Nguon nude cung cap cho sinh hoat va tudi cho ndng nghiep chu yeu la sdng Tra Giang, day cung ddng thdi la nai nhan nude thai nen chiu tac dpng true tiep ciia hoat dpng dan sinh, san xua
Trang 1DAI HOC QUOC GIA HA NQI
A*
DE TAi TRONG DIEM CAP DAI HOC QUOC GIA
NGHIEN ClJrU QUY HOACH MOI T R U O N G CAP HUYEN, UlNG DUNG CKO CAC KUYEN DAC TRUNG (TKOfiTNG XUAN THO XUAN, HAU LOG)
CUA T I N H THANH HOA
BnO CnO CHUV€N D€
BAG CAO QUY HOACH MOI TRlTdNG
HUYEN HAU LOC DEN 2020
PGS.TS Lini Dure Hai; CN Liru Dure Dung
Truang Dai hoc Ktioa hoc Tu nhien
D A I H O C Qi.i TRiJNG TAr/ "H:
Trang 2L PHAN TiCH, DANH GIA HIEN TRANG TAI N G U Y £ N , K I N H Tfi - XA HOI
VA M 6 I TRirCJNG HUY$N HAU LOC
Hau Lpc la mot huyen ven bi^n ciia tinh Thanh Hoa, cd nhidu tiem nang, the manh de phat trien kinh te xa hoi Tinh da xay dung qui hoach phat trien kinh te xa hoi giai doan 1996-2010, chien luoc phat trien do thi Thanh Hoa 2000-2010; Huyen Hau Loc da t6ng hgfp cac chi tieu kinh te xa hoi chii yeu thdi ky 2001-2005 du bao giai doan 2006-2010 D^ phat tri^n b^n vung huyen HSu Lpc can c6 su quy hoach mdi trudng can cu vao hien trang tai nguyen, kinh te xa hoi va moi trudng, xu the phat tridn kinh te xa hoi trong tuang lai
Hau Lpc la mot huyen dong bang ven bien tinh Thanh Hoa, each thanh phd Thanh Hoa khoang 25 km v6 phia Dong Bac
Hau Lpc cd ranh gidi voi cac huyen nhu sau:
Phia Bac giap vdi huyen Ha Trung va Nga Scfn
Phia Nam giap vdi huyen Hoang Hoa
Phia Dong giap vdi bien Dong
Toan huyen cd 27 dcm vi hanh chfnh (26 xa va mot thi tra'n huyen ly), dien tich
tu nhien loan huyen la 14.149,68 ha vdi tdng dan so la 177.728 ngudi (chiem 1,27% dien tich tu nhien va 5,04% dan so toan tinh) mat dp dan so la 1256 ngudi/km"
Hau Lpc dupe bao bpc bdi cac song: Phia Bac la song Len, phia Nam la song Cau Sai va song Lach Trudng, phia Dong giap Bien Dong thuan Ipi cho giao thong dudng thuy va phat trien kinh te tdng hop Ducmg bo cd Qudc Id lA di qua cac xa Dong Lpc, Dai Lpc va Trieu Lpc theo hudng Bac Nam Day la tuyen giao thong quan trpng tao the manh cua khu vuc phia tay huyen Hau Lpc trd thanh khu do thj cdng nghiep Qudc 16 10 chay xuyen sudt toan huyen qua cac xa Lien Lpc, Hoa Lpc, Thinh Lpc, Thi Tran, My Lpc, Van Lpc, Thuan Lpc Day cung la tuyen giao thong quan trpng tao dieu kien phat trien kinh te toan dien ben virng
Theo so lieu dieu tra ve tai nguyen khoang san ciia Sd Cdng nghiep Thanh Hoa, Hau Lpc cd cac tai nguyen khoang san sau:
- Md than bun d Trieu Lpc
- Khai thac da, vat lieu xay dung d Quang Lpc, Tien Lpc, Trieu Lpc
- Khai thac cat xay dung d Song Len va da't set d Chau Lpc
Nhln chung tai nguyen khoang san d Hau Lpc ngheo nan, tuy cd mot sd khoang san nhung trii luang nhd
Hau Lpc cd chi^u dai bd bien khoang 12 km cd 2 cua lach do la cua Lach Sung
va ciia Lach Trudng Qua nhieu nam lupng phu sa bdi dap tuong ddi Idn tao thanh nhfrng bai bdi rpng hang tram ha Nhung bai bdi nay giau thuc an thuan lai cho viec nudi trong thuy san va cay chdn sdng Ngudn lai ciia bien Hau Lpc chiem ty Ic Idn irons nsudn lai bien ciia Thanh Hoa Dae biet cd bai tdm n>:oai khai ciia Hon Ne la
Trang 3mot trong hai bai torn Idn cua tinh Cac nguon hai san khac nhu Ca noi (cac loai ca cd gia tri cao nhu: Thu, Miic, Ngir ), Ca day (ca phen, ca hong, ca du ), muc bien
Viing bi^n Hau L6c c6 ndng dp mudi trong nude bi^n kha cao, ket hop vdi khi hau nang to, gio manh tao dieu kien cho phat trie'n nghe mudi
Bd biin Hau Lpc cd khoang 1000 ha viing bien cd kha nang quai de Ian bien de
nuoi trong thuy san nhu ngao, so va tdm cua
Bdr bien Hau Lpc cd th^ xay dung dupe cang ca d Hau Lpc
Huyen Hau Lpc cd sdng Do Len la mot nhanh ciia sdng Ma chay tiif hudng Tay sang hudng Dong va cung la gianh gidi phia Bac cua huyen Gianh gidi phia Nam la sdng Trudng Giang, phia Dong la bien Dong Sdng Kenh De chiu anh hudng ciia thuy trieu nen bi nhi6m man Nguon nude cung cap cho sinh hoat va tudi cho ndng nghiep chu yeu la sdng Tra Giang, day cung ddng thdi la nai nhan nude thai nen chiu tac dpng true tiep ciia hoat dpng dan sinh, san xua't cdng nghiep, ndng nghiep tren dia ban
huyen Nghien cuu chat luong nude ciia huyen cd lh6 tha'y nude sdng va kenh tren dja
ban huyen cd chat lupng tuong ddi tot, chuavuot qua tieu chuan cho phep Nhin chung Hau Lpc cd luong nude kha phong phii, chua bi 6 nhiSm Nguon nude dii de cung cap cho san xua't va sinh hoat ciia nhan dan
Hau Lpc cd vi tri dia ly ven bien nen cd chat luong khdng khi tot, do cd gid tu bien thoi vao Mdi trudng khdng khi it bj cac tac dpng gay 6 nhi6m Cac hoat dpng ciia con ngudi anh hudng chat lupng khdng khi d day la:
- Khai thac da, cat gay ra bui
- Cac hoat dpng san xua't va budn ban vat lieu xay dung
- Cdng nghiep va xay dung co ban: gay ra tieng on, bui va miii (sijra chua tau thuyen, gia cdng sat thep
- Ve sinh mdi trudng ndng thdn, dac biet la trong va sau bao lut (nude thai , chat thai ran tu sinh hoat va chan nudi, xac dpng vat che't )
Dat chii yeu la dat cat ven bien va phu sa giay, vdi dia hinh bang phing, thuan Ipi cho phat trien ndng nghiep Dat cd thanh phan co gidi tu cat den thit trung binh Ham lupng chat dinh duong tir ngheo den kha, d nhung dat cat va dat man pH trung tinh va kiem, con cac loai dat phu sa giay cd pH chua Nhung da't nam tren dia hinh ddi niii ngheo chat dinh dudng, tang dat mdng, lan da va do vay khd canh tac ndng nghiep,
cd the trong cac loai cay lam nghiep
- Dat phii >a Giay chua (FLg-d) Dien tich 4.524,11 ha, la loai dat nam d dia hinh van tha'p va trung nen cd thanh phan co gidi nang hon FLd-U neu tren Dat thudng xuyen giu am, ket cau kem, loai da't cd ham lupng cha't huu co, miin, dam kha trong khi
dd ham lupng lan va kali d muc ngheo Dat cd phan ung chua vdi gia tri pH^Q la 4,5 Dat hien dang dupe trong 2 vu liia, nang suat kha cao nhidu noi dat tren 6 tan/ha/vu, neu chu dpng thuy loi riit nude phctj rupng cd the tang dupe 1 vu ddng trong mau
Trang 4- Da't man it - trung binh thanh ph^n co gidi nhe (FLSm-a) Dien tich: 18.866,08
ha
Dupe hinh thanh trSn n6n phu sa bi^n do qua trinh d^u tu cai tao nen dat giam
dd man, thanh ph^n co gidi l\x cat den thit trung binh, cd noi thit nang Ham lupng
miin, dam, lan, kali hoi ngheo Da't dang dupe trong 1 den 2 vu liia, d vung cao hon cd th^ trdng 1 lua - 1 mau va 2 Iiia - 1 mau, nang sua't cay trong kha, nang suat liia nhieu noi dat tir 4 - 5 ta'n/ha/vu Neu dii nude rua man da't nay van con kha nang tang vu d dia hinh van, van cao
Nhin chung, tai nguyen da't ciia Hau Lpc chua cd bieu hien ciia d nhilm dat, chii yeu la cd cac yeu to han che nhu man, giay cho nen can cd cac bien phap su dung hop ly, ket hop vdi cac bien thuy Ipi phdng tranh thien tai nhu bao, lut va mat khac chii
y den cai tao da't cd yeu to han che
NGUYEN VA MOI TRUING HUY$N HAU LOC
Cac chi tieu ve kinh te trong giai doan 2005 - 2010 va 2010 - 2020 dupe du bac dua tren cac chi tieu kinh te da dat dupe thdi ky 2001 - 2005 va cac du an phat trien kinh te tren dia ban huyen gom cd nha may giay Chau Lpc, khu cdng nghiep nam Dd Len, cac lang nghe Minh Lpc va Tien Lpc, khu dd thj Ba Trieu, khu nudi trong thuy siin, chuong trinh phat trien ndng nghiep
Gia tri t6ng san pham trong huyen GDP den nam 2010 (theo gia CD 94) la 1.372
ty dong vdi td'c dp tang trudng kinh te binh quan la 12.2% So vdi giai doan 2001
-2005, CO cau kinh te cd sir thay d6i nhu sau: Ndng lam nghiep 26,3% (giam 10%), thuy san 17% (giam 2,4%), cdng nghiep xay dung 27,4% (tang 13,4%), cac nganh dich vu 29,3% (giam 1%) Thu nhap binh quan tren dSu ngudi tang tir 298 USD nam 2005 len
573 USD nam 2010
Gia tri tong san pham trong huyen GDP den nam 2020 (theo gia CD 94) la 5.081
ty dong vdi td'c dp tang trudng kinh te binh quan la 14.1% So vdi giai doan 2005
-2010, CO cau kinh te thdi ki 2010 - 2020 cd sir thay doi nhu sau: Ndng lam nghiep 18,3% (giam 8%), thuy san 19,5% (tang 2,5%), cdng nghiep 30,8% (tang 3,4%), dich
vu 31,4% (tang 2,1%) Thu nhap binh quan tren dau ngudi tang tir 573 USD nam 2010 len 2010 USD nam 2020
Theo du bao, ti trpng ciia nganh ndng lam ngu nghiep trong co cau kinh te cd xu huang giam dan (tir 26,3% xudng 18.3%) do su phat triSn ciia nganh cdng nghiep xay dung va dich vu Tuy nhien ndng nghiep van la nganh kinh te ddng gdp rat Idn vao tong gia tri kinh te ciia toan huyen
Vdi viec di vao hoat ddng san xua't kinh doanh ciia cac khu cdng nghiep va dd thi mdi tren dia ban huyen (nha may bdt giay, khu dd thi Ba Trieu ) gia tri kinh te ciia nganh cdng nghiep - dich vu ngay mot tang cao trong dd cac nganh san xua't vat lieu xay dung, van tai, xua't khau hang ndng san va thii cdng my nghe, dich vu san xuat
Trang 5ndng ngu nghiep (kinh doanh vat tu, ch6' bid'n va phan phdi ndng san) va du lich phat tri^n vdi tdc dp nhanh do khai thac dupe cac dieu kien thuan Ipi cua huyen
Vdi viec di vao hoat dpng san xua't kinh doanh ciia cac khu cdng nghiep va dd thi mdi trSn dia ban huyen (nha may bpt giay, khu dd thi Ba Trieu ), gia tri kinh te ciia
nganh cdng nghiep - dich vu ngay mot tang cao trong do cac nganh san xua't vat lieu
xay dung, van tai, xuat kh^u hang ndng san va thii cdng my nghe, dich vu san xuat ndng ngu nghiep (kinh doanh vat tu, che bien va phan phdi ndng san) va du lich phat trien vdi tdc dp nhanh do khai thac dupe cac dieu kien thuan Ipi ciia huyen
Du bao chat lupng mdi trudng cua huyen se cd nhimg bien doi do xay dung van hanh cac khu, cum cdng nghiep, khu dd thi, nudi trong va che bien hai san Cac mdi trudng thanh phan bi tac dpng theo thu tu chii yeu la mdi trudng nude, mdi trudng khdng khi va mdi trudng da't do nude thai cdng nghiep, dd thi va chat thai ran
2.1 Tac dpng moi trudng cua boat dpng cong nghiep va tieu thu cong nghiep
Hoat dpng cdng nghiep tren dia ban huyen Hau Lpc nhin chung chua phat trien, chua cd mot co sd cdng nghiep do Trung uong quan ly, chi cd 2 co sd san xuat vat lieu xay dung (gach) do dia phuong quan ly dat tai xa Xuan Lpc Tuy nhien, trong dia ban
cd tren 3.000 co sd tieu thii cdng nghiep, bao gdm: cac co sd che bien thuy hai san dat
d cac xa Ngu Lpc, Minh Lpc; nghe ren tai xa Tien Lpc: ddng va sua chixa tau thuyen d dpc Kenh De va sdng Lach Trudng Do dd, d nhidm mdi trudng va lupng chat thai phat sinh chi mang tinh cue bd, cd tac dpng lien ket vdi d nhilm va lupng chat thai ciia cac khu dan cu tap trung Chat 6 nhiSm chu yeu phat sinh la nude thai va khi thai (miii, SO2, ) Udc tinh mdi co sd hang ngay tao ra 0,5 m"* nude thai, thi tong upng nude thai cdng nghiep va tieu thii cdng nghiep phat sinh tren dia ban khoang 1.500 - 1.600 mVngay.dem
Co sd cdng nghiep cd quy md Idn dang dupe quy hoach xay dung tai Hau Lpc la Nha may giay Chau Lpc, cdng sua't giai doan 1 du kien dat 50.000 tan bpt/nam, tuong duong 60.000 tan giay/nam Nhu cSu nguyen nhien lieu ciia Nha may giai doan 1 trinh bay trong bang 1
Trang 6Bang 1 Nhu cau nguyen^ nhien lieu cho san xuat 60M00 tan giay
tai Nhd may giay Chau Lpc [7]
Ten nguyen, nhien lieu
Tan Tan Tan Tan Tan
Tan Tan
KWh
m3
Djnli miit/1 TSP
0,38 0.165
0,24 0,012 0,038 0,025 0,01
0,91 0,06
165,45 10,91 36,363,64 11.700
Niiu cau 1 nam
228.000 10.000
14.400
720
2.280 1.500
600
54.000 3.600 12.000.000 3,861.000
Lupng chat thai d nhiSm phat sinh tir hoat ddng ciia Nha may giay Chau Lpc giai doan 1 gom:
- Nude thai cdng nghiep 11.700 mVngay.dem, tuong duong 0,14 mVs
- SO2 : 3,2 tan/ngay dem, bui : /ngay dem, CO2: 645 tan/ngay dem
Nude thai nha may gia'y Chau Lpc cd tac ddng tieu cue manh me den chat lupng nude sdng Len v6 mua can va hoat dpng kinh te xa hoi ciia cac xa ha luu thudc huyen Hau Lpc, huyen Ha Trung va Nga Son Du bao nude thai Nha may giay cd tac ddng tieu cue den cac hoat dpng kinh te xa hoi tai Hau Lpc:
^ Tac dpng tieu cue den hoat dpng canh tac ndng nghiep, lam giam san lupng Ilia va cay m^u cua cac xa hien dang sir dung ngudn nude Sdng Len (Phong Lpc, Quang Lpc, Lien Lpc, Xuan Lpc, Thinh Lpc, Lpc Tan,
My Lpc, Hoa Lpc, Phii Lpc, Hai Lpc, Da Lpc, Hung Lpc, Minh Lpc, Hoa Lpc)
"^ Tac dpng tieu cue den hoat ddng nudi trong va che bien thuy hai san, lam
giam chat lupng san pham d cac xa Da lpc, Hoa Lpc, Ngu Lpc, Xuan Lpc, Hai Lpc
^ Tac ddng tieu cue den cha't lupng san phaim mudi san xuat tai cac xa Hai
Ldc Hoa Ldc, Xuan Ldc
Trang 7^ Tac ddng tieu cue dS'n siic khoe ngudi dan d cac xa ha luu Sdng Len, dac biet la dan cu cac xa hien dang six dung true tiep nguon nude Sdng Len
va lien thong vdi Sdng Len (Sdng Tra Giang, Kenh De, Kenh 5 xa)
Khi thai nha may gia'y Chau Lpc, bao gdm SO2, bui, NO^ va VOC (Metacaptau;
cd tac dpng tieu cue tdi mdi trudng khdng khi bao gom: cac xa Chau Lpc, Trieu Lpc, Dai Ldc thupc huyen Hau Lpc va xa Ha Son huyen Ha Trung Khi thai nha may giay Chau Ldc tac dpng true tiep tdi sue khde ngudi dan cac xa da ndi tren va hoat ddng du lich tai Den Ba Trieu thupc xa Trieu Lpc
Trong tuong lai, khi Nha may gia'y Chau Lpc md rpng cdng suat giai doan 2, pham vi va mLi:c dp tac ddng ciia nude thai va khi thai gia tang manh me
2.2 Tac dong mdi trudng cua hoat dong ndng lam nghiep
Tren co sd dien tich da't, nang sua't va san lupng ndng nghiep (cac bang 2, 3, 4,
5) [2,3], cd thi phan tich va danh gia cac tac dpng mdi trudng cua hoat ddng canh tac
ndng nghiep tai huyen Hau Lpc
Bang 2 Thong he dien tich cac loai cay trong trong ndng nghiep (ha)
Trang 8Bang 3 Thong ke ndng sudi, san
Dien ti'ch (ha)
Nang suat (ta/ha)
San li/ong (tan)
1990
1302 29,5
3141
1995
1386 29,6
4096
1997
1412 30,4
4287
1999
1463 30,7
4491
2000
1464 30,4
5539
2003
1803 38,6
6969
2004 Tl<ol
44,7
10112
2005
2261 43,3
Trang 9Dua tren sd lupng dien tich ndng nghiep va udc tinh quy mo sii dung phan bdn
tang dSn trong cac nam iix 1990 den 2010 (1990: 100 kg, 2000: 200 kg, 2005: 250 kg,
2010: 300kg), cd th^ du bao lupng phan bdn sii dung trong canh tac ndng nghiep d
huyen Hau Lpc (Bang 6)
Bang 6 Vac tinh luang phan bdn sddung trong san xuat ndng nghiep
huyen Hau Lpc, giai doqn 1990-2010
Lifdngphan bdn sCf dung (kg/ha)
2.818
1
3.170 3.341 3.597 3.696 3.903 4.235 4.419 5.452
Dua tren cac sd lieu ve dien tich, nang suat (Bang 2, 3, 4, 5) va sd lieu dieu tra
ve sinh khdi ciia phu phdm ndng nghiep cua Pham Van Lang [5] va cac khoa luan tot nghiep sinh vien nganh Khoa hpc mdi trudng, Trudng DHKNTN nam 2008 [6,8], cd the dua ra bang udc tmh sinh khdi chua dung trong phu ph£m ndng nghiep cho cac loai cay trong huyen Hau Ldc (Bang 7)
Trang 10Bang 7 If&c tinh sinh khoi trong phu pham ndng nghiep nam 2005
Dau ti/ong
Coi
VCmg Khoai
Cac loai cay khac
Dien tich ha
11.080 2.261 2.595
San Iifdng
54.706 9.779 2.979
170
834
600 8.100 5.406 130.695
Vdi khoi lirong 130.695 ta'n nam 2005 va gia tang khoang 3-5% m6i nam, lugng sinh khoi trong phu ph^m nong nghiep la tiem nang sinh khoi Ion, dong thoi dang la tac nhan gay 6 nhiSm moi trudng dia ban huyen
Chan nuoi la nganh kinh te quan trong ciia huyen, so luong va quy mo chan nuoi trinh bay trong bang 8 Theo do, luong chat thai do chan nuoi o huyen Hiu Loc tang nhanh theo quy mo md rong san xua't tu 109,5 ta'n/ngay nam 2000 len 143.9 tan/ngay nam 2005, 197 tan/ngay nam 2010 va 335 ta'n/ngay nam 2020 So luong chat thai nay neu duac quan ly va xu ly de san xuat biogas hoac lam phSn bon thi khong dang ke, nhung neu khong xu ly va thai vao cac nguon nude mat, thi tac dong moi trudng do chat thai chan nudi se nguyen nhan gay d nhidm ngudn nude mat, dac biet la nude mat Sdng Tra Giang
Bang 8 l/ffc luang thdi luang tif hoat dpng chan nuoi cua huyen Hau Lpc
Loai vat nudi
Trang 11hiin va Sdng Tra Giang Tinh trang nay co xu hudng gia tang trong giai doan phat trien
kinh te xa hoi ciia huyen Hau Ldc trong giai doan 2010-2020
2.3 Tac dong moi trirdng cua boat dong nuoi trong thuy san va nghe lam muoi
Ngh6 nudi thuy san : Theo sd' lieu thong ke, san lupng nudi trdng thuy san cua huyen Hau Ldc nam 2005 khoang 1.500 ta'n, vdi tdc dp tang trong giai doan 20(X)-2005
la 97%, binh quan mdi nam tang 20% Day la nganh cd tdc dp tang trudng cao cua huyen (Bang 9), tuy nhien su gia tang san lupng chu yeu do tang nang suat bang cac cdng nghe va ky thuat nudi trdng Dieu nay cd the' anh hudng tdi mdi trudng khu vuc nudi trdng do sir dung ngay cang tang thiic an va thudc hoa chat Khu vuc tap trung cac d^m nudi thudc cac xa Da Ldc, Xuan lpc, Minh Ldc
Nghe danh bat thuy san tap trung chu yeu tai cac xa Ngu Ldc, Hai Ldc, Hung Lpc, san lupng danh bat gia tang hang nam trung binh khoang 5% nam Phan Idn su gia tang lien quan den cac hoat ddng danh bat xa bd, tiem ^n cac tai bien thien nhien (bao, gidng, an ninh qudc phdng) dSn den cac rui ro ve tinh mang ciia ngu dan
Bang 9 San luang nudi trong va danh bdt thuy hai san cua huyen Hau ldc
2000-2005
San li/crng
Nuoi trong (tan)
Dien tich nu6i trong (ha)
San luong danh bat (tan)
San luong ca bi^n (tan)
2001
702
804
9.858 3.691 10.560
2002
1.127
816
10.303 3.869 11.430
2003
1.239
825
10.909 4.515 12.148
2004
1.349
853
10.893 4.600 12.242
2005
1.500
860
11.300 4,800 12.800
Nghe lam mudi d Hau ldc, tap trung phat trien tai hai xa Hai ldc va Hoa ldc vdi quy md san lupng 10.000 ta'n nam 2005 va 12.000 tan nam 2010 Tac ddng mdi trudng cua nghe lam mudi nhin chung khdng dang ke ddi vdi mdi trudng khu vuc
2.4 Tac dpng moi truong cua hoat dong giao thong dudtig thuy va dudng bo
Giao thong van tai cd vi tri quan trpng thiic day nen kinh te hang hoa phat trien Mang ludi dudng bd, dudng sdng, dudng bien ciia huyen dupe md rpng, nang cap
11