Với các học sinh vẽ bài chưa đẹp các em sẽ dễ mất hứng thú với môn học và lười học môn Mỹ Thuật, nên xen lẫn các bài thực hành là các bài Thường Thức Mỹ Thuật để các em có điều kiện học
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỊNH BIÊN
TRƯỜNG THCS TRẦN ĐẠI NGHĨA Tổ: Anh – Nhạc – Họa – TD
BẢN THUYẾT MINH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CỦA THIẾT BỊ DẠY HỌC TỰ LÀM DỰ THI Tên đồ dùng dạy học:
“ Mô Hình Chùa Một Cột – Chùa Diên Hựu ( Thu nhỏ)”
Môn : Mỹ Thuật – Khối 6
Người thực hiện: Huỳnh Văn Thẳng
NĂM HỌC: 2016 - 2017
Trang 2BẢN THUYẾT MINH TÓM TẮT THIẾT BỊ DẠY HỌC TỰ LÀM DỰ THI
NĂM HỌC 2016 – 2017
- Tên thiết bị dạy học tự làm : Mô hình Chùa Một Cột - Chùa Diên Hựu
(tỉ lệ 1: 15)
- Môn: Mỹ thuật 6, Bài 12: Một số công trình kiết trúc tiêu biểu của mỹ thuật thời Lý ( 1010 – 1225)
- Tác giả : Huỳnh Văn Thẳng, Tổ: Anh – Nhạc – Họa - Thể Dục Trường: THCS Trần Đại Nghĩa
- Thiết bị dạy học tự làm được dùng để phục vụ cho Bài 12: Một số công trình kiết trúc tiêu biểu của mỹ thuật thời Lý ( 1010 – 1225)
- Thời gian thực hiện: 6 ngày
- Đưa vào sử dụng từ năm học: 2015 – 2016, 2016 - 2017
- Nguyên vật liệu để làm thiết bị dạy học: giấy bìa cứng, nan tre, decal, keo đốt, keo sữa, bitis, giấy nhún, màu vẽ,…
- Cách làm thiết bị dạy học, hướng dẫn vận hành, sử dụng:
+ Bước 1: Chọn công trình chùa Một Cột trong bài 12, truy cập internet tìm thông tin, tỉ lệ và các thông số của kiến trúc ngôi chùa
+ Bước 2: Dùng bút chì phác họa tạo bố cục và phân chia lại tỉ lệ để thu nhỏ mô hình dựa trên kích thước thật Tỉ lệ 1: 15 ( tỉ lệ thực: cột đá cao 4m chưa tính phần chìm dưới mặt nước, đường kính cột: 1,2m, diện tích chùa là 3m x 3m kích thước thu nhỏ: cột đá cao khoảng 26,6cm, đường kính cột 8cm, diện tích chùa là 20cm)
+ Bước 3: Dùng bút chì vẽ ra giấy các bộ phận của ngôi chùa: mái, hiên, cột, vách, cầu thang, lan can hồ sen, vẽ cắt tạo từng viên ngói, họa tiết hoa văn mái cong và hình rồng,
…
+ Bước 4: Sử dụng keo đốt kết hợp keo sữa để kết dính các bộ phận với nhau dựa vào đặc điểm thật của ngôi chùa theo tỉ lệ đã thu nhỏ
Sử dụng decal trắng làm phần nền cho hợp tone với cả mô hình, phần hồ nước tô màu xanh trong đó bên dưới hồ sen có làm thêm các cụm hoa sen bằng giấy tượng trưng cùng với hình ảnh tượng phật 12 tay dát vàng thu nhỏ ( theo nguyên bản tượng thật của ngôi chùa) được đặt
Trang 3bên trong và thêm một số mô hình cây xanh nhân tạo để trang trí thêm xung quanh cho cảnh quan mô hình thêm phần sinh động, gần giống như nguyên bản
Ngoài ra bên trong nội thất mô hình còn có gắn thêm một hệ thống pin 9V với một đèn LED trắng cùng công tắc được gắn giấu sau cánh cửa, có thể lòn ngón tay để tắt hay bật công tắt
mở đèn để làm sáng bên trong
Mô hình cây xanh và hoa sen hình tượng Phật bên trong chùa
Hiệu quả sử dụng:
Để đảm bảo tính mộc mạc và màu tự nhiên của các chất liệu nên không sử dụng màu sắc để
tô theo màu sắc thật của công trình, mà chỉ tô phần mái ngói theo tone màu cam nâu để làm điểm nhấn Cả mô hình tương đối nhẹ, nên việc vận chuyển mô hình từ phòng thiết bị qua các lớp và nâng lên để cho học sinh quan sát tương đối dễ dàng
Kiến trúc thật Mô hình mô phỏng
Trang 41- Ý kiến nhận xét sử dụng của tổ trưởng hoặc của giáo viên trong tổ (có chữ ký của các thành viên hoặc tổ trưởng).
…
…
An Cư, ngày….tháng … năm……
2-Ý kiến của HĐ chấm chọn của đơn vị: THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ, … ( Ký tên và đóng dấu) …
………
Xếp loại: ………
BẢN THUYẾT MINH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CỦA THIẾT BỊ DẠY HỌC TỰ LÀM DỰ THI
NĂM HỌC 2016 - 2017
Trang 5I TÍNH MỤC ĐÍCH CỦA THIẾT BỊ DẠY HỌC TỰ LÀM:
- Tính cấp thiết của vấn đề: Qua thực tế giảng dạy môn Mỹ Thuật tại Trường THCS
Trần Đại Nghĩa tôi nhận thấy đa số học sinh ở đây chưa hứng thú nhiều với môn học, vì nó đòi hỏi các em phần năng khiếu trong kỹ năng vẽ
Với các học sinh vẽ bài chưa đẹp các em sẽ dễ mất hứng thú với môn học và lười học môn Mỹ Thuật, nên xen lẫn các bài thực hành là các bài Thường Thức Mỹ Thuật để các
em có điều kiện học hỏi và xem nhiều hình ảnh đẹp thông qua bài học, giúp các em cải thiện tinh thần
Không dừng lại ở việc chỉ cho các em xem hình ảnh, nên tôi đã thiết kế tạo nên những mô hình thu nhỏ theo kích thước thật để các em hiểu rõ hơn, quan sát được đa chiều về các công trình qua từng bài học Thường Thức Mỹ Thuật Đồng thời cũng gợi ý cho các em có thể làm được các mô hình theo ý thích
Việc sử dụng các mô hình là cần thiết trong điều kiện hiện nay đem lại nhiều kết quả
về mặt giáo dưỡng giáo dục và phát triển đối với học sinh và cũng là một trong những yếu tố rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng bộ môn Mỹ Thuật cấp THCS Là giáo viên
giảng dạy Mỹ Thuật tôi cũng rất quan tâm đến vấn đề này
- Hướng giải quyết: Hiện nay ngành giáo dục đang tiếp tục đẩy mạnh việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, người thầy giữ vai trò tổ chức hướng dẫn học sinh tích cực chủ động lĩnh hội kiến thức mới Vì vậy việc sử dụng phương tiện đồ dùng trực quan phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học là một trong những hướng tích cực nhất, hiệu quả nhất Trong phương pháp dạy học mới thì đồ dùng dạy học nói chung và hệ thống kênh hình trong SGK nói riêng, không chỉ dừng lại ở giá trị minh hoạ cho hệ thống kênh chữ, mà chính các thiết bị, đồ dùng dạy học này còn là công cụ, là phương tiện cung cấp kiến thức, bởi chính nó cũng là nguồn kiến thức cần phải khai thác Nhưng trong thực tế hiện nay, việc dạy và học môn Mỹ Thuật ở trường THCS chưa hoàn thành tốt vai trò của mình, nhiều giáo viên vẫn dạy học hoàn toàn bằng phương pháp truyền thống, chưa phát huy được tính tích cực, chủ động học tập của học sinh Muốn khắc phục được vấn đề này thì việc kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học tích cực với việc sử dụng thường xuyên các thiết bị đồ dùng dạy học trực quan như mô hình, tranh ảnh… vào giảng dạy là vô cùng cần thiết, để tạo ra những hình ảnh cụ thể sinh động, chính xác, giúp học sinh dễ hình thành khái niệm cái đẹp trong Mỹ Thuật, hứng thú học tập, nhớ lâu, nhớ kĩ nội dung bài học
Trang 6Để tránh các quan niệm cho rằng , môn Mỹ Thuật chỉ cần vẽ và xem hình ảnh, không quan trọng là môn phụ Nhưng với sự phát triển của xã hội, của thời đại thì môn Mỹ Thuật đã chứng tỏ được vị trí rất quan trọng của mình trong trường phổ thông nói riêng và xã hội nói chung
Xuất phát từ tình hình thực tế và những điều kiện sẵn có của nhà trường, mô hình Chùa Một Cột đã giúp học sinh thích thú với hình ảnh cả một công trình kiến trúc xa tận
Hà Nội đang được bày ra trước mắt một cách nhỏ gọn nhưng không làm mất các giá trị nghệ thuật và tinh thần theo nguyên bản của kiến trúc chính
- Hiệu quả của thiết bị: mô hình Chùa Một Cột, là sự tái hiện lại công trình độc đáo từ khoảng 1000 năm trước, là đóa sen gần nghìn tuổi giữa lòng Thủ đô ( chùa được xây dựng vào năm 1049)
Nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh, góp phần giúp học sinh tích cực hoạt động, tham gia góp ý xây dựng bài, khả năng tư duy của các em Giáo viên cần quan tâm đến khả năng lĩnh hội kiến thức của các em tìm ra biện pháp phù hợp để hoạt động đồng bộ, linh hoạt giữa nội dung và đối tượng, tâm sinh lí, mức độ tiếp thu của học sinh Vì vậy, muốn thực hiện tốt bài giảng đòi hỏi người giáo viên phải có khâu chuẩn bị thật tốt Trong đó, không thể thiếu đồ dùng dạy học phục vụ tiết dạy
Đồ dùng dạy học sẽ góp phần thu hút sự chú ý của học sinh đối với bài giảng, phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong quá trình tiếp thu kiến thức Đồng thời thực hiện quá trình đổi mới phương pháp dạy học để giúp học sinh nâng cao hứng thú học tập trong môn học Mỹ Thuật ở trường Trung học cơ sở
Mô hình Chùa Một Cột tương đối đơn giản vì đã có săn nguyên bản gốc, dễ làm bằng các vật liệu tái chế dễ tìm trên thị trường, có độ bền cao, nhẹ, giá thành phù hợp, có thể
sử dụng liên tục trong nhiều năm học sẽ góp phần làm phong phú thêm thiết bị dạy học tại đơn vị
Để phát huy tính tích cực của học sinh, bản thân tôi nhận thấy rằng sử dụng sử dụng đồ dùng trực quan có hiệu quả sẽ làm cho học sinh hứng thú, khắc sâu hơn kiến thức bài học và giúp cho học sinh có thể liên tưởng lại những gì đã xảy ra trong quá khứ Đồ dùng trực
quan tôi sử dụng là “ Mô hình Chùa Một Cột – Chùa Diên Hựu”.
Trang 7II TÍNH KHOA HỌC:
1 Thực trạng ban đầu của vấn đề:
Trong những năm qua, cùng với sự phát triển chung của giáo dục phổ thông vùng khó khăn nhất, hoạt động đổi mới dạy học, kiểm tra đánh giá đã được quan tâm sâu sắc Thế nhưng, cho đến nay sự chuyển biến về phương pháp dạy học ở trường phổ thông, phương pháp đào tạo ở trường sư phạm chưa được là bao Phổ biến vẫn là cách dạy thông báo các kiến thức định sẵn, cách học thụ động, sách vở, sao chép tranh ảnh Tuy rằng trong nhà trường đã xuất hiện ngày càng nhiều tiết dạy tốt của các giáo viên giỏi, theo hướng tổ chức cho học sinh hoạt động, tự chiếm lĩnh tri thức mới nhưng tình trạng chung hàng ngày vẫn là
“Thầy đọc - trò chép” hoặc giảng dạy xen kẽ vấn đáp tái hiện, giải thích minh họa bằng tranh Nhìn lại việc học của con em ở địa phương, tôi thấy nhận thức của các em còn nhiều hạn chế, ý thức tự học, tự rèn luyện rất ít, điều kiện học tập còn nhiều thiếu thốn Các em chưa xác định được tầm quan trọng của việc học nên không ham học, đặc biệt là học sinh vùng nông thôn, miền núi, vùng có đông học sinh là đồng bào dân tộc Khmer
Bản thân tôi có nhiều năm dạy học môn Mỹ Thuật Trong quá trình giảng dạy với ý thức vừa nghiên cứu đặc điểm tình hình học tập bộ môn của học sinh, vừa tiến hành rút kinh nghiệm qua mỗi tiết dạy Tôi nhận thấy học sinh chưa có sự hứng thú học tập bộ môn, từ đó dẫn đến chất lượng bài vẽ và kết quả học tập chưa cao
Tiến hành khảo sát thực trạng về mức độ hứng thú và kết quả học tập:
ST
T Mức độ hứng thú Tỉ lệ(%)
1 Rất hứng thú và rất thích học 15%
Trang 82 Bình thường 40%
4 Thầy cô môn Mỹ Thuật dạy như thế nào không
quan tâm, không có ý kiến 23%
Môn Mỹ Thuật là môn học hướng học sinh hiểu biết được cái đẹp và biết cách học hỏi
để tự tay mình tạo ra được cái đẹp, rèn luyện cho các em về tính chân – thiện – mỹ qua từng bài học, giáo dục các em có ý thức biết yêu quý và bảo tồn cái đẹp – nét đẹp
Mô hình Chùa Một Cột tại đơn vị chưa có để phục vụ cho tiết dạy, phục vụ cho việc đổi mới
phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng học tập bộ môn, giúp các em thích thú hơn với môn học
2 Biện pháp và quá trình tổ chức tiến hành:
2.1/ Mục đích của việc sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy mỹ thuật:
Đồ dùng trực quan có vai trò rất lớn trong việc giúp học sinh nhớ kỹ , hiểu sâu các hình ảnh kiến thức mỹ thuật Hình ảnh được giữ lại đặc biệt vững chắc trong trí nhớ chúng
ta là những hình ảnh mà chúng ta thu nhận được bằng trực quan Cùng với việc góp phần tạo biểu tượng và hình thành khái niệm, đồ dùng trực quan còn làm phát triển khả năng quan sát, trí tưởng tượng, tư duy và ngô ngữ của học sinh “Nhìn vào bất cứ loại đồ dùng trực quan nào học sinh cũng thích nhận xét, phán đoán, hình dung quá khứ lịch sử của công trình đó được phản ánh, minh họa như thế nào Học sinh suy nghĩ và tìm cách diễn đạt bằng lời nói chính xác, có hình ảnh rõ ràng, cụ thể về bức tranh xã hội đã qua”
Bằng những hình ảnh tư liệu, đoạn phim minh hoạ trên máy tính sẽ tái hiện lại quá khứ, giúp cho bài giảng thu hút được sự chú ý và tạo hứng thú cho học sinh, hỗ trợ học sinh tiếp thu kiến thức, giảm tính trừu tượng của nội dung bài học, vì vậy học sinh hứng thú hơn trong giờ học bởi các em có thể được sống lại cùng lịch sử qua các hình ảnh tư liệu tạo điều kiện cần thiết cho học sinh thực hành để hình thành và rèn luyện các
kỹ năng, góp phần đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Trợ giúp cho giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh học kiến thức mới, phát huy tính tìm tòi, khám phá của học sinh Khi sử dụng hình ảnh, phim tư liệu, các bản đồ điện tử… để minh họa, chắc chắn sẽ tạo được ấn tượng mạnh mẽ cho các
em Chính những điều này sẽ thổi một luồng gió mới vào lớp học, vào nhiệt huyết nghề
Trang 9nghiệp của giáo viên và vào cả tinh thần hăng say học tập của học sinh để mang lại hiệu quả giáo dục cao hơn
2.2/ Yêu cầu của việc sử dụng đồ dùng trực quan kết hợp bài giảng điện tử trong dạy môn Mỹ Thuật:
* Đảm bảo tính khoa học sư phạm: Đồ dùng trực quan phải đảm bảo tính phù hợp
với nội dung, yêu cầu nhận thức, cũng như trình độ nhận thức của học sinh và quan trọng nữa
là phải đảm bảo tính xác thực và đúng đắn của các sự kiện mà nó phản ánh
Đồ dùng trực quan phải đảm bảo cho học sinh tiếp thu được các kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo với chương trình học, giúp cho thầy giáo truyền đạt cho học sinh các kiến thức một cách thuận lợi nhất làm cho học sinh phát triển khả năng nhận thức và tư duy lôgic
* Đảm bảo đủ lớn và độ an toàn cao: Đồ dùng trực quan dùng chung cho cả lớp phải
đảm bảo đủ lớn để học sinh ngồi ở hàng ghế cuối cùng cũng nhìn thấy
Đồ dùng trực quan phải có màu sắc hài hòa, không làm chói mắt hay làm cho học sinh khó phân biệt các chi tiết Tốt nhất là khi thiết kế màu sắc theo nguyên bản màu tự nhiên của chất liệu hoặc các chi tiết họa tiết phải gần giống như thật
Đồ dùng trực quan phải đảm bảo tất cả yêu cầu kỹ thuật an toàn và khi sử dụng không được gây độc hại hay nguy hiểm cho thầy và trò
* Đảm bảo tính thẩm mĩ: Vì đồ dùng trực quan được sử dụng trước nhiều người hay
sử dụng cho cá nhân trong thời gian lâu dài , nên các đồ dùng trực quan phải có tính thẩm mĩ cao và tỉ lệ giữa các đường nét, hình khối phải cân xứng, hài hòa giống như các tác phẩm nghệ thuật
Trang 10
Mặt trước – góc nhìn chính diện Mặt sau
Mặt trái Mặt phải
Trang 11
* Đảm bảo tính kinh tế: Nội dung và đặc tính kết cấu và đồ dùng trực quan phải sao
cho số lượng ít, chi phí tài chính nhỏ nhất mà vẫn đảm bảo hiệu quả sử dụng cao nhất
Khi thiết kế phải chú ý tới tính bền chắc bằng cách chọn loại vật liệu cho phù hợp và bền để còn sử dụng được nhiều lần
2.3/ Các biện pháp tiến hành sử dụng đồ dùng trực quan điện tử trong dạy mỹ thuật
Trong thực tế giảng dạy và qua tập huấn, bản thân nhận thấy rằng, muốn một tiết dạy mỹ thuật, một bài dạy mỹ thuật đạt được kết quả cao, nhất thiết phải khai thác triệt để đồ dùng trực quan Nhưng thực tế có nhiều bài học mỹ thuật trong sách giáo khoa lại không có đồ dùng trực quan hoặc hình ảnh trắng đen không đủ đáp ứng nhu cầu thị hiếu của học sinh hoặc nếu có thì còn rời rạc không đủ đáp ứng yêu cầu giảng dạy thực tế nên việc tìm hiểu và tạo thêm đồ dùng dạy học là hết sức cần thiết đặc biệt là ở môn Mỹ Thuật nhằm giúp học sinh giảm bớt học máy móc, giảm copy tranh ảnh, nắm được kiến thức cơ bản về các công trình thông qua mô hình
Tranh ảnh là những tư liệu trực quan nhất sinh động nhất, là con đường rút ngắn giữa quá khứ và hiện tại Nó tạo ấn tượng ban đầu cho học sinh hứng thú học tập Để việc sử dụng đồ dùng trực quan điện tử vào dạy học mỹ thuật hiệu quả
Mô hình không chỉ có tác dụng minh họa cho nội dung bài học, mà còn là nguồn kiến thức không thể thiếu đựợc trong bài học Nếu mô hình được sử dụng tốt, sẽ huy động được sự tham gia của nhiều giác quan, sẽ kết hợp chặt chẽ tai nghe, mắt thấy, sờ vào được sẽ tạo điêù kiện cho học sinh dễ hiểu nhớ lâu, phát huy đựơc năng lực chú ý quan sát, hứng thú của học sinh
Mô hình đã có nhưng cũng rất cần thiết bài giảng điện tử đi kèm để mở mang thêm nhiều hình ảnh cho học sinh nhận diện đa chiều nhiều hơn về các góc nhìn và hình thái của các công trình kiến trúc từ quá khứ đến hiện tại
Ví dụ : Phân tích đặc điểm và nghệ thuật của công trình kiến trúc Chùa Một Cột, ta vừa cho học sinh xem mô hình để các em nhìn nhận được khái quát và liên tưởng đến công trình kiến trúc thật
Kết hợp trình chiếu powerpoint các hình hình của ngôi chùa khi trãi qua từng giai đoạn trong lịch sử và hình ảnh hiện tại ngày nay
