Qua đèo Ngang rất hay

Càng làm sâu lắng nỗi buồn hiu quạnh của nhà thơ vào một buổi chiều tà ở Đèo Ngang.. Em hãy cho biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng ở hai câu thơ trên?. ?Tác dụng của các biện ph

Nhiệt liệt chào mừng các thầy, cô giáo đã về dư giờ thăm lớp

K iểm tra bài cũ:

Đọc bài thơ “Bánh trôi nư ớc” của Hồ Xuân Hương.

Từ hình ảnh “chiếc bánh trôi nư ớc“ em cảm nhận gì về thân phận, phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến?

Tiết 29

Qua đèo ngang

(Bà Huyện Thanh Quan)

I Đọc và tìm hiểu chung:

1 Tác giả- tác phẩm:

? Em biết một vài nét về tác giả và tác phẩm?

* Tác giả

 -Bà là người học rộng, hiểu sâu.

- Một trong những thi sĩ tài danh hiếm có - Một trong những thi sĩ tài danh hiếm có

• Tên thật: Nguyễn Thị Hinh.

• Sống ở thế kỷ 19 – Quê ở làng Nghi Tàm (nay thuộc Tây Hồ, Hà Nội)

• Chồng bà làm tri huyện Thanh Quan

(nay thuộc Thái Ninh , Thái Bình) Do đó

có tên gọi Huyện Thanh Quan.

• Bà là 1 trong số nữ sỹ tài hoa hiếm có

trong thời trung đại Do vậy, bà đã được vua Minh Mạng Mời vào cung thành Huế dạ (dạy nghi lễ cho các cung nữ, phi tần theo chỉ

dụ của nhà vua).

phong cho bà chức quan “ Cung trung

giáo tập”

Hiện còn để lại 6 bài thơ Nôm Đường luật, trong

đó có bài thơ Qua Đèo Ngang (6 bài thơ gồm:

Thăng Long thành hoài cổ; Chiều hôm nhớ nhà; Chùa Trấn Bắc; Cảnh chiều hôm; Đền Trấn Võ; Qua Đèo Ngang)

Quan s¸t bøc tranh sau, vµ nªu hiÓu

biÕt cña em vÒ c¶nh §Ìo Ngang?

• Đèo Ngang thuộc dãy núi Hoành Sơn, phân cách địa giới 2 tỉnh: Hà Tĩnh và Quảng Bình.

• Là địa danh nổi tiếng trên đất nước ta.

3 Thể loại “ bố cục

*Thể loại:

? Bài thơ được sáng tác theo thể thơ nào?  Thất ngôn bát cú Đường luật

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà ,

Lom khom dưới núi, tiều vài chú,

Nhớ nước đau lòng con quốc quốc,

Dừng chân đứng lại, trời non, nước,

+ Đường luật là luật thơ có từ đời Đường, từ năm 618 đến năm 907 ở Trung Quốc

+ Mỗi bài: gồm 8 câu

là thất luật

II) Đọc – Hiểu văn bản:

1 Hai câu đề:

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà ,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa

? Em hãy cho biết câu thơ đầu đã được tác giả

miêu tả trong hoàn cảnh không gian và thời

gian nào?

-Không gian: Đèo Ngang

-Thời gian:

Buổi chiều tà

? Trong hai câu trên tác giả đã sử dụng điệp từ và điệp

âm nào?- Điệp từ: “chen“

cõy cối um tựm, rậm rạp Con

người cụ đơn,buồn vắng, hiu quạnh

2 Hai câu thực:

Lom khom dưới núi, tiều vài chú

Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.

-Nghệ thuật đối:Lom khom- Lác đác;Dưới núi “Bên

sông; Tiều vài chú “ Chợ mấy nhà.

- Phép đảo trật tự cú pháp

-Từ láy gợi hình ảnh “lom khom, lác đác“.

- Sự sống của con người chỉ thưa thớt, mờ

nhạt, vắng vẻ Càng làm sâu lắng nỗi buồn hiu quạnh của nhà thơ vào một buổi chiều tà ở Đèo Ngang

? Em hãy cho biết các biện pháp nghệ thuật được

sử dụng ở hai câu thơ trên?

?Tác dụng của các biện pháp nghệ thuật này?

3 Hai câu luận:

Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc

Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia

?Em hãy cho biết nghệ thuật đối ở trong hai câu thơ

?Em cho biết nghĩa Hán Việt của từ “quốc” “gia” là gì?

-Con quốc quốc nước nhớ nước

-Cái gia gia nhà thương nhà

Nghệ thuật chơi chữ

? Với âm thanh khắc khoải của con cuốc, con đa đa và các biện pháp nghệ thuật đã được sử dụng cho ta thấy được

4 Hai câu kết:

Dừng chân đứng lại, trời non nước

?Tìm hai hình ảnh đối lập được tác giả thể hiên ở hai câu thơ trên?

?Em hiểu gì về cụm từ “ Ta với ta”?

“Ta với ta”: Đối diện với chính mình Hai chữ “ta“

mà chỉ có một người trong một “mảnh“ lòng nhỏ bé

đơn côi giữa một “trời non nước“ càng làm tăng nỗi

buồn thầm lặng cô đơn đến tột cùng của người lữ thứ

1 Bức tranh Đèo Ngang:

buồn man mác.

- Điệp từ: “Chen”; hiệp vần “đá, lá, hoa” -> Tô

đậm cảnh thiên nhiên um tùm, hoang sơ,

không gian hoang vắng.

- Nghệ thuật đối, đảo trật tự cú pháp, từ láy ->

Gợi ra sự sống thấp thoáng con người mờ nhạt

Nghệ thuật đối, chơi chữ đồng âm, ẩn dụ Tiếng

kêu khắc khoải đượm buồn

* Cảnh Đèo Ngang là một bức tranh thiên nhiên lúc chiều tà, hùng vĩ, bát ngát, thấp thoáng có sự sống của con người nhưng còn hoang sơ, gợi cảm giác buồn vắng lặng.

2 Tâm trạng của nhà thơ:

- Buồn nhớ cô đơn (nghệ thuật tả

cảnh ngụ tình – Tình được thể hiện gián tiếp qua cảnh)

- Nhớ nước thương nhà.

+ Thương nhà (gia gia): tình cảm nhớ

nhung da diết của người nữ sĩ khi xa gia đình

để từ Thăng Long vào Phú Xuân nhận chức Cung trung giáo tập

+ Nhớ nước (quốc quốc): sự hoài niệm về dĩ vãng, về quá khứ vàng son thống nhất liền một dải non sông của dân tộc, đó là sự phủ

nhận nước của chính quyền triều Nguyễn lúc bấy giờ, một triều đại mà đối với bà cũng như những sỹ phu Bắc Hà còn có phần xa lạ

III Ghi nhớ:

- Phong cách thơ trang nhã, sử dụng luật thơ Đường chuẩn mực, bút pháp tả cảnh ngụ tình

- Bài thơ “Qua Đèo Ngang” cho thấy cảnh tượng Đèo Ngang thoáng đãng mà heo hút, thấp thoáng có sự sống con người, nhưng còn hoang sơ, đồng thời thể hiện nỗi nhớ nước thương nhà, nỗi buồn thầm lặng cô đơn của tác giả

IV LuyÖn tËp

IV LuyÖn tËp: :

§äc thuéc lßng bµi

th¬ “Qua §Ìo Ngang” cña Bµ HuyÖn Thanh Quan

C¶nh §Ìo Ngang ngµy nay:

Chóc c¸c thÇy c« gi¸o m¹nh khoÎ