KHÁI QUÁT về vấn đề nữ QUYỀN TRONG văn học

Ở các nước phương Tây, phê bình nữ quyền đã hình thành từ rất sớm, phát triển từ những năm 70 của thế kỉ XX, với các quốc gia tiên phong như Pháp, Mỹ, Anh, Đức, … Năm 1979, cuốn Sổ tay các khuynh hướng tiếp cận văn học của nhóm tác giả Wilfred L. Guerin, … do nhà xuất bản Oxford ấn hành đã trình bày khá đầy đủ những khái niệm liên quan đến vấn đề nữ quyền, lịch sử hình thành phát triển cũng như những mối quan hệ giữa phê bình nữ quyền và những nghiên cứu về giới. Năm 1985, quyển Lý thuyết phê bình nữ quyền mới của Elaine Showater đã tổng hợp các luận văn có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu nữ quyền trong suốt tiến trình lịch sử phê bình nữ quyền của nước Mỹ,… Trong luận văn Nữ lưu và văn học đăng trên Phụ nữ tân văn số 131, ngày 26 tháng 5 năm 1932 Nguyễn Thị Manh Manh đã so sánh đặc trưng giới tính giữa người nam và người nữ, khẳng định năng lực sáng tác của nữ giới. Gần đây nhất, tác giả Hồ Khánh Vân đã tổng hợp một cách đầy đủ, giới thiệu bao quát và sâu sắc hơn cả những vấn đề nội hàm liên quan đến khái niệm nữ quyền trong luận văn thạc sĩ Từ lý thuyết nữ quyền nghiên cứu một số tác phẩm văn xuôi của các tác giả nữ Việt Nam từ 1990 đến nay…

MỘT VÀI NÉT VỀ VẤN ĐỀ NỮ QUYỀN

1 Lịch sử vấn đề tìm hiểu về dấu ấn nữ quyền

Ở các nước phương Tây, phê bình nữ quyền đã hình thành từ rất sớm, phát triển từ những năm 70 của thế kỉ XX, với các quốc gia tiên phong như Pháp, Mỹ, Anh, Đức, …

Năm 1979, cuốn Sổ tay các khuynh hướng tiếp cận văn học của nhóm tác

giả Wilfred L Guerin, … do nhà xuất bản Oxford ấn hành đã trình bày khá đầy

đủ những khái niệm liên quan đến vấn đề nữ quyền, lịch sử hình thành phát triển cũng như những mối quan hệ giữa phê bình nữ quyền và những nghiên cứu về giới

Năm 1985, quyển Lý thuyết phê bình nữ quyền mới của Elaine Showater

đã tổng hợp các luận văn có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu nữ quyền trong suốt tiến trình lịch sử phê bình nữ quyền của nước Mỹ,…

Trong luận văn Nữ lưu và văn học đăng trên Phụ nữ tân văn số 131, ngày

26 tháng 5 năm 1932 Nguyễn Thị Manh Manh đã so sánh đặc trưng giới tính giữa người nam và người nữ, khẳng định năng lực sáng tác của nữ giới

Gần đây nhất, tác giả Hồ Khánh Vân đã tổng hợp một cách đầy đủ, giới thiệu bao quát và sâu sắc hơn cả những vấn đề nội hàm liên quan đến khái niệm

nữ quyền trong luận văn thạc sĩ Từ lý thuyết nữ quyền nghiên cứu một số tác

phẩm văn xuôi của các tác giả nữ Việt Nam từ 1990 đến nay…

2 Đôi nét về vấn đề nữ quyền

2.1 Nữ quyền _ một hiện tượng văn hoá hiện đại

Những năm gần đây vấn đề nữ quyền (feminism) được đề cập đến ở rất nhiều lĩnh vực khác nhau như văn học, văn hóa, chính trị, xã hội, … Cách hiểu thông

dụng nhất cho khái niệm nữ quyền là: Quyền bình đẳng của phụ nữ trên mọi lĩnh

vực kinh tế, xã hội và giáo dục [3, tr 30] Như vậy, ta có thể hiểu rằng là quyền lợi

của người phụ nữ dưới góc độ nữ quyền lúc này sẽ được đặt ngang bằng với quyền lợi của nam giới Khi đã có sự ngang bằng ấy, người phụ nữ sẽ làm chủ được cuộc sống của mình ở mọi mặt, từ sở thích cá nhân đến các lĩnh vực liên quan đến kinh

tế, giáo dục trong xã hội mà họ sống

Jonh J Macionis1 cho rằng nữ quyền là sự ủng hộ tính bình đẳng xã hội của

hai phái, dẫn đến sự phản đối chế độ gia trưởng và phân biệt đối xử giới tính [7, tr.

412]

Ngoài ra, các tác giả về xã hội học của nhóm Jonh J Macionis đã khẳng định

nữ quyền đó là sự suy nghĩ về bình đẳng của nam giới và phụ nữ trong xã hội… quan niệm nữ quyền không thừa nhận cách chia khả năng con người thành những đặc điểm nam tính và nữ tính Đồng thời, chủ nghĩa nữ quyền còn tìm cách xóa bỏ

sự bất lợi trong xã hội mà phái nữ thường gặp, chủ nghĩa nữ quyền muốn nam nữ bình quyền và người phụ nữ sẽ không phải gánh nặng hệ tư tưởng nam quyền trói buộc đời sống của họ

Trong Nghiên cứu gia đình – Lý thuyết nữ quyền, quan điểm giới do nhà xuất

bản Khoa học xã hội Hà Nội phát hành, tác giả Lê Ngọc Văn đã đưa ra nhận định

“nữ quyền là hệ thống các quan điểm về tình trạng của phụ nữ Hệ thống quan điểm này bao gồm sự mô tả, sự phân tích, sự giải thích nguyên nhân cũng như hậu quả của tình trạng áp bức phụ nữ và đưa ra những chiến lược giải phóng phụ

nữ [4, tr 31] Qua cách nhìn nhận của Lê Ngọc Văn, ta có thể nói rằng vấn đề nữ

quyền ở đây chính là một hệ ý thức, tư tưởng giải phóng phụ nữ Tư tưởng nữ

1 John J.Macionis sinh ở Philadelphia, Pennsylvania Ông nhận bằng Cử nhân ở Đại học Cornell và tiến sĩ xã hội học ở Đại học Pennylvania Ông là tác giả của nhiều bài báo và tiểu luận về những đề tài như đời sống cộng đồng ở

Mỹ, mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau, việc giảng dạy hiệu quả và khôi hài Một lĩnh vực quan tâm đặc biệt là

xã hội học đô thị, được viết trong quyển giáo khoa nổi tiếng là "The Sociology of Cities" mà ông là cùng tác giả Ông cũng cùng biên T nhiều T mới đi kèm với sách giáo khoa này: Seeing Ourselves: Classic, Contemporary, anh Cross-Cultural Readings in Sociology.

John Macionis hiện là phó giáo sư xã hội học ở Đại học Kenyon ở Gambier, Ohio Gần đây ông làm Trưởng khoa Nhân chủng học - Xã hội học, kiêm Giám đốc chương trình đa môn học trong khoa học nhân văn ở Kenyon, và Chủ tịch hội đồng giáo sư ở Kenyon.

quyền xem trọng và đề cao giá trị của người phụ nữ hơn bao giờ hết Chủ nghĩa nữ quyền như một quan tòa giữ sự công bằng cho chân lý, giải phóng người phụ nữ ra khỏi sự áp bức, giữ sự bình quyền cho người phụ nữ với nam giới trong mọi lĩnh vực Từ đó, giúp người ta nhận chân được giá trị của cuộc sống và hiểu được rằng chủ nghĩa nam nữ bình quyền luôn cần để bảo vệ người phụ nữ trong mọi thời đại

của nhân loại

Cùng với nhiều khuynh hướng phê bình văn học ra đời trong thế kỷ XX như

Phê bình hiện tượng luận, Phê bình cấu trúc luận, Phê bình hậu thực dân luận,

…, Phê bình nữ quyền luận phát triển mạnh trong khoảng 30 năm trở lại đây ở

châu Âu và phương Tây, đặc biệt là ở Mỹ, Anh và Pháp Bởi lẽ, vấn đề nữ quyền

có vị trí quan trọng trong đời sống của xã hội nói chung, và lý luận phê bình văn học nói riêng Hệ tư tưởng này có nguồn gốc lịch sử khá lâu đời, khoảng từ thế kỷ

XVIII, “trong phong trào của phụ nữ chống áp bức, đòi các quyền bình đẳng về

giá trị, kinh tế, giáo dục, và các quyền công dân khác trong xã hội”[6, tr 2] và

phát triển mãi về sau này

Thật vậy, sự phát triển của xã hội đã tạo điều kiện cho phụ nữ độc lập về kinh

tế, giúp họ được học hành đến nơi đến chốn, được tham gia vào các hoạt động xã hội, được phát triển kỹ năng của mình Họ cũng không nhất thiết phải dựa vào một người đàn ông hay một cuộc hôn nhân để tồn tại Phụ nữ đã giành được những gì

mà họ đấu tranh, họ được giải phóng để thể hiện tầm nhìn của mình tới những chân trời mới, thậm chí là cân nhắc lại cả vị thế của mình với nam giới Hàng loạt những cao trào đấu tranh đòi quyền bình đẳng cho phụ nữ đã diễn ra, cụ thể là 3 cao trào

lớn, Cao trào nữ quyền thứ nhất kéo dài từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX,

diễn ra và giành được những thắng lợi vang dội chủ yếu ở Anh và Mỹ Với mục tiêu là khơi dậy ý thức về nhân quyền trong giới nữ, các phong trào đấu tranh tập trung vào việc giành lại những lợi ích cơ bản cho người phụ nữ, giúp họ vươn lên một vị trí bình đẳng với nam giới về những vấn đề phúc lợi xã hội như: chế độ tiền

lương, nghỉ hưu, trợ cấp lương thực, dịch vụ dân sự … Phong trào nữ quyền của

Mỹ ra đời tại tiểu bang New York vào năm 1848 Làn sóng đấu tranh lần thứ nhất

khép lại với thắng lợi cuối cùng là: phụ nữ của Anh và Mỹ đã được cầm lá phiếu

bầu cử trên tay vào đầu thế kỷ XX 2 Cao trào nữ quyền thứ hai vào khoảng

những năm 1960 – 1970, đã đi sâu vào những vấn đề dân tộc và sắc tộc, về văn hóa

và xã hội …, mở rộng phạm vi đấu tranh sang các nước châu Âu, châu Á và châu Phi Lan rộng sang các nước thứ ba và lục địa đen, cuộc đấu tranh nữ quyền đã mang tính chất toàn cầu Tính chất và mục đích của phong trào nữ quyền trở nên rộng hơn, sâu hơn và cao hơn Không dừng lại ở những vấn đề chính trị như cao trào trước, cao trào này buộc toàn nhân loại phải nhìn thẳng vào thực trạng của giới

nữ, buộc nhân loại phải thấy giới nữ bị áp bức trong gia đình và xã hội, bị bất bình đẳng về giáo dục, bị loại trừ về mặt văn hóa, bị phân biệt đối xử trong lao động và

bị kỳ thị sắc tộc Đặc biệt trong cao trào nữ quyền này, ngành ngiên cứu về giới mang đến những thành tựu lớn lao trong lĩnh vực khoa học tự nhiên lẫn lĩnh vực khoa học xã hội Cũng trong giai đoạn này hệ thống lý thuyết nữ quyền và phê bình

văn học nữ quyền đã xuất hiện Cao trào nữ quyền thứ ba bắt đầu vào khoảng

những năm 80 của thế kỉ XX, nếu như ở hai giai đoạn trước, cao trào nữ quyền xem sự khác biệt giữa hai giới là đối tượng chính, thì đến giai đoạn này, đối tượng của cao trào là chính bản thân giới nữ Họ nghiên cứu những biểu hiện đa dạng của giới nữ trong đời sống xã hội

Trải qua những sự phát triển và thay đổi, từ bình diện chính trị, phong trào nữ quyền đã trở thành một hệ tư tưởng Lý thuyết nữ quyền đã bắt đầu tồn tại trong thế vận động và mở, đã dung hợp thành nhiều thành tựu khoa học khác Khái quát

và cụ thể, triết lý và sinh hoạt, khoa học và nghệ thuật, ấy là tính chất của lý thuyết

2 Theo Hồ Khánh Vân, giai đoạn này được gọi là giai đoạn chủ nghĩa nữ quyền tự do trong lịch sử đấu tranh nữ quyền

nữ quyền và phê bình văn học nữ quyền, bởi nó khởi đi từ phương diện bản thể

con người [5, tr 35].

Từ những điều mà người viết đã đề cập ở phần trên, chúng ta có thể thấy được vấn đề nữ quyền chính là một hiện tượng văn hóa hiện đại, và nó phát triển một cách mới mẻ trong nhiều lĩnh vực khác nhau Rõ ràng, khi đã thoát thai từ một thời gian dài hàng thế kỷ, vấn đề nữ quyền mang một sứ mệnh cao cả là lên tiếng ý thức

về hạnh phúc của người phụ nữ Chúng phát triển một cách nhanh chóng và rạo rực Có lẽ chính vì thế mà Pegy Korneger, biên tập viên của một tờ tạp chí Nữ

quyền ở Mỹ đã ví von sự phát triển của chủ nghĩa nữ quyền như “một quái vật lắm

đầu không thể bị chém đứt bằng một nhát gươm Chúng lan tràn và phát triển theo những cách thức không còn hiểu được đối với một đầu óc tôn ti chuẩn mực”

[5, tr 35] Và sự phát triển của vấn đề nữ quyền như “quái vật lắm đầu” ấy mãi tồn tại, lớn mạnh theo thời gian suy cho cùng đó chính là sự phát triển cao độ lên tiếng ý thức về hạnh phúc của người phụ nữ

2.2 Dấu hiệu Nữ quyền –Ý thức mới về hạnh phúc của người phụ nữ

Với mục tiêu mang lại một quan niệm mới về người phụ nữ, xuất phát từ các mẫu quy ước văn hóa – xã hội cũ được thiết lập trong quá khứ, quy ước mọi quyền hạn trong xã hội đều được Tập trung vào nam giới, chủ nghĩa Nữ quyền muốn đánh giá đúng vai trò và vị trí của phụ nữ qua sự nỗ lực tạo ra một điểm nhìn mới

về thế giới của riêng người phụ nữ Theo Nguyễn Việt Phương trong chuyên luận

Giới và ngôn ngữ trong tư tưởng của Hélène Cixous thì các tác giả nữ quyền

Pháp đã thuyết minh về hình thức tư duy ích kỷ điển hình của giống đực, rằng giới

nam chỉ “kể” duy nhất về những “tự sự” của họ Theo họ, những “tự sự” kiểu đó vừa không khả thi vừa không thể chịu nổi, bởi vì không thể đồng nhất trải nghiệm của nam giới và nữ giới Ngoài ra, “cái Duy nhất” (the One) và “cái Đúng” (the

True) chỉ còn là những huyền thoại triết học, rằng triết học truyền thống (được

cho là sản phẩm của nam giới) thường không thừa nhận tiếng nói của “cái Đa”

(the Many) Đây là điều mà các nhà tư tưởng nữ quyền đương đại ở phương Tây phản đối Tư tưởng nữ quyền thiên về cái Đa chứ không phải cái Duy nhất, bởi vì

“women” là số nhiều chứ không phải Một Như vậy, qua cách phê phán quan niệm truyền thống, quy mọi thứ về một chân lý duy nhất và bất biến, tư tưởng nữ quyền

đã tạo ra một bước ngoặt quan trọng trong dòng chảy lịch sử triết học, tránh được

uy quyền do giống đực áp đặt trong lĩnh vực ngôn ngữ”… [2, tr 2].

Người ta có thể nghĩ ngay đến quyền năng của nam giới như chiếc bút chì, còn nữ giới chỉ có thể xem là một trang giấy Những điều mà ngòi viết chì khai triển, trang giấy kia phải tiếp nhận Nhưng rõ ràng, sau một thời gian dài, những kiểu tự sự như thế dần dần cũng phải dừng lại, đó là lúc xã hội định mức lại giá trị của phụ nữ Họ cũng mang một vai trò quan trọng không kém nam giới, vì thế mà vấn đề nữ quyền đã phát triển một cách khá mạnh mẽ Nó chia thành nhiều nhánh khác nhau, ở mỗi nhánh người ta lại đưa ra cách khai thác, cách tiếp cận khác nhau Theo sự khảo sát và tìm hiểu của người viết có ít nhất là 4 nhánh nhỏ về

thuyết nữ quyền như: Thuyết nữ quyền tự do (Liberal feminism), là thuyết chấp

nhận tổ chức cơ bản của xã hội, và đã đặt ra nhu cầu xóa bỏ thành kiến cũng như phân biệt đối xử với người phụ nữ, thuyết nữ quyền tự do ủng hộ quyền tự do sinh

sản và lựa chọn sinh sản của nữ giới; Thuyết nữ quyền Xã hội chủ nghĩa

(Socialist feminism) vạch ra những bất lợi của phụ nữ trong hệ thống kinh tế - xã hội tư bản, thuyết này khẳng định vai trò của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa với

mong muốn mang lại sự bình đẳng cho cả nam giới và phụ nữ; Thuyết nữ quyền

cấp tiến (Radical feminism) thì chỉ ra nguồn gốc bất bình đẳng qua sự áp đặt của

nam giới đối với nữ giới và họ muốn xây dựng một xã hội không giới tính; Thuyết

nữ quyền phân tâm học (Psychoanalytic feminism) cho rằng nguyên căn của mọi

sự áp bức nằm sâu trong tâm lý, thuyết này khuyến khích người phụ nữ phải vứt bỏ những dấu ấn tâm lý do nam giới tạo nên v v

Sự ra đời của cuốn sách A vindication of the Right of Wormen – Sự xác minh

quyền phụ nữ của Mary Wolfstronecraft đã lên tiếng yêu cầu phải thừa nhận quyền bình đẳng của phụ nữ đương thời Đây được xem là cột mốc quan trọng trong phong trào chống lại sự bất bình đẳng giới, và cũng là tác phẩm đã lên tiếng cho ý thức về hạnh phúc của người phụ nữ Bởi lẽ, trong cuộc sống, khi

người ta có sự bình đẳng, họ sẽ có thể lên tiếng bảo vệ cho chính mình Một khi sự bất bình đẳng còn tồn tại thì nó sẽ làm cho tâm hồn con người ta trở nên thui chột Một điều hiển nhiên xảy ra, đó là khi người ta không được cất lên tiếng nói của

riêng mình, thì họ sẽ quên đi cách nói ấy Tác phẩm A vindication of the Right of

Wormen – Sự xác minh quyền phụ nữ như lời nhắc nhở, một sự kêu gọi và phát

động con người hãy bảo vệ phụ nữ, cho phụ nữ một nền giáo dục mới để họ có thể đồng hành với người đàn ông cũng như cho họ được quyền lên tiếng, bình đẳng với nam giới

Bước vào thời hiện đại, khoảng đầu thế kỷ XIX, thế giới có nhiều thay đổi Những dấu ấn mới trong văn học nghệ thuật cũng ảnh hưởng mạnh mẽ tới những vấn đề vấn đề nữ quyền, cũng như các vấn đề liên quan đến ý thức về hạnh phúc của người phụ nữ Lúc này, nhà văn không nhìn cuộc đời bằng con mắt lãng mạn đến cực đoan nữa Từ cuộc sống hiện thực, họ đã lên tiếng tố cáo sự bất công nặng

nề mà người lao động nói chung và phụ nữ nói riêng phải gánh chịu Cụ thể ta có thể thấy sự lên tiếng cho ý thức về hạnh phúc của người phụ nữ đã được đề cập từ

những năm 1889 – 1890 Với việc xuất bản cuốn tiểu thuyết Bản sonate Kereutzer,

Lev Tolstoy đã lên án những bất công mà phụ nữ phải gánh chịu, kể cả về kinh tế

lẫn đời sống tinh thần Ông đã cất lên ý kiến của mình, rằng “Quan điểm của đàn

ông đối với phụ nữ vẫn chỉ là một: phụ nữ vẫn chỉ là công cụ khoái lạc mà thôi”

và “thân phận phụ nữ chẳng khác gì thân phận nô lệ”3 Thế mới thấy phụ nữ đã chịu nhiều nỗi đau trong xã hội Còn gì đáng để suy nghĩ, đáng để lên tiếng hơn khi

3 Khoahoc-ngonngu.edu.vn

con người chỉ là một công cụ Con người trở thành công cụ đã là đáng buồn, ấy

vậy mà công cụ đó lại chỉ là công cụ “khoái lạc” Để nhấn mạnh hơn, nỗi đau mà

phụ nữ đã ghánh chịu trong một xã hội đầy rẫy nhưng bất công, tác giả đã nhấn

mạnh phụ nữ “chẳng khác gì nô lệ” Cũng trong tác phẩm này, thấy được những

nỗi khổ của phụ nữ, Lev Tolstoy đã đi đến mối quan hệ giữa nam và nữ, chính ông

đã lên tiếng mạnh mẽ cho vấn đề hạnh phúc của nữ giới: “Vấn đề quyền phụ nữ

không phải ở chỗ phụ nữ có thể hay không thể bầu cử và làm quan tòa, làm những chuyện đó chẳng cần đến quyền gì cả Vấn đề là ở chỗ có quyền để được bình đẳng trong quan hệ giới tính với đàn ông, để có quyền sử dụng đàn ông hay loại

bỏ anh ta tùy theo ý mình, được theo ý mình lựa chọn đàn ông chứ không phải là

kẻ bị lựa chọn” 4 Chỉ cần thế thôi, khi người phụ nữ có quyền được chọn lựa cho

mình một người đàn ông, là đủ rồi, họ không cần dùng quyền năng của mình để làm những chuyện lớn lao gì khác

Cũng tương đồng với ý kiến trên, để lên tiếng cho ý thức về hạnh phúc của người phụ nữ, các tác phẩm văn học Việt Nam, văn học thế giới nói chung và văn học Trung Quốc nói riêng đã đề cập đến vấn đề tính dục rất đa dạng và phong phú,

như các tác phẩm Điên cuồng như Vệ Tuệ, Quạ đen, Cửa hoa hồng, Búp bê Bắc

Kinh, … đại diện cho các tác phẩm vừa kể trên là Điên cuồng như Vệ Tuệ của cô

gái trẻ tên Vệ Tuệ Qua tác phẩm, người ta thấy rằng so với xã hội Trung Hoa cũ đầy rẫy những bất công, với bao nhiêu khuôn mẫu ràng buộc con người, thì xã hội hiện đại luôn muốn được thoát khỏi những giáo điều gông cùm họ, với xã hội hiện đại thì tinh thần giải phóng là cần thiết hơn bao giờ hết Lớp trẻ không giấu diếm ham muốn giàu sang, sung sướng hay nếm trải mọi niềm lạc thú trên đời, họ còn muốn khẳng định, tự khám phá và lên tiếng cho xã hội thấy những khát khao của mình, họ muốn thế giới phải cho họ có sự công bằng, muốn thế giới hiểu họ là ai,

họ ở đâu, họ thế nào Có lúc thì cố ý, khi thì hăm hở tự bộc lộ, để buộc người ta

4 Khoahoc-ngonngu.edu.vn

phải chú ý “Triết lý cuộc sống của tôi là tiêu xài vật chất giản đơn, tinh thần

không bị gò bó, bất cứ lúc nào cũng chỉ tin ở sự xúc động nội tâm, phục tùng nỗi cháy bỏng trong sâu thẳm tâm hồn, không cưỡng lại những cảm hứng điên cuồng, sùng bái mọi dục vọng, tận tình giao lưu với mọi cuồng vui của cuộc đời bao gồm cao trào giới tính,…” 5 Sự say mê nhục cảm của Vệ Tuệ, những cuộc làm tình của

cô với người đàn ông cô chọn cũng như thái độ điềm nhiên khi nói về tình dục qua cách viết vừa trữ tình, vừa thô ráp dường như gây sốt cho giới trẻ Trung Quốc

Cùng với Quạ đen của Cửu Đan, Búp bê Bắc Kinh của Xuân Thụ, Cửa hoa hồng của Thiết Ngưng, Điên cuồng như Vệ Tuệ, như một cuộc đột phá về đạo đức, một

thái độ thách thức của giới trẻ đối với những chuẩn mực đạo đức đậm màu sắc phong kiến của Trung Quốc xưa…phô bày những đổi thay, rạn vỡ dữ dội của xã hội hiện đại [3].

Thật vậy, vấn đề nữ quyền khi đi vào nhiều lĩnh vực khác nhau đều có chung một đặc điểm là “vì quyền phụ nữ”, đặc biệt là lĩnh vực văn học nghệ thuật Gần đây có nhiều nhà nghiên cứu cho rằng nữ quyền trong văn học là tiếng nói của chính người phụ nữ để bảo vệ mình, tức là qua tác phẩm văn học của chính tác giả nữ viết, họ tự lên tiếng bảo vệ phụ nữ Nhưng theo suy nghĩ thiển cận của mình, người

viết cho rằng vấn đề nữ quyền ở đây không phải là giới tính của tác giả hay giới

tính của nhân vật văn học mà là nội dung sáng tác có liên quan đến những vấn

đề bảo vệ, bênh vực quyền sống của phụ nữ, giải phóng phụ nữ cũng như ý thức về hạnh phúc của họ.

5 http://www.vanhoahoc.vn

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Trần Lê Hoa Tranh (2010), Văn xuôi nữ Trung Quốc cuối thế kỷ XX – đầu

thế kỷ XXI, NXB Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh.

2 Nguyễn Việt Phương (2012), Giới và ngôn ngữ trong tư tưởng của Hélène

Cixous, chuyên trang Phebinhvanhoc.com.

3 Trần Thị Bích Vân (2009), Nhân vật nữ trong sáng tác của Võ Thị Hảo

Luận văn thạc sĩ, Trường ĐH Sư Phạm Thái Nguyên.tr 30]

4 Lê Ngọc Văn (2007), Nghiên cứu gia đình – Lý thuyết nữ quyền , quan điểm

giới, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

5 Hồ Khánh Vân (2008), Từ lý thuyết phê bình nữ quyền nghiên cứu một số

tác phẩm văn xuôi của các tác giả nữ Việt Nam từ năm 1990 đến nay Luận

văn thạc sĩ, Trường ĐHKHXH & Nhân Văn

6 Nguyễn Thị Khánh, Phê bình Nữ quyền luận, Viện thông tin KHXH, Hà

Nội

7 Jonh J Macionis (2004), Xã hội học, Nxb Thống kê, Hà Nội.