LÝ LUẬN CHUNG VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ

Các hoạt động này chính là hoạt động đầu tư đối với các cơ sở sản xuất,kinh doanh dịch vụ đang tồn tại.Sau một thời gian hoạt động, các cơ sở vật chất - kỹ thuật bị hao mòn hư hỏng, để d

LÝ LUẬN CHUNG VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU

TƯ

I-NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ ĐẦU TƯ.

1- Khái niệm đầu tư :

Khái niệm về đầu tư có thể được diễn đạt theo nhiều cách khác nhau như:

Đầu tư là sự hi sinh các nguồn lực (tiền, tài nguyên thiên nhiên, sức laođộng ) ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nhằm thu về các kết quả nhất địnhtrong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được các kết quả đó

Hay nói ngắn gọn hơn đầu tư là việc sử dụng tiền vào mục đích sinh lợi nêúxét trên giác độ từng cá nhân hoặc đơn vị đã bỏ tiền ra

Các hoạt động mua bán, phân phối lại, chuyển giao tài sản hiện có giữa các

cá nhân, các tổ chức không phải là đầu tư đối với nền kinh tế Đầu tư trên giác độnền kinh tế là sự hy sinh giá trị hiện tại gắn với việc tạo ra các tài sản mới cho nềnkinh tế

Như vậy, khái niệm đầu tư sẽ được hiểu là quá trình sử dụng vốn đầu tưnhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng các cơ sở vật chất kỹ thuật củanền kinh tế nói chung, của địa phương, của ngành và các cơ sở sản xuất kinh doanhdịch vụ nói riêng

Vốn đầu tư là khoản tiền tích luỹ của xã hội từ các cơ sở sản xuất kinhdoanh, dịch vụ, là tiền tiết kiệm của dân và các nguồn khác như liên doanh, liên kếthoặc tài trợ của nước ngoài được sử dụng cho hoạt động đầu tư

Xuất phát từ bản chất và phạm vi lợi do đầu tư đem lại có thể phân biệt cácloại hoạt động đầu tư tài chính, đầu tư thương mại, đầu tư phát triển Đối với hoạtđộng ngân hàng, một hoạt động có tính đặc thù là kinh doanh tiền tệ, thì vốn vừa

có tính chất tiền đề vừa có tính chất quyết định cho sự tăng trưởng của các ngân

hàng.Hoạt động đầu tư trong ngân hàng chủ yếu là hoạt động đầu tư tài chính và hỗtrợ đầu tư phát triển, đầu tư thương mại.

2-Vai trò của hoạt đầu tư.

2.1 Hoạt động đầu tư đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân được thể hiện ở các mặt sau:

-Đầu tư chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân và là một hoạtđộng cơ bản thúc đẩy phát triển nền kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinhthần cho mọi thành viên trong xã hội

-Đầu tư có tác giải quyết những mất cân đối về phát triển giữa cac vùng lãnhthổ, đưa những vùng kém phát triển thoát khỏi tình trạng đói nghèo, phát huy tốt đanhững lợi thế so sánh về tài nguyên, địa thế, kinh tế, chính trị, của những vùng cókhả năng phát triển nhanh hơn, làm bàn đạp thúc đẩy những vùng khác cùng pháttriển Đồng thời hình thành nên các ngành sản xuất mới, làm tiền đề cho việcchuyên môn hoá và phân công lao động xã hội

-Đầu tư tạo ra hoặc đưa vào áp dụng công nghệ mới thúc đẩy tăng nâng suấtlao động và chất lượng sản phẩm cho nền kinh tế quốc dân

2.2 Đầu tư quyết định sự ra đời tồn tại và phát triển của mỗi cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ.

Để tạo dựng cơ sở vật chất- kỹ thuật cho sự ra đời của bất kỳ cơ sở nào đềucần phải xây dựng nhà xưởng, cấu trúc hạ tầng, mua sắm và lắp đặt thiết bị máymóc trên nền bệ, tiến hành các công tác xây dựng cơ bản và thực hiện các chi phíkhác gắn liền với sự hoạt động trong một chu kỳ của các cơ sở vật chất - kỹ thuậtvừa tạo ra Các hoạt động này chính là hoạt động đầu tư đối với các cơ sở sản xuất,kinh doanh dịch vụ đang tồn tại.Sau một thời gian hoạt động, các cơ sở vật chất -

kỹ thuật bị hao mòn hư hỏng, để duy trì được sự hoạt động bình thường cần định

kỳ tiến hành sửa chữa lớn hoặc thay mới các cơ sở vật chất - kỹ thuật đã hư hỏng,hao mòn này hoặc đổi mới để thích ứng với điều kiện hoạt động mới của sự phát

triển khoa học-kỹ thuật và nhu cầu tiêu dùng cho nền sản xuất xã hội, phải muasắm các trang thiết bị mới thay thế cho các trang thiết bị cũ đã lỗi thời, cũng cónghĩa là phải đầu tư

Đối với các cơ sở vô vi lợi (hoạt động không để thu lợ nhuận cho bản thânmình) đang tồn tại,để duy trì sự hoạt động,ngoài tiến hành sửa chữa lớn định kỳcác cơ sở vật chất kỹ thuật còn phải thực hiện các chí phí thường xuyên Tất cảnhững hoạt động và chi phí này đều là những hoạt động đầu tư

3-Các đặc điểm của hoạt động đầu tư :

Để làm rõ hơn nội dung của khái niệm hoạt động đầu tư và phân biệt hoạtđộng đầu tư với các hoạt động khác,đồng thời để thấy rõ yêu cầu và nội dung thẩmđịnh dự án chúng ta đi sau phân tích các đặc trưng của hoạt động đầu tư:

- Hoạt động đầu tư là hoạt động bỏ vốn nên quyết định đầu tư thường là trên phương diện tài chính:

Để thực hiện đầu tư trước hết cần có vốn Vốn là các nguồn lực sinh lợi đượcthể hiện dưới các hình thức khác nhau và có thể quy đổi về tiền tệ, vì vậy các quyếtđịnh đầu tư thường xem xét từ phương diện tài chính (số vốn bỏ ra là bao nhiêu, cókhả năng thu hồi vốn không, mức sinh lợi là bao nhiêu )

Trên thực tế, các quyết định đầu tư thường được cân nhắc bởi sự hạn chế vềngân sách (Nhà nước, địa phương, cá nhân) và luôn được xem xét từ những khíacạnh tài chính nói trên Hiện nay các dự án khả thi về các phương diện khác (kinh

tế xã hội ) nhưng không khả thi về phương diện tài chính cũng khó có thể thựchiện

-Hoạt động đầu tư là hoạt động có tính chất lâu dài.

Thời gian kể từ khi bắt đầu tư cho đến khi các thành quả của công cuộc đầu tư

đó phát huy tác dụng và đem lại lợi ích phải đòi hỏi nhiều năm tháng với nhiềubiến động xẩy ra Đặc điểm này ảnh hưởng đến các dự tính (vốn đầu tư, nhânlực ) nên chịu một xác suất biến đổi nhất định do nhiều nhân tố Chính điều này

là một trong những vấn đề quan trọng cần phải tính đến trong nội dung phân tích,đánh giá của quá trình thẩm định dự án

- Hoạt động đầu tư là hoạt động luôn có sự cân nhắc giữa lợi ích trước mắt

và lợi ích trong tương lai.

Về một phương diện nào đó đầu tư là sự hy sinh lợi ích hiện tại để đánh đổi

lấy lợi ích tương lai nên luôn có sự so sách cân nhắc Nhà đầu tư chỉ mong muốn

và chấp nhận đầu tư trong điều kiện lợi ích thu được trong tương lai lớn hơn lợi ích

họ tạm thời phải hy sinh (không tiêu dùng hoặc không đầu tư vào nơi khác )

Những đặc điểm nói trên đặt ra cho người phân tích, đánh giá đầu tư chẳngnhững quan tâm về mặt nội dung xem xét mà còn tìm các phương pháp, cách thức

đo lường, đánh giá để có được những kết luận giúp cho việc lựa chọn và ra quyếtđịnh đầu tư một cách có căn cứ

Vì vậy để đảm bảo cho mọi công cuộc đầu tư đem lại hiệu quả kinh tế xã hộicao đòi hỏi phải làm tốt công tác chuẩn bị Sự chuẩn bị này được thể hiện trongviệc lập dự án đầu tư, có nghĩa là phải thực hiện đầu tư theo dự án đã được soạnthảo với chất lượng tốt

II-TỔNG QUÁT VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ 1-Dự án đầu tư :

1.1-Khái niệm :

Dự án đầu tư có thể được xem xét trên các góc độ sau:

-Về mặt hình thức: dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi

tiết và có hệ thống các hoạt động vcác chi phí theo một kế hoạch để đạt được kếtquả và thực hiện được các mục tiêu nhất định trong tương lai

-Xuất phát từ góc độ pháp lý: Dự án đầu tư là một công cụ để sử dụng vốn, vật

tư,lao động nhằm tạo ra các kết quả về mặt kinh tế -tài chính trong một thời giandài

-Theo nghị định 42CP của Chính Phủ: Dự án đầu tư là một tập hộp những đề

xuất về việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những đối tượng nhất địnhnhằm đạt được sự tăng trưởng về mặt số lượng, cải tiến hoạc nâng cao chất lượngcủa sản phẩm hoặc dịch vụ nào đó trong một khoảng thời gian xác định

- Xét trên giác độ kế hoạch hoá : Dự án đầu tư là một công cụ thể hiện kế

hoạch chi tiết của một khu vực đầu tư làm tiền đề cho việc ra các quyết định đầu tư

và tài trợ

Tóm lại, dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động kinh tế đặc thù nhằm đạt tớicác mục tiêu mong muốn bằng phương pháp và phương tiện cụ thể trong mộtkhoảng thời gian xác định

1.2-Nội dung:

Một dự án đầu tư gồm bốn phần chính :

-Mục tiêu của dự án :Mục tiêu phát triển là những lợi ích kinh tế xã hội do thực

hiện dự án mang lại

Mục tiêu trước mắt là các mục đích cụ thể cần đạt được của việc thực hiện dự ánMục tiêu trực tiếp phải được lượng hoá bằng con số cụ thể và không được đốilập với mục tiêu phát triển

-Các kết quả của dự án là những kết quả cụ thể,có định lượng,được tạo ra từ

những hoạt động khác nhau của dự án và các kết quả được coi là cột mốc đánhdấu tiến độ của dự án.Kêt quả của dự án đầu tư có thể biểu hiện dưới dạng kết quảtài chính, kết quả kinh tế, kết quả xã hội

Thường một dự án đầu tư đồng thời có các biểu hiện kết quả nói trên, chỉ cóđiều mức độ có khác nhau.Các dự án sản xuất kinh doanh thì kết quả biểu hiệndưới dạng lợi ích tài chính là chủ yếu; các dự án trong lĩnh vực văn hoá xã hội thìkết quả biểu hiện dưới dạng lợi ích xã hội là chủ yếu; các dự án phát triển cơ sở hạtầng thì lợi ích kinh tế là kết quả chính của dự án Vì vậy trong quá trình thẩm định

dự án cần quan tâm đến những hoạt động trực tiếp tạo ra các kết quả đạt được của

dự án

-Các hoạt động của dự án :đó là những nhiệm vụ hoặc hành động được thực

hiện trong dự án để tạo ra những kết quả nhất định Những nhiệm vụ và hành độngnày cùng với một lịch biểu và trách nhiệm cụ thể của các bộ phận thực hiện sẽ tạothành kế hoạch làm việc của dự án

.Các nguồn lực của dự án (biểu hiện cụ thể của vốn đầu tư):Đó là các nguồn

về vật chất,tài chính và con người cần thiết để tiến hành các hoạt động của dự án.Giá trị hoặc chi phí của các nguồn lực này chính là vốn đầu tư cần thiết cho dự án

1.3-Vai trò :

Đối với nhà nước và các định chế tài chính, thì dự án đầu tư là cơ sở

để thẩm định và ra quyết định đầu tư, quyết định tài trợ cho dự án đó

Đối với chủ đầu tư thì dự án đầu tư là cơ sở để : xin phép được đầu tư (hoặc

được ghi vào kế hoạch đầu tư ) và giấy phép hoạt động; xin phép nhập khẩu vậttư,máy móc thiết bị; xin gia nhập các khu chế xuất khu công nghiệp; xin vay vốncủa các định chế tài chính trong và ngoài nước; kêu gọi góp vốn hoặc phát hành cổphiếu, trái phiếu

Các định chế tài chính hay ngân hàng chỉ cho vay đối với các dự án có tính khảthi, có lợi nhuận, Muốn vậy, ngân hàng sẽ yêu cầu chủ đầu tư nộp cho ngân hàng

dự án đầu tư cùng với các hồ sơ cần thiết, ngân hàng sẽ tiến hành tổng hợp vàthẩm định dự án để đưa ra những kết luận về tính khả thi của dự án

2-Tổng quát về thẩm định dự án đầu tư :

2.1-Mục đích, yêu cầu thẩm định dự án tư đầu tư :

Trước hết ta hiểu thẩm định dự án đầu tư là việc tổ chức xem xét một cáchkhách quan, có khoa học và toàn diện các nội dung cơ bản ảnh hưởng trực tiếp đếntính khả thi của một dự án.Từ đó ra quyết định đầu tư và cho phép đầu tư

Dự án đầu

tư Chủ dự án Nhà nước Định chế tài chính

Quá trình thẩm định dự án và lập dự án là hai quá trình độc lập,tách biệtnhưng lại có sự thống nhất liên quan chặt chẽ với nhau Cụ thể, có sự khác nhau vềthời gian tiến hành, về người thực hiện và nói chung có sự khác nhau về nhiệm vụ,quan điểm, tiêu chuẩn xem xét Tuy vậy hai quá trình này lại thống nhất về nộidung,chỉ tiêu, phương pháp xác định các chỉ tiêu

* Mục đích của thẩm định dự án:

Công tác thẩm định có ý nghĩa to lớn trong việc lựa chọn dự án đầu tư có hiệuqủa đem lại lợi ích cho các bên liên quan Trên quan điểm, cách nhìn nhận riêng vàlợi ích khác nhau có được từ việc thực hiện dự án đầu tư các bên liên quan sẽ cónhững cách tiếp cận thẩm định khác nhau,mục đích khác nhau và kết quả thẩmđịnh sẽ có ý nghĩa khác nhau đối với mỗi bên

Thẩm định dự án đầu tư tiếp cận từ các phía khác nhau.

-Đối với chủ đầu tư :Thẩm định dự án giúp chọn được phương án đầu tư tốt

nhất,có tính khả thi cao, phù hợp với điều kiện khả năng tài chính hiện có và quantrọng là đem lại lơị nhuận Đồng thời họ có thể hạn chế bớt rủi ro khi thực hiện dự

án

-Đối với cơ quan quản lý Nhà nước :Việc thẩm định dự án sẽ giúp xem xét

tính cần thiết, phù hợp và sự đóng góp của dự án đầu tư với chiến lược,chương

trình,kế hoạch phát triển của quốc gia, ngành, địa phương.Từ đó xác định hiệu quả

sử dụng các nguồn lực của xã hội cho dự án đầu tư, cân đối giữa chi phí và lợi ích

dự án đầu tư mang lại để cấp giấp phép đầu tư, đồng thời có biện pháp hạn chế,ngăn ngừa tác động xấu của dự án và hỗ trợ dự án trong quá trình thực hiện

-Đối với các định chế tài chính: thì việc xem xét hiệu quả chung của dự án sẽ

giúp cho ra quyết định và kế hoạch tài trợ đúng đắn Là nhà tài trợ quen thuộc vàchiếm phần chủ yếu đối với các dự án, các tổ chức ngân hàng quan tâm trước tiênđến các dự án có nhu cầu thu hút vốn và có khả năng tạo ra lợi nhuận

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay các doanh nghiệp, nhất là các doanhnghiệp Nhà nước hoạt động với nguồn vốn chủ yếu dựa vào nguồn vốn vay ngânhàng Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, có đến 80-90% vốn kinhdoanh của các doanh nghiệp được hình thành từ nguồn vốn vay của Ngân hàng vàcác tổ chức tín dụng Vì vậy thẩm định dự án đầu tư là một trong những nhiệm vụquan trọng của ngân hàng

*Từ những khái quát trên ta rút ra sự cần thiết phải tiến hành thẩm định dự án đầu tư :

Thẩm định dự án được tiến hành đối với tất cả các dự án thuộc mọi nguồn vốn

và thuộc các thành phần kinh tế khác nhau Nó là một bộ phận của công tác quản lýnhằm đảm bảo cho hoạt động đầu tư có hiệu quả

Thật vậy một dự án có liên quan,ảnh hưởng tới lợi ích của nhiều bên liên quan(Nhà nước,định chế tài chính,chủ đầu tư ) nên nó cần được xem xét từ nhiều góc

độ để thấy được lợi ích thực sự của dự án đem lại cho xã hội và các bên liên quan Mặt khác một dự án thường do chủ dự án lập hoặc thuê các cơ quan tư vấn lậptrên cơ sở các ý đồ kinh doanh và mong muốn của người soạn thảo Vì vậy để đảmbảo tính khách quan cần phải thẩm định Người soạn thảo thường đứng trên góc độhẹp (lợi ích của chủ dự án ) để xem xét các vấn đề của dự án còn các nhà thẩm

định có cách nhìn rộng hơn, họ xuất phát từ lợi ích chung của toàn xã hội và cộngđồng để xem xét các lợi ích kinh tế xã hội mà dự án đem lại.

Hơn nữa, khi soạn thảo dự án có thể có những sai sót, các ý kiến có thể mâuthuẫn, không lôgíc, thậm chí có những câu văn -chữ dùng sơ hở có thể gây ranhững tranh chấp giữa các đối tác tham gia đầu tư Thẩm định dự án sẽ phát hiện

và sữa chữa được những sai sót đó

Tóm lại, thẩm định dự án đầu tư nhằm tránh thực hiện đầu tư các dự ánkhông có hiệu quả, mặt khác cũng không bỏ mất các cơ hội đầu tư có lợi

2.2 -Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư và công tác thẩm định trong các giai đoạn đó:

Quá trình hình thành và vận hành dự án đầu tư trải qua nhiều bước (giai đoạn)

kế tiếp nhau gọi là chu trình dự án

Có nhiều cách xem xét, phân chia liên quan tới quá trình hình thành và quản lý

dự án Để phù hợp với yêu cầu của công tác chuẩn bị đầu tư và các hoạt động chủyếu trong quá trình hình thành và quản lý vận hành dự án có thể phân chia chutrình dự án theo các giai đoạn:

Giai đoạn chuẩn bị đầu tư Giai đoạn đầu tư Giai đoạn dự án đi vào hoạtđộng

Công tác thẩm định tiến hành qua các giai đoạn có mức độ khác nhau Thẩmđịnh trong quá trình ra quyết định đầu tư thường phải thẩm định kết quả nghiêncứu tiền khả thi đối với dự án lớn và thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi-đây làcông việc bắt buộc đối với mọi dự án Mặc dù dự án đã được các cấp có thẩmquyền ra quyết định đầu tư nhưng khi vay vốn thì Ngân hàng phải tiến hành thẩmđịnh lại để ra quyết định cho vay

2.3-Các phương pháp thẩm định dự án :

Thẩm tài chính dự án cũng như thẩm định dự án đầu tư nói chung thườngđược xem xét theo các phương pháp sau:

2.3.1-Phương pháp so sánh các chỉ tiêu:

Đây là phương pháp phổ biến và đơn giản, các chỉ tiêu kinh tế -kỹ thuật chủyếu của dự án được so sánh với các dự án đã và đang xây dựng hoặc đang hoạtđộng.Các chỉ tiêu thường được so sánh:

-Các chỉ tiêu hiệu quả đầu tư (ở mức trung bình, tiên tiến), căn cứ vào các chỉtiêu NPV, IRR, của dự án đầu tư vào loại trung bình tiên tiến

-Các tỉ lệ tài chính doanh nghiệp theo thông lệ phù hợp với hướng dẫn, chỉđạo của nhà nước, của ngành đối với doanh nghiệp cùng loại

-Các chỉ tiêu trong trường không có dự án và có dự án

Trong việc sử dụng phương pháp này cần lưu ý các chỉ tiêu dùng để tién hành sosánh phải đực vận dụng phù hợp với điều kiện và đặc điểm cụ thể của dự án vàdoanh nghiệp, tránh khuynh hướng so sánh máy móc cứng nhắc

2.3.2-Phương pháp thẩm định theo trình tự:

Việc thẩm định dự án được tiến hành theo một trình tự biện chứng từ tổng quátđến chi tiết,từ kết luận trước làm tiền đề cho kết luận sau

-Thẩm định tổng quát:Xem xét tổng quát các nội dung cần thẩm định của dự

án qua đó xác định các vấn đề hợp lý hoặc chưa hợp lý cần phải đi sâu phân tích.Thẩm định tổng quát cho phép hình dung khái quát dự án,hiểu rõ qui mô, tầm quantrọng của dự án nhưng khó phát hiện được những sai sót cụ thể của dự án

-Thẩm định chi tiết : Thường được tiến hành sau thẩm định tổng quát,thẩmđịnh chi tiết tiến hành xem xét từng nội dung cụ thể của dự án và đưa ra những ýkiến đánh giá đồng ý hoặc cần sửa đổi thêmhay không thể chấp nhận được đối vớimỗi dự án Tuy nhiên tuỳ từng đặc điểm và tình hình cụ thể của dự án mà mức độtập trung cho những dự án cơ bản khác nhau

Trong khi thẩm định chi tiết, nếu một số nội dung cơ bản của dự án bị bác bỏthì có thể bác bỏ dự án mà không cần thẩm định các chỉ tiêu tiếp sau

2.3.3-Phương pháp thẩm định dự án dựa trên việc phân tích độ nhạy cảm của

dự án:

Phương pháp này dùng để kiểm tra tính vững chắc về hiệu quả tài chính của

dự án Cơ sở của phương pháp này là dự kiến một số tình huống bất trắc có thể xảy

ra trong tương lai đôí với dự án (vượt chi phí đầu tư, chậm tiến độ thi công, giá chiphí đầu vào tăng, sản lượng thấp, ) sau đó khảo sát tác động của những yếu tố đóđến hiệu quả đầu tư và khả năng hoàn vốn của dự án Mức độ sai lệch so với dựkiến của các bất trắc thường được chọn từ 10%-20% và nên chọn cá yếu tố tiêubiểu dễ xảy ra gây tác động xấu đén hiệu quả của dự án để xem xét Nừu dự án vẫn

tỏ ra có hiệu quả kể cả trong trường hợp có nhiều bất trắc phát sinh đồng thời thì

đó là những dự án có độ an toàn cao Trong trường hợp ngược lại, cần xem xét lạikhả năng phát sinh bất trắc để đề xuất, kiến nghị các biện pháp hữu hiệu để khắcphục hoặc hạn chế

Biện pháp này nên được áp dụng đối với các dự án có hiệu quả cao hơn mứcbình thường nhưng có nhiều thay đổi do khách quan

3.Nội dung thẩm định dự án :

Thẩm định dự án đầu tư nói chung xem xét tổng quát tất cả các mặt định tính

và định lượng của dự án đầu tư mà còn phân tích tình hình hoạt động của doanhnghiệp đang hoạt động (đối với dự án mở rộng hay đầu tư chiều sâu) hoặc uy tíncủa nhà đầu tư,

Các nội dung thẩm định dự án đầu tư

Kinh tế xã hộiTài chính

-Khía cạnh pháp lý :Hoạt động của dự án liên quan và chịu sự điều chỉnh của hệ

thống các luật và văn bản pháp qui liên quan nên để dự án đầu tư có thể thực hiệnđược thì trước tiên phải xem xét tính hợp lý, hợp lệ của dự án đầu tư và các hoạtđộng của dự án đầu tư về văn bản thủ tục của hồ sơ trình duyệt, tư cách pháp nhân

và năng lực của chủ đầu tư, xem lĩnh vực kinh doanh có phù hợp định hướngkhông Một dự án đầu tư không phù hợp về mặt pháp lý thì sẽ bị loại bỏ ngay vìmọi hoạt động phải tuân theo pháp luật

- Khía cạnh thị trường :Thẩm định dự án phải xem xét về mặt cung cầu sản

phẩm, khả năng cạnh tranh của dự án, thị trường tiêu thụ, và những gì dự án đưa

ra có đúng chính xác không.Xem xét thị trường là cơ sở cho việc lựa chọn quy môđầu tư,lựa chọn thiết bị,công suất và dự tính khả năng tiêu thụ, Đây là khía cạnhquan trọng quyết định sự thành bại của dự án

-Khía cạnh kỹ thuật :Thẩm định về phương diện kỹ thuật phải xem xét lại dự

án đầu tư có khả thi về mặt kỹ thuật hay không nghĩa là phải xem việc lựa chọnthiết bị, công nghệ, giải pháp kỹ thuật,địa điểm và mặt bằng xây dựng dự án,cácgiải pháp xử lý môi trường có phù hợp không,

-Khía cạnh tổ chức quản lý: Đây cũng là một vấn đề quan trọng cần quan tâm

vì hiệu quả của nguồn vốn phụ thuôc nhiều vào ngươì điều hành Cần xem xét cácvấn đề về cách thành lập và sự phân công công việc của bộ máy quản lý, số lượngnhân công càn cho dự án

-Khía cạnh kinh tế xã hội :Thẩm định kinh tế xã hội là xem xét những nguồn

lực xã hội dự án đã sử dụng và đóng góp của dự án cho sự phát triển nền kinhtế,phát triển ngành,địa phương như giải quyết việc làm,thu nhâp,sản phẩm xãhội, Đồng thỡi xem xét sự phù với định hướng phát triển kinh tế xã hội mà cụ thể

ở Viêt Nam là theo định hướng Xã hội chủ nghĩa

- Khía cạnh tài chính :Thông qua việc phân tích, tính toán các chỉ tiêu phản

ánh hiệu quả tài chính vá các kế hoạch tài chính để đánh giá hiệu quả tài chính mà

dự án đem lại

Các khâu trong thẩm định dự án liên quan chặt chẽ và hỗ trợ lẫnnhau,thông tinthu được sau mỗi giai đoạn thẩm định là cơ sở cần thiết để tiếp tục hay hoàn tấtcác khía cạnh khác của dự án Tuy nhiên tuỳ từng loại dự án (dự án công cộng haysản xuất kinh doanh dịch vụ) mà các khía cạnh của dự án được xem xét kỹ về mặtnày hay mặt khác

Ngày nay các ngân hàng hoạt động tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các khoản

cho vay nên ngân hàng quan tâm trước hết là mặt tài chính của dự án để xem xét

khả năng trả nợ

3.2-Thẩm định và phân tích các doanh nghiệp đang hoạt động :

Hoạt động của doanh nghiệp là nhân tố quan trọng ảnh hưởng tới dự án đầutư,đặc biệt là những dự án đầu tư mở rộng và chiều sâu Khả năng hoàn vốn của dự

án phụ thuộc một phần vào nguồn tài chính của doanh nghiệp,doanh nghiệp có thểtrích một phần lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh khác để bù vào dự án đầu tư Vìvậy,nếu dự án đầu tư hiệu quả tài chính thấp nhưng giải quyết được nhiều việclàm,bổ sung vào cơ cấu đầu tư cho hợp lý, thì vẫn có thể được thực hiện

Các vấn đề chủ yếu cần quan tâm khi xem xét tình hình hoạt động của

doanh nghiệp :

Tư cách pháp nhân của doanh nghiệp được thể hiện thông qua hồ sơ pháp lý về

:quyết định thành lập doanh nghiệp,giấy đăng ký kinh doanh, giấy phép hoạtđộng,

Tình hình tài chính của doanh nghiệp được xem xét căn cứ vào báo cáo kế toán,

báo cáo tài chính,báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh, phê duyệt quyết toán, từ

đó phân tích các nội dung tài chính chủ yếu sau:Các tỷ lệ tài chính, diễn biếnnguồn vốn và sử dụng vốn, các chỉ tiêu tài chính trung gian

(Chúng ta sẽ xem xét chi tiết ở phần sau)

Tình hình quản lý điều hành,uy tín của doanh nghiệp hay chủ đầu tư cũng là

một nhân tố quan trọng để xem xét những nhân tố chủ quan ảnh hưởng tới khảnăng thành công của dự án Ta cần tiến hành thu thập thông tin thông qua nhữngđối tác kinh doanh của doanh nghiệp,các công ty tư vấn, hay trực tiếp thăm thực

tế doanh nghiệp Có nhiều yếu tố thể hiện tình hình của doanh nghiệp nhưng ta xétcác yếu tố chính như:

-Đầu tiên ta phải quan sát văn phòng hay nhà kho và tình hình hoạt động tạinơi này Đôi khi tiếp xúc trực tiếp với cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệpđưa đến những nhận xét về tình hình hoạt động của doanh nghiệp

-Người lãnh đạo phải vừa là người quản lý vừa là nhà nhà lãnh đạo nghĩa làanh ta phải biết truyền cảm hứng cho những ngươì xung quanh bằng lời nói vàhành động Nếu một ông chủ biết lãnh đạo công ty thì ông chủ đó có khả năng đốiphó trước những tình huống xấu vì vậy giảm bớt rủi ro Nếu một người lãnh đạo cókinh nghiệm cũng sẽ làm cho người tài trợ tin rằng tăng thêm nợ có nghiã là thêmrủi ro và thêm cả khả năng thu lợi nhuận

-Chiều sâu của bộ máy quản lý,ngay từ khi thẩm định người cán bộ thẩm địnhphải biết nhận định một cánh chủ quan lớp cán bộ lãnh đạo kế cận ở những lĩnhvực như tài chính, sản xuất, tiêu thụ