giáo án khoa học lớp 5 - hôn hợp

Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi tr ờng ở cấp tiểu học - Về kiến thức: Giúp cho học sinh biết và b ớc đầu hiểu: + Các thành phần môi tr ờng và quan hệ giữa chúng: đất, n ớc, không khí, ánh

§Ò ¸n gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr êng ë c¸c tr êng häc n íc ta ® îc

néi dung gi¸o dôc m«i tr êng vµo

hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n”.

Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi tr ờng ở cấp tiểu

học

- Về kiến thức:

Giúp cho học sinh biết và b ớc đầu hiểu:

+ Các thành phần môi tr ờng và quan hệ giữa chúng: đất, n ớc, không khí, ánh sáng, động thực vật.

+ Mối quan hệ giữa con ng ời và các thành phần của môi tr ờng + Ô nhiễm môi tr ờng.

+ Biện pháp bảo vệ môi tr ờng xung quanh: môi tr ờng nhà ở, lớp,

tr ờng học, thôn xóm, bản làng, phố ph ờng.

Thái độ- tình cảm:

+ Có tình cảm yêu quý, tôn trọng thiên nhiên, yêu quý gia

đình, tr ờng lớp, quê h ơng, đất n ớc.

+ Có thái độ thân thiện với môi tr ờng.

+ Có ý thức: quan tâm đến các vấn đề môi tr ờng ; giữ gìn

vệ sinh thân thể, vệ sinh môi tr ờng xung quanh.

D¹y c¸c bµi cã néi dung tÝch hîp

Ph ơng pháp thảo luận : Đây là ph ơng pháp dạy học tích cực, học

sinh đ ợc bày tỏ quan điểm, ý kiến, thái độ của mình và lắng nghe ý kiến của ng ời khác về các vấn đề môi tr ờng có liên quan đến nội dung của bài học Qua đó giúp học sinh nhận thức, có hành vi, thái độ đúng đắn đối với môi tr ờng Có thể thảo luận cả lớp và thảo luận nhóm

- Thảo luận cả lớp: căn cứ vào nội dung của bài học và nội dung giáo dục bảo vệ môi tr ờng, giáo viên chọn lựa vấn đề cần cho học sinh thảo luận cả lớp

Ví dụ Khi dạy bài “ Giữ gìn lớp học sạch, đẹp”, giáo viên có thể cho học sinh cả lớp cùng thảo luận vần đề:

Ví dụ : Khi dạy bài “ Vệ sinh môi tr ờng” môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3,g iáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận 3 nhóm qua các câu hỏi sau:

+ Hãy nêu cảm giác của em khi đi qua bãi rác

+ Những sinh vật nào th ờng sống ở bãi rác?

+ Rác có hại nh thế nào đối với sức khỏe con ng ời?

Sau khi tổ chức cho học sinh thảo luận, giáo viên tổ chức cho đại diện của các nhóm báo cáo, các nhóm khác bổ sung Cuối cùng, giáo viên kết luận: Rác thải vứt không đúng nơi làm mất vẻ đẹp của làng xóm, phố ph ờng Trong các loại rác do con ng ời thải ra, có những loại dễ thối rữa, chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh, chuột, ruồi, muỗi th ờng sống ở nơi có rác Chúng là những sinh vật trung gian truyền bệnh cho con ng ời

Ph ơng pháp quan sát : Đây là ph ơng pháp dạy học

đặc tr ng của môn Tự nhiên và Xã hội và cũng là ph ơng pháp quan trọng trong giáo dục bảo vệ môi tr ờng cho học sinh tiểu học Qua quan sát tranh ảnh, thực tế môi tr ờng xung quanh

và sự h ớng dẫn của giáo viên, học sinh sẽ lĩnh hội những tri thức cần thiết về môi tr ờng Khi h ớng dẫn cho học sinh quan sát, giáo viên l u ý thực hiện theo quy trình (xác định mục tiêu quan sát; lựa chọn đối t ợng quan sát; tổ chức và h ớng dẫn học sinh quan sát; trình bày kết quả quan sát)

Ví dụ: Khi dạy bài “Vệ sinh môi tr ờng” giáo viên có thể lồng ghép giáo dục bảo vệ môi tr ờng qua việc giáo dục học sinh biết đ ợc việc làm nào đúng, việc làm nào sai trong việc

xử lí rác thải Giáo viên cho học sinh quan sát các hình

3,4,5,6,7 trong SGK và nêu ý kiến của mình về các việc làm

đúng, các việc làm sai trong từng hình Sau khi giáo viên tổ chức và h ớng dẫn học sinh quan sát, học sinh có nhận thức và hành vi đúng đắn là không nên vứt rác bừa bãi ở những nơi công cộng; cách xử lí rác thải: chôn, đốt, ủ, tái chế.

Ph ơng pháp trò chơi : Đối với học sinh tiểu học, sử dụng

các trò chơi trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội và giáo dục bảo vệ môi tr ờng có ý nghĩa quan trọng Trò chơi gây hứng thú học tập cho học sinh, giúp các em lĩnh hội kiến thức về tự nhiên, xã hội và môi tr ờng nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu quả Khi

sử dụng ph ơng pháp trò chơi, giáo viên l u ý (chuẩn bị trò chơi; giới thiệu tên trò chơi, h ớng dẫn cách chơi, thời gian chơi và

luật chơi; cho học sinh chơi; nhận xét kết quả của trò chơi; rút ra bài học qua trò chơi) Tuỳ nội dung của từng bài, giáo

viên có thể tổ chức trò chơi phù hợp Giáo viên có thể tổ chức trò chơi đóng vai để giáo dục bảo vệ môi tr ờng Trò chơi

đóng vai giúp học sinh thể hiện nhận thức, thái độ của mình trong các tình huống cụ thể và thể hiện cách ứng xử phù hợp với tình huống.

Ví dụ: Khi dạy bài “Giữ gìn lớp học sạch đẹp”, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh đóng vai với tình huống nh sau: Có một nhóm học sinh (3-4 em) tr ớc khi vào học ăn quà và vứt giấy bừa bãi ra lớp Một học sinh khác trông thấy và học sinh này đã xử lí nh thế nào?

Khi học sinh chơi đóng vai, các em thể hiện nhận thức, thái độ của mình qua vai chơi Từ đó, giáo viên có thể điều chỉnh, bổ sung cho học sinh về nhận thức, hành vi giữ gìn

vệ sinh tr ờng, lớp học sạch, đẹp

Ph ơng pháp tìm hiểu, điều tra : Đây là ph ơng pháp tổ

chức cho học sinh tham gia vào quá trình tìm hiểu các vấn đề môi tr ờng ở địa ph ơng Qua tìm hiểu, học sinh nhận thức đ ợc thực trạng môi tr ờng, giáo dục học sinh tình yêu quê h ơng đất

n ớc, ý thức bảo vệ môi tr ờng Sử dụng ph ơng pháp này, giáo

viên l u ý: Thiết kế các câu hỏi, bài tập cho học sinh (cá nhân

hoặc nhóm) tiến hành điều tra, tìm hiểu các vấn đề về giáo

dục bảo vệ môi tr ờng Ph ơng phápnày cần tổ chức cho học sinh lớn (lớp 3,4, 5).

Ví dụ:

* Khi dạy bài “Vệ sinh môi tr ờng” môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3, giáo viên có thể cho học sinh tìm hiểu:

Cách xử lí rác thải của địa ph ơng nơi em sống.

Các loại nhà tiêu th ờng sử dụng ở địa ph ơng.

ở địa ph ơng bạn, các gia đình, bệnh viện và nhà máy (nếu có) th ờng cho n ớc thải chảy đi đâu?

*Khi dạy bài “Thân cây”, giáo viên có thể cho học sinh tìm

hiểu:

Địa ph ơng em có những loại cây gì?

Địa ph ơng của em ng ời ta sử dụng thân cây để làm gì?

Hình thức lồng ghép

Giáo dục thông qua các tiết học trên lớp

Giáo dục thông qua các tiết học ngoài thiên nhiên , ở môi tr ờng bên ngoài tr ờng lớp nh môi

tr ờng ở địa ph ơng.

Giáo dục qua việc thực hành dọn môi tr ờng lớp học sạch, đẹp ; thực hành giữ tr ờng, lớp học sạch, đẹp.

Giáo dục với cả lớp hoặc nhóm học sinh

Nội dung, địa chỉ, mức độ tích hợp GDBVMT trong môn khoa học-Lớp 4

Căn cứ vào nội dung, ch ơng trình, sách giáo khoa Khoa học 4, bạn hãy thực hiện các nhiệm vụ sau:

1.Xác định các bài có khả năng tích hợp GDBVMT.

2.Nêu nội dung GDBVMT và mức độ tích hợp các bài đó.

Nội dung đ ợc trình bày trong bảng d ới đây

Chủ đề về môi

tr ờng

Nội dung tích hợp giáo dục bảo

vệ môi tr ờng

độ tích hợp

Con ng ời và môi tr

ờng Mối quan hệ giữa con ng ời với môi tr

ờng: con ng ời cần

đến không khí, thức an , n ớc uống

từ môi tr ờng

Chủ để: con ng ời và sức khoẻ Các bài 1, 2, 4, 5, 10,

14, 16 Chủ đề: vật chất và năng l ợng Các bài 36, 38, 42, 43, 44

Liên hệ/ bộ phận

Môi tr ờng và tài

nguyên thiên

nhiên

Một số đặc

điểm chính của môi tr ờng và tài nguyên thiên nhiên

Chủ để : Vật chất và năng l ợng Các bài 20, 21, 22, 23,

30, 31, 53, 54

Chủ để: Thực vật và động vật

Liên

hệ / bộ phận

Mối quan hệ giữa

Biện pháp bảo vệ

môi tr ờng Bảo vệ, cách thức làm n ớc sạch, tiết

kiệm n ớc, bảo vệ bầu không khí

Chủ đề: Vật chất và năng l ợng

Các bài 27, 28, 29, 40

Toàn phần

Nội dung, địa chỉ, mức độ tích hợp GDBVMT trong môn khoa học-Lớp 5

Căn cứ vào nội dung, ch ơng trình, sách giáo khoa Khoa học 4, bạn hãy thực hiện các nhiệm vụ sau:

1.Xác định các bài có khả năng tích hợp GDBVMT.

2.Nêu nội dung GDBVMT và mức độ tích hợp các bài đó.

Nội dung đ ợc trình bày trong bảng d ới đây.

Môi tr ờng và tài

nguyên thiên nhiên

Mối quan hệ giữa

Chủ đề về

môi tr ờng Nội dung tích hợp GDBVMT Ch ơng/Bài Mức độ

tíc

h hợp Con ng ời và

môi tr ờng Mối quan hệ giữa con ng ời với môi

tr ờng: con ng ời cần đến không khí, thức ăn, n

ớc uống từ môi

tr ờng.

Chủ đề: con ng ời và sức khoẻ Các bài 8,

12, 13, 14, 15, 16,

Liên hệ/

bộ phận

Môi tr ờng và

tài nguyên

thiên nhiên

Một số đặc điểm chính của môi

tr ờng và tài nguyên thiên nhiên

Chủ đề: vật chất và năng l ợng Các bài 22,

23, 24, 26, 27, 28,

29, 30, 32, 40, 42,

43, 44, 45, 46, 49

Liên hệ/

bộ phận

Bộ phận

Biện pháp bảo

vệ môi tr

ờng

Bảo vệ, cách thức làm n ớc sạch, tiết kiệm n ớc;

bảo vệ bầu không khí

Chủ đề: môi tr ờng và tài nguyên thiên nhiên bài 68, 69,

Toàn phần

Chia lớp thành 6 nhóm :

Nội dung thảo luận:

1.Chọn 3 bài trong SGK Khoa học 4 có mức độ tích hợp nội dung GDBVMT khác nhau(toàn phần,bộ phận, liên hệ).

2.Thiết kế kế hoạch bài học của 3 bài đã chọn

(Soạn bài & giảng thử )

Bài soạn minh hoạ: Bảo vệ môi tr ờng

II Tài liệu và ph ơng tiện

Hình vẽ trong sách giáo khoa

S u tầm các t liệu, hình vẽ, tranh ảnh về các hoạt động bảo vệ môi

tr ờng

III.Các hoạt động dạy – học

1 Hoạt động 1 Quan sát và thảo luận

- Mục tiêu: biết và hiểu đ ợc những việc nên và không nên làm để bảo vệ bầu không khí trong sạch

Hoạt động theo nhóm đôi: Y.cầu HS quan sát tranh vẽ và trả lời các câu hỏi trong SGK

Sau khi HS làm việc theo nhóm đôi xong, tiến hành làm việc cả lớp

GV y.cầu HS trả lời về các vấn đề:

+ Chỉ ra những việc nên và không nên làm để bảo vệ bầu không khí trong lành

Chia lớp thành 6 nhóm :

Nội dung thảo luận:

1.Chọn 3 bài trong SGK Khoa học 5 có mức độ tích hợp nội dung GDBVMT khác nhau(toàn phần,bộ phận, liên hệ).

2.Thiết kế kế hoạch bài học của 3 bài đã chọn

(Soạn & Thuyết trình giáo án )