Tình huống 1Ngân hàng nhà nước trong năm 2011 đã tiến hành các hoạt động sau: a Ra quyết định cho phép thành lập 3 ngân hàng thương mại cổ phần Á Âu, Đông Nam và Tây Bắc.. ---Tình huống
Trang 1CHƯƠNG 2 ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM NHẬN ĐỊNH ĐÚNG SAI
1 Bộ Tài chính là cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép thành lập và hoạt động cho
công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính.
2 NHNNVN là cơ quan duy nhất có thẩm quyền cấp giấy phép thành lập và hoạt động
cho các TCTD.
3 NHNNVN là cơ quan quản lý nợ nước ngoài của Chính phủ
4 Chủ tịch Hiệp hội ngân hàng có thẩm quyền quyết định xử phạt hành chính trong
lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng.
5 Hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia là đơn vị trực thuộc NHNNVN
6 Mọi TCTD đều được phép vay vốn từ NHNNVN theo hình thức tái cấp vốn
7 NHNNVN phải đóng thuế thu nhập doanh nghiệp cho phần chênh lệc thu chi hàng
năm của NHNNVN.
8 NHNNVN bảo lãnh cho tổ chức, cá nhân vay vốn khi có chỉ định của Thủ tướng
Chính phủ.
9 NHNNVN cho ngân sách nhà nước vay khi ngân sách nhà nước bị thiếu hụt do bội
chi.
10 TCTD đều phải thực hiện dự trữ bắt buộc như nhau.
11 Mọi TCTD đều phép kinh doanh ngoại tệ.
12 Tái cấp vốn là hình thức cấp tín dụng trung và dài hạn của NHNNVN nhằm giúp
TCTD lâm vào tình trạng có nguy cơ mất khả năng thanh toán, chi trả
13 Khi cần thiết, NHNNVN được quyền quyết định cơ chế điều hành lãi suất trong
quan hệ ngân hàng giữa TCTD và khách hàng.
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
Trang 2Tình huống 1
Ngân hàng nhà nước trong năm 2011 đã tiến hành các hoạt động sau:
a) Ra quyết định cho phép thành lập 3 ngân hàng thương mại cổ phần Á Âu, Đông Nam và
Tây Bắc
b) Cho các doanh nghiệp nhà nước vay với số tiền là 20.000 tỷ đồng và nhận đảm bảo bằng
các tài sản có giá trị là 25.000 tỷ đồng
c) Tái cấp vốn cho Vinashin: 1.500 tỷ để trả nợ
d) Ra quyết định thanh tra 4 ngân hàng vì có dấu hiệu huy động vốn vượt quá mức qui định
(17%/năm)
e) Ra quyết định xử phạt 2 công ty cho thuê tài chính Hoàng Hà và Nhất Thắng vì đã vi
phạm các qui định về hoạt động bảo đảm an toàn trong hoạt động cho vay theo qui định của pháp luật
f) Quyết định ấn định mức lãi suất trần trong hoạt động cho vay là 19%/năm
g) Góp vốn cùng BIDV thành lập Ngân hàng thương mại Tân Tiến
h) Phát hành chứng chỉ tiền gửi để huy động 1.000 tỷ đồng từ dân chúng nhằm mua lại giấy
tờ có giá trên nghiệp vụ thị trường mở
i) Yêu cầu các TCTD và các công ty lớn trên cả nước mua tín phiếu bắt buộc của NHNN
nhằm giảm bớt lượng tiền trong lưu thông thông qua nghiệp vụ thị trường mở
j) Phần chênh lệch từ hoạt động có thu và các khoản chi được NHNN trích chia thưởng cuối
năm cho cán bộ NHNN
-Tình huống 2
Cuối năm 2011, thông qua quá trình thanh tra giám sát hệ thống các TCTD, NHNNVN phát hiện
ra những bất ổn trong quá trình hoạt động ngân hàng tại ngân hàng thương mại cổ phần Đại Dương (Ocean Bank) NHNNVN đã tạo điều kiện và cơ hội để Ocean Bank tự mình khắc phục Tuy nhiên, qua hai lần thanh tra giám sát sau đó, các sai phạm tại Ocean Bank không những không khắc phục được mà lại còn nghiêm trọng hơn
Trang 3Đầu năm 2014, hoạt động của ngân hàng thương mại cổ phần Đại Dương (Ocean Bank) đã bộc
lộ nhiều yếu kém; việc quản trị và điều hành vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật Trước tình hình đó, để kiểm soát rủi ro, giảm thiểu tổn thất tài sản của ngân hàng, NHNNVN đã quyết định đặt Ocean Bank vào tình trạng kiểm soát đặc biệt
Với tổn thất tài chính nặng nề, trong khi Ocean Bank không có các giải pháp khả thi để tăng vốn điều lệ đảm bảo mức vốn pháp định theo yêu cầu của NHNNVN Nhằm xử lý dứt điểm các vấn
đề tồn tại yếu kém của Ocean Bank, ngày 25/04/2015, NHNNVN đã ra Thông cáo báo chí về việc NHNNVN tuyên bố mua toàn bộ cổ phần của Ocean Bank với giá 0 đồng/1 cổ phần Theo
đó, NHNNVN trở thành chủ sở hữu (100%) vốn điều lệ của Ocean Bank; đồng thời, chấm dứt toàn bộ quyền, lợi ích và tư cách cổ đông của các cổ đông hiện hữu của OceanBank Để đảm bảo
ổn định công tác quản trị và điều hành, NHNNVN chỉ định Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) tham gia quản trị, điều hành Ocean Bank
Hỏi:
a) Việc NHNNVN mua toàn bộ cổ phần của Ocean Bank với giá 0 đồng/1 cổ phần là đúng
hay sai? Giải thích tại sao? Biết rằng vốn điều lệ của Ocean Bank vào cuối năm 2014 là 3.000 tỷ đồng, nhưng thực tế, hoạt động kinh doanh đã bị thua lỗ tới 10.000 tỷ đồng b) Việc NHNNVN chỉ định Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
(VietinBank) tham gia quản trị, điều hành Ocean Bank là đúng hay sai? Giải thích tại sao?
-Tình huống 3
Do bộc lộ nhiều yếu kém trong hoạt động, có nợ xấu cao, và lỗ từ hoạt động kinh doanh đã “ăn hết” vốn chủ sở hữu, Ngân hàng thương mại cổ phần Xây dựng Việt Nam (VNCB) đã bị NHNNVN đặt vào diện kiểm soát đặc biệt nhằm giảm thiểu tổn thất tài sản, giữ an toàn hệ thống TCTD
Ngày 31/01/2015, Đại hội đồng cổ đông bất thường của Ngân hàng thương mại cổ phần Xây dựng Việt Nam (VNCB) đã được tổ chức tại Hội trường Thống nhất, Ủy ban nhân dân tỉnh Long
An, để (i) thông báo công khai về kết quả kiểm toán độc lập về thực trạng tài chính, giá trị thực
và vốn điều lệ của VNCB và (ii) thông qua Phương án bổ sung vốn điều lệ theo quy định của
pháp luật Đại hội đồng cổ đông quyết nghị không thông qua phương án bổ sung vốn điều lệ để
đảm bảo giá trị thực vốn điều lệ tối thiểu của VNCB bằng mức vốn pháp định
Trang 4Trước tình hình này, để xử lý một ngân hàng rơi vào tình huống nợ xấu cao và âm vốn, Thống đốc NHNNVN đang cân nhắc 2 phương án xử lý như sau:
a) Phương án 1: VNCB bị phá sản
b) Phương án 2: NHNNVN mua lại toàn bộ vốn cổ phần của VNCB với giá 0 đồng/1 cổ
phần Theo đó, NHNNVN trở thành chủ sở hữu (100% vốn điều lệ) của VNCB; đồng thời, chấm dứt toàn bộ quyền, lợi ích và tư cách cổ đông đối với các cổ đông hiện hữu của VNCB Để đảm bảo ổn định công tác quản trị và điều hành, NHNNVN chỉ định ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tham gia quản trị, điều hành VNCB
Hỏi:
Để đảm bảo tính pháp lý cho quyết định của mình, Thống đốc NHNNVN đã triệu tập hiên họp bất thường với các cộng sự vào ngày 02/02/2015 Với vai trò là Vụ trưởng Vụ Pháp chế, thuộc NHNNVN, anh (chị) hãy đánh giá tính pháp lý, ưu và nhược điểm của từng phương án trên để tư vấn cho Thống đốc NHNNVN?