Quản lý chất lượng lương thực tại tổng cục dự trữ nhà nước

Tổng cục Dự trữ Nhà nước ở Việt Nam bao gồm các bộ phận tại cơ quan Tổng cục, hệ DTNN KV, như vậy, đề tài nghiên cứu công tác quản lý chất lượng lương thực trong toàn bộ hệ thống dự trữ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

L ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam kết đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng

TÁC GI Ả

Ph ạm Thị Quỳnh

L ỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cám ơn các Thầy, Cô đã truyền đạt những kiến thức,

Tôi xin trân trọng cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước

đã giúp đỡ, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành

TÁC GI Ả

Ph ạm Thị Quỳnh

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG ii

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ iii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG LƯƠNG THỰC DỰ TRỮ QUỐC GIA 5

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 5

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia 7

1.2.1 Các khái niệm cơ bản 7

1.2.2 Nội dung quản lý chất lượng lương thực DTQG tại cơ quan DTQG 13

1.2.3 Tiêu chí đánh giá công tác quản lý chất lượng lương thực tại cơ quan DTQG 19

1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chất lượng lương thực tại cơ quan dự trữ quốc gia 22

1.3 Kinh nghiệm trong công tác quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia của một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm rút ra cho Tổng cục Dự trữ Nhà nước 26

1.3.1 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới 26

1.3.2 Bài học rút ra cho Tổng cục Dự trữ Nhà nước Việt Nam 28

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 30

2.1 Phương pháp thu thập thông tin, tài liệu, dữ liệu 30

2.2 Phương pháp xử lý thông tin, tài liệu, dữ liệu 31

2.2.1 Phương pháp thống kê mô tả 31

2.2.2 Phương pháp phân tích, tổng hợp 31

2.2.3 Phương pháp so sánh 33

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG LƯƠNG THỰC TẠI

trữ Nhà nước 63 3.3 Đánh giá chung về công tác quản lý chất lượng lương thực tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước 65 3.3.1 Những kết quả chủ yếu 65 3.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 68 CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN

4.1 Bối cảnh mới và ảnh hưởng của nó đến công tác quản lý chất lượng lương thực

tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước 76 4.1.1 Bối cảnh mới 76 4.2 Định hướng hoàn thiện công tác quản lý chất lượng lương thực tại Tổng cục Dự

trữ Nhà nước 77

tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước 78

4.3.1 Hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch; xây dựng quy chế nhập, bảo quản,

quản lý chất lượng lương thực DTQG 78

4.3.2 Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý chất lượng lương thực DTQG 80

4.3.3 Hoàn thiện và hiện đại hóa hệ thống kho lương thực DTQG 80

4.3.4 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG 81

4.3.5 Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ hiện đại trong công tác bảo quản lương thực DTQG 81

4.3.6 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động quản lý chất lượng lương thực DTQG 82

4.3.7 Thực hiện thuê ngoài trong công tác bảo quản lương thực DTQG 82

KẾT LUẬN 84

TÀI LIỆU THAM KHẢO 85

DANH M ỤC CÁC BIỂU BẢNG

Định mức hao hụt lương thực bảo quản trong điều

53

Định mức hao hụt lương thực bảo quản trong điều

miền Bắc và miền Trung

53

DANH M ỤC CÁC SƠ ĐỒ

M Ở ĐẦU

1 Tính c ấp thiết của đề tài

kinh tế - xã hội và yêu cầu đảm bảo ổn định chính trị, quốc phòng , an ninh, tuỳ

lương thực là vận mệnh của toàn bộ cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Nga, Người đã khẳng định “Chỉ khi nào có được một số lượng dự trữ lương thực đầy đủ thì khi đó Nhà nước Công nhân mới đứng vững về mặt kinh tế”

Lương thực DTQG có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội của Việt Nam, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế

trong đó có mặt hàng lương thực Lương thực là mặt hàng dự trữ chủ yếu của Nhà nước, chiếm hơn 50% giá trị dự trữ tại kho hiện có; lương thực DTQG có tính đặc

người dân trong tình huống đột xuất, cấp bách Để đạt được mục tiêu này, lương thực DTQG cần phải được đảm bảo về số lượng, đặc biệt về mặt chất lượng, đây chính là thước đo mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị, quyết định năng lực đáp ứng và hiệu quả công tác quản lý DTQG Do vậy, công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG là yếu tố quyết định hiệu quả của công tác cứu trợ lương thực và

đó cũng là mục tiêu sống còn của ngành dự trữ quốc gia

lượng lương thực DTQG khi xuất sử dụng đều có phản hồi tốt từ người sử dụng, tuy

nhiên trong quá trình quản lý chất lượng lương thực DTQG vẫn còn tồn tại một số

sát sao dẫn đến chất lượng lương thực chưa đồng đều, một số chỉ tiêu như độ ẩm

trình độ của một số cán bộ, công chức được tuyển dụng vào thời gian trước đây chưa thực sự đáp ứng cho việc áp dụng công nghệ bảo quản

Một trong những nguyên nhân cơ bản của những hạn chế về chất lượng lương

nội dung tổ chức thực hiện quản lý chất lượng lương thực DTQG trong quá trình

hội; đặc biệt trong bối cảnh những tác động của tình hình kinh tế thế giới, của biến đổi khí hậu toàn cầu đang ngày càng trực tiếp hơn với nhịp độ ngày càng nhanh,

trọng hơn bao giờ hết Thực tế đòi hỏi công tác quản lý chất lượng lương thực

T ổng cục Dự trữ Nhà nước”để thực hiện luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản lý

2 Câu h ỏi nghiên cứu của đề tài

gì và làm như thế nào để hoàn thiện công tác quản lý chất lượng lương thực tại

T ổng cục?

3 M ục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 M ục đích nghiên cứu

3.2 Nhi ệm vụ nghiên cứu

lương thực dự trữ quốc gia

lượng lương thực tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác quản lý chất lượng lương thực

dự trữ quốc gia

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- V ề không gian: Luận văn nghiên cứu trong phạm vi Tổng cục Dự trữ Nhà nước

Tổng cục Dự trữ Nhà nước ở Việt Nam bao gồm các bộ phận tại cơ quan Tổng cục, hệ

DTNN KV, như vậy, đề tài nghiên cứu công tác quản lý chất lượng lương thực trong toàn bộ hệ thống dự trữ quốc gia thuộc Tổng cục Dự trữ Nhà nước

- V ề thời gian: Thực trạng quản lý chất lượng lương thực tại Tổng cục Dự trữ

Nhà nước được phân tích, đánh giá trong giai đoạn từ 2013-2018 Các giải pháp

được đề xuất cho giai đoạn 2019-2025

- V ề nội dung: Luận văn nghiên cứu đề tài theo cách tiếp cận của chuyên

+ Tổ chức thực hiện

5 K ết cấu của luận văn

4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng quản lý chất lượng lương thực tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước

Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chất lượng lương thực tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước

CHƯƠNG 1

T ỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHI ỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG LƯƠNG THỰC DỰ

TR Ữ QUỐC GIA

1.1 T ổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

- “Hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về hàng dự trữ quốc gia” (2012) của

Lê Văn Dương - Luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Luận văn này

gia trong đó có mặt hàng lương thực, nêu ra những bất cập và biện pháp hoàn thiện trong công tác quản lý nhà nước đối với các mặt hàng này

- “Hoàn thiện cơ chế quản lý Nhà nước về dự trữ quốc gia ở Việt Nam”

Hà Nội Luận văn hệ thống hoá cơ sở lý luận của sự hình thành DTQG, cơ chế quản

lý nhà nước về DTQG; xác định những nội dung cơ bản của DTQG trong cơ chế thị trường, những nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến hoạt động DTQG, cơ chế quản lý nhà nước về DTQG Phân tích toàn diện cơ chế quản lý nhà nước về DTQG, chỉ rõ

lý nhà nước đối với DTQG Đề xuất một số quan điểm, phương hướng, giải pháp và điều kiện để góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về DTQG ở Việt Nam

- “Hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước”(2013) của Lê Bá Thanh - Luận văn thạc sĩ, trường Đại học kinh tế quốc dân

những khó khăn, vướng mắc, đề xuất biện pháp hoàn thiện về công tác xây dựng kế

- “Quản lý cứu trợ lương thực tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước” (2015) của

thực tiễn về quản lý hoạt động cứu trợ lương thực từ nguồn DTQG; phân tích, đánh

Nhà nước; Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động cứu trợ lương

- “Nghiên cứu xác định chất lượng thóc bảo quản trong điều kiện áp suất

th ấp, năm 2013” (2014) của Thạc sỹ Đinh Thu Huyền, đề tài khoa học cấp cơ sở tại

chất lượng của thóc bảo quản trong kho dự trữ quốc gia Từ đó đề xuất thời gian lưu kho an toàn, làm cơ sở để xác định các chỉ tiêu chất lượng đầu ra của thóc dự trữ

thực nhà nước mang lại hiêu quả kinh tế cao

- “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất lượng hàng d ự trữ quốc gia tại Cục Dự trữ nhà nước khu vực Nghệ Tĩnh” (2014) của

Nguyễn Thị Phố Giang, đề tài khoa học cơ sở tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước Đề tài xác định những nội dung cơ bản trong công tác quản lý chất lượng hàng hóa tại

quản lý chất lượng hàng dự trữ quốc gia, từ đó, chỉ ra ưu, nhược điểm của công tác

- “Nghiên cứu đánh giá sự phù hợp và hiệu quả kinh tế của công nghệ bảo

qu ản thóc dự trữ quốc gia do Trung Quốc chuyển giao”(2017) của Thạc sỹ Phan

Anh Tuấn, Đề tài khoa học cấp cơ sở tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước Đề tài đánh giá

đưa các khuyến cáo làm cơ sở triển khai rộng rãi trong ngành dự trữ

lý đối với DTQG nói chung và về công tác quản lý chất lượng hàng DTQG nói riêng, trong đó có lương thực Các công trình nghiên cứu nói trên là tài liệu quý báu

để tác giả có thể tham khảo trong quá trình thực hiện đề tài luận văn của mình

Tuy nhiên, cho tới nay, chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về vấn đề

lương thực tại Tổng cục Dự trữ Nhà nước” để thực hiện Luận văn thạc sỹ chuyên

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia

1.2.1 Các khái niệm cơ bản

1.2.1.1 D ự trữ quốc gia

* Dự trữ

người thường xuyên chịu ảnh hưởng, tác động của môi trường thiên nhiên Cho dù khoa học kỹ thuật có phát triển đến đâu, ở bất cứ trình độ tiên tiến nào; công tác phòng ngừa,

hỏi con người phải tự tìm kiếm giải pháp để phòng ngừa, hạn chế, khắc phục những biến

Bách khoa Việt Nam: Dự trữ là toàn bộ những nguồn vốn hay giá trị mà một chủ thể

Dự trữ quốc gia (dự trữ nhà nước) là dự trữ của một đất nước - một quốc gia

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: Dự trữ quốc gia là dự trữ của một nước do nhà nước nắm giữ và quản lý, bao gồm dự trữ các loại vật tư - hàng hóa quan trọng

Giáo trình kinh tế thương mại, Trường Đại học Kinh tế quốc dân thì cho rằng:

Nhà nước quy định bảo đảm các nhu cầu của nền kinh tế quốc dân khi có thiên tai,

nước được tích lũy thành lực lượng dự phòng chiến lược để sử dụng vào mục đích phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, phục vụ an ninh quốc phòng và thực hiện

Theo Pháp lệnh Dự trữ quốc gia năm 2004, “Dự trữ quốc gia là nguồn dự trữ

phòng, an ninh; tham gia bình ổn thị trường, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thực

bị, hàng hóa do Nhà nước quản lý, nắm giữ” với mục tiêu “chủ động đáp ứng yêu

sử dụng cho những mục tiêu chiến lược và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đột xuất, cấp

về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh; đảm bảo quốc

Như vậy, dự trữ quốc gia trước hết là nguồn dự trữ chiến lược của quốc gia do nhà nước quản lý, nắm giữ nhằm thực hiện những nhiệm vụ có tính chiến lược đảm

bảo cho hoạt động của nền kinh tế - xã hội được bình thường, ổn định và phát triển;

M ột là, đáp ứng những yêu cầu cấp bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả

đảm bảo cho sản xuất và đời sống diễn ra bình thường, không bị gián đoạn

Hai là, đảm bảo quốc phòng, an ninh của đất nước Nhiệm vụ giữ gìn an ninh,

tính chiến lược lâu dài mà dự trữ quốc gia phải đảm nhiệm; đảm bảo cơ sở vật chất

Ba là, tham gia bình ổn thị trường, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô Một nhiệm

và hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu; trong điều kiện nền kinh

trường, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô của dự trữ quốc gia càng có ý nghĩa quan trọng và phải được tăng cường

ngoài ngân sách nhà nước Trong đó, dự trữ quốc gia từ nguồn ngoài ngân sách nhà nước là nguồn lực được Nhà nước huy động, động viên trên cơ sở tự nguyện đóng góp của các tổ chức, cá nhân để đưa vào dự trữ

hiện vật Dự trữ quốc gia bằng hiện vật là nguồn vật tư, thiết bị, hàng hóa trong đó có lương thực do Nhà nước tạo lập, quản lý để sẵn sàng dùng cho những mục tiêu, nhu cầu đột xuất, cấp bách của Nhà nước Vật tư, thiết bị, hàng hóa dự trữ quốc gia (danh mục

1.2.1.2 Lương thực dự trữ quốc gia

năng lượng và chất bột cacbohydrat trong khẩu phần thức ăn Lương thực có thể là lúa,

Lương thực dự trữ quốc gia là một trong những mặt hàng quan trọng được các nước

ưu tiên dự trữ để chủ động đáp ứng nhu cầu đột xuất, cấp bách về phòng, chống khắc phục

Lương thực dự trữ quốc gia của Việt Nam được quy định tại Luật dự trữ quốc

1.2.1.3 Ch ất lượng lương thực dự trữ quốc gia

Trong đời sống hàng ngày, chúng ta thường xuyên tiếp cận các thuật ngữ "chất lượng", "chất lượng sản phẩm", "chất lượng cao" Mỗi quan niệm đều có những căn cứ khoa học và thực tiễn khác nhau nhằm thúc đẩy khoa học quản lý chất lượng

Để hiểu rõ khái niệm chất lượng sản phẩm trước tiên phải làm rõ khái niệm

"chất lượng", có rất nhiều quan điểm khác nhau về chất lượng do các nhà nghiên

với mục đích"

phẩm tạo ra cho nó khả năng thoả mãn nhu cầu đã được nêu ra hoặc còn tiềm ẩn"

hàng hoá sau đây:

năng kỹ thuật nói lên tính hữu ích của sản phẩm

Chất lượng sản phẩm phải được gắn liền với điều kiện cụ thể của nhu cầu, của

Chất lượng sản phẩm phải được sử dụng trong tiêu dùng và cần xem xét sản

Theo quy định của Luật Quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa thì Chất lượng

Từ các định nghĩa về chất lượng sản phẩm, có thể rút ra được định nghĩa về

quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, đảm bảo yêu cầu cụ thể theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với mặt hàng lương thực

1.2.1.4 Qu ản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia

* Quản lý

- Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những cộng sự

của chủ thể quản lý tới những đối tượng quản lý để điều chỉnh chúng vận động và

nghiệp, doanh nghiệp ) đều có thể được xem như một hệ thống gồm hai phân hệ:

môi trường nhất định (khách thể quản lý)

đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu

quả nhất các nguồn lực, các thời cơ của tổ chức để đạt mục tiêu đặt ra trong điều

* Quản lý chất lượng lương thực DTQG

một tổ chức về chất lượng Việc định hướng và kiểm soát về chất lượng nói chung

kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng

Trong giai đoạn hiện nay, vấn đề chất lượng sản phẩm hàng hóa luôn là vấn đề được xã hội quan tâm Đối với dự trữ quốc gia, công tác quản lý chất lượng hàng dự

nhiệm vụ của ngành DTQG Chất lượng hàng dự trữ quốc gia quyết định năng lực đáp ứng và hiệu quả công tác quản lý dự trữ quốc gia

Quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia là việc xây dựng và tổ chức

hoạch định, vận hành và kiểm soát có hiệu lực các quá trình nhập, xuất và lưu kho

lượng từ khâu nhập kho, lưu kho, cho đến khi xuất kho, đây là yêu cầu quản lý đặc trưng của dự trữ, đáp ứng mục tiêu dự trữ quốc gia nhằm chủ động đáp ứng yêu cầu đột xuất, cấp bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, hỏa

Để quản lý chặt chẽ chất lượng lương thực DTQG một mặt cần phải hoàn thiện yêu

chỉ tiêu chất lượng, yêu cầu kỹ thuật Mặt khác phải tăng cường công tác kiểm tra, thanh

bị công cụ bảo quản, kế hoạch bảo quản, hệ thống định mức bảo quản

1.2.2 N ội dung quản lý chất lượng lương thực DTQG tại cơ quan DTQG

1.2.2.1 Xây d ựng kế hoạch và triển khai cơ chế chính sách của Nhà nước về quản

lý ch ất lượng lương thực DTQG

phương thức tiến hành để đạt được các mục tiêu đã định Kế hoạch là sự tính toán,

được sử dụng một các hiệu quả nhất

để Nhà nước có thể kiểm soát được khối lượng và chất lượng lương thực trong từng năm hoặc một giai đoạn được xác định Kế hoạch quản lý chất lượng còn giúp Nhà nước có thể dự toán được nguồn ngân sách cần thiết cho công tác quản lý chất lượng lương thực Việc xây dựng kế hoạch nhằm để quản lý chất lượng lương thực

lương thực khi xuất kho vẫn phải đảm bảo chất lượng cho đến tận người sử dụng

* Căn cứ xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng

Căn cứ chỉ đạo của các cơ quan quản lý cấp trên, căn cứ quy định tại văn bản pháp

lý cao nhất là Luật hoặc Bộ luật, theo đó, quy định hàng dữ trữ quốc gia nói chung và hàng lương thực nói riêng sau khi nhập kho đều phải được quản lý chất lượng

* Các bước xây dựng kế hoạch

- Xác định số lượng hàng tồn kho cuối kỳ năm trước để xác định chính xác số lượng lương thực cần mua trong năm tiếp theo đồng thời phù hợp với mức dự trữ quốc gia hàng năm do Quốc hội phê duyệt; căn cứ dự báo tình hình thiên tai của

nhập, xuất, bảo quan trong năm; Xác định thực tế các kho sẽ chứa lương thực để

quản lý chất lượng lương thực

- Căn cứ theo tiêu chuẩn, định mức đã được quy định, cơ quan dự trữ quốc gia trung ương xây dựng các kế hoạch để phục vụ quản lý chất lượng lương thực trình

nước được cấp, cơ quan dự trữ quốc gia trung ương thực hiện phân bổ ngân sách cho các đơn vị cấp dưới để thực hiện công tác quản lý chất lượng lương thực

Để quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia, cơ quan dự trữ quốc gia trung ương phải xây dựng các kế hoạch để đảm bảo từ khâu mua, nhập hàng vào

lương thực để phục vụ mục tiêu dự trữ quốc gia Theo đó, các kế hoạch sẽ được xây

- Kế hoạch về nhập, bảo quản lương thực dự trữ quốc gia:

Cơ quan quản lý sẽ xây dựng kế hoạch mua lương thực nhằm xác định chất lượng và số lượng lương thực cần mua trong năm Đồng thời kế hoạch luân phiên đổi hàng cũng sẽ được xây dựng trong năm kế hoạch, nội dung của kế hoạch sẽ bao

hoặc kỳ kế hoạch để bảo đảm chất lượng lương thực, hoặc do hàng giảm chất lượng, hàng không phù hợp với tiến bộ kỹ thuật

cơ sở dự báo về tình hình xảy ra thiên tai của từng vùng, tích lượng kho, loại kho, đơn vị kiểm định chất lượng lương thực trước khi nhập kho; hệ thống cơ sở vật chất

để thực hiện chuyển hàng vào kho; công tác vệ sinh kho để chuẩn bị tốt nhất cho

thiết bị, dụng cụ bảo quản lương thực; công nghệ bảo quản sẽ được sử dụng; loại

thực khi gặp vấn đề, báo cáo chất lượng lương thực định kỳ theo quy định

Kế hoạch này sẽ rà soát, đánh giá, phân loại các loại kho, xác định các kho đã đến kỳ phải sửa chữa, kho phải xây mới, kho cải tạo và dự kiến nguồn ngân sách

hoạch này sẽ được xây dựng cho đợt thanh tra, kiểm tra thường kỳ hoặc đột xuất

lương thực, do vậy, cũng phải lập kế hoạch chẳng hạn như: phương án cân đối nguồn tài chính; đào tạo bồi dưỡng để cán bộ, công chức thực hiện quản lý chất lượng lương thực

lương thực DTQG

Để triển khai cơ chế chính sách về quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia, cơ quan dự trữ quốc gia trung ương ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ

lương thực nói riêng để các đơn vị quản lý nhà nước hoặc quản lý trực tiếp mặt hàng lương thực dự trữ quốc gia thực hiện, chẳng hạn như: quản lý chất lượng lương thực thì phải tuân theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, thực hiện đánh giá chất lượng lương thực trước khi nhập kho; phân công trách nhiệm quản lý chất lượng lương thực trong quá trình lưu kho cho các đơn vị

còn hướng dẫn các quy định về thanh tra, kiểm tra chất lượng lương thực dự trữ quốc gia và các quy định về xử phạt hành chính trong quản lý chất lượng lương thực

Việc ban hành các văn bản hướng dẫn theo thẩm quyền của cơ quan DTQG nhằm

thực DTQG, đồng thời, giúp các đơn vị cấp dưới có cơ sở để triển khai, thực hiện

1.2.2.2 T ổ chức thực hiện công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG

lương thực và nhập kho Quản lý chất lượng lương thực DTQG ở khâu này có ý nghĩa rất quan trọng để có thể kiểm soát chất lượng đầu vào của lương thực DTQG

Để quản lý chất lượng lương thực DTQG trong quá trình mua lương thực cần

mua lương thực DTQG trong đó xác định số lượng, chất lượng, chủng loại lương

chất lượng lương thực để thực hiện thu mua

các điều kiện cần thiết để thực hiện nhập kho như:

Đồng thời, lương thực DTQG trước khi nhập kho đều phải được cơ quan có

đúng quy chuẩn kỹ thuật đối với mặt hàng lương thực sẽ được tiến hành nhập kho Trong khâu này, cơ quan dự trữ DTQG cấp trên sẽ thực hiện phê duyệt kế hoạch mua lương thực do cơ quan DTQG cấp dưới đề nghị, còn cơ quan DTQG cấp dưới

sẽ chủ động chuẩn bị trang thiết bị, cơ sở vật chất và thuê đơn vị, tổ chức kiểm định chất lượng lương thực để thực hiện việc nhập kho.Sau khi có kết quả thử nghiệm, đơn vị DTQG trực tiếp lập phiếu nhập kho Mỗi lô hàng nhập kho đều được lập thẻ

Công tác bảo quản lương thực DTQG có vai trò hết sức quan trọng trong việc đảm bảo hàng hóa nguyên vẹn về số lượng, giữ được mức chất lượng cho phép

Để quản lý chất lượng trong quá trình bảo quản lương thực DTQG, cơ quan

DTQG theo các vùng, miền và đảm bảo các điều kiện cụ thể về nhà kho như phải kín, có tường bao, mái che chống nắng, mưa, gió, bão; nền kho cao ráo, mặt nền kho phẳng nhẵn, không bị thấm dột, đảm bảo thoáng, mát đồng thời có thể chủ động

DTQG phải vệ sinh sạch sẽ nhà kho và vật tư, dụng cụ kê lót; kiểm tra các điều kiện

cũng phải đảm bảo đầy đủ, được trang bị tốt kiến thức bảo quản lương thực DTQG

có, cơ quan DTQG xác định công nghệ bảo quản phù hợp với thực tiễn, từ đó xác định cơ sở vật chất kỹ thuật để thực hiện bảo quản, đồng thời, phải áp dụng đúng quy trình đối với từng công nghệ bảo quản

lương thực với thời gian, nội dung công việc bảo quản đã thực hiện, các biện pháp

Thủ kho trực tiếp thực hiện bảo quản lương thực DTQG phải thường xuyên

các chỉ số nhiệt độ, độ ẩm không khí bên ngoài và bên trong của lô hàng Hàng quý

định Đồng thời, phải tiến hành xử lý chống đọng sương, chống mốc trong quá trình

Cơ quan DTQG cấp dưới quản lý trực tiếp đội ngũ bảo quản lương thực DTQG hàng tháng phải có văn bản báo cáo tình hình chất lượng lương thực đang được bảo quản.Cơ quan DTQG cấp trên căn cứ báo cáo chất lượng lương thực của đơn vị cấp dưới, có thể thực hiện kiểm tra đột xuất khi có sự cố xảy ra và thực hiện kiểm tra thường xuyên, định kỳ

thực DTQG có ý nghĩa quan trọng, thể hiện được vai trò của cơ quan DTQG đối với người sử dụng lương thực DTQG Khi người sử dụng lương thực DTQG đánh giá

đã thành công

Trước khi xuất kho, cơ quan DTQG trực tiếp bảo quản phải thực hiện các bước như mở van khóa khí để cân bằng áp suất không khí trong và ngoài của lô

lô xuất theo thứ tự từ trên xuống dưới từ ngoài vào trong, xuất gọn từng lô, chỉ mở

các điều kiện như phương tiện vận chuyển phải có mái che để che nắng, che mưa,

hàng, trong biên bản có thể hiện chất lượng hàng lương thực khi giao cho địa phương kèm theo phiếu kiểm tra kết quả trước khi xuất kho

Kết thúc quá trình xuất và vận chuyển đến cơ quan địa phương, cơ quan

1.2.2.3 Thanh tra, ki ểm tra công tác quản lý chất lượng lương thực tại cơ quan dự

tr ữ quốc gia

Thanh tra, kiểm tra là quá trình xem xét tình hình thực tế để đánh giá nhận xét

thường xuyên của công tác quản lý nhằm đánh giá đúng ưu điểm, khuyết điểm, phát hiện kịp thời những sơ hở trong công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG Từ đó, có

Nội dung thanh tra, kiểm tra chất lượng lương thực DTQG là việc chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý chất lượng lương thực DTQG như về hồ sơ

kho; thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của quy chuẩn kỹ thuật quốc

dưới và các đơn vị dự trữ quốc gia thường xuyên tổ chức tự kiểm tra trong suốt quá

quản lý

1.2.3 Tiêu chí đánh giá công tác quản lý chất lượng lương thực tại cơ quan DTQG

1.2.3.1 Tuân thủ các quy định của Nhà nước liên quan đến công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG

cũng cần ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để quy định về tổ chức bộ

vậy, khi Nhà nước thực hiện công tác quản lý chất lượng lương thực về DTQG thì Nhà nước cần ban hành hệ thống văn bản liên quan đến công tác quản lý chất lượng này

Để quản lý chất lượng lương thực DTQG được tốt thì cơ quan DTQG phải

lương thực DTQG, cụ thể: Tuân thủ quy định tham mưu xây dựng các văn bản

cũng phải đúng quy định của pháp luật, chẳng hạn như ở Việt Nam, tổ chức bộ máy để

công chức chuyên môn để thực hiện công tác quản lý chất lượng phải đảm bảo đủ trình

độ, ngành học đáp ứng với công tác bảo quản lương thực DTQG

sự phân quyền giữa các cấp, không được lạm quyền, không được vượt quá quyền

đơn vị cấp dưới, để các đơn vị cấp dưới thực hiện thống nhất, đúng quy định của

1.2.3.2 Xây d ựng kế hoạch và thực hiện đầy đủ kế hoạch đã đề ra

chất lượng lương thực DTQG giúp cơ quan DTQG có thể quản lý chất lượng lương

lương thực DTQG được thực hiện trong năm

1.2.3.3 Th ực hiện các nội dung của công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG

nh ằm mục đích chất lượng lương thực DTQG đảm bảo theo đúng quy định của quy chu ẩn kỹ thuật quốc gia

Công tác quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia tại cơ quan DTQG

đến khâu tổ chức thực hiện và công tác thanh tra, kiểm tra Công tác quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia được xem là có hiệu lực và hiệu quả khi thực hiện đầy đủ và tốt nhất tất cả các nội dung của công tác này, cụ thể như sau:

Để đánh giá được công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG tốt hay không, trong quá trình nhập kho, phải đảm bảo được tất cả các yếu tố như: kế hoạch

thực DTQG khi nhập kho phải đúng chất lượng như quy định tại quy chuẩn kỹ thuật

thực hiện việc bốc dỡ, xếp lương thực vào kho phải ở tình trạng sẵn sàng Kết thúc

DTQG được nhập vào kho đảm bảo chất lượng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và phải có báo cáo cấp trên trực tiếp về quá trình nhập kho Công tác thanh tra, kiểm tra cũng được tiến hành thường xuyên tại bước này

là đạt khi cơ quan DTQG đảm bảo các yếu tố như sau: Bảo quản lương thực DTQG đảm bảo hao hụt trong định mức, hệ thống kho bãi được đầu tư, chuẩn bị kỹ càng, được vệ sinh định kỳ; công nghệ bảo quản được đầu tư và ưu tiên áp dụng công

Đảm bảo luôn có nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn phù hợp cho công tác bảo

Quá trình xuất kho phải bảo đảm chất lượng lương thực DTQG đảm bảo theo đúng yêu cầu của quy chuẩn kỹ thuật Khi xuất kho đến người sử dụng để phục vụ mục tiêu dự trữ quốc gia lương thực được người sử dụng đánh giá tốt về chất lượng

Cơ quan DTQG thực hiện nhiệm vụ xuất cấp phải có báo cáo bằng văn bản đến cơ

1.2.3.4 Th ực hiện đầy đủ và thường xuyên công tác thanh tra, kiểm tra công tác

qu ản lý chất lượng lương thực DTQG

Để công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG được thực hiện quy củ,

được các đơn vị DTQG thực hiện thường xuyên Từ đó, nếu phát hiện những bất cập, vướng mắc trong quá trình thực hiện thì phải chấn chỉnh hoặc tùy từng trường

tác động mạnh vào hoạt động quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia Chẳng

kho lương thực phải tổ chức lựa chọn đúng tiêu chí của quy chuẩn, khi nhập kho phải thực hiện kiểm tra chất lượng tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền được công

tư tài chính cho hoạt động bảo đảm chất lượng lương thực DTQG có vai trò đặc biệt

thiện hệ thống cơ chế chính sách của Nhà nước cần phải được quan tâm

* Điều kiện tự nhiên

Những điều kiện tự nhiên chủ yếu gồm: Điều kiện về thời tiết khí hậu và điều

như nước ta có thế mạnh trong sản xuất lương thực để từ đó xây dựng kế hoạch thu

xác định công nghệ bảo quản đối với lương thực và thời gian bảo quản lương thực

tư xây dựng kho có tích lượng lớn, dự trữ nhiều lương thực hơn các vùng khác, đồng thời công tác thanh tra, kiểm tra cũng phải thường xuyên để đảm bảo lương

* Điều kiện kinh tế - xã hội

đất nước Trong nền kinh tế thị trường, giao thương quốc tế toàn cầu phát triển

ngược lại các quốc gia đều đồng nhất quan điểm dự trữ quốc gia thể hiện tiềm lực của mỗi quốc gia Dự trữ quốc gia vững mạnh, hợp lý giúp cho quốc gia ổn định,

nước ngoài đầu tư mua lương thực, còn đầu tư nâng tầm cơ sở vật chất kỹ thuật bảo

của mỗi quốc gia, vừa là phương tiện, vừa là động lực của sự phát triển Các quốc

triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, là một nội dung cần được ưu tiên tập trung đầu tư phát triển

Hiện nay, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi căn bản

thông tin, có tác động sâu sắc, rộng rãi đến toàn bộ đời sống xã hội, sản xuất, dịch

Ba xu hướng chính là số hóa, tự động hóa, tối ưu hóa Mọi quy trình sản xuất (trong

Sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ ảnh hưởng trực tiếp đến yêu

vào kho hoặc trong quá trình bảo quản, đặc biệt ảnh hưởng đến công nghệ bảo quản lương thực trong quá trình lưu kho

1.2.4.2 Y ếu tố chủ quan

* Năng lực của bộ máy quản lý

Năng lực của bộ máy quản lý được thể hiện ở khả năng tổ chức, sắp xếp con người, công việc để thực hiện công tác quản lý chất lượng lương thực

Đó là các yếu tố như cơ cấu, tổ chức, chức năng của cơ quan DTQG, đội ngũ

phân công trong nội bộ hệ thống tổ chức cơ quan DTQG, việc xác định nhiệm vụ

đảm thực hiện được mục tiêu quản lý chất lượng lương thực Cơ cấu tổ chức hợp lý

sẽ tránh được sự chồng chéo, vướng mắc, dễ dàng phối hợp, điều chỉnh công việc

* Năng lực và phẩm chất nhân lực của cơ quan DTQG

Đối với yêu cầu quản lý chất lượng lương thực DTQG, đảm bảo chất lượng lương thực ngoài việc đầu vào và đầu ra của quá trình nhập, xuất thì việc tuân thủ quy trình bảo quản trong quá trình lưu kho rất quan trọng do lương thực lưu kho luôn có xu hướng suy giảm chất lượng từ tác động của môi trường, thời gian và chính đặc tính của hàng hóa Việc đảm bảo quy trình bảo quản chủ yếu do kỹ thuật

quan trọng hàng đầu quyết định đến hiệu quả công tác quản lý chất lượng lương

Riêng đối với thủ kho bảo quản, thông qua việc thực hiện công tác bảo quản hàng ngày người thủ kho là người đầu tiên có thể nhận dạng và xử lý ngay những

pháp luật về công tác quản lý chất lượng sẽ giúp công tác này đảm bảo vững chắc

lượng hàng dự trữ quốc gia Kho chứa hàng phải phù hợp với yêu cầu công nghệ

ảnh hưởng tới chất lượng trong thời gian lưu kho bảo quản Vì vậy, vấn đề kho chứa hàng đặc biệt là hàng lương thực là nhân tố quan trọng nâng cao hiệu quả hoạt động

Bên cạnh yếu tố kho chứa hàng, công nghệ bảo quản hàng có ảnh hưởng lớn

thay đổi ít nhiều hoặc bổ sung, cải thiện đến chất lượng lương thực dự trữ quốc gia

Có thể nói công nghệ bảo quản là một trong những yếu tố cơ bản có tác động mạnh

Thiết bị bảo quản cũng là một yếu tố cần phải chú ý trong công tác bảo quản lương thực DTQG Kỹ thuật và công nghệ được đổi mới nhưng thiết bị lạc hậu, cũ kỹ khó có thể tạo ra hiệu quả cao Công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG phụ

Như vậy, nhóm yếu tố kỹ thuật về kho tàng, công nghệ, thiết bị phục vụ bảo

1.3 Kinh nghi ệm trong công tác quản lý chất lượng lương thực dự trữ quốc gia

c ủa một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm rút ra cho Tổng cục Dự

tr ữ Nhà nước

1.3.1 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới

1.3.1.1 Trung Qu ốc

năm phát triển, Trung Quốc đã là một cường quốc thương mại và sản xuất khổng lồ,

lượng của 210 loại sản phẩm công nghiệp đứng đầu thế giới

Ủy ban cải cách và phát triển quốc gia Trung Quốc được giao nhiệm vụ quản

lý nhà nước về dự trữ quốc gia, trong đó có dự trữ lương thực Hàng năm Ủy ban

Trung Lương tổ chức thực hiện Trung Quốc đầu tư ngân sách cho việc xây dựng

hệ thống kho dự trữ lương thực có tích lượng rất lớn, có điểm đạt tới 100 vạn tấn,

Trong bảo quản lương thực DTQG, Trung Quốc sử dụng một số thiết bị cơ khí

thường xuyên diễn biến chất lượng khối hạt trong kho được thực hiện hoàn toàn bên

xử lý kịp thời toàn bộ các sự cố bất trắc nếu có xảy ra Hệ thống điều khiển tự động

kho Phương pháp này cho phép không cần vật liệu kê lót và không phải cào, đảo

lượng lương thự giảm không đáng kể, đặc biệt là độ tươi của hạt

1.2.1.2 Nh ật Bản

Nhật Bản là một quốc gia nằm ở Đông Bắc Á với diện tích là 378 km2 bao

người Điều kiện tự nhiên của Nhật Bản rất khắc nghiệt, thường xuyên xảy ra động đất, sóng thần, mưa to, bão lũ ngoài ra, điều kiện thời tiết khô cùng với thói quen, văn hóa ở nhà gỗ và sử dụng nhiều vật liệu dễ cháy dẫn đến Nhật Bản cũng hay xảy

bề dày kinh nghiệm trong công tác dự trữ quốc gia, đặc biệt là dự trữ lương thực

thực để đảm bảo cung cấp lương thực đủ chất lượng trong tình huống đột xuất, cấp

loại 60 tấn được sử dụng để cân hàng hóa do ô tô chở hàng nhập, xuất

1.2.1.3 Hàn Qu ốc

đảo Triều Tiên Thủ đô của Hàn Quốc là Seoul, trung tâm đô thị lớn thứ tư thế giới

Quốc luôn đặt trong tình trạng chuẩn bị chiến tranh, công tác dự trữ quốc gia, trong

đó có dự trữ lương thực của Hàn Quốc rất được chú trọng

Hàn Quốc giao cho Bộ Nông Lâm Thủy sản và nghề cá quản lý mặt hàng lương thực DTQG, Bộ này có thể giao cho các doanh nghiệp, công ty Nhà nước

hiện ở các Bộ

Ngoài ngân sách nhà nước cấp cho công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG, trong trường hợp thiếu vốn sẽ được sử dụng từ Quỹ hỗ trợ để thực hiện Hàng năm, Hàn Quốc chi khoảng 1,3 tỷ USD để mua hàng dự trữ lương thực, thực

Lương thực dự trữ quốc gia được đưa vào kho dự trữ qua các thiết bị phân loại, làm sạch và sấy khô; sau đó được đóng bao và bảo quản trong kho với các thiết

phải theo sự quản lý, kiểm tra của Bộ Lương thực dự trữ được bảo quản tại các

1.3.2 Bài h ọc rút ra cho Tổng cục Dự trữ Nhà nước Việt Nam

Qua nghiên cứu công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG của một số nước

nước nói riêng trong công tác quản lý chất lượng lương thực DTQG như sau:

- Kinh nghiệm của một số nước nêu trên cho thấy, trong tương lai, Việt Nam

nước; có biện pháp ràng buộc, giám sát đảm bảo quản lý chất lượng lương thực

thể huy động nguồn lực dự trữ quốc gia của doanh nghiệp và trong khu vực dân cư

cường tiềm lực cho hoạt động dự trữ quốc gia và giảm bớt gánh nặng cho NSNN

- Quản lý chất lượng lương thực DTQG phải thực hiện một cách khoa học ở

lương thực DTQG để tăng thời gian bảo quản Theo đó, sẽ giảm được chi phí trong

dinh dưỡng

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp thu thập thông tin, tài liệu, dữ liệu

phải do người nghiên cứu trực tiếp thu thập Dữ liệu thứ cấp có đặc điểm rất phức

Tiến trình thu thập dữ liệu thứ cấp cần được sắp xếp như sau:

M ột là, xác định dữ liệu cần có, đây là bước quan trọng nhất để tìm được dữ

Hai là, xác định dữ liệu có thể thu thập từ nguồn bên trong, đây là dữ liệu rất

nghiệp vụ Dự trữ quốc gia, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Quản lý hàng dự trữ, Vụ Chính

Ba là, xác định dữ liệu cần có từ nguồn bên ngoài của các tạp chí chuyên ngành như Tạp chí Tài chính Một số dữ liệu có thể thu thập ở trang web chính thức của cơ quan nhà nước có trách nhiệm trong việc triển khai công tác quản lý chất lượng hàng hóa DTQG như trang web của Bộ Khoa học và Công nghệ

B ốn là, tiến hành thu thập dữ liệu thứ cấp

Năm là, tiến hành nghiên cứu các giá trị của dữ liệu và độ tin cậy của dữ liệu

Sáu là, hình thành dữ liệu thứ cấp phục vụ nghiên cứu

đọc, nghiên cứu, sắp xếp các số liệu thứ cấp từ các nguồn sau: