II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG: 1/ Chuẩn bị của giáo viên - Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng - Các thông tin có liên quan đến nghề điện dân dụng 2/ Chuẩn bị của học sinh - Nghiên
Trang 1Ngày giảng:….…./……./2019 tại lớp 11B3
Tiết 1
CHƯƠNG MỞ ĐẦU BÀI 1: GIỚI THIỆU GIÁO DỤC NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG
I/ MỤC TIÊU:
1 Kiến thức
- Biết được vị trí vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất vàđời sống
- Biết được triển vọng của nghề điện dân dụng
- Biết được mục tiêu nội dung chương trình và phương pháp học tập nghề điện dân dụng
2 Kỹ năng
- Xác định được những yêu cầu cần đạt được xong khi hoàn thành chương trình Nghề điện dân dụng 11
3 Thái độ
- Có ý thức học tập nghiêm túc, tự giác đối với bộ môn nghề điện dân dụng
II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Các thông tin có liên quan đến nghề điện dân dụng
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu trước bài 1 - SGK
- SGK, vở ghi chép
III/TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1/ Kiểm tra bài cũ:
- Không kiểm tra
2/ Nội dung giảng bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu vị tri vai
trò của điện năng và nghề điện
trong SX và ĐS
GV: Các em hãy nêu vị trí vai trò
của điện năng và nghề điện dân dụng
trong sản xuất và đời sống?
HS trả lời
GV: Em hãy nêu ví dụ chứng tỏ điện
năng dễ dàng biến đổi thành các
dạng năng lượng khác?
HS trả lời
I Vị trí vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và đời sống
1/ Vị trí vai trò của điện năng trong sản xuất và đời sống
- Điện năng là nguồn động lực chủ yếu đốivới sản xuất và đời sống vì những lý do cơbản sau:
- Điện năng được sản xuất tập trung trongcác nhà máy điện và có thể truyền tải đi xavới hiệu suất cao
- Quá trình sản xuất, truyền tải, phân phối
và sử dụng điện năng được tự động hoá vàđiều khiển từ xa dễ dàng
- Điện năng dễ dàng biến đổi sang các dạng
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
năng lượng khác
GV: Các em hãy nêu vị trí vai trò
của nghề điện dân dụng lấy ví dụ
minh họa?
HS trả lời
2 Vị trí vai trò của nghề điện dân dụng
- Sản xuất truyền tải và phân phối điện năng
- Chế tạo các vật tư thiết bị điện
- Đo lường điều khiển tự động hóa quátrình sản suất
- Sửa chữa những hư hỏng của các thiết bịđiện mạng điện sửa chữa đồng đo hồ điện
- Nghề điện rất đa dạng, hoạt động chủ yếutrong lĩnh vực sử dụng điện năng phục vụ đời sống sinh hoạt và sản xuất
- Nghề điện dân dụng giữ một vai trò quantrọng góp phần thúc đẩy sự nghiệp côngnghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước
Hoạt động 2 : Tìm hiểu triển vọng
của nghề điện
GV :Em hãy cho biết triển vọng của
nghề điện dân dụng trong công cuộc
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước hiện nay?
HS trả lời
II Triển vọng của nghề điện dân dụng
- Nghề điện dân dụng luôn cần phỎt triển
để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa đất nước
- Sự phất triển của nghề điện gắn liền với sự phát triển của ngành điện
- Nghề điện dân dụng phát triển gắn liền với tốc độ phát triển xây dựng nhà ở
- Nghề điện dân dụng có nhiền điều kiện phát triển không những ở thành thị mà còn
ở cả nông thôn và miền núi
Hoạt động 3 :Tìm hiểu mục
tiêu,nội dung chương trình
GV: các em hãy nêu mục tiêu nội
dung chương trình giáo dục nghề
- Hiểu được những kiến thức cơ bản vềcông dụng, cấu tạo, nguyên lý làm việc,bảo dưỡng và sửa chữa đơn giản một số đồdùng điện trong gia đình
Hiểu những kiến thức cơ bản về tính toán,thiết kế mạng điện trong nhà đơn giản
- Biết tính toán thiết kế máy biến áp mộtpha công suất nhỏ
- Biết những kiến thức cần thiết về đặc
Trang 3Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
điểm, yêu cầu, triển vọng phát triển củanghề điện dân dụng
Khi học nghề điện cần có kĩ năng gì
về nghề?
HS trả lời
GV nêu một số kỹ năng mà học sinh
sẽ có được trong chương trình học
nghề điện dân dụng
HS chú ý nghe giảng
b Về kỹ năng
- Sử dụng được dụng cụ lao động một cáchhợp lý và đúng kỹ thuật
- Thiết kế và chế tạo được máy biến áp mộtpha công suất nhỏ
- Thiết kế, lắp đặt được mạng điện trongnhà đơn giản
- Tuân thủ những quy định an toàn laođộng của nghề trong quá trình học tập
- Tìm hiểu được những thông tin cần thiết
về nghề điện dân dụng
GV nêu những thái độ cần thiết của
học sinh trong quá trình học nghề
- Yêu thích, hứng thú với công việc và có ýthức chủ động lựa chọn nghề nghiệp tươnglai
Hoạt động 4: Tìm hiểu phương
pháp học nghề điện
GV: các em hãy cho biết tại sao
phải hiểu rõ mục tiêu bài học trước
khi học bài mới ?
Khi học theo cặp theo nhóm học sinh
3 Củng cố, luyện tập
Trang 4Hệ thống lại kiến thức:
- Vị trí vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và đời sống
- Vị trí vai trò của nghề điện dân dụng
- Triển vọng của nghề điện dân dụng
- Mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục nhề điện dân dụng
- Phương pháp học tập nghề điện dâng dụng
- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học tập và thực hành
II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1/ Chuẩn bị của giáo viên:
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Một số dụng cụ bảo hộ lao động: Ủng cao su, kìm, tuavít, thảm cao su, ghế gỗkhô,…
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu trước bài 2 SGK
- SGK, vở ghi chép
III/ NỘI DUNG BÀI GIẢNG
1/ Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Trình bày vị trí, vai trò và khả năng phát triển của nghề điện dân dụng?
2/ Nội dung bài giảng :
Trang 5Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên
nhân gây tai nạn lao động trong
nghề điện
GV: Các em hãy kể các nguyên nhân
gây mất an toàn lao động điện?
HS trả lời
GV nêu các nguyên nhân gây ra tai
nạn điện thường gặp
HS chú ý theo dõi
GV: Em hãy nêu các nguyên nhân
khác dẫn tới tai nạn điện?
HS trả lời
I Nguyên nhân gây tai nạn lao động trong nghề điện dân dụng
1/ Tai nạn điện
Tai nạn điện có các nguyên nhân sau:
- Không cắt điện trước khi sửa chữa
- Do chỗ làm việc chật hẹp người làm vô ý chạm vào vật mang điện
- Do sử dụng các đồ dùng điện có vỏ bằng kim loại nhưng hỏng cách điện
- Vi phạm khoảng cách an toàn lưới điện cao áp
- Không đến gần đường dây bị đứt xuống đất
GV: Khi làm việc với điện áp cao cần
phải thực hiện các biện pháp an toàn
nào
HS trả lời
GV: Cần phải thực hiện các biện pháp
an toàn nào khi học tập và lao động
trong phòng thực hành hoặc phân
xưởng sản xuất
HS trả lời
GV: Cần thực hiện các biện pháp an
toàn lao động nào khi tiến hành công
việc lắp đặt và sửa chữa mạng điện
- Đảm bảo cách điện tốt các thiết bị điện
- Sử dụng điện áp thấp, máy biến áp cách li
- Sử dụng những biển báo tín hiệu nguyhiểm
- Sử dụng các phương tiện phòng hộ an toàn
2 Thực hiện an toàn lao động trong phòng thực hành hoặc phân xưởng sản xuất
a Phòng thực hành hoặc phân xưởng sản xuất phải đạt tiêu chuẩn an toàn lao động
- Nơi làm việc có đủ ánh sáng
- Chỗ làm việc đảm bảo sạch sẽ thông thoáng
- Có chuẩn bị sẵn sàng cho các trường hợpcấp cứu
b Mặc quần áo và sử dụng các dụng cụ bảo
hộ lao động khi làm việc
c Thực hiện các nguyên tắc an toàn lao động
- Luôn cẩn thận khi làm việc với mạng điện
- Hiểu rõ các quy trình trước khi làm việc
- Cắt cầu dao điện trước khi tiến hành công
Trang 6Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
GV nêu các biện pháp an toàn khi lắp
đặt và sửa chữa mạng điện sinh hoạt
HS chú ý nghe giảng
việc sửa chữa
- Trước khi làm việc tháo bỏ đồng hồ, đồ nữtrang
- Sử dụng các dụng cụ lao động đúng tiêuchuẩn
- Trong trường hợp phải thao tác khi có điệncần phải thận trọng và sử dụng các vật lótcách điện
3 Củng cố, luyện tập
- Nguyên nhân gây tai nạn lao động trong nghề điện dân dụng và các biện pháp
an toàn
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Câu hỏi: Nêu nguyên nhân của các tai nạn điện?
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Trang 7Ngày giảng
Sĩ số
Tiết 5
BÀI 2: AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG GIÁO DỤC
NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG (Tiếp)
- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học tập
II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1/ Chuẩn bị của giáo viên:
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Một số dụng cụ bảo hộ lao động: Ủng cao su, kìm, tuavít, thảm cao su, ghế gỗkhô,…
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu trước bài 2 SGK
- SGK, vở ghi chép
III/ NỘI DUNG BÀI GIẢNG
1/ Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Nêu nguyên nhân của các tai nạn điện?
2/ Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu 1 số biện
Trang 8HS suy nghĩ trả lời
GV? Cách thực hiện nối đất cho thiết bị
điện như thế nao?
- Cọ nối đất: Có thể làm bằng thép ống,đường kính khoảng 3 ÷ 5 cm, hoặc thépgóc
40 x 40 x 5; 50 x 50 x 5; 60 x 60 x 5, dài2,5 ÷ 3 m được đóng thẳng đứng, sâukhoảng 0,8 ÷ 1m
* Tác dụng bảo vệ:
- Giả sử vỏ của thiết bị có điện, khi ngườitay trần chạm vào, dòng điện sẽ từ vỏtruyền xuống đất theo 2 đường: Qua người
và qua dây nối đất Vì điện trở thân ngườilớn hơn nhiều lần điện trở day nối đất nêndòng điện qua người sẽ rất nhỏ không gâynguy hiểm cho người
Trang 9BÀI 3: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ ĐO LƯỜNG ĐIỆN
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Các thông tin có liên quan đến nghề điện
- Một số thiết bị đo lường điện: Đồng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện,
…
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu trước bài 3 SGK
- SGK, vở ghi chép
III/TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
1/ Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Nêu nguyên nhân của các tai nạn điện?
Đáp án : + Do chạm vào vật mang điện
+ Do bị phóng điện+ Do Điện áp bước
2/ Nội dung giảng bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động1: Tìm hiểu vai trò
của đo lường điện
I.Vai trò quan trọng của đo lường điện đối với nghề điện dân dụng
Trang 10Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
GV: Đo lường điện có vị trí như
thế nào trong ngành điện ?
HS trả lời
GV Em hãy lấy ví dụ chứng minh
có thể sử dụng một số dụng cụ đo
lường để phát hiện một số hư hỏng
xảy ra trong thiết bị điện trong
mạch điện?
Học sinh trả lời
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách
phân loại dụng cụ đo lường điện
GV: Đơn vị đo điện áp là gì?
Học sinh trả lời
Đơn vị đo dòng điện là gì ?
Đơn vị đo công suất là gì ?
Đơn vị đo điện năng là gì?
Ngoài ra trên vỏ các thiết bị còn
ghi các kí hiệu gì ?
Học sinh trả lời
1 Nhờ có dụng cụ đo lường có thể xác định được các trị số các đại lượng điện trong mạch điện
2 Nhờ có dụng cụ đo lường điện ta có thể pháthiện một số hư hỏng xảy ra trong thiết bị điện trong mạch điện
3 Đối với các thiết bị mới chế tạo mới hoặc đại
tu lại cần đo xác định các thông số cơ bản để đánh giá chất lượng của chúng nhờ có dụng cụ
đo ta có thể xác định chính xác được các thông
số đó
II Phân loại dụng cụ đo lường điện
1 Theo đại lượng cần đo
- Dụng cụ đo điện áp
- Dụng cụ đo dòng điện
- Dụng cụ đo công suất
- Dụng cụ đo điện năng
2 Theo nguyên lí làm việc
- Dụng cụ đo kiểu từ điện
- Dụng cụ đo kiểu điện từ
- Cơ cấu đo kiểu điện động
- Cơ cấu đo kiểu cảm ứng
Hoạt động 3: Tìm hiểu cấp III Cấp chính xác
V A W
KWh
Trang 11Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 4: Tìm hiểu cấu tạo
chung của dụng cụ đo
GV giới thiệu đồng hồ vôn kế và
Vôn kế thang đo 300V cấp chính xác 1 thì sai
số tuyệt đối lớn nhất là
x 3V
100
1300
IV cấu tạo chung của dụng cụ đo lường
1.Cơ cấu đo
Gồm 2 phần + Phần tĩnh và phần quay tạo nên mômen quaylàm cho phần quay di chuyển với góc quay tỉ lệvới đại lượng cần đo
+ Kim chỉ thị, mặt số,…
+ Lò xo phản để tạo mômen hãm
3 Củng cố, luyện tập
- Vai trò của đo lường điện đối với nghề điện dân dụng
- Phân loại dụng cụ đo lường điện
- Cấu tạo chung của dụng cụ đo lường
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Nêu cách phân loại dụng cụ đo lường điệN
- Nêu cấu tạo chung của các dụng cụ đo lường
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Tiết: 7+8
Trang 12BÀI 4 : THỰC HÀNH:
ĐO DÒNG ĐIỆN VÀ ĐO ĐIỆN ÁP XOAY CHIỀU
I/ MỤC TIÊUBÀI HỌC :
1 Kiến thức:
- Hiểu cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều
- Hiểu cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều
2 Kĩ năng:
- Biết cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều
- Biết cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều
3 Thái độ:
- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học
II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Các thông tin có liên quan đến nghề điện
- Một số thiết bị đo lường điện: đòng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện,…
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 3 SGK
- SGK, vở ghi chép
III/TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1/ Kiểm tra bài cũ:
- Không kiểm tra
2/ Nội dung giảng bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu cơ cấu đo
kiểu điện từ
Quan sát vào H4.3a, H4.3b SGK và
cho biết cấu tạo của cơ cấu đo ?
1 Giới thiệu cơ cấu đo kiểu điện từ
a Cấu tạo
Gồm phần tĩnh của cơ cấu đo là cuộn dậybẹt hoặc cuộn dây tròn như H4.3a, H4.3b
- Phần động là một miếng sắt lệch tâmgắn với trục quay và kim Đối với cơ cấu
Trang 13Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Học sinh trả lời
GV nêu nguyên lý làm việc của cơ cấu
kiểu điện từ
Học sinh chú ý theo dõi
GV? Cơ cấu đo kiểu điện từ làm việc
theo nguyên lí nào?
b Nguyên lí làm việc
- Khi cho dòng điện cần đo vào cuộn dâyphần tĩnh sẽ tạo nên từ trường làm từ hóamiếng sắt phần động từ trường này sẽ hútmiếng sắt lệch tâm tạo nên mômen quaykhi miếng thép bị hút làm cho ló xo bịxoắn lại tạo nên mômen cản Ở vị trí cânbằng mômen cản và góc quay tỉ lệ vớidòng điện cần đo
c Đặc điểm sử dụng
Góc quay tỉ lệ với bình phương dòngđiện cần đo, thang đo chia không đều
- Dụng cụ đo điện từ không có cực tính
do đó đo được cả dòng một chiều vàxoay chiều
- Dụng cụ đo có độ chính xác không caochịu ảnh hưởng của từ trường ngoài
- Cấu tạo đơn giản, rẻ tiền
Khả năng quá tải tốt vì cuộn dây phần ởtĩnh nên có thể chế tạo tiết diện lớn
Trang 14Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 2 : Tìm hiểu cách đo dòng
điện xoay chiều
- Đo dòng điện trên từng bóng đèn
- Đo dòng điện trên toàn mạch cho nhận xét
b/ Trình tự tiến hành
Bước 1
- Nối dây theo hình 1
- Đóng công tắc K đọc và ghi chỉ số ampe kế và điền vào bảng
+ Sự chuẩn bị của học sinh
+ Kĩ năng làm bài của học sinh
+Thái độ của học sinh
- GV thu bài để chấm điểm
GV nhắc nhở các em về đọc trước bài 5 SGK
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
Câu hỏi: Trình bày cách đo điện áp xoay chiều?
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Ngày giảng
Sĩ số
A
Trang 15- Hiểu cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều
- Hiểu cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều
2 Kĩ năng:
- Biết cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều
- Biết cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều
3 Thái độ:
- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học
II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Các thông tin có liên quan đến nghề điện
- Một số thiết bị đo lường điện: đòng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện,
…
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 3 SGK
- SGK, vở ghi chép
III/TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1/ Kiểm tra bài cũ:
- Nêu quy trình đo dòng điện xoay chiều
2/ Nội dung giảng bài mới:
Trang 16Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 3 : Tìm hiểu cách đo điện
Đo dòng điện trên từng bóng đèn
Đo dòng điện trên toàn mạch cho nhận xét
b/ Trình tự tiến hành
bước 1
- Nối dây theo hình 4.1
- Đóng công tắc K đọc và ghi chỉ số ampe kế và điền vào bảng
+ Sự chuẩn bị của học sinh
+ Kĩ năng làm bài của học sinh
+ Thái độ của học sinh
- GV thu bài để chấm điểm
GV nhắc nhở các em về đọc trước bài 5 SGK
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
Câu hỏi: Trình bày cách đo điện áp xoay chiều?
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
A
VK
Trang 17Tiết:10+11+12 BÀI 5: THỰC HÀNH ĐO CÔNG SUẤT VÀ ĐIỆN NĂNG
I/ MỤC TIÊUBÀI HỌC :
1 Kiến thức:
- Biết được trình tự các bước tiến hành đo công và điện năng
2 Kĩ năng:
- Đo được công suất trực tiếp bằng oát kế
- Đo được công suất gián tiếp bằng vôn kế và ampe kế
- Kiểm tra và hiệu chỉnh được công tơ điện
3 Thái độ:
- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học thực hành
II/ CHUẨN BỊ
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Các thông tin có liên quan đến nghề điện
- Một số thiết bị đo lường điện: Đồng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện,
- Kìm, tuavít, bút thử điện, dây dẫn
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 3 SGK
- SGK, vở ghi chép
III/TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1/ Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Nêu cách đo dòng điện và điện áp bàng cách sử dụng vôn kế và ampe kế?
2/ Nội dung giảng bài mới
Trang 18Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 2: Tìm hiểu Oát kế và
cách đo công suất
GV giới thiệu các phương pháp đo
công suất trong mạch một chiều và
- Cuộn có tiết diện nhỏ hơn mắc sọng songvới mạch cần đo còn gọi là cuộn áp
- Ngoài ra còn có bộ phận cản dịu kim chỉhiện thị
b Nguyên lí làm việc c/ Đặc tính sử dụng
Oát kế điện động có cực tính nghĩa là chiềuquay của phần động phụ thuộc vào cực tínhcủa cuộn dòng
2 Đo công suất
a/ Phương pháp đo gián tiếp: Đo công suấtbằng am pe kế và vôn kế
Để đo công suất trong mạch một chiều vàmạch xoay chiều thuần điện trở có thể sửdụng vôn kế theo sơ đồ
Quy trình thực hành
Bước 1 Đóng công tắc K đọc giá trị ampe kế
và vôn kế rồi tính công suất P=UI
Bước 2 Cắt công tác K tháo bớt 1 bóng đèn
rồi đóng công tắc K đọc giá trị ampe kế vàvôn kế tính P=UI ghi kết quả vào bảng
Trang 19Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Trình tự
TN
Kết quả đo W
Bước 1 Đóng công tắc K đọc giá trị oát kế và
ghi kết quả vào bảng
Bước 2 Cắt công tác K tháo bớt 1 bóng đèn
rồi đóng công tắc K đọc giá trị ampe kề vàvôn kế tính P=UI ghi kết quả vào bảng
Bước 3 Cắt công tác K tháo bớt 1 bóng đèn
rồi đóng công tắc K đọc giá trị ampe kề vàvôn kế tính P=UI ghi kết quả vào bảng
Hoạt động 3: Tìm hiểu công tơ
và cách đo điện năng
phần động là một đĩa nhôm gắn với trục quay
và bộ phận đếm vòng quayb.Kiểm tra công tơ điện
Bước 1 Đọc và giải thích những kí hiệu ghi
trên mặt công tơ điện
Bước 2 Nối mạch điện thực hành theo sơ đồ
cần phân tích sơ đồ mạch điện công tơ
Bước 3 Kiểm tra hiện tượng tự cảm của công
tơ
- Cắt công tắc K quan sát đĩa quay của công
tơ khi dòng điện = 0 công tơ phải đứng im,nếu công tơ quay đó là hiện tượng tự quaycủa công tơ
W
K
220 v
KWh
A V
k
Trình tự
TN
Kết quả đo WLần 1
Lần2
Lần3
Trang 20Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Bước 4 Kiểm tra bằng số công tơ
Trên mặt công tơ người ta cho hằng số công
tơ là 1KWh = 60vòng + Đóng công tắc K để nối tải vào công tơ điện
đo dòng điện và điện áp
c/ Đo điên năng tiêu thụ Bước 1 Nối mạch điện thực hành Bước 2 Đo điện năng tiêu thụ của mạnh điện
- Đọc và ghi chỉ số công tơ trước khi đo
- Quan sát hiện trạng làm việc của công tơ
- Ghi chỉ số công tơ sau 30 phút
- Tính điện năng tiêu thụ của tải
3 Củng cố, luyện tập
- GV nhận xét giờ thực hành:
+ Sự chuẩn bị của học sinh
+ Kĩ năng làm bài của học sinh
+Thái độ của học sinh
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
Câu hỏi: Trình bày cách đo công suất và đo điện năng?
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Trang 21Lớp 11B2 - SD 11B7 - SD 11B5 - SN 11B2 - KXNgày giảng
Sĩ số
Tiết 13+14+15
BÀI 6 : THỰC HÀNH
SỬ DỤNG VẠN NĂNG KẾ I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Nêu được các chức năng của Vạn năng kế
- Biết được trình tự các bước sử dụng vạn năng kế tương ứng với các chức năng
đo Điện áp, dòng điện và điện trở
2 Kĩ năng:
- Đo được Điện trở, điện áp và dòng điện bằng Vạn năng kế
- Phát hiện được một số hư hỏng trong mạch điện bằng vạn năng kế
3 Thái độ:
- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi thực hành Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác
II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Nguồn điện xoay chiều 220V
- 15 bóng đèn 220V-60W
- 5 công tắc 5A
- 5 vạn năng kế
- Một số điện trở nối thành bảng mạch
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 6-SGK
- SGK, vở ghi chép
III/TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1/ Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Khi đo công suất mà không có oát kế ta có thể sử
dụng loại đồng hồ nào thay thế? Vẽ sơ đồ cách đo và trình bay cách tính?
2/ Nội dung giảng bài :
Trang 22Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu vạn năng
1 Giới thiệu vạn năng kế
Vạn năng kế là dụng cụ đo nhiều chức năng,chủ yếu để đo điện trở, dòng điện, điện áp
- Về nguyên lí đây là cơ cấu đo kiểu từ điện.Phần tĩnh là nam châm vĩnh cửu phần động
là khung dây mảnh Nhờ khóa chuyển mạnh
có thể đo dòng điện, điện áp một chiều hoặcxoay chiều, đo điện trở có nhiều thang đokhác nhau
Vạn năng kế là dụng cụ đo tổng hợp cónhiều chức năng, núm chỉnh trước khi sửdụng cần nắm vững ý nghĩa, cách sử dụngcủa từng núm để lựa chọn đại lượng đothích hợp
và bảng đo điện trở và 2 que đo
Bước 2 Hiệu chỉnh 0 của vạn năng kế
Chọn thang Rx1 chập 2 que đo hiệu chỉnh kim về vạch không bằng cách xoay núm chỉnh 0
lần lượt đo các điện trở R1-R10
Trang 23Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
GV? Muốn kiểm tra các bộ phận hư
hỏng của mạch điện ta cần chuyển
a Phát hiện hư hỏng
Chuyển mach đồng hồ về thang đo điện trở sau đó dùng que đo lần lượt di chuyền nếu đồng hồ chỉ trị số thì mạch điện vẫn thông nếu đồng hồ chỉ giá trị rất lớn hoặc không nhúc nhích thì mạch điện đang bị hở mạch
a Phát hiện mạch điện bị ngắn mạch khi mạch điện bị ngắn mạch R=0 vì thế
dòng ôm kế kiểm tra nếu đồng hồ chỉ =0chứng tỏ mạch bị ngắn mạch ở đoạn đangđo
3 Củng cố, luyện tập
- GV nhận xét giờ thực hành:
+ Sự chuẩn bị của học sinh
+ Kĩ năng làm bài của học sinh
+ Thái độ của học sinh
GV nhắc nhở các em về đọc trước bài 5 SGK
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
Câu hỏi: Trình bày cách sử dụng vạn năng kế?
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Trang 24CHƯƠNG II: MÁY BIẾN ÁP BÀI 7 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÁY BIẾN ÁP
I/ MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Biết được khái niệm chung về máy biến áp
- Hiểu được công dụng, cấu tạo và nguyên lý làm việc của MBA
2 Kĩ năng:
- Làm được một số loại bài tập về MBA.
- Đọc được các số liệu định mức của MBA và biết phân loại MBA
- Phân biệt được máy biến áp cảm ứng và máy biến áp tự ngẫu
3 Thái độ:
- Học tập nghiêm túc, tự giác, sáng tạo
II/ CHUẨN BỊ
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Vật mẫu: Lá thép kỹ thuật điện lõi thép), máy biến áp tự ngẫu, máy biến ápcảm ứng,…
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 7-SGK
- SGK, vở ghi chép
III/ TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1/ Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Trình bày cách sử dụng vạn năng kế để đo điện trở?
* Đặt vấn đề vào bài mới:
Trong cuộc sống sinh hoạt cũng như sản xuất chúng ta rất hay gặp MBA.Vậy
MBA có công dụng gì? Có những loại MBA nào? Cấu tạo và nguyên lý làm việccủa MBA ra sao? Chúng ta hãy nghiên cứu bài 7
2/ Nội dung bài giảng :
Trang 251 2 3 4 5
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu công dụng
MBA
*GV đặt câu hỏi:
+ Để biến đổi điện áp của dòng điện
xoay chiều từ điện áp cao xuống điện
áp thấp hoặc ngược lại,ta dùng loại
máy điện nào?
Học sinh trả lời
GV ?Em hay gặp MBA ở đâu?
Học sinh trả lời
GV? Em hãy giải thích vì sao cần
có MBA tăng áp ở đầu đường dây và
MBA hạ áp ở cuối đường dây?
*Sơ đồ hệ thống truyền tải và phân phốiđiện năng:
Hoạt động 2 : Định nghĩa MBA
GV? nêu định nghĩa MBA?
Học sinh trả lời
*GV hỏi:
+ Theo em cuộn dây nào là cuộn dây
sơ cấp,cuộn dây nào là cuộn dây thứ
cấp?
2.Định nghĩa máy biến áp:
- Máy biến áp là thiết bị điện từ tĩnh, làmviệc theo nguyên lí cảm ứng điện từ, dùng
để biến đổi điện áp xoay chiều này thànhđiện áp xoay chiều khác nhưng vẫn giữnguyên tần số
- Trong bản vẽ sơ đồ điện, MBA được kýhiệu như sau:
- Cuộn dây nối với nguồn gọi là cuộn dây sơcấp kí hiệu các đại lượng U1, I1, N1,P1
Trang 26- Cuộn dây nối với tải gọi là thứ cấp kí hiệucác đại lượng U2, I2, N2, P2.
Hoạt động 3 : Tìm hiểu các số liệu
định mức của MBA
*GV diễn giải:
Các số liệu định mức của MBA
quy định điều kiện kỹ thuật của
MBA, do nhà máy chế tạo quy định
thường ghi trên nhãn hiệu của MBA
như: Công suất định mức, điện áp sơ
cấp định mức, dòng điện sơ cấp định
mức, dòng điện thứ cấp định mức,
tần số định mức
*GV cần lưu ý với HS rằng: MBA
khi làm việc không được vượt quá
các trị số định mức ghi trên nhã máy
biến áp
3/ Các số liệu định mức của MBA:
Là công suất toàn phần (hay biểu kiến)của MBA Đơn vị: Vôn-Ampe(VA) hoặckilôvôn-ampe (KV)
b)Điện áp sơ cấp định mức U 1đm :
Là điện áp của dây quấn sơ cấp
Đơn vị: Vôn (V) hoặc kilôvôn (KV)
*GV đưa ra cách phân loại
MBA.Người ta thường phân loại
theo công dụng
HS chý ý theo dõi
4 Phân loại máy biến áp:
- Máy biến áp điện lực: Dùng trong truyềntải và phân phối điện năng
- Máy biến áp tự ngẫu: Biến đổi điện áptrong phạm vi không lớn …
- Máy biến áp công suất nhỏ: Dùng cho cácthiết bị đóng cắt,…
- Máy biến áp chuyên dùng: Dùng cho các
lò luyện kim, các thiết bị chỉnh lưu…
- Máy biến áp đo lường: Dùng giảm điện áp
và dòng điện khi đưa vào các đồng hồ đo
- Máy biến áp thí nghiệm: Dùng để thớnghiệm cỏc điện ỏp cao
Hoạt động 5: Tìm hiểu cấu tạo
Trang 27*GV chỉ ra cấu tạo MAB trên sơ đồ
*GV đặt câu hỏi: Tại sao lõi thép lại
được tạo bởi nhiều lá thép KTĐ
mỏng mà không chế tạo bằng một
khối thép?
- Công dụng: Dùng làm mạch từ, đồng thờilàm khung quấn dây
- Hình dáng lõi thép: Thường được chia làm
2 loại: Kiểu bọc (dây quấn được lồng trêntrụ giữa), kiểu lõi (dây quấn được lồng trên
2 trụ)
Lõi thép được ghép bằng những lá thépKTĐ dày khoảng 0,3 - 0,5mm là thép hợpkim có thành phần silíc, bên ngoài có sơnphủ cách điện
B) Dây quấn máy biến áp
- Thường làm bằng đồng được tráng menhoặc bọc cách điện bằng vải mềm có độ bền
cơ học cao, khó đứt, dẫn điện tốt
Dây điện có hai cuộn: Cuộn sơ cấp và cuộnthứ cấp: Dây quấn nối với nguồn là cuộn sơcấp, dây quấn nối với tải là cuộn thứ cấp
c) Vỏ máy.
- Thường làm bằng kim loại, dùng để bảo
vệ máy đồng thời là nơi để gá lắp đồng hồ
đo điện, đèn báo, chuông báo, ổ lấy điện…
3 Củng cố, luyện tập
- Khái niệm chung về máy biến áp
- Phân loại máy biến áp
- Cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy biến áp
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn điện một chiều sẽ xảy ra
hiện tượng gì? Tại sao?
- Câu 2: Nêu khái niệm và công dụng của máy biến áp một pha công suất nhỏ?
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Trang 28Tiết 17
BÀI 7 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÁY BIẾN ÁP (tiếp)
I/ MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Biết được khái niệm chung về máy biến áp
- Hiểu được công dụng, cấu tạo và nguyên lý làm việc của MBA
2 Kĩ năng:
- Làm được một số loại bài tập về MBA.
- Đọc được các số liệu định mức của MBA và biết phân loại MBA
- Phân biệt được máy biến áp cảm ứng và máy biến áp tự ngẫu
3 Thái độ:
- Học tập nghiêm túc, tự giác, sáng tạo
II/ CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Vật mẫu: Lá thép kỹ thuật điện lõi thép), máy biến áp tự ngẫu, máy biến ápcảm ứng,…
2 Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 7-SGK
- SGK, vở ghi chép
III/ TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1 Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Trình bày cách sử dụng vạn năng kế để đo điện trở?
2 Nội dung bài giảng :
Hoạt động 6 : Tìm hiểu nguyên lý
LV MBA
*GV giải thích hiện tượng cảm ứng
điện từ bằng các câu hỏi sau:
+ Cho dòng điện biến đổi đi qua một
cuộn dây,trong cuộn dây sẽ sinh ra
đại lượng nào? (Từ trường biến đổi).
+ Nếu đặt cuộn dây thứ hai vào trong
từ trường của cuộn dây thứ nhất thì
trong cuộn dây thứ hai sinh ra đại
lượng nào?
2 Nguyên lý làm việc của máy biến áp.
A) Hiện tượng cảm ứng điện từ.
Cho dòng điện biến đổi đi qua một cuộndây dẫn điện sẽ sinh ra một từ trường biếnđổi Nếu đặt cuộn dây thứ hai vào trong từtrường của cuộn dây thứ nhất thì trong cuộndây thứ hai sinh ra sức điện động cảm ứng.Dòng điện cảm ứng này cũng biến đổi tương
tự như dòng điện sinh ra nó và tồn tại trongsuốt thời gian từ thông biến đổi được duytrì Đó là hiện tượng cảm ứng điện từ
Trang 29lên rất mạnh khi cả hai cuộn dây
trên cùng một lõi thép, đặc biệt trên
một mạch từ khép kín.
*GV nêu ra cho HS thấy được
nguyên lý làm việc của MBA dựa
trên hiện tượng cảm ứng điện từ
*GV minh hoạ trên hình vẽ để chỉ ra
từ thông móc vòng qua cả hai cuộn
dây
Câu hỏi: MBA như thế nào gọi là
MBA tăng áp, MBA hạ áp?
b) Nguyên lý làm việc của máy biến áp.
Khi ta nối dây quấn sơ cấp máy biến ápvào nguồn điện xoay chiều có điện áp U1,trong dây quấn sơ cấp có dòng điện I1 chạyqua, và sinh ra từ thông biến thiên Domạch từ khép kín nên từ thông này mócvòng qua cả hai cuộn dây sơ cấp và thứ cấp
và sinh ra trong cuộn TC một sđđ cảm ứng
E2 tỉ lệ với số vòng dây N2 Đồng thời từthông biến thiên cũng sinh ra trong cuộn SCmột sđđ tự cảm E1 tỉ lệ với số vòng dây N1
* Nếu bỏ qua tổn thất điện áp, ta có:
U1 = E1 ; U2 = E2
Do đó:
2
1 2
1 2
1
N
N E
E U
U
- Nếu K<1 ta gọi MBA tăng áp
- Nếu K>1 ta gọi MBA giảm áp *Công suất MBA nhận từ nguồn là:
Như vậy, nếu tăng điện áp K lần thì đồngthời dòng điện sẽ giảm K lần và ngược lại
3 Củng cố, luyện tập
- Khái niệm chung về máy biến áp
- Phân loại máy biến áp
- Cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy biến áp
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn điện một chiều sẽ xảy ra hiện
tượng gì? Tại sao?
Câu 2: Nêu khái niệm và công dụng của máy biến áp một pha công suất nhỏ?
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Tiết: 18+19+20 BÀI 8- TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
Trang 30- Thực hiện được các bước tính toán: Xác định công suất, tính toán mạch từ, tính
số vòng dây của các cuộn dây, tính tiết diện dây quấn, tính diện tích cửa sổ lõithép, sắp xếp dây quấn trong cửa sổ
3 Thái độ:
- HS có ý thức tìm hiểu cách tính toán thiết kế MBA và liên hệ trong thực tế II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Dây quấn máy biến áp, lõi thép máy biến áp, kìm, tuavít,…
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 8-SGK
- SGK, vở ghi chép
III/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1/Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy biến áp?
* Đặt vấn đề vào bài mới:
Muốn thiết kế máy biến áp một pha công suất nhỏ ta phải thực hiện những quy
trình như thế nào? Chúng ta hãy nghiên cứu nội dung bài 8
2/Nội dung bài giảng mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu qui trình
chung
I/Quy trình chung để tính toán thiết kế MBA một pha công suất nhỏ.
Trang 31Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
*GV đưa ra các bước tính toand thiết
kế MBA
1 Xác định công suất Máy biến áp.
2 Tính toán mạch từ
3 Tính số vòng dây của các cuộn dây
4 Tính tiết diện dây quấn
5 Tính diện tích cửa sổ lõi thép
Hoạt động 2: Tìm hiểu các bước
tính toán MBA 1 pha CS nhỏ
cửa sổ Trụ của mạch từ phải có tiết
diện phù hợp với công suất của máy
Cửa sổ phải có kích thước phù hợp
để có thể đặt vừa cuộn dây
II/Các bước tính toán cụ thể MBA một pha công suất nhỏ.
1 Xác định công suất MBA:
- Công suất của cuộn sơ cấp MBA(P1)cóthể tính từ công suất của cuộn dây thứ cấpMBA(P2)nhờ biểu thức: P 1 =
2
P
(VA)Trong đó:
: Hiệu suất của MBA (thường lấy
= 0,850,95) Công suất MBA càng nhỏthì càng nhỏ
- Nếu hiệu suất của MBA cao thì: S1 = S2
= U2.I2
Công suất MBA cần chế tạo là: Sđm =
U2.I2
(U2,I2 - Điện áp, dòng điện thứ cấp địnhmức của MBA theo yêu cầu thiết kế)
a: Chiều rộng trụ quấn dây
b: Chiều dày trụ quấn dây
c: Độ rộng cửa sổ
h: Chiều cao của sổ
a/2: Độ rộng lá thép chữ IĐối với loại MBA công suất nhỏ, khi chọnmạch từ cần xét đến tiết diện của trụ lõithép mà trên đó sẽ đặt cuộn dây
*GV diễn giải:
Diện tích trụ quấn dây phải phù
hợp với công suất MBA
b) Tính diện tích trụ quấn của lõi thép.
Đối với mạch từ kiểu bọc, diện tích trụquấn dây được tính gần đúng bằng côngthức: Shi = 1,2 S dm
Trang 32Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
* GV giải thích: Trong thực tế, lõi
thép được ép chặt nhưng vẫn có độ
hở giữa các lá thép do độ cong vênh
và lớp sơn cách điện của lá thép Vì
vậy cần phải tính diện tích thực của
Trong đó k l là hệ số lấp đầy được cho
trong bảng:
Bảng 8-1.HỆ SỐ LẤP ĐẦY k l
MBA dùng trong gia đình 0,9
GV giao bài tập cho học sinh
HS nghiêm cứu và trả lời
*GV yêu cầu HS đưa ra kết quả
Bài tập:
Hãy chọn mạch từ để quấn một MBA
công suất 30VA, có điện áp sơ cấp là
U 1 =220V, điện áp thứ cấp là U 2 = 12V,hiệu suất MBA = 0,7.
*GV diễn giải:
Với một MBA và tần số nhất định,
số vòng của một cuộn dây phụ thuộc
vào tiết diện trụ lõi thép đã chọn và
chất lượng lõi thép Có nhiều cách
tính số vòng dây của các cuộn dây,
Trong khuôn khổ bài học, chúng ta
chọn cách tính qua đại lượng trung
gian là “số vòng/vôn”, ký hiệu là n
-số vòng tương ứng cho mỗi vôn điện
áp sơ cấp hay thứ cấp
*HS kẻ và ghi bảng 8-3
*GV
Câu hỏi: Tại sao số vòng dây cuộn
TC lại cộng thêm 10% điện áp TC?
(Trong công thức tính N2, 10%U2là
lượng sụt áp khi có tải của dây quấn
TC)
*GV đưa ra ví dụ để HS áp dụng
tính toán
3 Tính số vòng dây của các cuộn dây.
- Để tính được số vòng dây của các cuộndây, ta xem bảng 8-3 về quan hệ giữa tiếtdiện lõi thép và số vòng/vôn (với tần số50Hz và cường độ từ cảm B = 1,2T)
*Bảng 8-3.QUAN HỆ GIỮA TIẾT DIỆN LÕI THÉP VÀ SỐ VÒNG /VÔN
Với tần số 50Hz và cường độ từ cảm B =1,2T
Tiết diện lõi thép hữu ích(cm 2 ) Số vòng/vôn
Trang 33Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Tính số vòng dây quấn cho MBA với
những thông số sau: Công suất 30VA,có
điện áp sơ cấp là U1=220V, điện áp thứcấp là U2 = 12V, hiệu suất MBA = 0,7
N1 = 220.5 = 1100 (vòng)
Số vòng dây cuộn TC là:
N2 = (12+1,2).5 = 66(vòng)
*GV giải thích:
Tiết diện dây quấn của các cuộn
dây SC và TC tỉ lệ thuận với dòng
a) Tính tiết diện dây quấn.
- Mật độ dòng điện cho phép (A/1mm2) là
số ampe/1mm2 dây dẫn khi vận hành liêntục mà không sinh ra phát nóng nguy hiểm
và tổn thất lớn, được xác định bằng thựcnghiệm Công suất MBA càng nhỏ thì mật
độ dòng điện cho phép càng lớn
Bảng8-4 MẬT ĐỘ DÒNG ĐIỆN CHO PHÉP
Công suất(VA) Mật độ dòng
Trang 34Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
*HS theo dõi bảng (8-4) mật độ dòng
điện cho phép để tính toán
GV hướng dẫn học sinh cách tính tiết
diện dây quấn
HS chú ý theo dõi
GV đưa ra bảng 8-5 để HS tra bảng
*HS theo dõi bảng (8-5) làm tư liệu
điện cho phép(A/
- Sdd là tiết diện dây quấn (mm2)
- I là cường độ dòng điện (A)
- J: mật độ dòng điện cho phép (A/mm2)
b) Tính đường kính dây quấn.
Để đơn giản trong tính toán,ta có thể trabảng để tìm tiết diện và đường kính dâyquấn sau khi đã tính được dòng điện SC và
TC Sau khi đã tính được tiíet diện dâyquấn, ta tiến hành tra bảng 8-5 đựoc giá trịđường kính dây quấn hoặc ngược lại
3 Củng cố, luyện tập
- Khái niệm chumg về máy biến áp
- Phân loại máy biến áp
- Khái niệm máy biến áp
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn điện một chiều sẽ xảy rahiện tượng gì? Tại sao?
- Câu 2: Nêu khái niệm và công dụng của máy biến áp một pha công suất nhỏ?
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Trang 35Lớp 11B2 - SD 11B7 - SD 11B5 - SN 11B2 - KXNgày giảng
- HS nắm được quy trình chung để tính toán thiết kế MBA một pha công suất nhỏ
- Hiểu được yêu cầu, cách tính của từng bước khi thiết kế MBA một pha côngsuất nhỏ
2 Kĩ năng:
- Thực hiện được quy trình chung để tính toán thiết kế MBA một pha công suất
nhỏ
- Thực hiện được các bước tính toán: Xác định công suất, tính toán mạch từ, tính
số vòng dây của các cuộn dây, tính tiết diện dây quấn, tính diện tích cửa sổ lõithép, sắp xếp dây quấn trong cửa sổ
3 Thái độ:
- HS có ý thức tìm hiểu cách tính toán thiết kế MBA và liên hệ trong thực tế II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- Dây quấn máy biến áp, lõi thép máy biến áp, kìm, tuavít,…
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 8-SGK
- SGK, vở ghi chép
III/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1/Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy biến áp?
* Đặt vấn đề vào bài mới:
Muốn thiết kế máy biến áp một pha công suất nhỏ ta phải thực hiện những quy
trình như thế nào? Chúng ta hãy nghiên cứu nội dung bài 8
Trang 362/Nội dung bài giảng mới:
*GV giải thích về hệ số lấp đầyKl:
Trong thực tế còn thêm phần cách
điện và khoảng hở, ngời ta dùng hệ
số lấp đầy cửa sổ Kl đợc cho trong
+ N1 , N2 là số vòng dây của cuộn sơ cấp
1
n
N n
N
n1- Số vòng dây/cm2 của cuộn sơ cấp
n2- Số vòng dây/cm2 của cuộn thứ cấp
Số lớp dây quấn =
3 Củng cố, luyện tập
- Khỏi niệm chumg về mỏy biến ỏp
- Phõn loại mỏy biến ỏp
- Khỏi niệm mỏy biến ỏp
Trang 374 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn điện một chiều sẽ xảy rahiện tượng gì? Tại sao?
- Câu 2: Nêu khái niệm và công dụng của máy biến áp một pha công suất nhỏ?
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Tiết: 22+23+24 BÀI 9: THỰC HÀNH TÍNH TOÁN MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA CÔNG SUẤT NHỎ
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1 Kiến thức:
- HS hiểu được cấu tạo của máy biến áp
- HS hiểu được trình tự tính toán thiết kế MBAmột pha công suất nhỏ
II/ CHUẨN BỊ BÀI DẠY:
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- MBA một pha công suất nhỏ (đã tháo vỏ): Mỗi nhóm 1 máy
- Thước kẻ, thước cặp, (hoặc pan me) cho mỗi nhóm
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 9-SGK
- SGK, vở ghi chép
- Phiếu học tập, Bảng 9-2 SGK
Trang 38III/ QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN BÀI GIẢNG
1/Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Trình bày các bước tính toán máy biến áp một pha công suất nhỏ?
2/Nội dung bài giảng mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo
*GV giao nhiệm vụ cho HS và yêu
cầu thực hành theo các nội dung
như đã nêu ở mục tiêu bài thực
hành
* HS đo và ghi kết quả vào bảng
mô tả cấu tạo máy biến áp (9-1)
1/Tìm hiểu cấu tạo Máy biến áp Bảng 9-1.MÔ TẢ CẤU TẠO MÁY BIẾN ÁP
Lõi thép Dây
quấn
Cửa sổ lõi thép
*GV yêu cầu HS nêu lại từng bước
thực hành theo nội dung thực hành
ở trên Từ đó đánh giá nhận thức
của HS
*GV thu phiếu thực hành của các
nhóm
- Quan sát và mô tả cấu tạo Máy biến áp
- Đo kích thước lõi thép
- Đo đường kính dây quấn sơ cấp và thứcấp
- Đo kích thước cửa sổ lõi thép
- Viết phiếu thực hành
Hoạt động 2: Tìm hiểu trình tự
tính toán,thiết kế MBA
*GV phát phiếu học tập cho HS và
yêu cầu HS trình bày vào phiếu
2 Trình tự tính toán, thiết kế máy biến áp
PHIẾU HỌC TẬP Các bước
tính toán
Nội dung
Những điểm cần lưu ý
Trang 39Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
học tập
HS tìm hiểu và ghi kết quả tìm hiểu
vào phiếu học tập
- GV thu phiếu học tập
- GV nêu lại các bước để HS tự
đánh giá kết quả của bản thân
Công suất 60VA; = 0,8
- Đọc và chuẩn bị trước bài tiếp theo
Ngày giảng
Sĩ số
Tiết 25+26
Trang 40BÀI 9: THỰC HÀNH TÍNH TOÁN MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA CÔNG SUẤT NHỎ (tiếp)
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1 Kiến thức:
- HS hiểu được cấu tạo của máy biến áp
- HS hiểu được trình tự tính toán thiết kế MBAmột pha công suất nhỏ
II/ CHUẨN BỊ BÀI DẠY:
1/ Chuẩn bị của giáo viên
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
- MBA một pha công suất nhỏ (đã tháo vỏ): Mỗi nhóm 1 máy
- Thước kẻ, thước cặp, (hoặc pan me) cho mỗi nhóm
2/ Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu bài 9-SGK
- SGK, vở ghi chép
- Phiếu học tập, Bảng 9-2 SGK
III/ QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN BÀI GIẢNG
1/Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Em hãy mô tả cấu tạo máy biến áp một pha công suất nhỏ?
2/Nội dung bài giảng mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng
3 Bài tập tính toán Hãy tính toán thiết kế máy biến áp một pha với các số liệu kỹ thuật sau: S đm = 30VA, U1 = 220V, U2 = 24 V Hoạt động 3: Tìm hiểu cách xác
định công suất máy biến áp
a Xác định công suất máy biến áp.
Công suất MBA: S1 = S2 = 30VA