Tài liệu hướng dẫn trồng rau thuỷ canh

Thủy canh là kỹ thuật trồng cây trong dung dịch dinh dưỡng, thường được định nghĩa như là “trồng cây trong nước” hoặc “trồng cây không cần đất”. Bí quyết của kỹ thuật này là cung cấp đầy đủ và đúng lúc các nguyên tố khoáng cần thiết cho cây trồng để cây trồng có thể phát triển xanh tốt. Bằng phương pháp thủy canh, rau quả được cung cấp đủ dinh dưỡng cần thiết, cách ly với nguồn sâu bệnh, phân thuốc, nước ô nhiễm, tránh được các vi sinh vật gây bệnh và các độc tố có trong đất. Các loại rauquả thích hợp với môi trường thủy canh như xà lách, cải xanh, cải ngọt, rau quế, rau muống, cà chua, ớt,... Hệ thống trồng rau thủy canh là một giải pháp sản xuất rau sạch “thông minh”. Rau trồng bằng nước được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng theo tiêu chuẩn quốc tế, không ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng. Ngoài ra, sản phẩm được thiết kế linh động với nhiều ưu điểm, có thể tháo lắp và dễ dàng di chuyển với nhiều mô hình từ quy mô hộ gia đình đến quy mô sản xuất lớn.

HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT TRỒNG RAU THỦY CANH

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TIỀN GIANG

TRUNG TÂM THÔNG TIN VÀ THỐNG KÊ

KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

Tiền Giang, 11/2017

1 Giới thiệu về kỹ thuật thủy canh

Thủy canh là kỹ thuật trồng cây trong dung dịch dinh dưỡng, thường được định nghĩa như là “trồng cây trong nước” hoặc

“trồng cây không cần đất” Bí quyết của kỹ thuật này là cung cấp đầy đủ và đúng lúc các nguyên tố khoáng cần thiết cho cây trồng để cây trồng có thể phát triển xanh tốt

Bằng phương pháp thủy canh, rau quả được cung cấp đủ dinh dưỡng cần thiết, cách ly với nguồn sâu bệnh, phân thuốc, nước ô nhiễm, tránh được các vi sinh vật gây bệnh và các độc

tố có trong đất Các loại rau/quả thích hợp với môi trường thủy canh như xà lách, cải xanh, cải ngọt, rau quế, rau muống, cà chua, ớt,

Hệ thống trồng rau thủy canh là một giải pháp sản xuất rau sạch “thông minh” Rau trồng bằng nước được bổ sung đầy

đủ dinh dưỡng theo tiêu chuẩn quốc tế, không ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng Ngoài ra, sản phẩm được thiết

kế linh động với nhiều ưu điểm, có thể tháo lắp và dễ dàng di chuyển với nhiều mô hình từ quy mô hộ gia đình đến quy mô sản xuất lớn

2 Phân loại các hệ thống thủy canh

Gồm 2 loại chính:

- Hệ thống thủy canh tĩnh: đây là hệ thống mà trong quá trình trồng cây, dung dịch dinh dưỡng không chuyển động Hệ thống này có ưu điểm là giá thành thấp nhưng hạn chế là thường thiếu ôxy và dễ sinh ra chua dung dịch, gây ngộ độc cho cây

- Hệ thống thủy canh động: đây là loại hệ thống mà trong quá

trình trồng cây, dung dịch dinh dưỡng có sự chuyển động; chi phí cao hơn nhưng cây trồng không bị thiếu ôxy

3 Hướng dẫn kỹ thuật trồng rau thủy canh (sử dụng hệ thống thủy canh động)

3.1 Một số yêu cầu khi thực hiện trồng thủy canh

- Hệ thống thủy canh bao gồm các bộ phận chính như sau: + Các ống nhựa/chậu trồng chuyên dụng dùng cho thủy canh

(hoặc có thể sử dụng ống nước PVC), trên thân ống có đục các

lỗ để đặt các rọ nhựa trồng cây

+ Rọ nhựa

+ Giá đỡ/kệ đỡ bằng sắt để đặt các ống trồng thủy canh

+ 1 bồn/thùng chứa dung dịch dinh dưỡng (dung tích tùy

theo kích thước của giàn thủy canh được thiết kế).

+ Máy bơm

Mô hình trồng rau thủy canh

+ Timer hẹn giờ,

Nguyên tắc: các ống/chậu trồng cây chuyên dụng được kết nối trong hệ thống đảm bảo điều kiện sao cho dung dịch dinh dưỡng từ thùng chứa sẽ chảy dọc theo suốt chiều dài của các ống trồng đến từng rọ cây trong hệ thống trước khi hồi lưu trở lại thùng chứa Hệ thống đóng mở tự động qua timer được nối giữa máy bơm và hệ thống dẫn nước, có tác dụng điều chỉnh thời gian và số lần bơm nước trong ngày

- Dung dịch thủy canh

- Hạt giống

- Giá thể ươm hạt

- Nước: sử dụng nước có pH trong khoảng 6-7

3.2 Quy trình trồng rau thủy canh

Bước 1: Ươm hạt giống, chuẩn bị cây con

- Một số lưu ý:

+ Chọn các hạt giống của các công ty có uy tín trên thị trường

để đảm bảo tỷ lệ hạt nảy mầm cao

+ Sử dụng giá thể hữu cơ để gieo hạt các loại rau nhằm hạn chế một số mầm bệnh

- Phương pháp thực hiện:

+ Cho giá thể vào các rọ nhựa hoặc khay xốp

+ Gieo hạt giống trực tiếp vào các rọ nhựa hoặc gieo vào các

khay xốp đã chứa giá thể (khoảng 4-5 hạt giống/rọ nhựa).

+ Để các rọ/khay xốp đã gieo hạt vào chỗ mát và tưới phun sương hàng ngày đến khi hạt giống nảy mầm, bén rễ, lên lá non

Sau khi hạt nảy mầm, đem cây con ra nắng nhẹ cho quen với

điều kiện bên ngoài

Bước 2: Đặt rọ cây con lên ống trồng thủy canh, vận hành

hệ thống thủy canh, trồng và chăm sóc

- Đặt rọ cây con lên ống trồng thủy canh:

+ Các giống rau ăn lá: sau khi gieo 7-10 ngày thì có thể đem

ra trồng Các giống rau ăn quả: sau khi gieo khoảng 20 ngày thì

có thể đem trồng

+ Cho rọ cây con vào hết các lỗ trên ống trồng (đối với rau

ăn lá) hoặc trồng cây con vào các chậu trồng (đối với rau ăn quả).

- Vận hành hệ thống thủy canh, trồng và chăm sóc:

+ Bơm nước vào đầy thùng chứa và cho dung dịch dinh

dưỡng vào (liều lượng và cách sử dụng dung dịch dinh dưỡng:

theo hướng dẫn của nhà sản xuất) Thông thường: nồng độ

dung dịch dinh dưỡng khi trồng: 1.000-1.200 ppm (đối với rau

ăn lá), 1.600-1.800 ppm (đối với rau ăn quả) pH thích hợp:

6-7

+ Cài đặt timer (2-3 giờ tưới 1 lần, thời gian 10-15 phút/lần

tưới).

+ Mỗi ngày kiểm tra nước trong thùng chứa, cây con và sâu

bệnh

+ Bổ sung dinh dưỡng giúp cho cây phát triển, với tần suất

1-2 lần/tuần; trước khi thu hoạch 1 tuần không bổ sung dinh dưỡng

- Vệ sinh cỏ dại xung quanh khu vực trồng.

- Phòng trừ sâu bệnh:

Một số sâu bệnh có thể xuất hiện trong quá trình trồng rau thủy canh:

+ Sâu hại: sâu vẽ bùa, sâu xanh, sâu tơ, sâu lông,

+ Bệnh hại: héo rũ cây con, phấn trắng, sương mai,

Cách phòng trừ: khi mật số cao có thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu sinh học hoặc các loại thuốc BVTV để phòng trừ

Chú ý: Cần tuân thủ nguyên tắc “4 đúng” và đảm bảo thời

gian cách ly.

Bước 3: Thu hoạch

- Đối với trồng rau

thủy canh, thời gian thu

hoạch rau ăn lá từ 3-5

tuần sau trồng; và rau ăn

quả từ 2,5-3 tháng sau

trồng - tùy thuộc vào từng

đối tượng

- Thời điểm thu hoạch:

vào lúc sáng sớm hoặc

chiều mát để tránh rau bị

héo do mất nước

- Năng suất trung bình

(tính cho 1m ống trồng thủy canh (chứa khoảng 5-10 rọ trồng) cho thu hoạch 300-500g rau/vụ (tùy vào loại rau được trồng), trung bình 1 chậu trồng thủy canh cho thu hoạch 1-2kg quả/vụ (tùy vào loại quả được trồng)

4 Trung tâm hiện đang cung cấp một số hệ thống trồng rau thủy canh thông dụng

4.1 Hệ thống trồng rau quy mô hộ gia đình

v Hệ thống trồng rau gắn tường

- Kích thước: cao 1,2m, rộng 0,6m, dài 2m, bao gồm:

+ 6 ống trồng cây (2m/ống), 72 lỗ trồng, 72 rọ nhựa.

+ Hệ thống dẫn nước hồi lưu (máy bơm, timer, ống nhựa).

+ Thùng chứa dung tích 50 lít

+ Kệ sắt áp tường, vật liệu sắt không rỉ

+ 1 bộ dung dịch thủy canh 1 lít, giá thể, cây con

v Hệ thống trồng rau bậc thang

- Kích thước: cao 1,2m, rộng 0,6m, dài 2m, bao gồm:

+ 6 ống trồng cây (2m/ống), 72 lỗ trồng, 72 rọ nhựa.

+ Hệ thống dẫn nước hồi lưu (máy bơm, timer, ống nhựa).

+ 1 thùng chứa dung tích 50 lít

+ 1 khung kệ đứng chịu lực bằng sắt không rỉ

+ 1 bộ dung dịch thủy canh 1 lít, giá thể, cây con

v Hệ thống trồng rau hình tháp (chữ A)

- Kích thước: cao 1,6m, rộng 0,8m, dài 2m, bao gồm:

+ 16 ống trồng cây (ống nước tròn; 2m/ống), 192 lỗ trồng,

192 rọ nhựa

+ Hệ thống dẫn nước hồi lưu (máy bơm, timer, ống nhựa).

+ 1 thùng chứa dung tích 50 lít

+ 1 khung kệ đứng chữ A chịu lực bằng sắt không rỉ

+ 1 bộ dung dịch thủy canh 1 lít, giá thể, cây con

v Hệ thống chậu trồng bán thủy canh (tưới nhỏ giọt)

- Kích thước: cao 0,5m, dài 3,5m, rộng 0,6m, bao gồm: + 10 chậu trồng

+ 2 bao giá thể trồng

+ 1 khung kệ đỡ chậu chịu lực bằng sắt không rỉ

+ 1 hệ thống tưới nhỏ giọt (máy bơm, timer, ống nhựa, ống

nhỏ giọt, đầu lọc).

+ 1 thùng chứa dung tích 50 lít

+ 1 bộ dung dịch thủy canh 1 lít, cây con

4.2 Hệ thống trồng rau thủy canh quy mô sản xuất

v Hệ thống trồng rau thủy canh quy mô sản xuất

- Kích thước: cao 1m, rộng 1,7m, dài 4m, bao gồm:

+ 8 ống trồng cây (4m/ống), 192 lỗ trồng, 192 rọ nhựa + Hệ thống dẫn nước hồi lưu (máy bơm, timer, ống nhựa).

+ 1 thùng chứa dung tích 200 lít

+ 1 khung kệ đứng chịu lực bằng sắt không rỉ

+ 1 bộ dung dịch thủy canh 5 lít, giá thể, cây con.

Địa chỉ liên hệ:

Quốc lộ 50, ấp Hội Gia, xã Mỹ Phong,

TP Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang

Điện thoại: (0273) 3872175 Fax : (0273) 3880708 E.mail: ttcnshtg@yahoo.com

Web: ttktcnsh.tiengiang.gov.vn

Đơn vị chuyển giao khoa học kỹ thuật:

TRUNG TÂM KỸ THUẬT VÀ CÔNG NGHỆ SINH HỌC TIỀN GIANG