Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhà đầu tư trên địa bàn tỉnh bến tre

Xuất phát từ những vấn đề trên, đồng thời đề xuất được những giải pháp có tínhkhoa học và thực tiễn để thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre trong thời gian tới, tác giả đã chọn đề tà

TRƯỜNG ĐẠI HỌ C KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS ĐINH PHI HỔ

Thành Phố Hồ Chí Minh, năm 2015

Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện Các đoạn tríchdẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác caonhất trong phạm vi hiểu biết của tôi

Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của trường Đại học Kinh

tế TP.HCM

Tp.Hồ Chí Minh, ngày 24 tháng 3 năm 2015

Tác giả luận văn

Bồ Quang Thụy

MỤC LỤC

Trang LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ

Chương 1 GIỚI THIỆU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.2.1 Mục tiêu tổng quát 2 1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2 1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài 2

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài 3

1.4 Nội dung nghiên cứu 3

1.5 Kết cấu luận văn 4

Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5

2.1 Khái niệm về đầu tư 5

2.2 Khái niệm môi trường đầu tư 5

2.3 Các lý thuyết về đầu tư, đầu tư quốc tế 6

2.4 Các lý thuyết về dịch vụ, chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng 7

2.5 Lý thuyết tiếp thị địa phương 8

2.6 Tổng quan về các nghiên cứu trước đây có liên quan 9

2.7 Tóm tắt 12

Chương 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 13

3.1 Mô hình nghiên cứu 13

3.2 Nguồn dữ liệu nghiên cứu 14

3.2.1 Nguồn dữ liệu thứ cấp 14

3.2.2 Nguồn dữ liệu liệu sơ cấp 15

3.4 Quy trình nghiên cứu 16

3.5 Phương pháp xử lý số liệu 16

3.5.1 Mẫu dữ liệu nghiên cứu 16

3.5.2 Phương pháp lấy mẫu 17

3.5.3 Sàng lọc dữ liệu 17

3.5.4 Xử lý số liệu 17

3.5.4.1 Thang đo sử dụng trong mô hình 17 3.5.4.2 Quy trình phân tích20 3.6 Tóm tắt 21

Chương 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 23

4.1 Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu 23

4.1.1 Giới thiệu chung về điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế - xã hội tỉnh Bến Tre 23

4.1.2 Thực trạng môi trường đầu tư và thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre 27

4.1.2.1 Thực trạng cải thiện môi trường đầu tư tỉnh Bến Tre 27 4.1.2.2 Thực trạng các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bến Tre 29 4.1.2.3 Thực trạng các doanh nghiệp đầu tư trong nước trên địa bàn tỉnh Bến Tre 31 4.2 Phân tích thực trạng tình hình đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến tre 34

4.2.1 Phân tích thống kê mô tả 34

4.2.1.1 Mẫu nghiên cứu 34 4.2.1.2 Đo lường các yếu tố nghiên cứu 34 4.2.1.3 Đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhà đầu tư 35 4.2.1.4 Đo lường sự hài lòng của các nhà đầu tư 36 4.2.1.5 Phân tích mô tả các Doanh nghiệp điều tra 37 4.2.2 Kiểm tra độ tin cậy của thang đo (Cronbach’s Alpha) 39

4.2.3 Phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis, EFA) 41

4.2.4 Phân tích hồi quy đa biến (Multiple Regression Analysis, MRA) 46

4.2.5 Giải thích kết quả phân tích hồi quy 51

4.3 Tóm tắt 54

C hương 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 55

5.1 Một số giải pháp nâng cao sự hài lòng của nhà đầu tư, tăng cường thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre 55

5.1.1 Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ công 55

5.1.2 Giải pháp hoàn thiện hệ thống hạ tầng và cơ sở hạ tầng đầu tư 56

5.1.3 Giải pháp phát triển nguồn nhân lực 57

5.1.4 Giải pháp về xúc tiến đầu tư 58

5.2 Kết luận 59

5.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo 60

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

BQL

BQL KCN

DN

ĐTNN

ĐVT

EFA

FDI

GDP

KD

KTXH

KCN

PCI

QL

SXKD

TNHH

TP

TP HCM USAID VCCI VNCI VNĐ UBND USD

Ban quản lý khu công nghiệp

Doanh nghiệp

Đầu tư nước ngoàiĐơn vị tính

Phân tích nhân tố khám phá

Đầu tư trực tiếp nước ngoài

Tổng sản phẩm quốc nộiKinh doanh

Kinh tế xã hội

Khu công nghiệp

Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh

Quốc lộ

Sản xuất kinh doanhTrách nhiệm hữu hạnThành phố

Ủy ban nhân dân

Đô la Mỹ

cấu thành PCI tỉnh Bến tre giai đoạn 2007-2013

Bảng 4.3 Số lượng đăng ký mới các loại hình doanh nghiệp trên địa 33

bàn tỉnh Bến Tre từ năm 2006-2013

Bảng 4.5 Tổng hợp DN điều tra theo hình thức sở hữu vốn 38Bảng 4.6 Tổng hợp DN điều tra theo số lượng lao động 39

Bảng 4.9 Bảng Kiểm định mức độ giải thích của các biến quan sát 42

Bảng 4.15 Kết quả kiểm định Spearman của các yếu tố ảnh hưởng đến 50

mức độ hài lòng của nhà đầu tư

Số hiệu hình

và sơ đồ

Hình 4.1 Biểu đồ mô tả DN điều tra theo thời gian đầu tư 38Hình 4.2 Biểu đồ mô tả DN điều tra theo quy mô vốn đầu tư 39

Chương 1 GIỚI THIỆU

1.1 Đặt vấn đề

Bến Tre là một trong 13 tỉnh thành phố của vùng đồng bằng sông Cửu Long, nơi

có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển kinh tế - xã hội Bến Tre có vị trí gần trung tâmphát triển kinh tế trọng điểm phía Nam với tiềm năng kinh tế biển và kinh tế vườn đadạng, phong phú; có nguồn tài nguyên đất đai, nguyên liệu nông nghiệp đầu vào chongành chế biến nông-thủy sản và nguồn nhân lực trẻ, năng động Bên cạnh đó, từ khicầu Rạch Miễu hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 2009, nối liền Bến Tre và tỉnh TiềnGiang, tiếp theo đó là cầu Hàm Luông và sắp tới đây là cầu Cổ Chiên nối liền Bến Tre

- Trà Vinh và các tỉnh trong khu vực Với lợi thế này, Bến Tre là một tỉnh có tiềm năngthu hút đầu tư rất lớn

Trong giai đoạn 2008 - 2012 tỉnh thu hút đầu tư được 67 dự án đầu tư trongnước với tổng vốn đăng ký là 12.337 tỷ đồng, trong đó tập trung nhiều nhất là lĩnh vựcsản xuất, chế biến các sản phẩm từ dừa, thức ăn thủy sản có 15 dự án; kế đến là lĩnhvực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, nuôi trồng thủy sản và các dự án trên lĩnh vực dịch

vụ, du lịch, may mặc, xử lý rác thải và phục vụ ngành nông nghiệp Đa số các dự ánđăng ký đầu tư vào tỉnh có quy mô vừa và nhỏ, chưa có những dự án lớn, tạo đượcđộng lực thúc đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế của địa phương Cũng trong giai đoạn này,tỉnh đã thu hút được 26 dự án FDI từ 14 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng kýđạt 173,18 triệu USD Các dự án FDI trong giai đoạn này khá đa dạng, từ khai thác cácthế mạnh kinh tế nông nghiệp của tỉnh như sản xuất, chế biến các sản phẩm từ dừa,nuôi trồng thủy sản đến các lĩnh vực thâm dụng lao động như gia công giày, may mặc,các ngành công nghiệp phụ trợ điện ôtô và các ngành dịch vụ khác

Trong đánh giá điều hành kinh tế địa phương thông qua chỉ số năng lực cạnhtranh cấp tỉnh (PCI), Bến Tre có 04 năm được xếp vào nhóm các tỉnh, thành điều hànhtốt nền kinh tế địa phương, các chỉ số thành phần về gia nhập thị trường, chi phí phichính thức và tiếp cận đất đai,…được xếp thứ hạng cao Các quy trình, thủ tục đầu tưđược cải cách theo hướng chỉ có một cơ quan đầu mối tiếp nhận, xử lý và trả kết quả

cho nhà đầu tư và tập trung hỗ trợ xuyên suốt cho doanh nghiệp trước, trong và sau cấpphép.

Tuy có vị trí chiến lược cho phát triển kinh tế xã hội nhưng vốn là một tỉnhnghèo, hạ tầng cơ bản còn thiếu thốn, nguồn nhân lực có trình độ không cao Việc pháttriển kinh tế - xã hội của Bến Tre trong những năm qua còn nhiều hạn chế, thu hút đầu

tư chưa nhiều, chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh Do đó, trong thờigian tới tỉnh Bến Tre cần thiết phải có những giải pháp để thu hút các doanh nghiệp đầu

tư vào tỉnh Bến Tre và đây cũng chính là mối quan tâm hàng đầu của lãnh đạo Ủy bannhân dân tỉnh, là thách thức của các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách

Xuất phát từ những vấn đề trên, đồng thời đề xuất được những giải pháp có tínhkhoa học và thực tiễn để thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre trong thời gian tới, tác

giả đã chọn đề tài “Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhà đầu tư

trên địa bàn tỉnh Bến Tre” để làm luận văn tốt nghiệp.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài

Các vấn đề về thu hút đầu tư, sự hài lòng của nhà đầu tư trên địa bàn tỉnh BếnTre

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Phạm vi về thời gian: Số liệu thứ cấp sẽ được thu thập từ năm 2013 trở về trước

để làm cơ sở lý luận và thực tiễn Các số liệu thứ cấp qua các năm đã được công bố trêncác phương tiện truyền thông, Các cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực đầu tư trênđịa bàn tỉnh Bến Tre: Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban quản lý các Khu công nghiệp tỉnhBến Tre, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Sở Công thương, báo cáo tổng kết từ Công tyKinh doanh hạ tầng KCN, Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre; Các đề tài đã thực hiện;Sách, báo, tạp chí, tài liệu, hội thảo, internet

1.4 Nội dung nghiên cứu

Thực hiện tiếp cận các khung lý thuyết và mô hình về thu hút đầu tư, nghiên cứuđánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre thông quađánh giá mức độ hài lòng của các nhà đầu tư trên giả thuyết chính là các nhân tố môitrường đầu tư sẽ tác động tích cực đến khả năng thu hút đầu tư Để thu hút đầu tư trênđịa bàn tỉnh Bến Tre có hiệu quả điều cần thiết phải xác định được các yếu tố cơ bảncủa môi trường đầu tư ở Bến Tre là gì, các nhân tố cấu thành và yếu tố nào tác độngtích cực đến sự hài lòng của nhà đầu tư Thu hút đầu tư sẽ gia tăng khi nhà đầu tư đượcthoả mãn bởi địa phương Các bộ phận trong phân tích thu hút đầu tư của Bến Tre đượcphân tích là: các nguồn lực cho phát triển kinh tế- xã hội, hiện trạng thu hút đầu tư, cácgiả thuyết về yếu tố môi trường đầu tư của địa phương tác động đến sự hài lòng củanhà đầu tư

Dựa trên giả thuyết này đề tài sẽ xác định các dữ liệu nghiên cứu liên quan đếnbiến giải thích – biến độc lập, biến mục tiêu – biến phụ thuộc – là sự hài lòng của cácnhà đầu tư Kết hợp các phương pháp hồi quy, thống kê, so sánh và phân tích, tổng hợp

để xử lý số liệu Bên cạnh đó luận văn cũng tiếp thu, kế thừa có chọn lọc kết quả

nghiên cứu của một số công trình có liên quan đã được công bố

1.5 Kết cấu luận văn

Luận văn gồm có 5 chương và các phần mở đầu, tài liệu tham khảo, phụ lục Chương 1: Giới thiệu: phần đặt vấn đề, sự cần thiết, mục tiêu, đối tượng, phạm

vi và nội dung nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu: phân tích tổng quan lý thuyết

và các kết quả nghiên cứu trước đây có liên quan

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu: trình bày cách tiếp cận, mô hình nghiêncứu, khung phân tích và phương pháp nghiên cứu, xử lý số liệu và quy trình phân tích

Chương 4: Kết quả nghiên cứu: trình bày đặc điểm và đánh giá thực trạng môitrường đầu tư, tình hình thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre Tìm ra những nhân tốảnh hưởng đến sự hài lòng của nhà đầu

Chương 5: Kết luận và kiến nghị: từ kết quả nghiên cứu đề xuất các chính sách –giải pháp nên được quan tâm nhằm nâng cao sự hài lòng để thu hút các nhà đầu tư trênđịa bàn tỉnh Bến Tre Rút ra những hạn chế của đề tài và đề xuất hướng nghiên cứu tiếptheo

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 Khái niệm về đầu tư

Theo định nghĩa tại Khoản 3, Điều 1 của Luật Đầu tư năm 2005 thì: “Đầu tư làviệc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tàisản tiến hành các hoạt động đầu tư theo quy định của pháp luật”

Dưới góc độ kinh tế, đầu tư được quan niệm là hoạt động sử dụng các nguồn lựchiện tại nhằm đem lại cho nền kinh tế, xã hội những kết quả trong tương lai lớn hơn cácnguồn lực đã sử dụng để đạt được các kết quả đó Đầu tư là nhân tố không thể thiếu đểphát triển và xây dựng kinh tế, là chìa khóa của sự tăng trưởng kinh tế Các nguồn lực

để đầu tư có thể là tiền, tài nguyên thiên nhiên, sức lao động, trí tuệ Trong cơ chế thịtrường hoạt động đầu tư có thể là những chủ thể khác nhau (cá nhân, tổ chức) tiến hành

và ngày càng phong phú, đa dạng cả về tính chất và mục đích Tuy vậy, suy cho cùngmọi hoạt động đầu tư đều nhằm mang lại những lợi ích xác định Những lợi ích đạtđược của đầu tư có thể là sự tăng thêm tài sản vật chất, tài sản trí tuệ hay nguồn nhânlực cho xã hội Kết quả đầu tư không chỉ là lợi ích trực tiếp cho nhà đầu tư mà cònmang lại lợi ích cho nền kinh tế và toàn xã hội

2.2 Khái niệm môi trường đầu tư

Môi trường đầu tư là một thuật ngữ đã được đề cập nghiên cứu trong lĩnh vựckinh tế và quản trị kinh doanh ở nhiều nước trên thế giới Tại Việt Nam, khi chuyểnsang nền kinh tế thị trường, thực thi chính sách đổi mới mở cửa hội nhập với thế giớithì vấn đề môi trường đầu tư và hoàn thiện môi trường được đặt ra là một giải pháp hữuhiệu cho nền kinh tế và nó đã thực sự mang lại hiệu quả

Môi trường đầu tư là một thuật ngữ không phải mới mẻ nhưng đến nay vẫn córất nhiều tranh luận về khái niệm này Môi trường đầu tư được nghiên cứu và xem xéttheo nhiều khía cạnh khác nhau tùy theo mục đích, phạm vi, đối tượng nghiên cứu

Có rất nhiều các vấn đề ảnh hưởng tới đầu tư đối với doanh nghiệp nhất là cácvấn đề liên quan đến chính sách như: tài chính, tín dụng, chính sách thương mại, chính

sách thị trường lao động, các quy định, cơ sở hạ tầng, các vấn đề liên quan đến thu mua

và tiêu thụ, chính sách thuế, chính sách phát triển các khu công nghiệp và các vấn đềliên quan đến hỗ trợ kỹ thuật và tài chính khác Với khái niệm này thì môi trường đầu

tư được hiểu khá rộng

Một cách hiểu khác về môi trường đầu tư đó là tổng hợp các yếu tố: điều kiện vềpháp luật, kinh tế, chính trị – xã hội, các yếu tố về cơ sở hạ tầng, năng lực thị trường và

cả các lợi thế của một quốc gia, có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đầu tư của cácnhà đầu tư tại một quốc gia

Tóm lại, môi trường đầu tư là tổng hòa các yếu tố có ảnh hưởng đến công cuộcđầu tư của các nhà đầu tư ở quốc gia hay địa phương nhận đầu tư Nó bao gồm các yếutố: tình hình chính trị, chính sách – pháp luật, vị trí địa lý – điều kiện tự nhiên, trình độphát triển kinh tế, đặc điểm văn hóa – xã hội, nguồn lao động và mức độ hội nhập kinh

tế quốc tế Các nhóm yếu tố này có thể làm tăng khả năng sinh lãi hoặc rủi ro cho cácnhà đầu tư

2.3 Các lý thuyết về đầu tư và đầu tư quốc tế

Cho đến nay các nhà kinh tế học trên thế giới đã nghiên cứu, đúc kết được khánhiều lý thuyết giải thích cho quá trình đầu tư, dịch chuyển đầu tư quốc tế Tuy nhiên,trong lịch sử đầu tư là một quá trình tương đối phức tạp và biến động theo từng thời kỳ

Do vậy, mỗi lý thuyết đưa ra đều có những mặt mạnh và những hạn chế nhất định vàchưa có lý thuyết nào giải quyết được toàn bộ các khía cạnh của quá trình đầu tư

Hymer (1960), lập luận rằng sự tồn tại của các công ty đa quốc gia là dựa trên sựkhông hoàn hảo của thị trường là cấu trúc không hoàn hảo và chi phí giao dịch khônghoàn hảo Cấu trúc thị trường không hoàn hảo sẽ giúp các công ty độc quyền tạo đượcsức mạnh trên thị trường Chi phí giao dịch không hoàn hảo tạo cơ hội cho các công tyđộc quyền thu lợi nhuận thông qua việc sử dụng “thị trường nội bộ” thay cho nhữnggiao dịch ở bên ngoài Nghiên cứu về cấu trúc không hoàn hảo của thị trường - lýthuyết công nghiệp lập luận rằng khi đầu tư ra nước ngoài các DN đầu tư trực tiếp nướcngoài (FDI) chịu nhiều chi phí và rủi ro hơn các DN nước sở tại Để cạnh tranh với các

DN này, DN FDI phải có những lợi thế để bù đắp được những chi phí phụ trội đó Lợi

thế đó là sức mạnh độc quyền ở một số mặt như: quy mô, kiến thức, sự khác biệt củasản phẩm, nhãn hiệu sản phẩm, công nghệ, mạng lưới phân phối và kỹ năng tiếp thị,khả năng tiếp cận với những nguồn vốn rẻ Nghiên cứu về chi phí giao dịch khônghoàn hảo – lý thuyết nội vi hóa cho rằng việc nội vi hóa các giao dịch thông qua FDI cólợi hơn các giao dịch thông qua thị trường Các lợi ích từ FDI bao gồm việc tiết kiệmthời gian đàm phán hợp đồng licensing, tránh được những bất trắc trong đàm phán vàrủi ro do sự thiếu tin tưởng giữa các đối tác, giảm thiểu những tác động của Chính phủthông qua việc chuyển giá và khả năng phân biệt đối xử theo giá

Theo Dunning (1977), một DN chỉ thực hiện FDI khi hội tụ ba điều kiện: (1) sởhữu / quy mô: DN phải sở hữu một số lợi thế so với DN khác như quy mô, công nghệ,mạng lưới tiếp thị, khả năng tiếp cận nguồn vốn có lãi suất thấp hay các tài sản vô hìnhđặc thù của DN; (2) nội vi hoá: việc sử dụng những lợi thế đó trong nội bộ DN có lợihơn là bán hay cho các DN khác thuê; (3) địa điểm: Sản xuất tại nước tiếp nhận đầu tư

có chi phí thấp hơn là sản xuất tại nước mẹ rồi xuất khẩu Lợi thế địa điểm có thể cóđược nhờ các nguồn tài nguyên thiên nhiên, lao động, các rào cản thương mại, chínhsách khuyến khích đầu tư và cả những tác động ngoại vi mà địa điểm có thể tạo ra cho

DN khi hoạt động tại đó

2.4 Các lý thuyết về dịch vụ, chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng

Theo tổ chức tiêu chuẩn quốc tế: thì chất lượng là toàn bộ những đặc tính củamột thực thể, tạo cho thực thể đó có khả năng thỏa mãn các nhu cầu đã được công bốhay tiềm ẩn

Chất lượng dịch vụ là những gì mà khách hàng cảm nhận được – trong nghiêncứu này khách hàng là nhà đầu tư và địa phương là nhà cung cấp dịch vụ đầu tư

Đánh giá chất lượng dịch vụ được Parasuraman (1985), trích theo Đinh Phi Hổ

và Hà Minh Trung về các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhà đầu tư nước ngoàivào các khu công nghiệp mô hình định lượng và gợi ý chính sách (2011), cho rằng chấtlượng dịch vụ phụ thuộc vào 5 thang đo: (1) Phương tiện hữu hình: sự thể hiện bênngoài của cơ sở vật chất, thiết bị, phương tiện truyền thông; (2) Tin cậy: khả năng thực

hiện dịch vụ đáng tin cậy, chính xác; (3) Đáp ứng: sẵn lòng giúp đỡ khách hàng vàcung cấp dịch vụ tạm thời; (4) Đảm bảo; (5) Sự cảm thông.

Có nhiều quan điểm đánh giá khác nhau về sự hài lòng của khách hàng Sự hàilòng của khách hàng là phản ứng của họ về sự khác biệt cảm nhận giữa kinh nghiệm đãbiết và sự mong đợi

Theo Kotler và Keller (2006), sự hài lòng là mức độ của trạng thái cảm giác vuithích hoặc thất vọng của một người bắt nguồn từ việc so sánh nhận thức về một sảnphẩm so với mong đợi của người đó, bao gồm ba cấp độ sau: nếu nhận thức của kháchhàng nhỏ hơn kỳ vọng thì khách hàng cảm nhận không thỏa mãn Nếu nhận thức bằng

kỳ vọng thì khách hàng cảm nhận thỏa mãn Nếu nhận thức lớn hơn kỳ vọng thì kháchhàng cảm nhận là thỏa mãn hoặc thích thú

Theo Gronroos (1984), chất lượng dịch vụ sẽ tác động đến sự hài lòng của kháchhàng và tạo nên sự trung thành của khách hàng Hệ quả là doanh thu và lợi nhuận củadoanh nghiệp tăng, đến lượt nó, sẽ tác động trở lại doanh nghiệp có điều kiện cải thiệnhơn nữa chất lượng dịch vụ khách hàng

Mô hình ngoại tác của Romer và Lucas (2007), trích theo Đinh Phi Hổ và HàMinh Trung về các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhà đầu tư nước ngoài vàocác khu công nghiệp mô hình định lượng và gợi ý chính sách (2011), cho thấy các nhân

tố tác động tới hành vi đầu tư: (1) sự thay đổi trong nhu cầu; (2) lãi suất; (3) mức độphát triển của hệ thống tài chính; (4) đầu tư công; (5) khả năng về nguồn nhân lực; (6)tình hình phát triển công nghệ, khả năng tiếp thu và vận dụng công nghệ; (7) mức ổnđịnh về môi trường đầu tư: bao gồm môi trường kinh tế vĩ mô, pháp luật; (8) các quyđịnh về thủ tục; (9) mức độ đầy đủ về thông tin

2.5 Lý thuyết tiếp thị địa phương

Cơ sở lý luận về tiếp thị địa phương được nghiên cứu trước đây cho thấy yếu tốtác động vào sự thỏa mãn của nhà đầu tư có thể chia thành 3 nhóm chính - NguyễnĐình Thọ (2005): (1) Cơ sở hạ tầng; (2) Chế độ chính sách đầu tư; (3) Môi trường làmviệc và sinh sống Nghĩa là, một địa phương cần phải duy trì và phát triển một cơ sở hạtầng cơ bản tương thích với môi trường thiên nhiên (điện, nước, thoát nước, thông tin

liên lạc, giao thông vận tải) Cung cấp những dịch vụ cơ bản có chất lượng đủ đáp ứngnhu cầu kinh doanh và cho cộng đồng (sự hỗ trợ của cơ quan chính quyền địa phương,các dịch vụ hành chính, pháp lý, ngân hàng, thuế, các thông tin cần thiết cho quá trìnhđầu tư và kinh doanh) Tạo ra môi trường sinh sống và làm việc có chất lượng cao (môitrường tự nhiên, hệ thống trường học, đào tạo nghề, y tế, vui chơi giải trí, chi phí sinhhoạt)

Khách hàng đầu tư thỏa mãn với một địa phương khi họ hoạt động có hiệu quảtại địa phương đó Hiệu quả có thể được thể hiện ở nhiều dạng khác nhau tùy theo mụctiêu của DN Tuy nhiên, một cách tổng quát, công ty hoạt động có hiệu quả khi nó đạtđược tăng trưởng về doanh thu và lợi nhuận Một nhà đầu tư đạt được mục tiêu, họ sẽ

có xu hướng tiếp tục quá trình đầu tư của họ cũng như giới thiệu cho các công ty khácđầu tư tại địa phương

2.6 Tổng quan về các nghiên cứu trước đây có liên quan

Hiện nay có nhiều nghiên cứu về môi trường đầu tư và thu hút đầu tư với nhữnggóc nhìn và tiếp cận khác nhau và cũng đã thu được nhiều kết quả nhất định Trong cácnghiên cứu kể trên, có một số nghiên cứu gần với đề tài đáng chú ý là các nghiên cứusau:

Nguyễn Đình Thọ và cộng tác viên (2005), đã vận dụng lý thuyết tiếp thị địaphương và phương pháp phân tích nhân tố khám phá, phân tích hồi quy để nhận dạng,ước lượng các nhân tố ảnh hưởng đến thỏa mãn của nhà đầu tư và phương pháp phântích vị trí đa hướng để xác định vị trí cạnh tranh của Tiền Giang trong khu vực Nghiêncứu 3 yếu tố môi trường đầu tư cơ bản là hạ tầng đầu tư; chế độ, chính sách đầu tư; vàmôi trường sống làm việc

Theo kết quả nghiên cứu của Cơ quan phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) vàPhòng Thương mại và Công nghiệp Việt nam (VCCI) (2005 – 2009), nghiên cứu nănglực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) thông qua nghiên cứu các yếu tố môi trường đầu tư mềmnhằm đánh giá năng lực điều hành kinh tế của các địa phương Chỉ số năng lực cạnhtranh cấp tỉnh của Việt Nam năm 2009 gồm 09 yếu tố: (1) chi phí gia nhập thị trường;(2) tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất; (3) tính minh bạch và tiếp cận

thông tin; (4) chi phí và thời gian để thực hiện các quy định của nhà nước; (5) chi phíkhông chính thức; (6) tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh; (7) dịch vụ hỗtrợ doanh nghiệp; (8) đào tạo lao động; (9) thiết chế pháp lý, (USAID – VCCI) (2009).Trong các yếu tố thì các yếu tố: 3, 4 và 8 được đánh giá là các yếu tố tác động lớn; cácyếu tố: 1, 5 và 6 được đánh giá có tác động trung bình; các yếu tố còn lại: 2, 7 và 9được đánh giá có tác động yếu hơn đến sự tăng trưởng của khu vực kinh tế tư nhân Vànăng lực cạnh tranh cấp tỉnh được tổng hợp từ các chỉ số thành phần có trọng số theohướng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế tư nhân Các yếu tố thành phần của PCI có thể đượcthay đổi theo thời gian cho phù hợp với quá trình vận động của nền kinh tế đất nước.Kết quả nghiên cứu của VNCI năm 2009 cho thấy có mối liên hệ giữa chất lượng điềuhành kinh tế - thông qua chỉ số PCI và kết quả kinh tế Bằng cách cố định các nhân tố

cơ sở hạ tầng (chất lượng đường giao thông và chất lượng viễn thông), các yếu tố cơcấu (quy mô dân số, mật độ dân số và khoảng cách đến thị trường chính) và hiệu ứngkhu vực (cho phép cố định các nhân tố, các nhân tố kinh tế - xã hội và đặc thù khuvực) Trong mỗi phép hồi quy, hệ số hồi quy của PCI chưa tính trọng số phản ảnh tácđộng của điều hành kinh tế có giá trị khá lớn và có ý nghĩa về mặt thống kê Có thể kếtluận rằng, các tỉnh có chất lượng điều hành tốt hơn cũng thành công hơn về phát triểndoanh nghiệp dân doanh và thịnh vượng hơn về kinh tế Đối với tác động thu hút đầu tư

từ kết quả nghiên cứu cho thấy nếu một tỉnh cải thiện 1 điểm trong PCI chưa có trọng

số sẽ có thêm 3 nhà đầu tư có khả năng chọn tỉnh đó làm địa điểm đầu tư kinh doanh.Hạn chế của nghiên cứu là chỉ tập trung vào cơ sở hạ tầng mềm thông qua đánh giánăng lực lãnh đạo địa phương và bỏ qua một số yếu tố môi trường đầu tư quan trọngkhác

Theo kết quả nghiên cứu của Lương Hữu Đức (2007), vận dụng lý thuyết tiếpthị địa phương và chính sách công, sử dụng phân tích mô tả so sánh giữa các địaphương và phân tích hồi quy giữa chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh có trọng số vớiFDI theo đầu người với 9 chỉ số năng lực cạnh tranh với bộ số liệu gồm 30 tỉnh thànhđiều kiện như Lâm Đồng Kết quả nghiên cứu cho thấy có quan hệ thuận chiều giữanăng lực cạnh tranh cấp tỉnh và thu hút FDI Tuy nhiên, mô hình dự báo chỉ giải thích

được 39% FDI là do năng lực cạnh tranh cấp tỉnh Kết quả nghiên cứu các yếu tố thànhphần của PCI cho thấy các nhân tố: tính năng động của lãnh đạo tỉnh, thiết chế pháp lý,tính minh bạch và tiếp cận thông tin và chi phí thời gian để thực hiện các quy định củanhà nước có tác động thu hút FDI Các nhân tố chính sách ưu đãi DN nhà nước và chiphí không chính thức có tác động giảm thu hút đầu tư Hạn chế của nghiên cứu là chưađịnh lượng được tổng các yếu tố tác động đến cải thiện môi trường đầu tư, chỉ phântích được các nhân tố môi trường mềm do đó mức độ giải thích không cao từ đó đưa rakhuyến nghị về chính sách chưa sát với thực trạng với điều kiện của tỉnh Trong nghiêncứu đầu tư tác giả cũng chỉ xem xét đến nguồn FDI mà bỏ qua các thành phần đầu tưkhác cũng rất quan trọng như đầu tư trong nước và nhất là đầu tư của các DN địaphương Việc xác định các nhân tố ảnh hưởng đến môi trường đầu tư của tỉnh LâmĐồng cần nên xuất phát từ môi trường đầu tư của tỉnh và sử dụng chỉ số năng lực cạnhtranh cấp tỉnh của VNCI mang tính chất tham khảo, so sánh có thể sẽ cho kết quả xácthực hơn

Theo kết quả nghiên cứu của Kiều Công Minh (2008), sử dụng phương phápnghiên cứu định tính thông qua các chỉ số đánh giá năng lực cạnh tranh của VNCI,phương pháp so sánh mô tả và phương pháp chuyên gia để đánh giá tổng quan vai tròdòng vốn FDI đối với phát triển kinh tế - xã hội ở những nước đang phát triển và xácđịnh các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút FDI về lý luận và thực tiễn; phân tích các nhânnhân tố ảnh hưởng đến thu hút FDI của tỉnh Tây Ninh; đề xuất một số giải pháp chủyếu nhằm đẩy mạnh thu hút dòng vốn FDI của tỉnh Tây Ninh Nghiên cứu đã phân tích,xác định được một số các yếu tố tác động đến thu hút FDI bao gồm các nhân tố truyềnthống (vị trí – khoảng cách đến thị trường chính, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, chínhsách ưu đãi) và các nhân tố mềm (09 chỉ số đánh giá năng lực cạnh tranh thành phầntheo VNCI) Nghiên cứu cũng đề xuất được một số giải pháp để thu hút FDI như: đềxuất phát triển kinh tế xã hội tỉnh Tây Ninh; nâng cao PCI; cải thiện cơ sở hạ tầng;nâng cao số lượng và chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh phát triển các KCN; tăngcường xúc tiến đầu tư; đề xuất giải pháp còn mang tính chung chung, thiếu cụ thể do đó

ít tính khả thi

2.7 Tóm tắt

Chương này tác giả đưa ra các lý thuyết nghiên cứu và một số bài nghiên cứutrong nước có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài Những lý thuyết cơ bản cóliên quan đến đầu tư và thu hút đầu tư gồm các lý thuyết về đầu tư và đầu tư quốc tế; lýthuyết dịch vụ, chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng; lý thuyết tiếp thị địaphương

Trong việc thu hút đầu tư vào địa phương thì nhà đầu tư đóng vai khách hàngđầu tư và chính quyền địa phương đóng vai nhà cung cấp dịch vụ đầu tư Một địaphương có thể thu hút được nhiều nhà đầu tư hơn nếu họ thỏa mãn được nhà đầu tưbằng chính chất lượng của những dịch vụ đầu tư mà họ cung cấp Có thể đánh giá đượcchất lượng dịch vụ đầu tư thông qua sự cảm nhận của khách hàng đầu tư và thông quathực tế dòng vốn đầu tư đổ vào địa phương Có nhiều yếu tố để một DN, một địaphương tạo ra được lợi thế cạnh tranh so với điạ phương khác Đối với năng lực cạnhtranh của một địa phương trong việc thu hút đầu tư thì các yếu tố quan trọng là tạo ra

sự khác biệt của dịch vụ đầu tư, thỏa mãn được khách hàng đầu tư và tạo dựng đượcthương hiệu địa phương

Từ tổng quan cơ sở lý luận đã được trình bày ở trên, rõ ràng đề tài “Đánh giá

các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhà đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre” là một

hướng nghiên cứu mới mở ra không chỉ cho Bến Tre mà còn có thể vận dụng cho một

số địa phương có xuất phát điểm tương đồng với Bến Tre để góp phần thúc đẩy pháttriển KT-XH tại địa phương

Chương 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Mô hình nghiên cứu

Từ kết quả các mô hình lý thuyết nghiên cứu đã được trình bày ở trên, kết hợptham khảo các mô hình nghiên cứu trước đây có liên quan, tác giả đã nhận diện được 7yếu tố chính đề xuất nghiên cứu Mô hình nghiên cứu của đề tài được mô tả theo sơ đồsau như sau:

1- Cơ sở hạ tầng đầu tư

2- Chế độ chính sách đầu tư

3- Chất lượng dịch vụ công

Mức độ hài lòngcủa nhà đầu tư4- Môi trường sống và làm việc

5- Lợi thế ngành

6- Chi phí đầu vào cạnh tranh

7- Nguồn nhân lực

Hình 3.1 Mô hình nghiên cứu của đề tài

Mô hình nghiên cứu như sau:

F5: Lợi thế ngànhF6: Chi phí đầu vào cạnh tranhF7: Nguồn nhân lực

Quá trình khảo sát được thực hiện thông qua phỏng vấn trực tiếp bằng bảng câuhỏi được thiết kế theo các thang đo (Cơ sở hạ tầng đầu tư, Chế độ chính sách đầu tư,Chất lượng dịch vụ công, Môi trường sống và làm việc, Lợi thế ngành, Chi phí đầu vàocạnh tranh, Chất lượng nguồn nhân lực, Mức độ hài lòng) với thang điểm Liker 5 mứcđộ

Mức 1: hoàn toàn không đồng ý;

a Sử dụng phương pháp phân tích yếu tố khám phá (EFA: Exploratory Factor

Analysis): để kiểm định các yếu tố ảnh hưởng và nhận diện các yếu tố theo đánh giácủa nhà đầu tư cho là phù hợp Xây dựng được hệ thống thang đo tin cậy của các yếu tốảnh hưởng

b Sử dụng phân tích hồi quy: để nhận diện các yếu tố ảnh hưởng có ý nghĩa và

vai trò của từng yếu tố

3.2 Nguồn dữ liệu nghiên cứu

3.2.1 Nguồn dữ liệu thứ cấp

Thu thập các tài liệu có sẵn phục vụ cho phân tích tổng quan, đánh giá chung.Các số liệu thứ cấp qua các năm đã được công bố trên các phương tiện truyền thông,báo cáo tổng kết từ Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công thương, UBND tỉnh Bến Tre,Trung tâm Xúc tiến đầu tư, BQL KCN

Các đề tài đã thực hiện

Sách, báo, tạp chí, tài liệu, hội thảo, internet

3.2.2 Nguồn dữ liệu sơ cấp

Nghiên cứu thu thập nhằm xây dựng và phát triển hệ thống khái niệm/thang đolường và các biến nghiên cứu từ đó tiến hành xây dựng bảng câu hỏi điều tra khảo sátbằng phương pháp phỏng vấn chuyên gia Các chuyên gia là lãnh đạo DN: Tổng Giámđốc, Giám đốc, Phó Giám đốc và các Trưởng, Phó phòng chức năng

Thang đo lường các biến quan sát: trên cơ sở thừa kế lý thuyết và để phù hợpvới điều kiện nghiên cứu, tác giả tiến hành tham khảo với nhóm chuyên gia thuộc Sở

Kế hoạch và Đầu tư, Trung tâm xúc tiến đầu tư tỉnh Bến Tre về các thang đo và cácbiến quan sát sử dụng thang điểm Likert, R.A (1932), trích theo Đinh Phi Hổ (2011),thông qua bảng câu hỏi trực tiếp

Việc nghiên cứu sẽ tiến hành khảo sát thử nghiệm khoảng 5 nhà đầu tư thuộcphạm vi nghiên cứu Thông qua đó các thang đo sẽ được điều chỉnh lại và hoàn chỉnhbảng câu hỏi cho phù hợp với thực tế Sau đó, tiến hành điều tra chính thức các nhà đầu

tư trên địa bàn

3.3 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện bằng các phương pháp: điều tra, phỏng vấn, thống

kê tổng hợp, thống kê mô tả và phân tích định lượng

Sử dụng phương pháp Phân tích yếu tố khám phá để kiểm định các yếu tố ảnhhưởng và nhận diện các yếu tố theo đánh giá của nhà đầu tư là phù hợp

Sử dụng phân tích hồi quy để nhận diện các yếu tố ảnh hưởng có ý nghĩa và vaitrò của từng yếu tố

Các biến :

Biến độc lập (nhóm nhân tố ảnh hưởng): Cơ sở hạ tầng đầu tư, Chế độ chínhsách đầu tư, Chất lượng dịch vụ công, Môi trường sống và làm việc, Lợi thế ngành đầu

tư, Chi phí đầu vào cạnh tranh, Chất lượng nguồn nhân lực

Biến phụ thuộc (sự hài lòng của nhà đầu tư): đáp ứng được các kỳ vọng

3.4 Quy trình nghiên cứu

Vấn đề nghiên cứu

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của các nhà đầu tư và giải pháp tăng

cường thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre

Cơ sở lý luận Dữ liệu thứ cấp

Các lý thuyết: về đầu tư; dịch vụ và chất Thực trạng đầu tư cơ sở hạ tầng,Thực trạng thu

hút đầu tư tại tỉnh Bến Trelượng dịch vụ; tiếp thị địa phương

Điều tra thử

Cụ thể hóa các yếu tố - điều chỉnh thang đo

Dữ liệu sơ cấp Nghiên cứu định lượng - Phân tích mô tả;Bảng câu hỏi phỏng Đánh giá các yếu tố tác động đến sự hài - Phân tích EFA;vấn nhà đầu tư lòng và thỏa mãn của nhà đầu tư - Phân tích hồi

quy

Gợi ý về mặt chính sách:

Nâng cao sự hài lòng của nhà đầu tư – Tăng cường thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre

Hình 3.2 Sơ đồ quy trình nghiên cứu

3.5 Phương pháp xử lý số liệu

3.5.1 Mẫu dữ liệu nghiên cứu

Để ứng dụng mô hình trong thực tiễn, tác giả tiến hành điều tra đại diện một số

DN đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Bến Tre Các DN được khảo sát chủ yếu là các

DN sản xuất công nghiệp kể cả các DN cung ứng dịch vụ Cơ cấu mẫu khảo sát ngườitrả lời ở vị trí Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên, Ban Giám đốc doanh nghiệp, cácTrưởng phòng chức năng (thường là Trưởng phòng hành chính, dự án kinh doanh, nhânsự)

3.5.2 Phương pháp lấy mẫu

Theo Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008), thì tính đại diện của sốlượng mẫu được lựa chọn thích hợp nếu số mẫu ít nhất phải lấy gấp 4 -5 lần số biếnquan sát Trên cơ sở mô hình nghiên cứu, tác giả đã tiến hành xây dựng 8 thang đo gồm

39 biến Kích thước mẫu được chọn tiến hành khảo sát 210 DN theo phương pháp chọnngẫu nhiên phân tầng, với các thuộc tính kiểm soát là quy mô, hình thức sở hữu vốn, loạihình kinh doanh và nguồn vốn Đối tượng khảo sát thực tế là cá nhân các chủ đầu

tư hoặc đại diện chủ đầu tư trên địa bàn Thành phố Bến Tre, huyện Bình Đại, huyệnChâu Thành và huyện Ba Tri tỉnh Bến Tre Mỗi DN phỏng vấn 01 phiếu

3.5.3 Sàng lọc dữ liệu: Loại bỏ các phiếu khảo sát không hợp lệ.

3.5.4 Xử lý số liệu

Từ những dữ liệu sơ cấp thu thập được qua bảng câu hỏi phỏng vấn các nhà đầu

tư, luận văn đưa ra phương pháp nghiên cứu định lượng, xây dựng mô hình hồi quy,phân tích nhân tố khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis), kiểm định mô hình hồiquy, bằng sự hỗ trợ của phần mềm SPSS Với các nhân tố trong mô hình tác giả sẽ làm

rõ những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự hài lòng của các nhà đầu tư Trên cơ sở nghiêncứu tác giả đưa ra mô hình như đã trình bày ở Hình 3.1

3.5.4.1 Thang đo sử dụng trong mô hình

Để giải quyết vấn đề nghiên cứu trong mô hình trình bày, xem từng nhân tố củabiến độc lập sẽ tác động đến biến phụ thuộc, tác giả xây dựng thang đo, dùng để đolường những khái niệm đã trình bày và thang đo được xây dựng như sau:

Bảng 3.1 Thang đo các khái niệm của mô hình nghiên cứu

TT

Thang đo nhân tố Cơ sở hạ tầng đầu tư (CSHT)

1 CSHT1 Mặt bằng đáp ứng được yêu cầu

2 CSHT2 Hệ thống cấp điện đáp ứng được yêu cầu

3 CSHT3 Hệ thống cấp thoát nước tốt

4 CSHT4 Hệ thống Thông tin liên lạc có thuận tiện ( điện thoại, internet…)

5 CSHT5 Hệ thống Giao thông thuận lợi

8 CDCS2 Hệ thống thuế rõ ràng (cán bộ thuế không lợi dụng để trục lợi)

9 CDCS3 Chính sách ưu đãi đầu tư hấp dẫn

10 CDCS4 Văn bản về pháp luật được triển khai nhanh đến nhà đầu tư

11 CDCS5 Lãnh đạo địa phương năng động trong hỗ trợ nhà đầu tư

Thang đo nhân tố Chất lượng dịch vụ (CLDV)

12 CLDV1 Thủ tục hành chính đơn giản nhanh gọn

13 CLDV2 Chính quyền địa phương trợ giúp chu đáo khi nhà đầu tư cần

14 CLDV3 Các cơ quan quan lý nhà nước về lĩnh vực đầu tư thực hiện đúng

cam kết nhà đầu tư

15 CLDV4 Thủ tục hải quan nhanh gọn

16 CLDV5 Các cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực đầu tư có tổ chức các hội

nghị gặp gỡ và đối thoại với DN

Thang đo nhân tố Môi trường sống và làm việc(MTS)

17 MTS1 Hệ thống trường học đáp ứng được nhu cầu

18 MTS2 Hệ thống y tế đáp ứng được nhu cầu

19 MTS3 Môi trường không bị ô nhiễm

20 MTS4 Chi phí sinh hoạt hợp lý

21 MTS5 Người dân thân thiện

Thang đo nhân tố Lợi thế ngành (LTN)

22 LTN1 Thuận tiện về nguyên liệu chính cho sản xuất

23 LTN2 Thuận tiện thị trường tiêu thụ chính

24 LTN3 Gần DN bạn hàng (phân phối hay cung ứng chính)

25 LTN4 Cạnh tranh thị trường với các đối thủ cạnh tranh chính

Thang đo nhân tố Chi phí đầu vào cạnh tranh (CPDV)

26 CPDV1 Giá thuê đất, nhà xưởng có hợp lý

27 CPDV2 Giá điện, giá nước cước vận tải hợp lý

28 CPDV3 Chi phí lao động rẻ

29 CPDV4 Chi phí xử lý nước thải có hợp lý

30 CPDV5 Giá dịch vụ Thông tin liên lạc cạnh tranh

Thang đo nhân tố Nguồn nhân lực (NNL)

31 NNL1 Nguồn lao động dồi dào

32 NNL2 Dễ dàng tuyển dụng cán bộ quản lý giỏi tại địa phương

33 NNL3 Trình độ lao động đáp ứng nhu cầu của chúng tôi

34 NNL4 Khả năng tiếp thu và vận dụng công nghệ của lao động tốt

36 NNL6 Trường đào tạo nghề đáp ứng được yêu cầu của DN

Thang đo nhân tố Mức độ hài lòng (SAT)

37 MDHL1 Chúng tôi cảm thấy rất hài lòng khi đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre

38 MDHL2 Tỉnh Bến Tre đã đáp ứng sự kỳ vọng của chúng tôi

39 MDHL3 Chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư kinh doanh dài hạn trên địa bàn tỉnh

Bến Tre

Tất cả các biến quan sát đều được sử dụng thang đo Likert, R.A (1932), trích theo Đinh Phi Hổ (2011) với 5 mức độ để đo lường các biến quan sát

3.5.4.2 Quy trình phân tích

a Kiểm định mức độ tin cậy của thang đo (nhân tố)

Tiến hành kiểm định thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha để loại bỏ biến rác

b Phân tích nhân tố khám phá (EFA)

Rút gọn một tập hợp gồm nhiều biến quan sát phụ thuộc lẫn nhau thành một tậpbiến ít hơn để chúng có ý nghĩa hơn vẫn chứa đựng đầy đủ thông tin của một tập biếnban đầu (Hair & ctg, 1998) trích trong Nguyễn Đình Thọ và cộng tác viên (2005) Phântích nhân tố khám phá được xem là phù hợp khi thỏa mãn các điều kiện sau:

(1) Kiểm định tính thích hợp của mô hình EFA

Nếu trị số KMO lớn (0.55 < KMO < 1) là đủ điều kiện để phân tích nhân tố làthích hợp Nếu KMO < 0.55 thì phân tích nhân tố có khả năng không thích hợp với dữ liệu

(2) Kiểm định tương quan của các biến quan sát trong thước đo đại diện

Sử dụng Kiểm định Bartlett: Mức tương quan giữa các biến quan sát Sig trong tổng thể Nếu Sig < 0.05, thì các biến quan sát có tương quan với nhau

(3) Kiểm định mức độ giải thích của các biến quan sát đối với nhân tố

Sử dụng Kiểm định Phương sai cộng dồn (phương sai lũy tích - % cumulativevariance): Đánh giá mức độ giải thích của các biến quan sát đối với nhân tố hay phầntrăm biến thiên của biến quan sát.

(4) Factor loading: Hệ số tải nhân tố là những hệ số tương quan đơn giữa các biến

và nhân tố

Trên cơ sở thang đo đại diện cho các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhàđầu tư và thang đo hài lòng Tiếp theo tiến hành phân tích tương quan bằng phân tíchhồi quy đa biến để thấy được mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòngcủa nhà đầu tư

c Phân tích hồi quy đa biến (Multiple Regression Analysis, MRA)

Để mô hình hồi quy đảm bảo khả năng tin cậy và hiệu quả, ta cần thực hiện các kiểm định chính sau:

(1) Kiểm định tương quan từng phần của các hệ số hồi quy

(2) Mức độ phù hợp của mô hình

(3) Hiện tượng đa cộng tuyến

Do bước 2 đã qua phân tích nhân tố khám phá, các biến độc lập của mô hìnhphân tích hồi quy (Các nhân tố của mô hình EFA) sẽ không có hiện tượng đa cộng tuyến Do đó, không cần thiết phải thực hiện kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến.(4) Kiểm định phương sai của sai số không đổi (Heteroskedasticity)

Sử dụng kiểm định Spearman để kiểm tra giữa từng biến độc lập có ý nghĩathống kê với giá trị tuyệt đối của số dư được chuẩn hóa

3.6 Tóm tắt

Trong chương này tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu của đề tài thực hiệntheo phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis) đểtìm ra các yếu tố có ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhà đầu tư

Trước tiên sử dụng hệ số tin cậy Cronbach Alpha để loại các biến không phù hợp.Các biến bị loại bỏ nếu như có mối tương quan biến tổng (item-total correlation) nhỏhơn 0.3 và hệ số tin cậy Cronbach Alpha nhỏ hơn 0.6 Sau đó sử dụng phương pháp

Chương 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 4.1 Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu

4.1.1 Giới thiệu chung về điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế - xã hội tỉnh Bến Tre

Bến Tre là tỉnh thuộc đồng bằng sông Cửu Long có nhiều lợi thế trong giaothương như: với một hệ thống sông ngòi chằng chịt rất thuận lợi cho giao thông đườngthủy Quốc lộ 60 nối liền các tỉnh miền Tây đang được nâng cấp, cầu Rạch Miễu và cầuHàm Luông đã khánh thành và đưa vào sử dụng đã rút ngắn đáng kể thời gian đến BếnTre bằng đường bộ Năm 2011, cầu Cổ Chiên đã khởi công xây dựng nối liền Bến Tre

và tỉnh Trà Vinh, đây sẽ là động lực phát triển kinh tế của vùng, là các trục giao thôngquan trọng gắn kết kinh tế của tỉnh với các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và vùngkinh tế trọng điểm phía Nam Hiện nay, tỉnh Bến Tre có 03 cảng cá, 01 cảng gần Khucông nghiệp Giao Long và 01 cảng bốc xếp hàng hóa trên sông Hàm Luông

Tỉnh Bến Tre được chia thành 9 đơn vị hành chính gồm: thành phố Bến Tre và 8huyện: Mỏ Cày Bắc, Mỏ Cày Nam, Châu Thành, Giồng Trôm, Ba Tri, Bình Đại, ChợLách, Thạnh Phú, với 164 xã, phường và thị trấn Ngày 02/9/2009, Chính phủ đã banhành Nghị quyết số 34/NQ-CP về việc thành lập thành phố Bến Tre trực thuộc tỉnh BếnTre, đây là động lực để thúc đẩy kinh tế của tỉnh khởi sắc trong thời gian không xa Vềtốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân trên 10%/năm, thu nhập bình quân đầu người năm

2009 là 790 USD, chỉ số năng lực cạnh tranh năm 2010 đứng thứ 10/63 tỉnh, thành cảnước

Vị trí địa lý: Bến Tre là một trong 13 tỉnh thành phố của vùng đồng bằng sông

Cửu Long, thuộc khu vực tam giác châu hệ thống sông Tiền, hợp thành bởi 3 cù lao (cùlao An Hóa, cù lao Bảo và cù lao Minh) trên 04 nhánh sông lớn (sông Tiền, sông BaLai, sông Hàm Luông và sông Cổ Chiên) Diện tích tự nhiên của tỉnh là 2.360,6 km2,chiếm 5,8% diện tích vùng đồng bằng sông Cửu Long với đường bờ biển kéo dài trên

65 km Bến Tre cách thành phố Hồ Chí Minh 86 km, cách thành phố Cần Thơ 120 km,

phía Bắc giáp tỉnh Tiền Giang, phía Tây và phía Nam giáp tỉnh Vĩnh Long và tỉnh TràVinh, phía Đông giáp biển Đông

Về ranh giới địa lý: tỉnh Bến Tre: Phía Bắc giáp tỉnh Tiền Giang, có ranh giới

chung là sông Tiền Phía Tây và Nam giáp tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh, có ranhgiới chung là sông Cổ Chiên Phía Đông giáp biển Đông

Khí hậu: tỉnh Bến Tre nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo,

với hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4năm sau Lượng mưa trung bình hàng năm từ 2.000 đến 2.300 mm, nhiệt độ trung bìnhhàng năm từ 260C – 270C Với vị trí nằm tiếp giáp biển Đông, nhưng Bến Tre ít chịuảnh hưởng của bão lũ, khí hậu ôn hòa, mát mẻ quanh năm Đây là điều kiện thuận lợicho việc đầu tư, sản xuất, kinh doanh và du lịch của tỉnh

Tài nguyên nước: tỉnh Bến Tre có 4 con sông lớn chảy qua là: Mỹ Tho, Ba Lai,

Hàm Luông và Cổ Chiên Những con sông này giữ một vai trò quan trọng trong đờisống kinh tế, văn hóa của nhân dân trong tỉnh như: cung cấp nước ngọt cho sinh hoạt

và nông nghiệp, góp phần làm tươi đẹp cảnh quan, điều hòa khí hậu Hệ thống sông,rạch trong tỉnh còn là điều kiện thuận lợi cho Bến Tre phát triển mạng lưới giao thôngđường thủy và thủy lợi

Tài nguyên đất: Tổng diện tích tự nhiên của tỉnh Bến Tre năm 2010 đạt 236.062

ha, gồm:

- Đất nông nghiệp: Diện tích đất nông nghiệp chiếm 179.672 ha, trong đó 80%

diện tích là đất canh tác nông nghiệp, 17% là đất có mặt nước nuôi trồng thủy sản

- Đất phi nông nghiệp: Diện tích đất phi nông nghiệp chiếm 55.982 ha, trong đó

14% diện tích là đất ở, 18% là đất chuyên dùng và 66% là sông rạch

- Đất chưa sử dụng: Đất chưa sử dụng chiếm 408 ha, chủ yếu là khu vực ven

biển Ngoài ra, trên địa bàn còn có 2.344 ha đất mặt nước ven biển

Về vị trí kinh tế: tuy nằm không xa trung tâm vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

là TP Hồ Chí Minh (86 km) nhưng do vị trí nằm cuối tuyến giao lưu kinh tế từ vùngtrọng điểm kinh tế phía Nam đến biển Đông và lệch khỏi trục QL.1A từ TP Hồ ChíMinh đi các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời do điều kiện địa thế cù lao

bị sông rạch chia cắt, ít thuận lợi cho giao thông bộ, nên mức độ giao lưu kinh tế và thuhút đầu tư của Bến Tre tương đối thấp so với các tỉnh trong vùng đồng bằng sông CửuLong.

Các trục đường bộ quan trọng (QL.60, QL.57, ĐT.883, ĐT.885, ĐT.887,ĐT.888) chỉ có giá trị giao lưu kinh tế nội tỉnh là chính; các tuyến giao thông đối ngoạitrước đây đều bị cách ly tương đối thông qua các bến phà Rạch Miễu (QL.60 đi MỹTho hướng về vùng kinh tế trọng điểm phía Nam), phà Cổ Chiên (QL.60 đi Trà Vinh)

và phà Đình Khao (QL.57 đi Vĩnh Long); đến năm 2009, cầu Rạch Miễu hoàn thành đãtạo điều kiện kết nối tỉnh Bến Tre với vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam, cầu HàmLuông cũng hoàn thành và đưa vào sử dụng đã kết nối thành tuyến giao thông thôngsuốt Tuy nhiên, cầu Cổ Chiên vẫn chưa xây dựng xong nên chưa kết nối liền tuyếngiữa Bến Tre với các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long

Tuy nhiên, về đường thủy, tỉnh Bến Tre lại khá thuận lợi với hệ thống 04 sôngchính hướng ra biển Đông (cửa Đại, cửa Ba Lai, cửa Hàm Luông, cửa Cổ Chiên) và hệthống kênh rạch chằng chịt khắp ba cù lao, là các trục giao thông đối ngoại quan trọnggắn kết kinh tế tỉnh Bến Tre với các tỉnh trong vùng đồng bằng sông Cửu Long và vùngkinh tế trọng điểm phía Nam

Với vị trí địa lý kinh tế như trên, kết hợp với điều kiện tự nhiên đặc thù, hiện

nay Bến Tre được xem như một tỉnh sản xuất nông ngư nghiệp là chủ yếu với các thế

mạnh về kinh tế dừa, chăn nuôi đại gia súc (đứng hàng đầu vùng đồng bằng sông Cửu

Long), kinh tế vườn (hàng thứ 2 sau Tiền Giang), kinh tế biển (đứng hàng thứ 3 về nuôi

trồng và đánh bắt thủy hải sản với trên 20.000 ha vùng lãnh hải thuộc đặc quyền của

tỉnh) và còn có các vùng bảo tồn sinh thái rừng ngập mặn đặc thù Tuy nhiên các lĩnh

vực kinh tế công thương nghiệp trên địa bàn Tỉnh còn kém phát triển.

Bến Tre đã hình thành Khu công nghiệp Giao Long và Khu công nghiệp AnHiệp đưa vào hoạt động thu hút nhiều dự án đầu tư vào tỉnh Hiện tỉnh đang tập trungphát triển các loại hình du lịch sinh thái, sông nước Trên lĩnh vực sản xuất công nghiệpphát triển khá ổn định, thương mại - du lịch phong phú, đa dạng ngày càng sôi động,tạo tiền đề cho bước đột phá tăng trưởng kinh tế của địa phương trong thời gian tới

Đặc biệt, cống đập Ba Lai, cầu Rạch Miễu hoàn thành và đưa vào sử dụng có ý nghĩađặc biệt quan trọng, mở ra tương lai phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh, đưaBến Tre thoát khỏi thế “ốc đảo”, nhanh chóng hòa nhập với các tỉnh đồng bằng sôngCửu Long, tạo đà phát triển các mặt kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc phòngcho toàn vùng

Về xã hội: tỉnh Bến Tre có khoảng 1,255 triệu người với 64,5% dân số trong độ

tuổi lao động Bên cạnh đó, tỉnh có hai trường Cao đẳng và trên 60 cơ sở dạy nghề.Hàng năm tỉnh đã đào tạo và giới thiệu việc làm cho khoảng 30.000 lao động, tỷ lệ laođộng qua đào tạo chiếm 36% Bến Tre hiện có 31 trường trung học với 40.000 họcsinh, trong đó có khoảng 12.000 học sinh trung học phổ thông tốt nghiệp hàng năm vàkhoảng 3.000 học sinh bước vào các trường Đại học, Cao đẳng

Đường thủy: Tỉnh Bến Tre có hệ thống sông rạch phát triển với 4 nhánh sông

lớn của hệ thống sông Tiền là sông Mỹ Tho (sông Tiền), Ba Lai, Hàm Luông và CổChiên, tổng chiều dài khoảng 300 km Ngoài ra, còn hệ thống kênh rạch nối các sônglớn với nhau thành mạng lưới sông rạch chằng chịt với tổng chiều dài hơn 2.367 km.Tổng lưu lượng nước các sông thuộc hệ thống sông Tiền lên đến 30 tỷ m3/năm trong đómùa lũ chiếm 80%

Các con sông có một vị trí quan trọng trong hệ thống giao thông đường thủykhông chỉ của tỉnh mà còn của cả khu vực đồng bằng sông Cửu Long Ngoài ra, cònnhiều kênh rạch chính nối các sông lớn trên với nhau thành một mạng lưới chằng chịtvới 46 kênh rạch chính có tổng chiều dài trên 300 km; trong đó quan trọng nhất là cáckênh Giao Hòa (Châu Thành - Bình Đại), Mỏ Cày, Cái Cấm, Vàm Thơm (Mỏ Cày),Băng Cung, Eo Lói, Khém Thuyền (Thạnh Phú), Bến Tre, Sơn Đốc (Thành phố BếnTre - Giồng Trôm), Vàm Hồ, Cây Da, Mương Đào (Ba Tri)

Bưu chính viễn thông: Bến Tre đã xây dựng cơ sở hạ tầng, lắp đặt thêm nhiều

trạm BTS 2G và 3G; đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng nhiều dự án hiện đại về côngnghệ, mở rộng về dung lượng đảm bảo phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.Trong những năm tới, Bưu chính viễn thông Bến Tre sẽ tiếp tục có những sách lược,hướng đi phù hợp để phát triển sản xuất, kinh doanh bền vững, phát triển nguồn nhân

lực, tập trung xây dựng lực lượng cán bộ khoa học có trình độ và năng lực quản lý,quyết giữ vững vai trò chủ lực trong lĩnh vực bưu chính viễn thông trên địa bàn tỉnh.

Cấp thoát nước: Hệ thống xử lý và cấp nước tập trung đủ cho nhu cầu sinh hoạt

của người dân thành phố và trung tâm các huyện Hiện tại, Công ty cấp thoát nước BếnTre có hai nhà máy ở xã Sơn Đông (thành phố Bến Tre) và xã Hữu Định (huyện ChâuThành), công suất 32.000 m3/ngày đêm và nhà máy cấp nước Chợ Lách, công suất1.000 m3/ngày đêm Với công suất này, hàng năm Công ty cung cấp trên 7 triệu m3nước cho những hộ dân vùng đô thị và lân cận

Điện lực: những năm gần đây, ngành điện đã đầu tư hàng ngàn tỷ đồng để xây

dựng nhiều công trình trọng điểm như: trạm 220 kV Bến Tre – 2 x 125 MVA đườngdây 220 kV Mỹ Tho – Bến Tre, đường dây 110 kV Mỏ Cày – Chợ Lách, đường dây

110 kV Vĩnh Long – Chợ Lách, trạm 110 kV Chợ Lách và dự kiến công trình trạm

110 kV Bình Đại, trạm 110 kV Thạnh Phú, đường dây 110 kV Giồng Trôm – Bình Đại,

Mỏ Cày – Thạnh Phú đưa vào vận hành trong các năm 2012 và 2013

Trong những năm gần đây, Bến Tre đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi đầu tưtrên các lĩnh vực kinh tế Đặc biệt là tỉnh dành nhiều ưu đãi cho các nhà đầu tư trong vàngoài nước Với những lợi thế về giao thương và tiềm năng kinh tế hiện có, Bến Treluôn mở rộng vòng tay mời gọi và hân hoan chào đón các nhà đầu tư trong và ngoàinước đến Bến Tre hợp tác mở rộng giao thương để cùng phát triển, sẳn sàng tạo mọiđiều kiện thuận lợi để các đối tác triển khai thực hiện các dự án có hiệu quả

4.1.2 Thực trạng môi trường đầu tư và thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Bến Tre

4.1.2.1 Thực trạng cải thiện môi trường đầu tư tỉnh Bến Tre

Chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) là một công cụ nhằm đánh giá và đo lường khảnăng điều hành kinh tế tại 64 tỉnh, thành phố của Việt Nam từ cái nhìn của cộng đồngdoanh nghiệp tư nhân trong nước Đồng thời, chỉ số PCI cũng được các chính quyềnđịa phương sử dụng rộng rãi nhằm xây dựng lộ trình cải cách kinh tế, cũng như làmthước đo những nỗ lực của chính mình Các doanh nghiệp, nhà đầu tư cũng sử dụng chỉ

2006, xếp ở vị trí 26/64 tỉnh/thành phố Nhận thức được tầm quan trọng của chỉ số PCIđến sự phát triển của kinh tế - xã hội tỉnh nhà, lãnh đạo tỉnh rất quan tâm đến việc cảithiện chỉ số này và cũng đã ban hành Kế hoạch số 3539/KH-UBND ngày 24/10/2006

về cải thiện Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI)

Năm 2007, sau một năm triển khai thực hiện kế hoạch, chỉ số PCI của tỉnh đãtăng lên 12 bậc, xếp thứ 14/64 tỉnh, thành phố Đến năm 2008, tỉnh Bến Tre tiếp tụctăng lên 7 bậc, thuộc nhóm có chỉ số PCI tốt nhất cả nước, xếp thứ 7/64 tỉnh/thành phốtrong cả nước Và lần lượt các năm tiếp theo được xếp thứ 15 vào năm 2009; được xếphạng 10 vào năm 2010; đến năm 2011 xếp thứ 30, năm 2012 xếp thứ 26; và trong năm

2013 vừa qua, được xếp vị trí thứ 6/63 tỉnh, thành phố, tăng 20 bậc so với năm 2012,được xếp vào nhóm điều hành tốt nhất cả nước

Bảng 4.1 Bảng tổng hợp xếp hạng và điểm của 9 chỉ số thành phần cấu thành

PCI tỉnh Bến Tre giai đoạn 2007-2013

4 Chi phí thời gian để thực hiện 7,9 6,4 6,36 7,18 6,14 5,19 8,03các quy định của nhà nước

III Tổng điểm PCI 62,88 62,42 64,09 63,11 59,9 58,35 62,78

Nguồn: Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)

4.1.2.2 Thực trạng các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa

bàn tỉnh Bến Tre

Tính đến cuối năm 2013, tỉnh Bến Tre thu hút đầu tư được 42 dự án FDI với tổng vốn đăng ký là 359,526 triệu USD Trong đó, 2 khu công nghiệp Giao Long và An