GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỬ DỤNG VỐN CHO ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN HÀ TÂY

* Đối với hoạt động sử dụng vốn cho đầu tư phát triển: - Lựa chọn dự án cho vay vốn phù hợp là chiến lược phát triển kinh tế nước ta đến năm 2006 của các ngành, vùng kinh tế, kế hoạch ph

GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỬ DỤNG VỐN CHO ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TẠI

NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN HÀ TÂY.

I PHƯƠNG HƯỚNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG TRONG THỜI GIAN TỚI:

I.1 Nhận thức về vị trí của ngân hàng trong phục vụ đầu tư phát triển:

Ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây coi hoạt động huy động vốn và sửdụng vốn cho đầu tư phát triển là mặt trận hàng đầu Việc thực hiện hoạt độnghàng năm và phương hướng hoạt động cho năm sau đã minh chứng điều đó.Trong những năm qua mặc dù gặp rất nhiều khó khăn song chi nhánh ngânhàng Đầu tư & phát triển Hà Tây đã không ngừng nỗ lực phấn đấu và đã đemlại những thành quả đáng khích lệ, đặc biệt là trong công tác phục vụ đầu tưphát triển

Là một chi nhánh của ngân hàng Đầu tư & phát triển Việt Nam, chinhánh ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây luôn nhận thức và hiểu rõ chứcnăng của mình trong trong sự nghiệp đầu tư của nền kinh tế Với ngân hànghoạt động huy động vốn và sử dụng vốn cho đầu tư phát triển là một phần củahoạt động Nhu cầu huy động và sử dụng vốn cho đầu tư phát triển luôn là mộtyếu tố khách quan trong nền kinh tế Đặc biệt là trong điều kiện nước ta hiệnnay thì nhu cầu vốn nói chung và nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển nói riêng làrất lớn Song hiện nay hầu hết các ngân hàng thương mại Việt Nam chỉ tậptrung nhiều vào cho vay ngắn hạn mà chưa đáp ứng nhu cầu tín dụng trung vàdài hạn cho đầu tư phát triển

Ta đã biết ngân hàng Đầu tư & phát triển là một thể chế tài chính nhằmthu hút, tập trung các nguồn vốn trung hạn và dài hạn phục vụ cho đầu tư pháttriển kinh tế Về thực chất ngân hàng Đầu tư & phát triển là ngân hàng cungcấp vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển lớn nhất so với các ngân hàngthương mại khác ở Việt Nam Với ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây thìhoạt động phục vụ đầu tư phát triển là một bộ phận quan trọng trong cơ cấuhoạt động của ngân hàng

I.2 Phương hướng hoạt động kinh doanh của ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây đối với phục vụ đầu tư phát triển trong thời gian tới:

Trong những năm tới hoạt động kinh doanh của chi nhánh ngân hàngĐầu tư & phát triển Hà Tây vẫn tiếp tục bám sát chủ trương, chính sách pháttriển kinh tế của Nhà nước đề ra

Trong phục vụ đầu tư phát triển ngân hàng đã có các định hướng cụ thểtrong thời gian tới là:

* Đối với hoạt động huy động vốn cho đầu tư phát triển:

- Ngân hàng coi khai thác triệt để các nguồn vốn dưới mọi hình thức,

theo nhiều kênh khác nhau vừa là nhiệm vụ lâu dài, vừa là yêu cầu mang tínhchất giải pháp tình thế hiện nay, đồng thời chú trọng lo vốn để phục vụ đầu tưphát triển

- Ngân hàng luôn có biện pháp nâng cao tỷ trọng vốn tiền gửi có kỳ hạn

của các doanh nghiệp, các tổ chức đoàn thể coi đó là định hướng chiến lượctrong cơ cấu nguồn vốn, đồng thời với việc tăng khối lượng tiền gửi (tiết kiệm,

kỳ phiếu, trái phiếu ) từ các tầng lớp dân cư để tạo lập một mặt bằng luânchuyển vốn vững chắc phục vụ đầu tư phát triển

- Tính toán, sử dụng tổng hoà các loại nguồn vốn, coi đây là lợi thế cạnh

tranh có tính chiến lược của ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây Cần khaithác triệt để vừa để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng, phát triển kinh tế, góp phầnluân chuyển tiền có hiệu quả, góp phần ổn định tiền tệ, vừa mang lại lợi nhuậncho ngân hàng

- Gắn chiến lược tạo vốn với chiến lược sử dụng vốn trong một thể đồng

bộ, thống nhất, nhịp nhàng, phát huy cao nhất hiệu quả sử dụng vốn, kinhdoanh vốn

* Đối với hoạt động sử dụng vốn cho đầu tư phát triển:

- Lựa chọn dự án cho vay vốn phù hợp là chiến lược phát triển kinh tế

nước ta đến năm 2006 của các ngành, vùng kinh tế, kế hoạch phát triển tổng thểcủa từng doanh nghiệp có quan hệ với ngân hàng

- Khi xét duyệt các dự án đầu tư trước hết ngân hàng xét đến tính hiệu

quả và khả năng thực thi của các dự án và từ đó rút ra những dự án mang tínhkhả thi cao

+ Trong lúc nguồn vốn trung và dài hạn cho vay đầu tư còn thấp, ngânhàng sẽ dùng vốn trung và dài hạn cho các dự án đầu tư theo chiều sâu, giúpcác doanh nghiệp đứng vững trên thương trường Ngoài ra ngân hàng còn chútrọng vào đầu tư một số dự án quy mô vừa và nhỏ nhưng đóng vai trò quantrọng trong giải quyết việc làm cho người lao động

+ Ngân hàng tập trung một số vốn cho các dự án thuộc các vùng kinh tếtrọng điểm, đồng thời khuyến khích sản xuất sản phẩm tiêu dùng trong nước vàxuất khẩu

+ Đa dạng hoá sản phẩm tín dụng theo hướng tự tìm khách hàng, đáp ứngcao nhu cầu vốn cho đầu tư của nền kinh tế, chú ý đầu tư theo chiều sâu với cácdoanh nghiệp vừa và nhỏ, các dự án cứng hoá kênh mương, cơ sở hạ tầng nôngthôn, hỗ trợ bằng những loại vay, những hình thức vay mà pháp luật cho phépvới mọi thành phần kinh tế

II GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỬ DỤNG VỐN CHO ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ & PHÁT TRIỂN HÀ TÂY;

II.1 Giải pháp đối với hoạt động huy động vốn cho đầu tư phát triển:

II.1.1 Mở rộng mạng lưới và đa dạng hoá hình thức huy động:

Như trong phần thực trạng, hình thức huy động của ngân hàng còn đơnđiệu, mạng lưới giao dịch còn mỏng nên tỷ trọng vốn dài hạn cho đầu tư pháttriển còn nhỏ Để có thể huy động vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triểnngày càng nhiều và đạt chi phí thấp và đạt hiệu quả cao trong công tác huyđộng thì ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây cần mở rộng mạng lưới và đadạng hoá hình thức huy động Đối với công tác mở rộng mạng lưới thì mộtđiểm cần chú ý là tận dụng cơ sở vật chất sẵn có và nên chọn địa điểm thuận lợicho công tác huy động để vừa huy động được nhiều nhất và vừa tốn kém ítnhất Đối với công tác đa dạng hoá hình thức huy động, cụ thể là:

*Đối với huy động tiền gửi:

- Bên cạnh kỳ hạn đang áp dụng của ngân hàng, có thể mở rộng thời hạn

tiền gửi như 2 năm, 3năm, 5 năm và thậm chí 10 năm, 20 năm Việc áp dụnghình thức tiết kiệm có kỳ hạn dài với nhiều loại khác nhau sẽ tăng nguồn vốncho đầu tư phát triển, tạo điều kiện đa dạng hoá hình thức huy động và sử dụngvốn tại ngân hàng Bởi huy động vốn luôn gắn liền với sử dụng vốn, để chủđộng trong sử dụng vốn ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây đưa ra các kỳhạn tín dụng Tức là ứng với vốn cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn thìphải có nguồn huy động ngắn, trung và dài hạn Mặt khác lãi suất cho kỳ hạndài phải cao hơn lãi suất trả cho kỳ hạn ngắn Tuy nhiên, lãi suất trả cho kỳ hạndài không thể vượt mức chịu đựng trong kinh doanh của ngân hàng nói riêng vàcủa nền kinh tế nói chung

- Đa dạng hoá cách thức trả lãi:

Ngoài thời hạn khác nhau ngân hàng cũng cần quan tâm tới cách thức trảlãi suất Trả lãi trước và lãi sau, rút lãi hàng tháng và hàng năm hay gửi tiềnnơi này rút tiền nơi khác Điều đó đòi hỏi ngân hàng phải tính toán lãi suất, xácđịnh mẫu số tiết kiệm sao cho khách hàng vẫn có lợi và khi ngân hàng chi trả

có thể phân biệt được, kiểm tra đối chiếu cho thuận tiện dễ dàng, tránh phiền hàcho khách hàng

- Áp dụng phiếu tiết kiệm có kỳ hạn chuyển nhượng:

Thông thường người gửi tiền có kỳ hạn dài rất lo lắng khi họ muốnchuyển đổi khoản tiền này sang một loại công cụ dễ sử dụng hơn nhưng sẽ gặpkhó khăn khi ngân hàng chưa có loại tiết kiệm có khả năng chuyển nhượng Vìvậy, để thu hút nguồn vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển thì ngân hàngphải tránh mọi rủi ro về tiền gửi dài hạn cho khách hàng bằng cách xin phépNhà nước cho phát hành “phiếu tiết kiệm có kỳ hạn chuyển nhượng” Với loạitiết kiệm này có thể dung hoà lợi ích hai bên: người gửi tiết kiệm và ngân hàng

Ngân hàng sẽ tạo cho mình được nguồn lợi có thời gian dài, ổn định, còn đốivới người tiết kiệm thì họ an tâm hơn với khoản tiền của mình.

+ Áp dụng hình thức huy động tiết kiệm dài hạn có mục đích:

Ngoài việc mở rộng các loại tiền gửi cổ truyền mà ngân hàng đang ápdụng thì ngân hàng cũng cần quan tâm đến các loại tiền gửi khác Do vậy, ngânhàng Đầu tư & phát triển Hà Tây có thể áp dụng các hình thức huy động tiếtkiệm dài hạn có mục đích, cụ thể:

+ Hình thức tiết kiệm xây dựng nhà ở: hình thức này tạo cho ngân hàng

nguồn vốn có thời hạn dài, đồng thời người gửi tiền được quyền vay tiền, tối đabằng số tiền đã gửi tiết kiệm với mục đích cải tạo và xây dựng nhà ở Hiện naythu nhập và nhu cầu chi tiêu cho nhà ở của dân chúng vẫn cao nên việc làm này

có thể thực hiện được Nó sẽ khuyến khích người dân gửi tiền nhiều hơn Ngoài

ra, dân cư có thể tiết kiệm để mua các phương tiện sinh hoạt tương đối đắt nhưđiều hoà, xe máy

+ Hình thức tiết kiệm hưu trí bảo thọ: hình thức dành cho người có thu

nhập hiện tại dùng trong tương lai khi về già bằng cách hàng tháng gửi một sốtiền nhất định theo từng thời hạn khác nhau như 5 năm, 10 năm, 20 năm

+ Hình thức tiết kiệm học đường: hình thức này dành cho những gia đình

trẻ có con hoặc chưa có con nhưng muốn tiết kiệm để sau này có một khoảntiền chi trả cho con học thành tài, thành nghề Đây là hình thức tiết kiệm đểthực hiện điều đó, hình thức này cũng đang được công ty bảo hiểm nhân thọFRUDENTIAL thực hiện Điều đó chứng tỏ rằng đây là hình thức có thể chấpnhận được, bởi nó phù hợp với mong muốn, tâm lý của người Việt Nam

+ Hình thức tiết kiệm bảo đảm bằng vàng hay USD hoặc hình thức huy động bằng vàng: Hình thức này tránh được tâm lý sợ mất giá trị tài sản của

mình Hình thức huy động này đã tác động vào tâm lý đó và họ thấy rằng việcgửi tiền tiết kiệm như vậy không những bảo đảm được tài sản của mình mà cònnhận được một khoản lãi từ phía ngân hàng Ngoài ra có thể sử dụng tiết kiệm

có quay số mở thưởng theo định kỳ

Tuy nhiên tất cả các hình thức trên còn rất mới đối với các ngân hàng,đặc biệt là ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây Do đó, ngân hàng muốn tiếnhành các hình thức huy động này sẽ gặp nhiều khó khăn do thiếu kinh nghiệmcũng như thiếu điều kiện để thực hiện Song để thực hiện được các hình thứcnày trong một tương lai gần thì ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây cần phải

có sự chuẩn bị chu đáo Hy vọng rằng ngân hàng sẽ sử dụng những hình thứctrên để bổ xung thêm nguồn vốn đầu tư cho nền kinh tế

* Đối với kỳ phiếu, trái phiếu:

- Phát hành kỳ phiếu, trái phiếu có thể chiết khấu và chuyển đổi:

Ngân hàng nên thực hiện nghiệp vụ chiết khấu kỳ phiếu, trái phiếu nhằmtạo tính lỏng cho công cụ nợ này, hoặc phát hành những trái phiếu có khả năng

chuyển nhượng dễ dàng trên thị trường Các trái phiếu này có thể bán lại chocác cá nhân, các doanh nghiệp, các ngân hàng và cho bất kỳ tổ chức cơ quannào có khả năng tài chính để mua nó Ngân hàng cũng nên có các loại tráiphiếu khác nhau: vô danh, ghi danh, ghi sổ hay với các thời hạn khác nhau,hình thức trả lãi khác nhau để đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng.

- Phát hành kỳ phiếu, trái phiếu có mục đích:

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn có thời hạn dài cho đầu tư thì mộtvấn đề đáng quan tâm trong huy động vốn là ngân hàng phải lấy tư cách củanhà nước hoặc địa phương để huy động vốn đầu tư cho các công trình kinh tếtrọng điểm công cộng Nên chăng ngân hàng mở rộng hình thức huy động dướidạng phát hành trái phiếu có mục đích và khi đó sẽ được sự tin tưởng và ủng hộcủa mọi người Do đó, ngân hàng sẽ thu hút được nhiều vốn, tốn ít chi phí choviệc cổ động, tuyên truyền, và vì mục đích chung nên kể cả trong trường hợplãi suất không cao lắm nhưng vẫn được sự tham gia nhiệt tình của mọi ngườidân nước ta

II.1.2 Thực hiện chính sách lãi suất linh hoạt hợp lý:

Lãi suất là một công cụ quan trọng để ngân hàng huy động nguồn vốnhiện có nhàn rỗi trong các tầng lớp dân cư, doanh nghiệp và các tổ chức khác.Bởi khách hàng có tiền nhàn rỗi gửi tiết kiệm hay mua các công cụ của ngânhàng đều nhằm mục tiêu lãi suất là hàng đầu Do đó một sự biến động nhỏ vềlãi suất cũng có thể thúc đẩy người gửi tiền tiết kiệm hay nhà đầu tư chuyểnvốn của họ sang tiết kiệm hoặc đầu tư cho một tổ chức hoặc công ty khác, đặcbiệt trong giai đoạn khan hiếm tiền tệ

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn cho đầu tư thì ngân hàng cần tănglượng vốn huy động và giảm chi phí huy động, điều đó không có nghĩa là tănglãi suất huy động Do đó, nếu tăng lãi suất huy động thì ngân hàng làm tăng chiphí của mình hoặc giảm thu, lại hạn chế công tác cho vay Vì vậy, ngân hàngcần đưa ra mức lãi suất hợp lý để kích thích được khách hàng, giảm tối đa chiphí của ngân hàng và cho vay dễ dàng hơn Tuy nhiên ngân hàng cần duy trìmức lãi suất ổn định nhằm tạo sự an tâm cho khách hàng Bởi lãi suất biếnđộng mạnh làm cho họ sợ thiệt nhất là khi lãi suất giảm, và khi đó khách hàngkhông muốn gửi tiền Ngược lại, lãi suất huy động cao thì lãi suất cho vay cao,trong khi việc sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn, do đó ngân hàng khôngmuốn huy động Đây là bài toán hóc búa với tất cả các ngân hàng thương mại,chứ không riêng ngân hàng Đầu tư & phát triển Hà Tây Em xin đề xuất một sốgiải pháp sau:

a Chính sách lãi suất nhằm đạt được chi phí hợp lý:

Ngân hàng muốn nâng cao vốn có thời hạn dài cho đầu tư phát triểnnhưng lại muốn giảm thiểu chi phí huy động, để làm được điều đó ngân hàngcần nâng lãi suất đối với tiền gửi trung và dài hạn, tiết kiệm chi phí không cầnthiết (thuê địa điểm hoặc quảng cáo, in ấn và cần sử dụng cơ sở vật chất và cán

bộ sẵn có) Ngân hàng cũng không nên khi đến đợt huy động thì quảng cáo rầm

rộ, tốn kém mà nên có sự chuẩn bị trước nhằm tiết kiệm các khoản chi phíkhông cần thiết

Mặt khác ngân hàng có thể hạ lãi suất tiền gửi không kỳ hạn để đảm bảochi phí huy động trung bình không bị tăng lên, đảm bảo vẫn có lãi trong hoạtđộng ngân hàng Điều đó cũng đảm bảo nguyên tắc: lãi suất tiền gửi có kỳ hạndài cao hơn lãi suất tiền gửi có kỳ hạn ngắn, tạo được “độ chênh” về lãi suấtnhằm khuyến khích khách hàng gửi tiền với thời hạn dài

Đối với nhiều nước phát triển thì tiền gửi không kỳ hạn không đượchưởng lãi mà được hưởng các tiện ích của ngân hàng như thực hiện thanh toán

và một dịch vụ khác của ngân hàng Còn ở Việt Nam hiện nay, chúng ta vẫn trảlãi suất nhằm thu hút nguồn vốn ngắn hạn nhưng trong tương lai, theo em cùngvới việc hoàn thiện công tác thanh toán qua ngân hàng từ dân cư, tổ chức kinh

tế và phát triển các dịch vụ khác của ngân hàng thì tiền gửi này không trả lãihoặc trả lãi thấp nhằm tập trung cho công tác huy động vốn trung và dài hạncho đầu tư phát triển kinh tế

Như vậy, lãi suất huy động vốn cho đầu tư cần được xử lý linh hoạt theohướng thời hạn càng dài thì lãi suất càng cao (tạo được khoảng cách lãi suấtgiữa kỳ hạn ngắn và kỳ hạn dài) phản ánh được quan hệ cung cầu về vốn (lãisuất đầu ra quy định lãi suất đầu vào) đảm bảo cho lãi suất thực dương

b Chính sách thưởng lãi suất đối với khách hàng duy trì số dư trên tài khoản với thời hạn dài hơn so với thời hạn ban đầu:

Đối với khách hàng rút tiền trước hạn thì ngân hàng thường áp dụng mứclãi suất thấp hơn mức lãi suất của kỳ hạn ban đầu Vậy thế thì trong trường hợpngược lai, ngân hàng có thể khuyến khích người gửi tiền trên tài khoản với thờihạn dài hơn so với kỳ hạn ban đầu Đây là việc nên làm bởi vì ở Việt Namngười dân thường gửi kỳ hạn thấp như 6 tháng, 9 tháng, 12 tháng vì sợ có việcđột xuất xảy ra như ốm đau, cưới xin, xây nhà nhưng có khi không rút tiềntrong thời hạn 2 năm, 3 năm Vậy thì ngân hàng có thể thưởng thêm một tỷ lệphần trăm nào đó cho những trường hợp dài hạn

Ví dụ: lãi suất tiền gửi tiết kiệm 12 tháng là 12%/năm còn lãi suất huyđộng loại 2 năm là 14%/năm thì ngân hàng có thể thưởng tương ứng 0.5%, 1%cho khách hàng trong 2 năm Điều đó sẽ thu hút được thêm khách hàng có tiềnnhàn rỗi nhưng chưa xác định được thời gian dùng đến, họ sẽ ít bị thiệt thòihơn Mặt khác, ngân hàng cũng có một khoản vốn với thời hạn dài hơn để đầu

tư với chi phí thấp

c Chính sách hợp lý đối với khoản tiền rút trước hạn:

Bản thân khách hàng không bao giờ muốn rút tiền trước hạn, nhất làtrong trường hợp họ gửi tiền và đầu tư với kỳ hạn dài Song do những việc độtxuất nên họ đành phải rút tiền trước hoặc thanh toán trước thời hạn Về nguyêntắc thoả thuận là không được nhưng để khuyến khích khách hàng thì ngân hàng

vẫn nên đồng ý cho rút trước và cho hưởng mức lãi suất tuỳ theo thời hạn gửi

so với kỳ hạn ban đầu Thực ra việc rút trước thời hạn gây khó khăn cho ngânhàng về vốn, nhất là họ rút với khoản tiền lớn trong khi đó ngân hàng đã đầu tưvào những công trình, dự án có thời gian dài mà không thể rút lại được Nếukhách hàng cảm nhận và đứng trong hoàn cảnh đó họ sẽ không cảm thấy mình

bị "bóp chẹt" trong lúc khó khăn Tuy nhiên, ngân hàng cũng cần cố gắng tối đa

để đảm bảo quyền lợi cho khách hàng mặc dù trong thoả thuận không có

Ví dụ như khi khách hàng mua trái phiếu 5 năm (lãi suất trả trước) thìkhách hàng được trả lãi trước hàng năm và mệnh giá được trả năm cuối cùngnhưng đến năm thứ 3 khách hàng cần tiền và rút khoản tiền này thì ngân hàngvẫn cho khách hàng rút nhưng mức lãi suất được điều chỉnh lại đúng bằng vớimức lãi suất của các khoản tiền gửi có thời gian bằng với thời gian khách hàngrút trước hạn Điều này thể hiện chính sách lãi suất có sự linh hoạt và hợp lý

II.1.3 Các biện pháp khác:

II.1.3.1 Thực hiện bảo hiểm tiền gửi:

Trong nền kinh tế thị trường luôn luôn có sự thay đổi về lãi suất, tỷ giá,lạm phát khiến cho hoạt động ngân hàng trở nên vô cùng mạo hiểm, tiềm ẩnnhiều rủi ro Đặc biệt đối với những khoản tiền gửi dài hạn thì khả năng rủi rokhó có thể lường trước được Do vậy ngân hàng cùng với khách hàng nên thựchiện việc bảo hiểm các khoản tiền gửi dài hạn này để đảm bảo thua thiệt chokhách hàng và ngân hàng trong trường hợp có rủi ro xảy ra

II.1.3.2 Thực hiện công tác tư vấn cho người gửi tiền:

Có thể giúp khách hàng nên gửi tiền theo hình thức nào, thời hạn bao lâu

để đáp ứng nhu cầu của họ trong hoạt động gửi tiền tạo sự yên tâm cho kháchhàng

II.2.Giải pháp đối với hoạt động sử dụng vốn cho đầu tư phát triển của ngân hàng:

II.2.1 Nâng cao hiệu quả khâu thẩm định dự án vay vốn:

Trong toàn bộ quy trình cho vay khâu thẩm định được xem là khâu quantrọng nhất quyết định khả năng thu được nợ và lãi của ngân hàng, nếu khâuthẩm định làm không tốt thì các bước tiếp theo sẽ gặp nhiều khó khăn, lànguyên nhân dẫn tới nợ quá hạn và nợ khó đòi Nên trong bước này đòi hỏingân hàng phải có một đội ngũ cán bộ thẩm định có trình độ, có khả năng nắm

rõ khách hàng

Việc thẩm định dự án cho vay ngoài việc thông qua một số phương pháptruyền thống như xác định chỉ tiêu IRR, NPV để xác định hiệu quả tài chínhcủa dự án còn có một số phương pháp khác như phương pháp hệ số tin cậy,phân tích độ nhạy của các chỉ tiêu hiệu quả đang được các ngân hàng hiện đạitrên thế giới áp dụng Ngân hàng nên học tập kinh nghiệm, sử dụng càng nhiềuphương pháp để thẩm định thì đọ chính xác sẽ càng cao và khả năng cho vay an

toàn càng được đảm bảo đặc biệt là trong thẩm định các điều kiện pháp lý của

* Phân tích độ nhạy của dự án:

Theo kinh nghiệm cũng như căn cứ vào thực tế của dự án Các yếu tốđược đưa ra để phân tích độ nhạy của dự án là doanh thu, chi phí nguyên nhiênliệu, Chi phí nhân công bởi đây là các nhân tố luôn thay đối do các biến đổikhó dự đoán nhất

- Khi doanh thu giảm 10%: NPV= - 655.890.000 VNĐ

Khi chi phí nhiên liệu tăng là 10%: NPV = 283.863.000 VNĐ.

- Khi tăng chi phí nhân công lên 10%: NPV= 302.299.000 VNĐ

Qua đó chúng ta thấy dự an khá ổn định với các yếu tố chi phí nguyênvật liệu và chi phí nhân công Khi các yếu tố này thay đổi thì NPV cũng thayđối song thay đổi không lớn Ngược lại dự án tỏ ra kém hiệu quả khi doanh thuthay đổi theo chiều hướng tiêu cực Như trường hợp kể trên khi doanh thugiảm 10% dự án trở nên kém hiệu quả Nếu như dự án được chấp nhận thì chủđầu tư phải hết sức chú ý đến nhân tố này để phát huy tính tích cực, hạn chếtiêu cực

Kết luận: Ngân hàng không nên cho vay đối với dự án trên vì những

lý do sau đây:

- NPV ngay cả trường hợp tính toán cũng không cao

- Trong tổng vốn đầu tư vào dự án Vốn đầu tư của ngân hàng chiếm tỷtrọng cao nên nếu có bất cứ rủi ro nào đối với dự án thì thiệt hại chủ yếu dongân hàng gánh chịu

- Tình hình tài chính doanh nghiệp cũng không phải là quá tốt, đã cónhững dấu hiệu sụt giảm

- Tỷ lệ nợ của doanh nghiệp hiện tại đã quá cao Nếu ngân hàng tiếp tụccho vay thì sẽ tiếp tục nâng tỷ lệ nợ của doanh nghiệp lên, rủi ro do không thuhồi được tiền vay sẽ càng cao

- Độ ổn định của dự án quá thấp: Nếu doanh thu diễn biến theo chiềuhướng tiêu cực thì có thể nói hầu như dự án không có hiệu quả Trong trườnghợp doanh thu biến động theo chiều hướng tích cực thì chủ đầu tư là người cólợi trước, ngân hàng cũng không phải là người có lợi nhất khi lãi suất cho vaythấp như vậy Như vậy lãi suất trên không tương xứng với mức rủi ro mà ngânhàng có thể gặp phải

- Dự án tuy là có tài sản thế chấp nhưng tài sản thế chấp ở đây lại chính

là tài sản được mua sắm bằng vốn vay Đối với tài sản là máy móc thiết bị thìnói chung giá trị của chúng sụt giảm rất nhanh theo thời gian do có sự tác độngcủa yếu tố tiến bộ của khoa học kỹ thuật Hơn nữa máy khoan của công ty cũngkhông phải là loại hiện đại nhất, có công nghệ tiên tiến nhất

Do vậy đối với dự án này khi đã cho vay ngân hàng cân chú ý đến các vấn đề sau đây:

* Đối với công ty Wasseenco.

- Tư vấn cho doanh nghiệp để hạn chế bớt các khoản nợ tích cực thu cáckhoản nợ của danh nghiệp bị khách hàng khác chiếm dụng bởi tình trạng nợhiện tại của doanh nghiệp hiện nay là rất lớn

- Giúp doanh nghiệp có các biện pháp để tăng doanh thu , lợi nhuận đểchặn đứng đà giảm sút doanh thu của doanh nghiệp hiện nay

* Đối với dự án mua thiết bị khoan nước ngầm

- Cùng với doanh nghiệp đề ra các giải pháp hữu hiệu để hạn việc sụtgiảm của doanh thu vì đây là một yếu tố rất nhạy cảm của dự án nếu doanh thugiảm thì ảnh hưởng bất lợi cho dự án là rất lớn

- Thường suyên quản lý chặt chẽ quá trình thực hiện việc mua sắm thiết

bị và thực hiện dự án để dự án được thực hiện theo đúng theo dự án đã thẩmđịnh

- Tìm ra và báo cho doanh nghiệp biết những rủi ro có thể sảy ra đối với

dự án và dự báo các rủi ro đối với dự án cho doanh nghiệp

- Quản lý chặt chẽ tài sản thế chấp của doanh nghiệp

Tóm lại: Ngoài việc xem xét kỹ các điều kiện cần đã được quy định trong

các thể lệ cho vay, trong thẩm định cần kiểm tra kỹ các điều kiện đủ sau đây:

* Phải biết rõ khách hàng:

Khách hàng vay vốn là các pháp nhân hay thể nhân, thuộc thành phầnkinh tế nào, cơ quan chủ quản nào ra quyết định thành lập Giấy phép hànhnghề hoạt động, trụ sở làm việc, địa chỉ giao dịch, tài khoản ngân hàng giaodịch, kết quả kinh doanh của khách hàng (cả hiện tại và quá khứ), việc chấphành các nghĩa vụ đối với Nhà nước và bạn hàng làm ăn của đơn vị vay vốn cóchính đáng hay không về khả năng tài chính

Tóm lại: phải nhận biết và đánh giá đúng bản chất và khả năng của khách

hàng cả trong quá khứ, hiện tại và tương lai Trên cơ sở đó xác định mức độkhách hàng tốt, xấu hay trung bình để có sự phân biệt về chế tài tín dụng thíchhợp đối với khách hàng vay vốn Đánh giá khách hàng thường mắc sai lầm lớnnhất là không nắm bắt hết các thông tin chính xác về khách hàng, không tìmhiểu kỹ để biết được mặt mạnh, mặt yếu và dự báo những rủi ro tiềm ẩn

* Phải biết rõ hiệu quả kinh tế đích thực của các khoản vay, dự án vay:

Tổ chức thẩm định qua một đầu mối là hội đồng tín dụng để tìm ra hiệuquả đích thực của khoản vay, dự án vay Tránh trường hợp dự án lập ra chỉ làgiấy vẽ với đầy đủ cấp có thẩm quyền ký duyệt hợp lệ, hợp pháp nhưng khôngkhả thi và chỉ nhằm mục đích lợi dụng mọi kẽ hở của cơ chế chính sách, lừađảo để vay vốn ngân hàng Hiệu quả kinh tế của dự án vay, dưới góc độ ngânhàng, nó là toàn bộ số tiền khấu hao và số tiền là lợi nhuận thu được của dự án,sau khi trừ thuế trừ các quỹ trích lập theo chế độ quy định

* Phải thực hiện thẩm định tốt hiệu quả tài chính của dự án đầu tư.

- Trong thực hiện thẩm định tài chính của dự án đầu tư ngân hàng cần phải

chú ý đến giá trị theo thời gian của tiền tức là một đồng hôm nay có giá trịhơn một đồng ngày mai

- Trong việc xác định các chỉ tiêu NPV, IRR, thời gian hoàn vốn nội bộ,

phân tích độ nhạy Ngân hàng cần tính chính xác quy mô của dòng tiềnphát sinh và thời điểm phát sinh dòng tiền đó Những điểm này đặc biẹtquan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ tiêu tài chính tính được.Cần lưu ý rằng dòng tiền của dự án không giống như lợi nhuận và chi phí

- Măc dù thẩm định tài chính của dự án đầu tư quan tâm đến thời điểm phát

sinh của các dòng tiền và giá trị theo thời gian của tiền tệ song không phải

dòng tiền phát sinh tại thời điểm nào được ghi nhận ngay tại thời điểm đó

mà người ta giả định nó phát sinh ở cuối kỳ Sự giả định trên làm giảm độchính xác trong thẩm đinh song nó là cần thiết vì nó làm giảm khả năngtính toán cũng như thống kê về dòng tiền và việc xác định thời điểm phátsinh dòng tiền là vô cùng khó khăn

- Trong phân tích tài chính dự án đầu tư cần chú trọng đến phân tích các dòng

tiền của các dự án trong trạng thái động nhất định như phân tích độ nhạy củacác chỉ tiêu tính toán và cho các chỉ tiêu cũng như các yếu tố thay đổi để từ

đó đánh giá dự án một cách chính sác hơn

* Phải biết rõ khả năng vay trả của khách hàng:

Dự án vay vốn trả được nợ ngân hàng là dự án có hiệu quả kinh tế đíchthực, còn dự án thể hiện hiệu quả kinh tế trên giấy tờ mới chỉ là khả năng tínhtoán, giữa tính toán với thực hiện vẫn còn khoảng cách nhất định Vì vậy điềukiện vay trả của dự án phụ thuộc vào các yếu tố như thời hạn vay trả, mức độvay trả theo từng kỳ hạn nợ tương ứng với khả năng nguồn vốn dùng để trả nợtrong tương lai của doanh nghiệp (như nguồn tiền tiêu thụ sản phẩm, thu dịch

vụ, thu khác )

Cần hết sức chú ý quy định rõ trong hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng

và khách hàng về thời hạn vay, thời hạn trả nợ, lịch trả nợ, trong đó thể hiện rõmức trả nợ của dự án vay vốn theo phương án tốt, trung bình hoặc xấu nhất.Nếu mức trả nợ của dự án vay vốn rơi vào phương án trả nợ xấu nhất thuộc vềnguyên nhân khách quan nhưng doanh nghiệp có đủ các nguồn vốn khác vàcam kết trả nợ vay ngân hàng (hoặc có hợp đồng bảo hành trả nợ thay) thì ngânhàng có thể cho vay Việc định kỳ hạn nợ phải trên cơ sở căn cứ vào chu kỳ sảnxuất, hoặc khả năng vay trả, theo thông lệ quốc tế kỳ hạn nợ thường là 6 tháng/

kỳ hạn

* Phải biết rõ năng lực quản trị điều hành của khách hàng:

Nhân tố về năng lực, phẩm chất quản trị điều hành của người chủ dự ánquyết định mọi sự thành công của việc trả nợ ngân hàng Chính chủ dự án làngười trực tiếp quản lý và chịu trách nhiệm về tiến độ và chất lượng khi côngtrình khởi công đến khi kết thúc nghiệm thu đưa công trình vào khai thác sửdụng và trả nợ vốn vay ngân hàng Nếu người lãnh đạo dự án không đủ nănglực quản trị điều hành và thiếu cái "tâm", vô trách nhiệm gây hậu quả nghiêmtrọng thì chắc chắn vốn ngân hàng cũng mất khả năng thu hồi và chịu ảnhhưởng tiêu cực

* Những điều kiện an toàn cho vay:

Việc quyết định cho vay của ngân hàng cần đảm bảo nguyên tắc "Vốn vay phải có vật tư thế chấp tương đương làm đảm bảo" Tài sản thế chấp, cầm

cố, bảo lãnh vốn vay của ngân hàng tuy không phải là bùa hộ mệnh của ngânhàng nhưng đó là các khoản an toàn cuối cùng thường được áp dụng bắt buộctrong biện pháp an toàn tín dụng đối với các ngân hàng trên thế giới, nhằm giúp

ngân hàng bắt nợ trong trường hợp khách hàng vay vốn có biểu hiện lừa đảo,chộp giật hoặc kinh doanh thua lỗ mất khả năng trả nợ.

Ngân hàng phải trực tiếp thẩm định, đánh giá đúng giá trị tài sản thếchấp, cầm cố, và được các cơ quan định giá có thẩm quyền xác nhận, có côngchứng Đồng thời phải làm thành văn bản hợp đồng thế chấp cầm cố, bảo lãnhđúng quy định tránh tình trạng khi phát mại tài sản gặp phải sự tranh chấp vềđồng sở hữu, về giá trị tài sản thế chấp hoặc bị vô hiệu hợp đồng kinh tế

Kinh nghiệm thực tế cho thấy trong việc ra quyết định cho vay vốn, ngânhàng phải trực tiếp kiểm soát chặt chẽ về khả năng vay trả của doanh nghiệp,

về thực tế tài sản thế chấp, cầm cố, bảo lãnh Tuyệt đối không coi” tài sản thế chấp là bùa hộ mệnh”, mà phải coi trọng hiệu quả kinh tế của dự án vay vốn và

khả năng vay trả đích thực của dự án, của doanh nghiệp là điều kiện quyết địnhtoàn bộ chất lượng tín dụng trong cơ chế thị trường

II.2.2 Quản lý vốn sau khi cho vay

Việc quản lý vốn trong và sau khi cho vay là rất quan trọng, nhằm khắcphục việc định lượng rủi ro không rõ ràng và làm ảnh hưởng tới khả năng thu

nợ của ngân hàng Cho nên ngân hàng sau khi cho vay vốn cần phải theo dõi,giám sát chặt chẽ việc sử dụng tiền vay của khách hàng Nếu có những biểuhiện sử dụng vốn sai mục đích, hoặc xảy ra những sự cố có thể dẫn tới khônghoàn trả được vốn vay Ngân hàng cần có những biện pháp ngăn ngừa và xử lýkịp thời Trong qua trình giám sát ngân hàng cần chú ý tới các dấu hiệu khảnăng các khoản vay khó thu hồi Mặc dù không có một mô hình chuẩn để xácđịnh khoản vay khó hoàn trả, tuy nhiên ngân hàng cũng có thể nắm bắt đượcthông qua các biểu hiện:

* Doanh nghiệp chận trễ trong việc nộp các báo cáo tài chính về tình hình kinh doanh, công việc này đôi khi bị bỏ qua hoặc nếu có cũng rất chiếu lệ nhằm che đậy thực trạng kinh doanh của doanh nghiệp

* Có biểu hiện trốn tránh hoặc khoái thác khi ngân hàng tới kiểm tra hoạt động của doanh nghiệp.

* Doanh nghiệp có sự gia tăng bất thường hàng tồn kho, các khoản bán chịu chưa thu tiền, có sự gia tăng các khoản nợ chưa thanh toán, rút séc vượt

số dư tiền gửi.

* Có những lộn xộn trong nội bộ doanh nghiệp: sự thay đổi ban lãnh đạo, giám đốc từ chức hoặc bỏ trốn, xuất hiện sự đình công, bãi công của công nhân Doanh nghiệp chứa đựng những nguy cơ giải thể hoặc phải sát nhập

* Các rủi ro do thiên tai gây ra, có ảnh hưởng tới hoạt động của doanh nghiệp hay tiến trình thực hiện dự án

Qua quan sát những dấu hiệu này, có thể giúp ngân hàng kiểm soát tốtcác khoản vay và có các biện pháp kịp thời hạn chế các rủi ro về tín dụng đầu

tư Khi có dấu hiệu các khoản vay có vấn đề ngân hàng cần nhanh chóng có