Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trong những yếu tố giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu sản xuất kinh doanh

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trong những yếu tố giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu sản xuất kinh doanhBài tiểu luận với đề tài Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trong những yếu tố giúp doanh Bài tiểu luận với đề tài Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trong những yếu tố giúp doanh Bài tiểu luận với đề tài Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trong những yếu tố giúp doanh

L I M U

Trong các y u t đ u vào c a s n xu t thì con ng i là y u t trung tâm quy t đ nh đ n s thành công hay th t b i c a doanh nghi p trên th ng tr ng Ngày nay khi khoa h c k thu t có nh ng ti n b v t b c, công ngh s n xu t thay đ i nhanh chóng thì yêu c u v ngu n nhân l c có ch t l ng cao ngày càng b c thi t h n Chính vì v y công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

là m t vi c làm h t s c c n thi t nh m nâng cao ch t l ng lao đ ng và phát tri n tài nguyên nhân s , đ m b o kh n ng c nh tranh lâu dài và b n v ng cho doanh nghi p

Nh n th c đ c đi u đó em ch n đ tài: " ào t o và phát tri n ngu n nhân

l c là m t trong nh ng m c y u t giúp doanh nghi p đ t đ c m c tiêu s n

C H NG I: M T S V N CHUNG V ÀO T O – PHÁT TRI N

I M t s v n đ c b n v đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

1 Khái ni m, vai trò c a công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c 1.1 Khái ni m chung v đào t o và phát tri n nguông nhân l c

ào t o ngu n nhân l c đ c hi u là quá trình gi ng d y, h ng d n nh m nâng cao trình đ chuyên môn tay ngh , k n ng c a ng i lao đ ng đ th c hi n

có hi u qu h n ch c n ng nhi m v c a mình đáp ng đ c công vi c hi n hành

Phát tri n ngu n nhân l c đ c hiêu là quá trình h c tap v t ra kh i ph m

vi công vi c c a ng i lao đ ng nh m nâng cao kh n ng và trình đ ngh nghi p

c a ng i lao đ ng, m ra cho h nh ng công vi c m i đáp ng nh ng thay đ i

c a c c u t ch c,nh ng đ nh h ng trong t ng lai c a t ch c

Nh v y đào t o và phát tri n ngu n nhân l c là hai n i dung c b n trong

v n đ hu n luy n,nâng cao trình đ ngh nghi p cho ng i lao đ ng

Chúng ta có th nh n ra đi m t ng đ ng gi a đ o t o và phát tri n ngu n nhân l c là chúng đ u có các ph ng pháp s d ng nh m tác đ ng lên quá trình

h c t p đ nâng cao b i d ng ki n th ccho ng i lao đ ng.Tuy nhiên đào t o có

đ nh h ng vào công vi c hi n t i,chú tr ng vào công vi c hi n th i c a ng i lao

đ ng giúp ng i lao đ ng nâng cao các k n ng c n thi t đ th c hi n t t công vi c

hi n t i

Còn phát tri n ngu n nhân l c chú tr ng công vi c trong t ng lai khi c c u

t ch c thay đ i đòi h i h c n có nh ng ki n th c,k n ng m i theo yêu c u c a công vi c Và công tác phát tri n ngu n nhân l c s giúp các cá nhân chu n b s n sang các ki n th c, k n ng c n thi t đó

1.2 Vai trò c a công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

ào t o và phát tri n ngu n nhân l c đóng vai trò quan tr ng trong s t n t i

và phát tri n c a doanh nghi p.Nh chúng ta đã bi t v n là giá tr mang l i l i ích kinh t c a doanh nghi p, là nhân t quy t đ nh đ n s thành b i c a doanh nghi p

V n đ c bi u hi n d i nhi u dang khác nhau : nh v n hi n v t ,v n tài chính ti n t , v n ngu n nhân l c… Trong đó v n ngu n nhân l c đóng vai trò quan tr ng nh t b i vì nó chính là nhân t qu n ly tr c ti p chi ph i tác đ ng t i b máy c a doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu hay không, là nhân t t o nên th

c nh tranh hàng đ u c a doanh nghi p

V n nhân l c chúng ta có th hi u m t cách đ n gi n là v n v con ng i ngu n v n này mang l i l i ích kinh t cho doanh nghi p chính là giá tr s c lao

đ ng c a nó

Giá tr s c lao đ ng này đ c đánh giá cao hay th p ph thu c vào trình đ lành ngh , hi u qu th c hi n công vi c c a ng i lao đ ng

có đ c trình đ lành ngh cao đáp ng đ c yêu c u c a công vi c, c a

t ch c thì bu c ng i lao đ ng ph i nâng cao đ c các ki n th c, k n ng c n đ t

đ c

V i quá trình phát tri n chóng m t hi n nay c a th gi i nói chung và Vi t Nam noi riêng thì công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c l i càng tr nên quan tr ng, c n đ c quan tâm h n r t nhi u B i l ch có th m i đ m b o cho doanh nghi p thích ng k p th i, nh y bén trên th ng tr ng, đông th i nâng cao

v th c nh tranh c a doanh nghi p v i các đ i th c nh tranh khác, đ ng v ng

tr c nh ng bi n đ ng thay đ i nhanh chóng c a n n kinh t

Nh v y đào t o và phát tri n ngu n nhân l c là m t trong nh ng y u tô c

b n góp ph n giúp doanh nghi p đ t đ c nh ng m c tiêu s n xu t kinh doanh

2 M t s nguyên t c và yêu c u đ i v i công tác đào t o/phát tri n ngu n nhân l c

2.1 Nguyên t c đào t o/phát tri n ngu n nhân l c

V i m i quá trình đào t o/phát tri n ch di n ra d i m i hình th c nào đ u

là các quá trình gi ng d y và h c t p, do đó dù d i b t k hình th c đào t o/phát tri n nào c ng c n l u ý, tuân th nguyên t c c b n sau đây:

- Kích thích: Khi b t đ u m t qúa trình đào t o/phát tri n nên cung c p cho các h c viên các ki n th c chung v v n đ s h c và ch cho h c viên th y đ c

l i tích c a khoá h c đ i v i vi c th c hi n các m c tiêu c a doanh nghi p và m c tiêu c a các cá nhân nh th nào Nh ng m c tiêu này có th là nâng cao ch t

l ng th c hi n công vi c ho c chu n b các yêu c u c a công vi c trong t ng lai

s p t i i u này kích thích cho h c viên có đ ng c rõ rang trong h c t p, hi u

đ c s quan tr ng c a v n đ đ c h c, t o cho h c viên ch đ ng trong công tác đào t o/ phát tri n

- Cung c p thông tin ph n h i: Thông tin ph n h i trong quá trình đào t o s

giúp h c viên gi m b t h i h p, lo l ng và bi t cách làm gì đ nâng cao k t qu đào

t o Cung c p thông tin ph n h i còn đ c coi là m t ph n c a ch ng trình đào

t o đ i v i ph ng pháp đào t o t i n i làm vi c

- T ch c: Cách th c t ch c khoá đào t o c ng nh h ng r t quan tr ng

đ n ch t l ng và hi u qu đào t o N i dung này s nói rõ ph n d i đây

- Tham gia: đ t đ c k t qu t t, h c viên c n ph i tham gia tích c c, ch

đ ng vào quá trình đào t o T ch c các cu c h i th o, th o lu n nhóm, trình bày

tr c các h c viên khác, các cu c thi gi a các nhóm… là các hình th c thu hút h c viên tham d có hi u qu cao

2.2 Yêu c u đ i v i công tác đào t o và phát tri n nhân s :

ào t o và phát tri n nhân s th c ch t là m t ho t đ ng đ u t nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Song ho t đ ng này đòi h i nhi u chi phí, th i gian và công s c Cho nên vi c đào t o và phát tri n nhân s ph i có k ho ch, có tr ng đi m, không th th c hi n m t cách tràn lan, không có k ho ch, ph ng pháp B i v y vi c đào t o và phát tri n nhân s doanh nghi pc n đ m b o các yêu c u sau:

- K ho ch s n xu t kinh doanh cho bi t nh ng m c tiêu doanh nghi p c n

đ t t i nh : Nâng cao doanh thu, l i nhu n; gi m thi u chi phí và giá thành s n

ph m; t ng th ph n chi m l nh… đ t đ c nh ng m c tiêu đó doanh nghi p

ph i s d ng và k t h p m t cách có hi u qu ba nhân t : v n, c s v t ch t k thu t và lao đ ng K ho ch nhân s giúp doanh nghi p n m đ c tình hình lao

đ ng m t cách chi ti t v s l ng, ch t l ng lao đ ng hi n t i, t đó có th l ng hoá đ c nhu c u v s l ng c ng nh ch t l ng lao đ ng, c c u ngành ngh và trình đ chuyên môn s bi n đ ng trong t ng lai Trên c s đó đ ra các gi i pháp nh m đáp ng nhu c u v nhân s ph c v cho các m c tiêu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p M t trong nh ng gi i pháp đó là đào t o và phát tri n nhân s

xây d ng đ c k ho ch đào t o và phát tri n nhân s c n thu th p m t

s ch tiêu v : s l ng ng i đ c c đi đào t o, chi phí và th i gian đào t o,

ch ng trình đào t o, m c tiêu đào t o, ch t l ng lao đ ng c n đ t đ c sau đào

th i gian, nhân s đào t o sao cho phù h p v i nhu c u th c t c a ho t đ ng s n

xu t kinh doanh, kh n ng tài chính c a doanh nghi p l a ch n các n i dung đào

t o, ph ng pháp đào t o và hình th c đào t o cho thích h p

Kh n ng v tài chính là d tính chi phí đào t o phát tri n ph i n m trong khuôn kh qu đào t o c a doanh nghi p mình Kh thi v tài chính còn th hi n

vi c d tính chi phí cho m t ch ng trình đào t o trong m i quan h v i t m quan

tr ng c a các m c tiêu và l i ích c a ch ng trình đào t o đó Tài chính cho đào

t o và phát tri n nhân s g m các kho n nh : tr l ng cho giáo viên và nh ng

ng i c ng tác, chi phí cho trang b h c t p…

Kh thi v th i gian là s tính, s p x p th i gian cho đào t o ph i h p lý v a

đ m b o ch t l ng c a đào t o v a đ m b o s ho t đ ng n đ nh c a doanh nghi p

Kh thi v nhân s là d tính s h c viên, đ i t ng đi h c mà không làm

nh h ng đ n ho t đ ng bình th ng c a doanh nghi p đ m b o tính kh thi

v nhân s c n đ m b o các yêu c u sau:

+ T l h c viên đ c c đi h c chi đ c chi n m t t l nh t đ nh trong

t ng s nhân viên c a doanh nghi p, đ m b o tính h p lý và không làm xáo tr n

ho t đ ng bình th ng c a t ch c

+ Nh ng ng i đ c c đi đào t o b i d ng ph i đ c đánh giá n ng l c

tr c khoá h c đ xem h c có kh n ng ti p nh n đ c n i dung c a ch ng trình đào t o hay không

II Các b c c n làm khi xây d ng m t ch ng trình đào t o/ phát tri n ngu n nhân l c

1 Xác đ nh nhu c u đào t o

Chúng ta c n hi u đ c r ng đ có th xâ d ng đ c m t ch ng trình đào

t o/phát tri n ngu n nhân l cđúng đ n, h p lý thì đi u quan tr ng đ u tiên là ph i xác đ nh đ c nhu c u đào t o/phát tri n ngu n nhân l c c a doanh nghi p, có ngh a là tu thu c vào nh ng m c tiêu, chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p trong t ng th i đi m, t ng th i k mà doanh nghi p xác đ nh nhu c u đào t o/ phát tri n m t cách chính xáccó hi u qu t i u nh t

làm đ c đi u này doanh nghi p có th xác đ nh nhu c u đào t o/ phát tri n d a trên các c n c , ch tiêu sau đây:

- Nhu c u v ngu n nhân l c trong t ng lai:

D a trên c s m c tiêu, chi n l c đ ra c a doanh nghi p trong t ng lai

mà doanh nghi p s xác đ nh nh ng yêu c u v s l ng, ch t l ng lao đ ng c n

có các b ph n c a t ch c đ th c hi n đ c các m c tiêu chi n l c đó t

đó doanh nghi p s xác đ nh đ c tình tr ng lao đ ng hi n có v i nh ng đòi h i v

lao đ ng trong t ng lai mà rút ra đ c nh ng đi m c n kh c ph c, b sung thêm

v ngu n nhân l c hi n có Trên c s đó s xây d ng ch ng trình đào t o/ phát tri n m t cách có hi u qu nh t

- M t s ch tiêu th ng kê v lao đ ng c a doanh nghi p

Doanh nghi p có th xác đ nh đ c nhu c u đào t o/ phát tri n ngu n nhân

l c thông qua vi c thu th p s li u th ng kê v hành vi ng i lao đ ng nh : m c đ

s n ph m h ng, n ng su t lao đ ng bình quân, s tai n n lao đ ng, doanh thu, chi phí, l i nhu n c a doanh nghi p đ t đó so sánh v i các ch tiêu đ ra c n đ t đ c

t đó s rút ra đ c nh ng m t còn t n t i, y u kém c n ph i có bi n pháp kh c

ph c, ng n ng a ây s là c s đ cho doanh nghi p đ ra nhu c u đào t o/phát tri n ngu n nhân l c trong th i gian t i

-Các ch tiêu v : s l ng, ch t l ng s n ph m, th i gian làm vi c, th i

gian hao phí c a ng i lao đ ng trong t ng lai D a trên nh ng tiêu chí trong

t ng lai c n đ t đ c c a doanh nghi p đ ra v i ch t l ng làm vi c c a ng i lao đ ng mà doanh nghi p s xác đ nh rõ rang c th nh ng nhu c u c a ngu n nhân l c c n có đ t đ c đ hoàn thành đ c nh ng yêu c u m c tiêu trong chi n

l c c a doanh nghi p trong t ng lai

- Nh ng mong mu n, nguy n v ng c a ng i lao đ ng là nh ng ng i tr c

ti p tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh Vì v y đ quá trình s n xu t kinh doanh có hi u qu thì doanh nghi p c ng c n ph i chú tr ng v nh ng mong mu n nguy n v ng này c a ng i lao đ ng t đó có th có nh ng đ nh h ng đào t o/ phát tri n ngu n nhân l c phù h p v i t ng cá nhân ng i lao đ ng Có nh v y vông tác đào t o/phát tri n ngu n nhân l c m i đem l i hi u qu cao cho c ng i lao đ ng và c doanh nghi p Có th thông qua nh ng ph ng pháp đi u tra c b n

nh ph ng v n, phi u đi u tra, b ng câu h i đ c phát r ng rãi cho nh ng ng i lao đ ng doanh nghi p s n m b tg đ c nh ng mong mu n nguy n v ng c a cán

b nhân viên đ đ a ra nh ng quy t đ nh, nh ng đ nh h ng có hi u qu làm c s

quan tr ng cho vi c xác đ nh nhu c u đào t o/ phát tri n ngu n nhân l c tr c m t

c ng nh trong t ng lai c a doanh nghi p

2 Xác đ nh m c tiêu c th c a ch ng trình đào t o và phát tri n

Mu n xây d ng m t ch ng trình đào t o và phát tri n ngu n nhân l c phù

h p đem l i hi u qu cao, doanh nghi p ph i xác đ nh đ c rõ rang m c tiêu c th

mà ng i lao đ ng c n đ t đ c sau khoá h c nh : n ng l c, trình đ tay ngh …

T đó doanh nghi p s xác đ nh đ c đ i t ng đào t o/ phát tri n, ph ng pháp đào t o/ phát tri n cho ng i lao đ ng nh m xây d ng ch ng trình đào t o/ phát tri n có hi u qu nh t

3 Xác đ nh đ i t ng đào t o và phát tri n ngu n nhân l c:

V i vi c xác đ nh đúng đ i t ng đ đào t o/ phát tri n nh h ng r t l n

đ n k t qu c a quá trình đào t o/ phát tri n và nh h ng tr c ti p đ n nh ng m c tiêu đã đ ra c a doanh nghi p Chúng ta th y r ng n u ng i đ c l a ch n đ đào

t o và phát tri n có các ph m ch t c n thi t phù h p v i v trí công vi c hi n t i,

t ng lai mà h nh n sau này chi n l c đào t o/ phát tri n s phát huy đ c hi u

qu cao, còn n u ng i đ c l a ch n đào t o/ phát tri n không chính xác s d n

đ n tình tr ng l ng phí th i gian, chi phí mà hi u qu mang l i không nh mong

mu n

Vì v y vi c xác đ nh ai là ng i phù h p v i khoá h c này s nh h ng r t

l n đ n hi u qu c a ch ng trình đào t o/ phát tri n và v n đ này s là m t trong

nh ng y u t quan tr ng giúp doanh nghi p l a ch n đ c ng i đào t o/ phát tri n

m t cách chính xác, có hi u qu

4 Xác đ nh ph ng pháp đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

Chúng ta hi u r ng v i m t doanh nghi p ngu n nhân l c có th đ c chia làm hai b ph n sau:

+ Công nhân, nhân viên k thu t

+ Các nhà qu n lý, các chuyên gia, cùng các cán b qu n tr khác

Vì v y mà b ph n có nh ng ch c n ng, nét đ c tr ng và m c đ đòi h i trong quá trình làm vi c là khác nhau Do đó n i dung, ph ng pháp đào t o/ phát tri n c ng khác nhau Chính vì l đó đào t o/ phát tri n trong doanh nghi p đ c chia làm hai b ph n: ào t o n ng l c chuyên môn k thu t và đào t o ngu n l c

qu n tr , m i b ph n l i có ph ng pháp đào t o khác nhau

4.1 ào t o và phát tri n n ng l c chuyên môn k thu t

ào t o/ phát tri n n ng l c chuyên môn k thu t là quá trình gi ng d y nâng cao nh ng k n ng c b n và c n thi t cho ng i lao đ ng đ th c hi n có hi u qu công vi c c a mình ào t o/ phát tri n n ng l c chuyên môn k thu t ngày càng

có vai trò quan trong trong doanh nghi p khi mà hi n nay khoa h c k thu t ngày càng ti n b và nó đòi h i ng i lao đ ng đ c đào t o đ thích ng k p th i v i

nh p phát tri n đó M t khác nhu c u đào t o c a xã h i c ng ngày càng nâng lên kéo theo nhi u s n ph m m i đ c ra đ i tho mãn nhu c u xã h i c ng làm t ng nhu c u đào t o/ phát tri n ngu n nhân l c k thu t cho ng i lao đ ng

Vi c đào t o/ phát tri n n ng l c k thu t bao g m các ph ng pháp sau:

- Ph ng pháp kèm c p, h ng d n t i ch :

ào t o t i ch hay đào t o ngay trong lúc làm vi c không xa l gì t i Vi t nam mà chúng ta th ng g i nôm na là "kèm c p" Công nhân đ c phân công làm

vi cchung v i m t ng i th có kinh nghi m h n Công nhân này v a đ c h c

v a làm b ng cách quan sát, nghe nh ng l i ch d n và làm theo Ph ng pháp này

ch có k t qu n u có đ 3 đi u ki n sau đây:

+ Ph ng pháp này đòi h i n l c c a c c p trên l n c p d i

+ C p trên ch u trách nhi m t o m t b u không khí tin t ng

+ C p trên ph i là m t ng i bi t l ng nghe

- ào t o h c ngh :

ây là m t ph ng pháp ph i h p gi a l p h c lý thuy t v i ph ng pháp đào t o t i ch đã đ c nêu trên ph ng pháp này ch y u áp d ng v i các ngh

th công ho c đ i v i các ngh c n ph i khéo tay, chân nh th n , th c khí, th

đi n… Th i gian hu n luy n có th t 1-6 n m tu theo t ng lo i ngh Thông

th ng t i các n c tiên ti n h c viên nh n đ c ti n l ng b ng m t n a công nhân chính th c và sau đó đ c nâng lên 95% vào lúc g n k t thúc th i gian h c ngh Hu n luy n viên th ng là các công nhân có tay ngh cao, đ c bi t là công nhân gi i đã v h u

- Ph ng pháp s d ng d ng c mô ph ng:

Các d ng c mô ph ng là các d ng c thu c đ m i lo i mô ph ng gi ng h t

nh trong th c t D ng c có th đ n gi n là các mô hình gi y cho t i các d ng c

đ c computer hoá Các chuyên viên đào t o và phát tri n th ng chu n b các

qu y bán hang, các xe h i và máy bay mô ph ng đ h c viên th c t p Ph ng pháp này tuy không có u đi m h n ph ng pháp đào t o t i ch nh ng trong m t vài tr ng h p, nó có u đi m h n vì b t t n kém và b t nguy hi m h n Ng i ta

th ng s d ng ph ng pháp này đ đào t o phi công

- ào t o xa n i làm vi c:

Ph ng pháp này g n gi ng nh ph ng pháp s d ng d ng c mô ph ng,

nh ng khác ch các d ng c g n nh gi ng h t máy móc t i n i đang s n xu t Máy móc thi t b th ng đ c đ t hành lang hay t i m t phòng riêng bi t cách

xa n i làm vi c u đi m c a ph ng pháp này so v i ph ng pháp đào t o t i ch

ch công nhân h c vi c không làm giám đo n hay trì tr dây chuy n s n xu t Ngoài ra có nh ng lo i máy móc mà công nhân m i h c vi c đ ng máy có th gây nguy hi m ho c phá ho i c s v t ch t Thông th ng các hu n luy n viên là các công nhân dày d n kinh nghi m, đ c bi t là công nhân có tay ngh cao đã v h u

đ c m i l i hu n luy n l p th tr

4.2 ào t o và phát tri n n ng l c qu n tr

Là quá trình đào t o nh m nâng cao kh n ng qu n tr , làm thay đ i quan

đi m hành vi theo h ng đi lên cho các nhà qu n tr

Sau đây là m t s ph ng pháp đào t o / phát tri n n ng l c qu n tr :

- Ph ng pháp gi y kèm: