hướng dẫn Đội viên thảo luận, bầu BCH Đội, thông qua nghị quyết Đại hội)
+ Tổ chức các hoạt động chào mừng (Trống, văn nghệ,…)
- Hoạt động lớn của Đội: Là những nội dung sinh hoạt mang màu sắc của Đội, được diễn ra trong thời gian dài như: Phát động chủ đề, hoạt động thi đua xây dựng tập thể tự quản,
Với mục đích tập hợp Đội viên, tạo phong trào thi đua cho Đội viên rèn luyện theo chủ đề, có thể bồi dưỡng những nội dung sau:
+ Công tác chuẩn bị cho hoạt động: Họp BCH, định hướng nội dung và
cơ sở vật chất phục vụ hoạt động, phổ biến nội dung hoạt động, phân công nhiệm vụ tới từng thành viên trong BCH
+ Tổ chức hoạt động: Theo nội dung đã thống nhất, biết lựa chọn các hình thức cho phù hợp với nội dung, biết huy động và phối hợp các Đội viên nòng cốt để tổ chức tốt hoạt động Trong hoạt động, có kiểm tra đánh giá
+ Sơ kết, tổng kết nội dung hoạt động: Đánh giá rút kinh nghiệm việc tổ chức điều hành các hoạt động, kết quả hoạt động
II.4.2.3 Bồi dưỡng tác phong BCH:
- Bồi dưỡng theo nhiệm vụ chuyên môn được phân công: Giúp các em
thạo việc, có bản lĩnh trong giao tiếp và phối hợp hoạt động với những thành viên khác
Trang 8- Bồi dưỡng khả năng tổ chức và quản lý một cách toàn diện, khoa học.
- Bồi dưỡng BCH trở thành những cán bộ Đội mẫu mực, có kỹ năng nghiệp vụ, có uy tín trong tập thể
II.4.2.4 Bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội:
- Bồi dưỡng những kĩ năng cần có của người đội viên: Hát quốc ca, đội
ca, hô đáp khẩu hiệu đội, chào kiểu đội viên; các động tác cá nhân tại chỗ và di động; Tháo thắt khăn quàng; cầm cờ, giương cờ, vác cờ; đánh trống đội, đội hình đội ngũ,… Tập hát, múa một số bài hát truyền thống của Đội; Tổ chức trò chơi tập thể
- Nghi thức và phương pháp hướng dẫn nghi thức
- Các phương pháp tổ chức trò chơi, dạy hát, dạy múa, tổ chức trại, hoạt động xã hội, tham quan
- Các bài hát, điệu múa, trò chơi
Khi bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội cần chú ý các loại hình cho phù hợp như:
- Tập luyện cho Đội nòng cốt
- Thực hiện tập luyện chung
- Tổ chức kiểm tra nghiệp vụ bằng hội thi
II.4.2.5 Bồi dưỡng công tác kiểm tra, đánh giá:
Đây là công việc không kém phần quan trọng Kiểm tra đánh giá chính xác, khách quan, công bằng sẽ thúc đẩy, nâng cao chất lượng các đợt hoặc nội dung sinh hoạt Công tác này cần tiến hành sau mỗi đợt hoặc nội dung sinh
II.4.2.6 Bồi dưỡng kĩ năng sống cho các em như: Phòng chống đuối
nước, xử lí tai nạn thương tích thông thường, băng bó vết thương, thực hành trại,
…
Tóm lại: Nội dung bồi dưỡng chỉ huy nhằm giúp các em thạo việc, biết tổ chức hoạt động theo nhiệm vụ chuyên môn được phân công, có khả năng tổ
Trang 9chức quản lý hoạt động Đội một cách toàn diện, khoa học và có bản lĩnh trong giao tiếp để trở thành một cán bộ mẫu mực có năng lực, uy tín
II.5 Phương pháp bồi dưỡng Ban chỉ huy:
II.5 1 Phương pháp mở lớp (Học tập trung)
Bản thân tôi đã biên soạn các nội dung bồi dưỡng và mở lớp bồi dưỡng hai tháng một lần Tất cả nội dung bồi dưỡng đều được phê duyệt đầy đủ
Qua các bài học các em được thực hành, luyện tập và được kiểm tra, đánh giá Bồi dưỡng theo hình thức mở lớp giúp các em tiếp thu kiến thức có hệ thống, bài bản và sâu sắc, các em được trang bị những kiến thức cơ bản, những
lý luận chung cho thực tế hoạt động đội
Mở lớp là phương pháp phổ biến và có tác dụng rất lớn Không khí học tập sôi nổi, thân thiện, các em làm việc tích cực dưới sự hướng dẫn của TPT Đội
là những ưu điểm mà phương pháp này mang lại Đây là phương pháp thông dụng, dễ thực hiện mà hiệu quả mang lại thật đáng bất ngờ
II.5 2 Phương pháp bồi dưỡng qua thực tế:
Bồi dưỡng qua công tác thực tế đòi hỏi Tổng phụ trách phải giúp các em biết vận dụng kiến thức đã được hướng dẫn vào thực tiễn hoạt động đội Do vậy cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Tổng phụ trách với phụ trách các chi Đội, kết hợp giữa công tác bồi dưỡng của phụ trách với tự bồi dưỡng của BCH
- Những buổi tổ chức điều hành sinh hoạt tại chi đội sẽ giúp cho các em tự hoàn thiện và nâng cao kiến thức kĩ năng đã được học Trong quá trình đó các
em sẽ bộc lộ những ưu, nhược điểm từ đó bồi dưỡng thêm để các em khắc sâu hơn, có kế hoạch làm việc tốt hơn
- Một buổi đi dự đại hội chi đội mẫu cũng giúp các em học được cách tổ chức một đại hội chi đội, biết được vai trò, nhiệm vụ của người cán bộ đội trong việc điều hành đại hội
Trang 10II.5 3 Bồi dưỡng qua các cuộc họp Ban chỉ huy:
Duy trì họp theo lịch quy định Các cuộc họp phải đảm bảo việc kiểm tra, đánh giá hoạt động, kế hoạch, nhiệm vụ thời gian tới; phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên BCH; lắng nghe các ý kiến đánh giá và ý kiến đóng góp của các em Qua đó giáo viên TPT có những bổ sung, điều chỉnh kịp thời
Nói tóm lại, tất cả nội dung bồi dưỡng Ban chỉ huy nhằm giúp các em thạo việc, biết tổ chức hoạt động theo nhiệm vụ chuyên môn được phân công, có khả năng tổ chức quản lý hoạt động Đội một cách toàn diện, khoa học và có bản lĩnh trong giao tiếp để trở thành một cán bộ mẫu mực có năng lực, uy tín, là tấm gương sáng cho các đội viên khác noi theo
III KẾT THÚC VẤN ĐỀ:
III.1 Kết quả đạt được
Sau khi BCH chi Đội được bồi dưỡng về kỹ năng công tác Đội, qua những hoạt động cụ thể, qua sự đánh giá kết quả của từng đợt được rút kinh nghiệm các em đã từng bước nâng cao khả năng điều hành hoạt động Đội, nhanh nhẹn hơn, chủ động hơn, có nhiều sáng tạo hơn, đặc biệt là có trách nhiệm, hoàn thành tốt công việc được giao giúp cho hoạt động của Liên Đội được nâng cao
rõ rệt và ngày một phát triển
Sau một thời gian nghiên cứu, áp dụng một số phương pháp bồi dưỡng BCH Đội tôi đã gặt hái được nhiều kết quả rất đáng khích lệ
Vào thời điểm cuối năm học 2011 - 2012 tôi đã điều tra gần 500 Đội viên khối 9 của Liên Đội và thấy rằng:
- 100% đội viên đã có hiểu biết cơ bản về Đội TNTP Hồ Chí Minh, có ý thức thực hiện tốt và tham gia đầy đủ, có chất lượng các hoạt động Đội qua sự hướng dẫn, điều hành của BCH chi Đội
