Sử dụng nguồn tư liệu lịch sử quân sự về cuộc kháng chiến chống mỹ, cứu nước (1954 1975) ở viện lịch sử quân sự việt nam

ớ Mỹ và phương Tây Đây cring là sự Ihôi thúc và thu hút sự quan tâm tìm hiểu, lý giải cùa các nhà nghiên cứu Việt Nam từ bao năm qua và đặc biệt từ khi nước nhà lliỏHg nhiìt...Là Iruiig

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG f)AÍ HỌ(’ KHOA HOC XẢ HỎI VẢ NHẢN VĂN

CHU VĂN TÙNG

QUÁÑ SựVÊ CUỘC KHANG CHIÊN

LUẬN VÄN THẠC sĩ KHOA HỌC Lưu TRỬ HỌC VÀ Tư LIỆU HỌC

Nmiòi hinViiị« dìỉii klioii lutc:

I’(;s N(;iJVỀN VÃN IIẢM

TRũNí^TAMĩHC' '-"ifv '

I

HÀ NỘI - 2001

CÁC CHỮ VIẾT TẮT I kUNli LUẬN ÁN

k c c m .c n : Kíiáiig clnt'ii L'iióng iVIv, cứu Iiưcýc

1 I V I NIJ) ; Lục lirựiig MÌ liiiiiL’ Iihaii claii

: Quân biiih chtiii^

: Quân đoàn

MỤC LỤC

I R A N C ;

ChuoìtỊi í: Viên IJch sủ quân sự Việt N am và

I 1 Thực trạng Kho iư liệu cúa Viçn

CìiươtìỊi 2: Phàn loại các ìig iồn Ilf liẹu vê cuòv

kh á u g cììiếìi cíì< IIỊỈ M ỹ, Cỉtỉi nnoí

2.1 Vị 'rí, lấm quaii Irong cua lư liêu

2 Phán loại các ngiiổii lư lieu LSQS vê cuộc kháng chiến cliốiiịi Mỹ, cứu

2/^ 1 Thực trạng phân loại nguồii tư liệu

2 ’ 2 Những ưu điểm và Iiliưực diếm của

\'iệc |-)luìiì loai lư liệu LSỌ >

f ìu<tĩ^ clìièn chôtĩ^ Mv rún lìnoc (¡954-

3.1 Tổ cliức khai tliác nguoii tư liêu

LSQS phục vụ công tác nghicii cứu cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu

3.2.1 Tinh hình công lác Thòng tin-tư

liêu về giai đoạn chống Mỹ, cứu nước của Phòng Thông liii “ Tư

3.2.2 Tăng cường khai thác, bổ sung các

íiguôn iư liệu LSQS về cuộc kháng chiến chông Mỹ, cứu miớc (1954-

,V2.3 Cliiìii cliínli kho lư hêii \;i coiig láe

pliục vụ độc gi;i plui liọp V('ri lình lììiili hiCn nay

3.2.4 Đẩy lìiạnli các hoai clộiig ihõng liii

lliii' nitic, bao ,Líổni Ihií imic \'C lich

sứ kháng cliicĩi cliỏng Mỹ, cứu nước

3.2 ^ úlig duiig công nghê iliồng lin

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỂ TÀI

Cuộc chiên 1’anh giữa đế quốc Mỹ và nhàn dân Việl Nam 1954-

1975 dã lùi xa hơn mộl phần lir thè ký, nhưng cho đến hôm Iiay sự kiện lịch sứ Irọiig đại này vần dang và chắc chắn sẽ còn là máng dề lài lớii có sức liáp dần mạnh mẽ sụ quan tâm cùa giới nghiên cứu cũng IIỈIU Iiliưnịi ai (.ịiuin Itini lới lich sử Viêl Nam liiệii dại ĩiói riêiig VÌI licỉi

sứ liicĩi clại lliè gi(ííi nứa sau lliô ký XX nói chung Đây là IIIỌI su kicii lịch sử hàm chứa Irong bán tíiâii IIỎ biết bao vân đề lộiig lớn, phức lạp; licii I.|uaii lới IIIỘI loạt niôi quan hệ quốc tê, khu vực trong nliừiig (hập ky 50 60, 70 cùa lliè ký XX

Saii CliiC'u Iraiih Ihè uiới Ihii hai chua C(') mọl CIIỔC cliicMi nào nia lịiiy mo (hoi uiaii cuòiii: clọ lại rọiig loii, kco tlài và ác liệl Iiliir l uoe ciiicn tranli xâm lirọc cua clc quốc Mỹ ớ Vict Nam Cuộc cỉiicn Iianli

n à y (.lã C(') lííc đ ộ n g v à á n h h ư o i i g I i i a i i h m ẽ .>âii s ắ c l('<i c ụ c d i é i i lliẽ

giớì Đổiig lliời dây cũng là cuộc chiCn lianli nià đè (.|11ỎC Mv phái clot

SỨC’ \ à p l i á i g á i i h c h ị u ĩ i l i i ề i i l ổ i i t h â ì n á i i g n ể v ể c á c I i i ặ l : c h í n h I r ị

kiiih lè quâii sư xã !iội và uy tíii lièn tiường quốc lế, Vì vâv từ klii ciiỏt' c h iế ii h ìin u nổ (ớj Iig à y kêt llu íc và tlC’ 11 (laỵ d ã c ó niòt k h ố i liK íiiti I(V|1 S iic h b:i(> là i liẽLi liD im iiikVc c ũ n g Iiliư iiiK'rc n g o à i - (d ặ c biCM la o Mỹ), tliiợc cöiig hố, clc càp lới Iiliiéu kliía canh cua cuộc cliicMi Iranli này C'lu) clcMi liiệii nay, lại SIU) Viel Nam - Iiiol cỉàl niiớc ihua kém Mỹ nhicu lần VC kiiili lẽ quàn sự lại (lưoíiig clàu \à dáiiỉi thăng Mv Iioiin

inộl cuộc chiến kéo dài dằiìg dẵiig hai inưcri inôt Iiăni lỉời, trên quy niỏ rộng lớn với tính chất vỏ cùng quyết liệt vẫn còn là câu hỏi lớn đãt la clĩo các giới: Chính IiỊ, quân sự, sử hoc ớ Mỹ và phương Tây Đây cring là sự Ihôi thúc và thu hút sự quan tâm tìm hiểu, lý giải cùa các nhà nghiên cứu Việt Nam từ bao năm qua và đặc biệt từ khi nước nhà lliỏHg nhiìt

Là Iruiig tâm nghiên cứu dầu ngành về Lịch sử quân sụ (LSQS)

từ ngày Ihành lập (5.I9M1) đến nay, Viện Lịch sử quàn sự Việi Nam (LSQSVN) đã lập trung công sức dể sưu iđin, tập hợp và xứ lý dược niôl khối ỉượng khá lớii lư liêu, phục vu cho công tác biên soạn, lổng kẽl vê CIIOC khãiig cliirn clìong Mỹ, cứu nước (KCCM.CN) Mộl cách (oiig (juál - C(') Ihc Ihây raiig khối lư liệu niiy khá da dạiig, |ilioiig pliú

\'C diiiiig loai, dirực khai lliác lừ nliiéu Iigiiốn, Uoiig dỏ có nlũnig lu liệu liiyẹl Iiiậl, (lộc bán có giá Irị sứ liêu cao Vấn để đặl ra cho ngiiòi làm côiig lác 'Hiôiig liii- Tư liệu (TĨ-TL) là làm thế Iiào dô báo cỊLiáii,

xứ Iv tổ cliiìr kliai lluic và clưa vào phuc vụ cồĩig lác ngliiêii cứu, hiOii soaii Inim kêì l SỌvSVN mót ciích hiệu (]ii;i Iihâì ?

Mál khiic, Iiliii clã clc cập cuộc chiCMi Iranh xâm lưưc cíiíi Mỹ (V Viol Nam là sư kiẹii lịch su lớn, mang lâm voc Ihời dai, Do \ậy lu licii

\'C s ư kicn lịch s ử n à y r à l tla (lạng, plioiig p h ú , h a o g ổ n i niiicu lình VUI

liên tỊuaii (qiiâii sư - chính trị - kinh lê - văn lioá xã hôi, aii Iiinli - quốc phòim, khoa học kỹ lluiật ) cá trên chiên trường trong nước \’à trên lliế giới Rới iliế để nâng cao khả năng pliuc vu ngày càng có liiêu cỊiiá cônu lác imhicn CÚM (licii criii phái làm là hằiig moi cácỉi tố ( liứt kỉiai lliíic lỏl nüiioii UI Ik’11 hiên CÍK cò ịiaiig câỊi nhâl \'()i kcì iigliiCii cứu Ironí! niKK' \;i ơ nước ngoài \é CHÓC cliÌL'11 liaiih uà\ cfnij: Iiliir (icp lục dày niạiili \ iêc' sim tầni kỈKii lh;ic (lè hô simg \à(> khoi lu

liêu lịch sử KCCM,CN Bởi, chỉ cỏ liên cơ sớ mộl khối Iưưiig iư liệu

dồ sộ, dưực giám dịiiỉi chuẩn xác, được sư dụng dúng chỗ thì cỏiig liìiih mới lăng tính thuyết phục và hiệu quá

Cuộc chiên tranh đã kêì thúc Những con người từ hai phía Iliain gia hoặc trực tiếp tạo ra các sư kiện lịch sử liên quan lới cuộc chiên Iiíiiih líi những lìhâii chứng quaii Irọiìg Tố chức khai thác lu liêu III Iiluìiig nhân chứnu này (mà ihed t|iiỵ luìil (.lang ngày cànu llura váng), là ĩâl cân Ihiếl râì cấp bách Đây thực sự là một nhiệm \ LI càn kíp cua Iiliữiig người làm công lác sưu lầm tập hợp lư liệu về lich su K('( IVl,l 'N Thời gian qua, Việii LSQSVN đã Iriển khai mặl công lác này và (hu được một su kết quả Vấn dề clậl I là nên tiếp lue xúc liên Iihii’ (lie tiào và (lưa vào I lý sử (lụng r: 1 ) nguồn lu liCu lu iihiU)

c l i u i i ü l ị c h s ư t i c p l i ụ c MI h o Iiii ữii g CÓI v i ç f I i g l i i é i i c ứ i i h i c i i si>;iii

licli su \ à tỏng kẽl cliiên ti ih vổ CIIÔC K< M,CN

( Ill) liên nay, Việ-n L "'SVN clã tậ lựp, sưu irìin clưoc 111(11 kli<'iluợny lớn tu' liêu liên tỊuan tK cuỏc cliiên inh xâin lưưc cua My •' Vu iNam Nhưng làm Ihẽ niuì (li iêp lục sưu n bổ sung làm cho klioi IIIliệu cló ngìi> ciiiitz phong pluí, -íày càng đ lú cũng như lìim Ihc nai' ilc khai lliác clua vào sư tluiig 111 cách có liiệ |Liá cao khối tư liêu liicii I cläng |ihục \ II loi cho CÔIIU l;í im hiêii cứu ! >s \’ẽ ihời kỳ 'N

C|IKI l l i u c ( l a i m là (ìòi h(')i clỏi ' ('ĩi n h ữ i i i ỉ i m i n i i n c ỏ i i g l á c T F - ! 1 L S ( ^ S

1 roiig tinh lliấii đó tỏi clion àn dể "sử G NGUÓN Tư LIỆU LỊCH su

QUÂN Sự VỂ CUỘC KHÁNG ( HẾN CHỐNG ' r, CL u Nước (1954-1975) ớ

VIỆN LtCH SỬ QUÀN s ự VIỆT N M" làm đc liiâi \'ãn thạc sĩ nhãm g(ip

một pliàii nhó bc cùa tnìiilì và> còng việc u< I1U dii lối Irên

2 MỤC DICH VA NHiỆM vụ NGHIÊN cư u

l o c l i i i c SIIU t ô m p l i â i i l o a i , h;i() q u a n \ ; i d u a \ à() k l i a i Ihi'u Ml

tiling khối (ư liệu fien quan lới LSỌS nói chung và lịch sứ KCCM.CN

nói riêng đòi hói phái có những định hướng lớn của lãnh đạo Vieil, sư

góp sức chung cúa các bộ môn nghiên cứu trong Viện cũng như nhữnu

ai quan tâm, llia ihiêl với Iigành LSQSVN - Iiìộl ngành luy hãy còn râl

tré nliưĩig hàm chứa lìliững nội dung khá rộng lớn, phong phú \’à lAt

tlãc sắt- Do vậy, klii chọn để tài nghiên cứu trên đây làm liiâii \ăii lỏì

ngliiệp m ụ c clích c ù a lác giá là tìm ra hiên p h á p giái cỊuyếl \ á n dé SIĨ

(ktng Iiuiiổn lu liệu LSỌS vé cuộc KCC’M.CN Ilham g(')p phàn \a \

dung moi pỉiuotig áii loi ưu cho hoai tíôiìg TT-TL (V Vieil LSQvSVN

doMg lliòi dưa Lỏng tik này tiếp lue pliál liiên và pliục vụ ngày cànu lốt

h(rn cho cỏiiị! lác Iiüliicii cứu biên soaii các công liìiih \c lich sú

KCX'M.CN cua Việl Naiiì

ị )6 (lal tỉiiov m iic t l k ỉi liê n d ây lu à ii vãn cỏ Iiliiê in vụ:

(ỉiới lliiêii khai cỊiiát VC Vieil LSỌSVN với cliức nãii^ iiliiOin

\ u, co c:ui, Ihàiih pliấii cũtig Iiliii kliổi lưọii” lu liêu hiện C(') lai Vicii \X'

Ciiòc KCX M.C^N

- Vàii tlé l() chức khai lỈKÌc su dụng ii L !U ổ n lư liệu LSỌS \ c CIKK

K ( X ' M , C ' N c u a V iC ’ M U d iig thừi g ia ii t|iia Đ o iig lliờ i Iiêii ra Iilirni<! üiiü

p h á p I i h ã n i piiiil l i i i y l i ó m I i í u i g I i ị ỉ i i ổ n III l i e u I S ( ^ S c u a ViC'ii I S Ọ S V N

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu

Đỏi iượim imhicii cứii cua bail luận \ăii Iiày là kliối luoiig tu licii

\'C lịch SII KCCM.CN hiên có lại Viên LSQSVN

Phaiii \ i c!c cập là lìm liicii quá Irình tổ chức, khai ihác su (luiiị!

11ÜIHH1 lu liệu d(' moi quan lie gãii ho biên chứiig V('íi nhu LiUi

iiịiliicMi cứu tu lieu cii;i hiiii ilọc, liước hèì Ui \(’íi cong tác Hiiliiéii CIIII,

l i ị O n s i ) ; i n c á c c ( m i ỉ : u i n l i \ c l ị c ỉ i SIĨ K ( X ’ \ Ỉ C N c u a V i ê n l S ( , ) S V ’ N

cũnu Iilni cua ntiànli l.S(,)S lioiig loàn cỊuâii

Đc lliực h iện liiâii \ăn, chúng lõi chú ycu sứ dung kèì liỢỊi c;ic pliurmg pháp lịcli sứ phư(rng pháp Ihốiig kè phân !ích, lổng hơp so sáiili ơ clùmg mục Iihâl định, cliúiig lỏi còn áp dụng phiKíiig phá|i cliỏii Ira ihực lê như: toạ (him, liaci dổi liuc tiêp với nhân cluììig licli sư \à

\'ới hạn đọc nliãin giáin clỊiili dộ lin cậy ciia các nguổn lư liệu của Việii

4 ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN

Lriii clổii liên, luận văii giới thiệu mội cách có hệ thống sư ta dòi

C|uá Irìiili hìiili [hàiili, phát t r i ế n và tổ cliức ciia kho (ir licii LSỌS nhãin

L iiiii: càp clio clục cho các nlià Iiịihióii cứu niôl cái nliìn lõngthc \1' II^IIOII lii liêu lai Viẹii

Liiận váii (li sâu l i ì n h bày sự p h à n l o ạ i , xác d ị i i l i giá ni c u a

I i g u ổ i i tư lièii LSỌS l l i i i ò c VC l i o ặ c l i ê n c Ị u a n l ớ i cuôc KCCM,C’N

( 1'-)5 l v à \ i c c l o c h ứ c k h a i t h á c , s u d ụ i i g n g i i ổ n iư l i ệ u Iiiiy Iiliãiii p l u i c v ụ c ò i i e l á c I i g liiê ii c ứ u b i c i i s o a i i \ 'à l ổ n g k c l c á c CÒI1Í>

Iiìnii khoa h(K‘ \'C' lịch sứ c u ộ c KCX'M.C'N

5 BÔ CỤC CỦA LUẬN VĂN

V'c kC'l cân t ua liuìn \ãii, Ii^oài phàn mo (láu, kcl liiâii, »ổin ' cluixriiị:;

( ’hiiOìiỊ» 2; Phân l('ai các ngiiổn lu liêu về cuộc KCCM.CN

(1 '■)54-1 ‘^>75) ở kho iư liệu cua Viện

( ’huoiiịĩ 3: Sư (kititz imuổii lir liêu LSỤS về cuộc KCCM.CN

(1945-1975)

N^oài ra luận váii còn có pliần phu Iiic và danh muc tài Í 1 CU

(haiii kháo

Cliuong 1

VÀ KIIO T ư LIỆU CỦA VIỆN

1.1 VÀI NÉT VỂ VIỆN LỊCH sử QUÂN sự VIỆT NAM

Trong lịch sứ mây nghìn nãni dựng nước và giữ nước ciia dàii l()c Việl Nain, cỊiiá nửii lliời gian, các tliố hc người Việl Ncim lừ dời Iiàv sani' iloi kliác hcii cạnli \'iỌc cliuiig lirtig (.líìii cật xây tlụìig tlâl lunVc

(!fĩ h i i o c p h á i ( l ổ n l â m l ư c \'à() c á c l i o a l ( l ộ i m q i i â i i s ư đ ô g i à n h lai \'h

g iữ v ữ iiịi IICII tlóc lập lu íio So với Iiliic u CỊIIỔC g ia k h á c trong k h u vực v;'i IICII llic- gi{Vi LSỌSVN có bổ clày ^à có Iiliicii nói dặc sác liííii han Đạc hiệl khi Đáng Coĩiu sán Đóng DiKviig ra (lời cỉani nhàn sứ Iiiệiili lãiih đạo cácli mạng ViệM Nam lliì lii' ti<) nhan dân la tù Nain lói lííic

lừ Iiìicn ĩiịiirợc (lên Iiiiòn \uôi (ù Iiòiiị: Ihóii (ới (hành thị niỏl ỈÒIIIỈ (li llico f):Ì!iị! chiu (lưiìLL nioi ihư thách íiian hio, làm I1CI1 CU(K' (Vicli

n i a n t ! l l i á i i ü I V n i i t i ã m 1 ^) 4 3 lâ l nhiU ) á c l i clo l i ó c ủ a t l i ư c t l à i i , p h d ii L '

k i c i i , l à p 11C I 1 m i o c V i c t N a m D à n c h u ( ' ộ i i i : h o à - N l i à IIIK ĨC l.)àn (.hu

Nliàii tian ciáii liẽii ớ Đong Nain Á I ièp (ló, dưới sư iãiih tlao cua

cliĩim t!ắu là C lui Ik Ii Mo Clií Miiili quan và dàn la di licii cliãng (lirờim 30 Iiãni kliáim cliiẽii đáy máu lưa chóng Ihực dân Pháp lõi de lỊiiòc Mỹ lioim llunih ''ự nghiệp giái phóng dàn tộc lliớng lìliâl lo(ỊIIÒC l,SQSVN hoi \ à \ là niọl nọi clung CỎI lõi của lịch sir dât iìikVc,

Mòl cách chuiìũ Iiliàl co Ihè lliâ\ laiiiz, I.SQS là Iiiót chiiNciiimànli cua ktioa học lịch SIÍ N('> mang líiili chài Iiiộl cliii\cii Iiiiíml)

khoa hoc cơ hán nghicn cứii các hoiil (lỏiiii C|uàn sự dong quá khií Iilii: ciíc cuộc c h i ế n Iranh giai phóng và báo \'ê Tổ quốc, nghệ Il u ià l I|ii;ìn

sư lố chức quân sự dê qua đó, rút ra Iihfing bài liọc lịch sử ciiim cà|i tihững luân cứ khoa hoc làm cơ sở cho \'icc xác địiili đường lòi t|iiàn

sư lý luáii về xây dựng lực lượng vũ Irang nhàn dân, xây dưng và cimt:

t ố nèii CỊUỐC pliòng toỉui (Icìn Bổn canh tl('n l s ọ s còn có niôt \ai tio

I k 'I sức cỊiuin Ir o i i g , lliièl y ế u I r o i ig viêc bổi tiưỡiig tư d u y C|uàn sự giáo dục Iruycii lliống quân sư ĩiâng cao hiếu biốl VÌI niểm lư hào clâii l(K \ê tniyên ihốĩig tláiili giặc giữ Iiirớc cho các lliế liệ người Việt Nam liòm Iiiiy và cá mai sau, góp phaii vào cuộc dấu liaiili chống các kiàn (licm XIIN'CII (ac lịch sii vì imic clícli chính trị cua các Ihc lue liiù tlicli \(Vi ciícli IIKIIIÍI Viel Nam, nhân (lân Viêt Nani

I)(1 \ Ị Irí \;ii IK' C|iiaii iKMig eiia LSỤS Iièii lừ nliững Iigàv (liìii CIIOC klKÍtii’ cliièn chõiití ihưc (l;ni PliíÌỊ) cfnijL! Iilur kiii miéii Nam hdiiii toàn giái ịihóiiu ( 1^75) cá niKrc sach h(')n,u t|Uiln xàiii liKíc, IIIMI S(>I1Ị! lim \'è 111(M tnối t)áìio Nhà mrứe và (.Iiifiii (loi ta clà tliuờng xiiyCi! clni ironji viôc ngliiên cứu lổng kèì kinh ntiliiciii chicn đâu kinh n^hièin xây (.lưng lực luong vO Iraiig xây clưiig nciì quôc pliòiig loàii dân, xâ\ tlưnịi llic Iràii ciiiCii Iraiih nhãn tlân \à licii ỉiàiili biên soạn lịch SII hai CIIOC khíitm ( lìiẽii chỏnii (hue (làn P!i:'\p \'Ỉ1 tli' t|uôc Mỹ xâm luxĩc Xiiál pliál III y ò n cấu và Iih iê i ìi MI \ày d ự n g C|iiàn (loi Ii h à n d à n ( Ọ Ũ N U ) \ ;i

ncii (|iioc Ịihònu I(KU1 (làn iKuig llioi k\ cácli mạng Iiu’i, \\ịiA\ 2iS.5.I^ẰSỈ Đại iiKVng Vãii rien Dũiig Bõ li iKing Bô Quốc phoiiii clã ra

c|uyèt clịiili sô' 1 7 2 / Ọ D - Ọ Ỉ ' llià ii li lậ p \ 'ic/ì Lị( lì síi'C/Iiâìì s ự \ iẽ! \ ( i n i

cơ qiiaii đau Iit:àiih iighiÌMi CIÍII VC LS(^SVN IICII C(t sớ ciic lo (.liiic n^’hicn cứu lịch sử liẽii lli;in cu:i ỌĐNDVN Iiliu lỉdiì niỉlìiữìì I IÏII Ỉỉ( Ìì \ĩt

iỉòi lÌHiôc 'IVmiu CIK' ("híiih lii ('rC i’ T) (ihinili lâ p Ui Ii;im )

PhòiìỊỉ Lieh sứ uahệ fhnât cỊuâii sif Ihuỏc Viên Khoa học Quân sụ (Ihaiih láp náni 1%9) Phàn viện LSQS tliuỌc Học viện quân sự cấp

cao (Ihàiih lập năm 1978) Ngay như việc đăl Viện LSQSVN Iruc ihuộc cơ quan Bộ Quốc phòng cũng đã nói lên vai trò và vỊ (rí cũng nhu sự quan lâin của lãnh đạo Bộ Quốc phòng dối với lổ chức nghicn cứu LSỌS mới Ihành lập này

Tiếp iheo quyêì định trên cùa Bộ Iruởng Bộ Quốc phòng, Iigày 18.6 Ỉ994 Bộ Khoa học Công nghệ - Môi Irường, Iroiig quyết clịiih sô

293/KH-C'N, dã chính Ihức còng nhân Viên LSQSVN là Tnm,i> tàm Uiixi lìih < ihiiỉ ni’he ( lui Nlư) fìii'ớ(\ có tên giao dịch troiig iiUíVc VÌI

quDi If (Yiiiịi iiDiìg cliỊ) nay, Tìiii tướiig Chínli pliii clã la quyct điiili giat) Iiliiệni vu cho Việii là inột Trung lâni clào lạo sau tlại học vé klioa lioc LSỌS mã số 6.01.08 (Quyêl dịiih sô 46/"rrCỈ do Phó llui liióiig Ngiiycii Khánh ký ngày 30.1.1994)

So với Iiliicii cơ quan nghiên cứn khoa liọc xã hỏi và nhàn vãn

khác Iiotig iiikVc lliì 20 nám xàv dưng, phát Iricii ciia Iigành \;i cuii Vieil LSQSVN là ĨIIỘI khoáng lliời giaii Iigãn H()(n lUÌa LSỌSVN lai

c ò n lìi n i o l c h i i y è i i n g à n h n g h i ê n c ứ n k h á nu'ii m e k l i á IIOII l i c Iroii í:

"dại gia clìnỉi" sứ hoc Việt Nam Trong khi dó, Viện và Njzaiili LSỌSVN Ịihai đám Iiliân chức Iiãiìg và Iihicni vụ khá lũing nè:

- Là Iriing tàm khoa hoe LSQS ciia Nhà nước, phái Iigôti cliíĩih lluíc \’C các Iiội dinig tliiiổc vể LSQS ciia nước Cộng hoà Xã hỏi riui Iighìa Viel Nam;

- Nghiên cứu bien soan các còng trình LSQS vầ lổng kêt cliicii

I r a n l i h a o g ổ m l i c h SỈI cliiC‘11 t r a i i h i ị c h s ư I i g l i ê I h i i â l cỊiiâii s u , l i c h s u

tố chức tỊiiâii su lịch MI !n liiOĩig (.Ịuaii sir licli su kỹ lliuâl qiiâii sư

C ì l i i g c ẩ i i p h i i i IK>Ì i h è i i i r a n g , t i o i i g kill n g l i i c n e i i i i , h i ê n s o i t n c;ic

công trình thuộc các lĩnh vực irên đây vê LSỌS Ihế giới và LSỌS clân lộc Việi Nam, Ngàiih và Viện LSQSVN đặc biệt chú trọng di sâu iigliicMi cứu, tống kếí vê cuộc chiến lianli 30 năm chống thực dân Pháp vil (k’ quỏc Mỹ Xiìm lươc ( 1945-1975) cua quàn và dân la dưới sư lãiih (lad t lia Đáng Công sán Việi Nam:

- Thain ĩnuu và giúp Bộ Quốc phòng chí cỉạo, quán lý cõng lác lổng kêì, nghiên cứu, biên soạn LSQS cúa toàn quân; bồi dưỡng dôi ngũ cán bộ làni công tác này về lý luận và nghiệp vụ; chi dạo việc biên soạn các bộ giáo Irình, sách giáo khoa cho từng cấp học trong hệ Ihống nha liườiig và liọc viện cúa quân dội; tư vấii, giám định các công uiiih thiiỏc về hoăc lien t|uan lới LSQS ciia các d(7ii vỊ, các dấu mối toàĩi t|ii;ìti

- Làni cóng tác TT-TL về LSQS

- 'IViiiig tâm dào tao sau dai học vể LSQS

V(Vi chức Iiăiig nhiệm vu nặng nề nhu Ihế, lãiih đạo, chí luiy và loàn lliế dội ngũ cán bộ, công nhâỉi viên Viện LSQSVN ý lliức làl rò vai IK) vi Irí cOng Iihư lâm quan Irong và nhũng yẻu cáu dãl ra cho Vieil, cho lìịiàiih l s ọ s dc từ d(') xác dịnh rõ quyết lâm, phưííng luKïii” phàn dâu Iiliăin xày (iựiig Viện và Ngành ngày càĩig phái (nêti Icii Iigatiii lâin clòi hoi cua íỊiuìn dội, cíia Nhà iiinVc Irong từng ihòi kỳ ciícli Iiiaiig

Vc C(í càu uS chức cua Viện, liong nliLiiig nãiTi dầu sau ngày có tỊuyết clỊnli lliàiili lập quân sô' cúa Viện LSQSVN có lúc lêii lới hon

200 imười, Iroiig (lổ háu liếl là sĩ quan cấp tá dã lừng kinh cỊiia liai cuoc kháng I liièn chòiitỉ Pliííp và chống MỸ 1 lìco Ihời gian Iroiig boi caiili cliiiim cua Iiliiciii \ L1 xây tlưiìg quân dội dáp ứiiíi clòi hoi cua linh hìiili cách Iiiaiiu inới, nuàii sò cua Vic‘ 11 ĩiũà\ cang đươc linii giam Đi lien \ (íi C|iiá Irìiili dó là Iihiệiii vụ ciia Viện \à cua Ngìmh !igà\ tang

lãnịĩ, sô cán bộ íré đươc dào lạo cơ bán VC klioa liọc lịch sư lừng biKtc clược bô sung Đến nay (năm 2001), tống quân số toàn Viện là 83 người, bao gồm 54 sĩ quan, 23 sĩ quan chuyên nghiệp 6 công nhân viêii quốc phòng, trong đó, hơn 90% có tiình độ đại học và trên đại học Giờcíây loàn Viện có i2 cán bộ có học hàm, liọc vị giáo sư, phó giáo sư tiên sĩ; 4 íhac sĩ; 12 ngưừi (lang Ihco hoc cluKvnịi Irìiih sau dại hoe.

c/án c ứ vào chức nãtig, nhiệm vụ và xuất pliál lù khá Iiãiig lliưc

lê cua dôi Iigũ cán bộ nghiên cứu của Viên, hiện nay, cơ cấu ciia Viên dược lổ chức như sau: I Việii liuưng, 2 Phó việii trưởng (1 phụ liách chuvêii môn và 1 phụ Irách nội bộ), 9 bộ inôii nghiên cứu, 4 phòiig chức năiig 13 bộ phân Irên dây đặl dưới sư lãnh đạo, chí dạo cùa Đciiig

Iiý và Thu liiiớiiịi Viện ịXcm S(ĩdồ co’càii ỉô cluic Viện ỈSQ SVN // /6).

lliC'11 lliời cơ cấu tổ chức như lrC'11 cua Viện lương đối hơp Iv Iiêii clál lioiig tliéii kiện biên cliế cho phép và Iihũiig nhiệm vụ inà Vieil thím tliKĩiiị: clc xcni xél Mỗi bõ mồn phòim ban vừa clám Irách các chức Iiíìiig, iihicin vu cicng, nghiên cứu sâu ùiỉig lình vực Ihuộc chiiyciiIiịiànli l.SỌS; vìĩa có sư líen quan Iiiàt (hiết với nliait, nhầm miic Iit'llchuiig là lluic hiên thanh cỏiig các công trìiih nghiC'n cứu lliLKK \c

l s ọ s ( ’(V t fui lo ( hiíc (1(1 cho tháy hưóiig ngliiCn cứu chuycii sâu Ịihiiii

íinli rõ các nội dung Iigliicii cứu eliủ VCLI cua Viện \'à nhũng vàii (Ic (lál

ra (roMg conu lác dám biicì TT-TL v ẻ mật lổ cliức, phòng TT-TL là

Î11Ô I bo phàii quan liong cua Viện, c ó nhiêm VLI phục vụ, đám báo Irưc liêp VC tu liệu LSQS cho cáe- bộ môn nũliiêii cứu cua Viện Iiói riciig

c h o c á c lìiili \ ’IIC n e h i ê n d i u \'à c á c CÔI1Ü l i i i i l i I i g l i i c n c ứ u , b i e n s o a i i

lốiiii kôl lioñc’ liên CỊIIÌÌII t(Vi LSỌS Irdiig \’à Iig(ùii CỊIKÌII (lôi Ii(')i chiiiiũ

sơ Đ ổ

Bộ môn Lịch sử chống Pháp

Bộ môn Lịch sử chống Mỹ

Bộ môn Lich sử

tồ chức

Q S

Bộ mỏn Lịch sử

tư tưởng QS

Bộ môn Lịch sứ

kỹ thuật quân sự

Bộ môn Lịch sử quân sự dân tộc

Bộ môn Lịch sử quân sự thế giới

Dưới đây là một sô nét tổng quái vé đối tượng cụ thế và Iiội dung nghiên cứu chuyên sâu của các bộ môn nghiên cứu thuộc Viện LSgSVN.

Lịch sử chiến tranh: là bộ môii nghiên cứu bản chát xà hôi cua

các cuộc chiến tranh (mà chú yếu là các cuộc chiến tranh giái phóng dâíi tộc và bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việl Nam, đặc biệt Iroiig 30 Iiăm từ 1945 đến 1973) trên quan điếm của chu nghĩa Mác-Lênin và iư tướiig Hổ Chí Minh vê chiến Iranh và quân đội Nó di sâu làm rõ các cliéii kiện kinh tế chính Irị, xà hội có liên quan tới nguyên nhân làm

tiáy sinh các cuộc chiên Iranh liong lịch sứ; Iighièn cứu dặc điếm, tính

chài các cuộc chiến Iraiih xác định cụ Ihc Iihũìig giai cap nào, lưc lượng Iiào là Iham gia vào cuộc chiến lianh dí') Nó làm sáiig ló các kê lioạcli liến hành chiên tranli cua lừng bên lliain chiến, iươiig tỊLian luv lirơiig, quá (rìiih diễn biếii cúa các hoạt động quân sự (bao gổm su dieu hành chiến Iraiih các clợt lioal dộng, các clìicn dich, các Iràii cliicii đàii .) Iroiig Iiiỏt liên lie biên cliứiig với các mặl dâu Iraiili liêii qtian khác Iihu chíiili Irị kiiih lế Iitioai giao, văn ÌKUÍ, lu tướng Nó neu ra

và ptiâii lích kct quá chính liị, cỊUân sụ ciia các cuộc chiến lianli; dánli

uiá l;ic iloMU cua IIO doi V()i lÌLMi liiiili liLÌi su v;i n il la Iihữiig hai hoe

lịch sử

Lịch sù It^hé thìiậí quán sư: là hộ mon nghiên cứu lịch su liìiih

thành và phái tiiên các loại hình cliièii lliLiàl chiên dịch; các lioạl dòng lầin chicii lirợc cũng Iihư các chiến luưc C|iiân sư cua các bên lliaiii cỉiiên iroiig niồi cuộc clìiên tranh dã diễn ra Irong lịcli sư, mà trưóc hêl

là troiiy lịch sư dân lỏc dế qua cỉó góp pliaii vào việc giái quyél nliũng vân dc VC sụ phái triếii cua Iiglic tluùil quâii sụ Viel Naiiì Miion vạy, Iroiig còng lác ngíiiêii CÚII bộ mõii IịcIi sir nghê lliLiâl quán su CÌUI

làm sáiig rõ sự phụ Ihuộc của các phương thức, các hình ihức liên liàiih chiên tranh và đấu Iranh vũ Irang vào trình độ sản xuấl, kêì cấu kinh tẽ-chínli irị - xã hội; vào điều kiện địa lý điéu kiện quốc tế có liêii cỊiiaii.

Lịch sử tổ chức quán sự: là bộ môn nghiên cứu sự hình lliành

(.Ịuá lĩìiih phát triển và hoạt đông cúa LLVT (các quân chúng, binh cliúng, đơn vỊ, chiến trường, học viện, nhà trường, các cơ quan chí huy lliam mưu, các ngành nghiệp vụ Irong quân đội), qua các ílìời đai các lluíi kỳ lịch sữ No dồ cập lới những quy luậl liìnli thàiih và pluu Iriến cùa lực lưựiig vũ iraiig, cúa quân dội các quốc gia Chi ra niối liên

hệ hán chất giữa các hình thức lố chức lực lượng trực liếp chiêii tlâu và chí huy, giữa các lực lượiig vũ trang và các quàn chíing, binh chúng, Ngoài la hộ môn còn có Iihicm vu nghiên cứu, làni rõ vai trò cùa C|uâii clội 11CU lèn những đăc clicm, cơ càu lổ chức, hệ thông giáo dục huân luyen và hoại độiig cua IIÓ Iroiig chiên Iranli và cá Iroiig (hời bìiili dê cỊiiít đó, (ìni ra những cỊiiy luâl lổ chức, xây dựng lực lượng VĨI li aiig VC chính (ri qii:1n sư, kỹ lluiâl

Ỉ Ã C Ì Ì S ỉi t u i ư ò n ị i q u â n s ư : tà b o n i d i t Iighièii cứu s u l i ì i i l i (haiili phái liit'ii CIUI các qiuin điciii Uí tướng qiiâii sự, hoc lliuvêl quàn su iiDiiy lịcli sư Đối luong Iigliicii cứu cúa IU) !ii iư iướiig quân sư CIIÍI inộl giai cáp, mọt đáĩig một Iilià nước hoãc của một lãnh tụ hay danỉi Iiliàii tỊiiân sư tKing lịch sứ llic giới và lioiig Iiước Đối với quân \ à dàn

ìa t Ị i i á i i t i i ệ í sàii sác lu lường quân sư cùa Chủ tịch Hổ Chí Minh til

LSỌS p h á i lìm hiếu (lo xác dinh nguôn eốc hình Ihàiih.quá liìnli phái Irièn \’à nhữim nội duim C(t bail (lức tìm liicii tỊiiy liiâl) ciia Iu iiKTiig quàn sự vĩ dai cl('ì Bời VI iư tướiig qnâii sư Hô Chí Miiili là Iruiig liìiìi v;t

là liạí nhân ciia tư lường, đườiig lỏi quàn sự cùa Đáng la, díiili cai) pliái trién của hệ iư tưởng quân sự Việt Nani Tư tưởng quân sự đó kết hợp nhuán nhuyễn việc kế thừa và liếp thu tinh hoa quân sự của dân lộc và Ihế giới với viộc vân dụng sáng tạo học thuyết cách mạng, hục iluiyếl quân sư cúa chủ nghía Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của dất nước

la l ư iướng quân su Hô Chí Minh là ngọn cờ bách ciiiến bácli ilìăng cua chieii Iranh nhân dân Việl Nam Iroiig lliời kỳ mới, là ánh sáng SOI đường cho chúng ta trong công cuộc xây dựng nển quốc phòng loàn (lAii và chiiàii bi chiến Iranh nhàn dàn lioiig diều kiệii hiện dại Iliực hiệii Ihãiig lợi Iiliiệni vụ chiến lưực xây dựng và báo vệ Tổ quòc Việi Nam xã hội chú nghĩa

pli:il IIK-II cua \ ũ khí kỹ Ihuậl quan su gán lien với Irình dộ sán xuâl xả hoi làm co sớ cho vicc hình íhành và lổ cliức, biên chế, trang bị cua các lực lượiig \ 0 Irang, trong mối quan hê giữa con người và vũ khí,

»irni kỹ lliiiậl \à chicn lliiiậl, giữa C(ĩ sớ vặl cliàl kỹ tliiiậl với SIĨ phái Iriên cua lìglic (liiiàl quân sụ cua inộl quân dổi, niộl quốc gia

IĩCmi tlíi\ là Iiio l sô bổ m ỏ n n g liiè iì cứu ch ủ yê u c u a V i e i l LSỤSVN có lien (.Ịiiaii su (lụng (luKíiig xuvCmi khối UI lièu \ê khiiiiịi chièii cliỏiiụ Mỹ I r o n t : t|uá Irình xây clưiiị: vù pliál liicn, giũa các bỏ IIIÕII có sự phỏi liưp, liồ trợ, kế thừa llià n li qiui nghiên cứu cua Iitiau nham nuic íièii chung là hoàn thành nhiệm vu chính trị cua bõ mon Iiiìĩih vì sự pliál trien dúiig huứiig, vữiig cliăc, liên lục cua Viện và cua Ngàiih

M ột vài thành tưu Ịigìũéìi cứu của Viên

Náni v'fMiu chức Iiáng, nhiệm VII ciia niìiìh \à cãii cứ vao kliii Iiăiig ihưc tẽ cua đôi n>:n cáii bộ ngliiẽii cứu Iiluìiig nãiii tláii Siiii n^ay

eó t|uyêì định thành lập, Viện tập Iriing VÌU) công lác lổng kêl hièii S(ìiit) lich sứ hai cuôc kháng chiến cliỏìig tliực dâu Pháp và dế quỏc Mỹ như lịch sứ QĐNDVN Đổng thời với công tác trên đây do Iiliu câu thưc tế của nhiệm vụ Irước mắt đặt ra cũng như trên cơ sơ chuẩn bị ílicu kiện cho việc iriển khai các hướng nghiên cứu chuyên sàii làu tlài cúa Viện và Ngành Iroiig lương lai, Viên đã tổ chức sưu tầm llui (liập

tư liệu vế các lĩnh vực thuộc LSQS, irong dỏ Irọiig tâm là về hai cuòc kháiig chiến chống thực dân Pháp và dê quốc Mỹ Bên cạnh đó, công lác cliìo tao hổi (.lưỡng (lôi ngũ cán bộ, Irước hê! là cán bộ làm cỏiig lác iiuIiìCmì cứu và coiig lác l'P-Tl, cuiig đirơc clni trong Nliữny năm cuỏi Ih:ip kv Xí) UíV (li l:i tnól ihới kỳ ciìc lìiih vưe chuyên ngành cua khoa liọc LSỤS bál tlàu đưực Iriếii kluu iigiiiC‘11 eứii niỌl cácli luxíiig clói clóiiii

bộ và "bài báii Đó là lịch sử chiên liaiih (ca lịcli sử cổ, tiuiig, cân \à

liiệii clại cúa Việl Nam và ở niộl chừng mực Cii Irêii thê glứi) ÜÓ còn là nghè Ihiiậl quân sư lu tưởng quân sự kỹ lliiiạl quân sự Ý tluic Iigày càng íliìy ciú, sâu sác loàn diêii vê vai liò lir liệu liong việc phục \1I cỏiig (ác tong kèl lìghicn cứu, hièti soan ciíc cõiig Irình, lliời kỳ na\

c òiiịi tác I^F- I L LSỤS clươc dâu ur ihích dáng cá VC klùiu cáii bo cũng

Iilui kinh |ilií và các diổii kiện báo diiin khác c<) liCii (.|iiaiỉ Các bo l.K lì

K( ' ( ' M X' N (2 lAp) Sư inỉlìiêp vờ tniii'on^ (Ịĩiáiì sư ỉỉố Clìí Minli, lj( h

íỉììiàl i hiên clịdì \ 'i(’ĩ Níììỉì (.1(1 Viện lổ chức nghiên cứu hièii

soiin (iri lầĩi lirơi điroc xuâl báĩi, phuc vu kịp ihừi Iiliii cầu (JÒ1 hoi cua (lỏiiỉi clád bạn diK' trong \ à Iigoài quân dôi Tiếp tló, lừ năm 1992 cóng (ác nglìiòn cứu kỈKiii lìoc CIU) Việii co bước úen bộ Iiiứi thông LỊua MCC Viên dược phân côiie diiin nhiêm một sỏ dc lài nghiên cứu khoa hoc

câp Nlià Iiước troim cl('i tláne cluì ý nhàt.là tlé lài Nịỉhicii ( íni >noì so

vàiì (te ( hiếu ỉược Ịroiì^ 30 nám CỈÌIỚÌÌ íiaiih Ịịiái phónẹ ị I 9 4 5 - N 7 ‘^ì -

niã sõ KXĐL 92.12 do Trung tướng GS, TS Hoàng Phương làm ciiu nhiém và Trung tướng PGS Nguyễn Đình U ớc đại diện cơ quan chú In

- Căn cứ vào khả nãng của đội ngũ cán bộ nghiên cứu irong Viện Viên đã chọn 4 vân đề: chỉ đạo chiến lược, chỉ đạo nghệ thuậl quân sự clií dao giai quyết vấn clé trang bị vũ khí kỹ lliuât quân sư và chi dao xây dựng hậu phương chiến tranh Iiliân dân là nội dung nghiên cứu Sau khi dé tài dược Hội đồng Khoa học côiig Iigliệ Nhà nước nghiêm

lliii và xếp loai Miất sắ(\ Viện đã lổ chức chuyên ván bản sán pliấni dé

tài thành sách phổ biến Cùng với đề tài này Viện CÒII hợp tác với VicM klnia học C|uàii sự cúa Bộ Nội vụ (nay hì Bộ Công an) ihực hiện

clê l:'ii câp Nhà lurớc "Nlìữníỉ kinh HỊ>hìênỉ vê ÍỊIIỐC phồìì^ - (ỈIÌ ninh íioiìiỉ lịch sứ dâu íộc" Để lài cũng dã dươc Hội dồng khoa hoc coiig Iitzlic Nhà nước nghiệm llm xếp Ịoại klìá.

Song soiig với việc lổ chức hoăc cu cán bộ tham gia cấc dc lài khoa hoc cap Nhà nước, câp Bộ, Viện dổiiị! thời Iriến khai nghiên cứu niộl số cổng trìiili tiọng điểm của Viện, tổ chức cấc cuộc hội lliao khoa học Iihăin làm sáng tỏ Ikíii những vàn IÎC khoa hoc C(3 iiên quaii l(Vi cac

su kiệ'11 l,S(^S l(Vn cua clâii lồc cĩiiiịỉ nhu cá( sư kicfi lỊcli sư kli;i ịihnL lap inà ơ cló, clã và tlang có nhữiig nhìn nhân, dánh giá klìác nỉiau UI trong giới cliínli Irị qiuìii sự, sử học trong IILIỚC cũng như nước ngoài

Những luuii gán dày Vieil do \'à dang niếĩi khai các bộ sách lớn

vé LSỌSVN như Lịch MI' qnồìì sư Việt Nam (gồm 14 tâp) Li( h sử

Việt N am - nlìữniỉ sự kiờn íỊuâìì sự (roììỊi ili(’ kỳ XX Một sn tã|-) Iroiiu

các bỏ sách Iren dây dã r;i niắl ban tlọc

Hai mưưi năm kê từ khi ra clời ílếii nay, dược sự quan tâm chi

dạo sAu sát, trực tiếp cúa Đảng uý Quâìi sư Trung ương, cíia íhii iniíViig

Rô Quốc phòng Đáng uý - Thú Irướng BTTM - cơ quan BQP: Vieil Lịch sứ t|uân sư Việt Nam đã vượi cỊu a nhicu khó khăn ihứ lliách phàii clâii vUíín lên lioàn thành lốt nhiệm vu được giao Viện đã phát huy sức Iiìiinh iòn]Ị2 hợp t ua do) ngu cán bộ dáng vieil, hợp tác có hiệu quá với các cơ quan khoa học, các nhà khoa học trong và ngoài quân đội, phàn đâu hoan ihànli mộl khôi lưựĩig lớn các cóng Irìiih lịch sử quân sự và lổiig kêì chiên íranh, Viên đã xuất bán đưưc 140 dâu sách (xem phụ

lục sỏ I ) Với íư cách là cơ quan đầu ngành Viện đã chí dạo, hướng

dẩii, ^iiìp (lỡ các dơn vỊ, dịa Ịihưưiig xuâl bán dược Irêii 1.500 côiiịỉ Irình lịch sứ quân sư và lổng kết cliiổn Iraiili 1'hưc hiên Iiliiêin \'U íìo giao Vièii lịch sử quân sự Vict Nam còn chú dộng tổ chức tliàiili cõnịz Iihièii cuộc hội iháo klioa học lớn, tổ chức hiên soạn giáo (lình lịch sư quân sự 2 cap lỉiam gia giáng dạy lịch sứ quân sự ở inộl sô lioc viên trong quân dội Các côiig tiiiili xuâl báii déu tliể hiện tíiili klioa hoc Iigliicin túc, cliÍMịỉ dường lối C|iiaii diêm ciia Đáng, dã hìnli Ihùiili niòl

hệ lliôiig lài liêu pliong phú, có giá Irị góp phần làm sáng lo chân lý lịch sú, điìu Innih chốĩig lại các quan cliếm lệch lạc sai Irái, phú Iiliậii lịch sứ g{')|i Ịitiàn lăng t iiòng sư ddiiii kêì Iiliâl trí giữ vữiig on (.Imli

c h í n h t r i \:1 l i o i c l ô n g l l i ờ i p l i u c v u d á c l ư c c h o c ò n g l á c I i g h i c n CÚLI

klioíi lioc và giiíd (Jục liiiàii luyện, dao lạo clio nhiêu clối liioiig í liiuili còiìg IILMI tlày cua Viên lich sư quân su Viêt Nain trên chăng clườntỉ 20 năm là bãl Iigiión lu ki'l t]iui hoạt động khoa hoc trên nhiều lĩiih MIC Irong đó hoại động và kcl I|uá ciia công tác tliỏng liii iư liệu lịcli su (Ịuân sư có inộl \'ị írí hcl sức cỊiiaii liọng

Những năni tới, troiig kế hoạch hoạt cloiig khoa liọc, Viên sẽ licp

tục lioàn Ihànli và chd xuàl bân niộl sô' tàp cua cóng liình Ỉ J ( h sứ CỊIÌÍHÌ

sự Việí N am qua cá( ílùyị dại tron.iỉ (ìó ricnj: VC fluri kỳ KCCM I;'| 2 lạp; Lịch sứ kháng chiến chống thực dâu Pháp (1945-1954); Lịclì si'f

K C C M ( 1954-1975) gổiĩi 9 tập, Lịclì sứ cliiéh dịch Việì Nam Í1 0!ì\> M) núm chiến Iranh gidi phóng (1945-1975) và nhiều công trình khác

(xem phụ lục số 2) Chắc chắn rằng, với kinh nghiệm lích luỹ đươc Iroiig 20 Iiăin xây dựng và phát triển, với dội ngũ cán bộ nghiên cứu và pliuc vụ nghiên cứu ngày càng được nâng cao vé irìnli độ mọi niãt, cá

vé chíiili Irị và chuycii môn nghiệp vụ; với hệ Ihốiig TT-TL ngày càiig lioàii chính để sưu tầm bổ sung nhàm tích hợp vào một khối lượng tư liêu (ừ Iihiều Iiguốii có liên quan lới LSQS các kế hoạch kho:i học, cát hô cỏng (rình dự clịiih (rcii dây sõ (.lươc thực liiệii cỏ kcl C|IUI (lal châl liKíiiị’ kho;i hoc nuày càim

1.2 THỰC TRẠNG KHO Tư LIỆU CỦA VIỆN LSQSVN.

Phòng 7’liôĩig liii - Tư liệu LSQS \'ới tư cách là niộl chiiyC'11

Iigàiih được hình Iliành cùng với sự ra dời của Viện LSQSVN (28.3.1981) liên C(t sở bộ pliậii iư lieu cúa Ban Iigliicii cứu lịcli su Quân đôi (Tổiig cuc Chính trị) và Phòng Tư liộii (Phân viện Lịch sứ - llọc vièn Ọiiân sư tao cáp) Plìòiig 1T-TL là pliòiig uực lliiioc hè lliòiig l('í chức cua Vieil LSỌSVN, thưc liiêii cliức năng: lổ chức 11 ri phiic \'L1 c ô iig lá c t m h ic ii cứu L S Q S và lổ n g kêt c h iế n Iran h Đ ỏ iig lh(í! Phòng "ĨT-TL còn Ihực hiên chức nãiig lniiig lâin TT-TL LSQS tláii Iigàiili ciìa loàn cỊLiâii

nắm \'ững chức Iiăiig Iihicin MI C(ĩ híui cua Vic-n Licli su

cỊUàn sư \à nliạii íhức đáy (lú \di Irò, \ Ị trí \à giá tĩỊ cua lư liêu LSỤS

IIÒII Mgav sau khi Viên I ich sứ cỊiiâii su Viel Nam dưưc iliàiili lâp

Đ á i U ’ u ý - l h i i l n r o ì i t i V i e i l c l ỏ i i í ỉ ( h ờ i V('ĩi \ icc' q u a i i l â i i ì c l i í d a o 1 () L h ứ e

x A v t l ự n e v à l ù n i i b ư ớ c k i ê n t o à n c á c b ộ m ô n I i í ỉ h i c i i c ứ u c u a V i é t i t l ã

(tac biêt chú Irọng đến việc nghiên cứu lo cliức và hoai động cua công t;ic' I Ỉ - I L LSQS Tìĩ ycu câu ciiy iihiC'111 vu Iighicii cứu các CỎIT<’ Irình khoa liọc, Viện dã xác dịnh chức năng nhiệm vụ chíiili cùa lioai (.lọng cổng tác TT-TL LSQS:

- Xây dựng hệ thông lư liệu (bao gổiĩì tu liệu Ihành văn và các lu liên khác) theo yêu cáu nhiệm vụ của mộl irung làm nghiên cứu LSQS loàn cỊiiaii

Tổ chiíc sắp xếp lưu trữ và phuc vu viêc khai Ihác lư liêu đám hao cho cóiig lác bien soai) LSQS và lỏiig kèl chiến liaiih

- Cung Ciìp các dạng TF-TL LSQS clu) cán bộ Iighicn cứu hăng các pliiKĩiig pháp lliích hợp

- Làm Ihain lìiưu cho Thủ irướng Viện về việc tố chức và clií đao CÒIIII lá c r P - ỉ ’l Iro iig iiỊLiành l S Q S lo à n (]ii:ìn.

ỉĩiiổi tiriu tliành lâp, biên chế phòiig gồm 25 cáii bộ tliKĩe lổ {.’hức íliàiih Cik' bỏ phàii, lliực lìiệĩi các cliức Iiăiig khác Iiliaii Ụua Iihicu lìãiii ỉioal dòng, các bỏ phân cua phòiig dược lá c li l a ÜCI1 tia\ C(r Ciìu lổ chức cua phòng đã dược bô trí tươiig dối liựp lý:

Ti ướng phòng TT-TL ( 1 người)

Bộ phận sưu tầni {2 người)

Bô phận Ihư viện - lưu dữ (3 ngLĩừi)

Bô pliậii lliông till - llur mục - biên dịch (2 người)

Măc ciìi chia líiàiili 3 bộ pliận chíiili là: Sưu tầm; lưu trữ, Ihư \ ICH

và hò phân llìỏng lin - (hư mục - bièii (lịch, nhưng tren thưc ic thì nioi cáii bỏ phu liíích phán Iiày lai phải kiêm luỏn viêc khác

Với một lổ chức lìợp lý, vuỊrt qua nluìiig khỏ kliăii và ihicii thôn, cán bộ, nhàn viên Pliòiig 1T-TL LSỌS (là Iiỗ lưc phấii clâu Míon len phục vụ ngày càĩig C(i liiòii quá cõiig lác Iiiiliién cứu hicn SOÌIH licíi SII

quAn sự và (ổng kết chiến tranh của Viện nói riciig, của c:íc c<r qiiaii, cl(íii vị, địa phương trong và ngoài quân đội nói chung.

liéii |)hong phú với hàng tighìn tir liệu quý hiếm đang dược tổ chức bád tỊiiaii philn loại và đưa vào sứ dụng niộl cách có hiệu quả Đặc biê! là Iiguổn lir liệu về các nhân chứng lịch sử, vể các dơn vị vũ Irang tiéii (hàn cúa quân đội ta, về căn cứ địa cách mạng liên địa bàn Quàn kliu I; về cuộc đấu tranh trong vùng địch tạm chiếm và phíing (rào dấu

"vỉiiili (lai clici Mỹ” ứ Ụiian khu 5 Môi khối lượng tư liệu clổ sô hàiiị? Iiịihìn bán lấl có giá Irị mà cán bộ, Iihân vieil Ban Tổng ket chiến Iranh

lU (Phíin vièn l.SỌSVN lai Ihàiih pho Hó C'lií Minh) đã dày cỏn«! sưu

lÀni pliâii loại, lưu mì có nôi dung hcl sức phong phú VC sư chí tliid cii:i (^iiAii Iiý, Rô chí luiy Miổn, VC các Iiiặl hoai dộng chíiih trị, qiiiìti

sư binh víỊn tài liệu thu dược ciia địch trên chiến Irường R2 và I11ÓI sô iượiig lớii sách, báo, lài liệu bằng tiếng IIUỚC' ngoài liên quan den LwSQS Phòng đã có sự hợp lác cliặt chẽ, ihường xuyên với Thư \icn Trung iKViig tỊiiân đội và Trung lâm Thông tin Khoa học-Công nghê & Môi Iiirờng Tliông qua CÍÍC liôi ngliị giao lin ihườiig kỳ kếl lniíp với vicc liêp ìihân ngiiổn lu liêu cá nhân c!ã cho plicp Pliòng I'l'-rL LSQS phái hiện và h('i sung đươc nhicu tư iicu lừ các nguón khác Iiliaii làm phong phú lliêni hệ íliống tư lieu liên quan dên chuyên ngành LSỌS

Rên cạiih \’iệc clii (la<i lâp Imiig (liưc hiện lối công lác sưu làm

lu liòii, klíiti tliíic nhàn t luíiig Vieil (1:1 chú iKMig chí clao SUII láiii 1;1Ị1 hợp các Irâii cliicii clAii ciic chiCn dịcli Hong kliáiìg cliiCMi ctiống Pliá|i chốiig MỸ: cluí liọiie sưu tẩni bổ sung Iigiiổn áiili (ir lieu, ban dõ, C('1

cỉíìy lìi iư liệu hêì sức cán thiếl [rong Lôiig lác ngliicn cứu hiên so;m LSỌS Ũến nay Viện dã sưu lầm (lược một số lượng dáng ko iiiilì III liôu bán dồ, dặc biê! là bản đồ ánh các chiến dịch, tràn (hínli

trong Hong từiig Ihời kỳ lịch sứ CLia hai cuộc kháng chiên chông Pháp, chống Mỹ Viện cũng đã có một só kêì quá bước dấu trong lo chiix biên dịch sách, tài liệu nước ngoài, Bộ phận vi lính, phòtocoỊìN Cíiiiiera chụp ánh dã có những cô gang học lâp nâng cao uìiili d(t nghiệp vụ, cỊuàii lý sư dung iraiig ihict bị kỹ thuậl pliục vụ kip [h(ri cho lioạl ilôiig nghiên cứu khoa hoc LSQS

Hiçn Iiay dội ngũ cán bọ cua Ịihoiiịỉ gàn I ()()'!> tlií qua tlao lac

bac cìai học niui: !ưii Hữ, llui việii, ngoại Iigữ ũội ngũ cán ho t.<i han lĩnh cliíiili trị vữiig vàng, thực sụ gấii bó, lâm huyết với cồng \ iệe, doàii kêl lluiong yêu và quan tàm giúp clỡ Iihaii liến bộ Đây cOiig là inoi Iroiig nlifing nhân lố C|iian liọng góp phần dê cỏiig tác TĨ -TL l s ọ s tli

\ à() Iiè Iièp, ilá|i ứiig ilươc ycii càu, tiliiÇ'Hi \ ụ dược giao

Do có clịn!i huíViig clií đạo dũng tlãii, pliLiXĩiig Ịiliáp làm \ ICC

I i g h i ê i i c ứ u k h o a h ọ c c ó s ự l i ê ĩ i k ế l \ ' à h ỏ t r ư t í c h c ự c c u a c á c l n i i i ị !

lâni ciiu\èn Iigành hoat động cua công lác n ’- l’L LSQS 20 năm t|ua clã đạt duợc nhũng kcl quả dáng kể Từ sô lưựiig Scích, lài liệu ít oi bail dầu Iiià Ban nghiên cứu quân dội lliuọc 1’ỏng cục Chính liỊ bàn giao vào khoáng 3000 tài lieu các loại, dếii nay Phòng TF-TL cua Viéĩi dã siru lầiii bổ suiig, phàii loại và dưa vào su (lung 43.390 lư lieu (Iroiig (ló C(1 7.1 10 tlầu sách \ :ì 20.025 dầu tài liệu) Đáng !ưu ý là lý lộ lư liêu chiiyèii Iigàiih »ia tăng cá VC sỏ' lượng lần loai liìnti, hao gom tii licii

Iroiig nước \à nước n^oài tu lieu iliàiih \;ÌI1 \à tư liệu đãc thú như:

häng liìnli áiili háii tỉo

Khòiig cUni lluiàn làm chức nãiig SIIÌI lãm phân loai sacli

lạp clií kho tư liệu cúa Viện còn là n(ri lim giữ mội sô ịươiig (iKìiìg

dói lớn iư liệu chuyên ngành Ihuôc về các lĩnh vực cùa LSQS (rong ỏó

C(') nhiéu lài liệu quý hiếm, độc bản (Xem phụ iuc sỏ 3)

'Voàii bộ số tư liệu hiện nay, đã duííc sắp xếp, phAn loni, (íñnj: ky

llico } kho nliư sau:

- K ho sách phỏng đọc\ có 6 1 80 dìm sách, gổni chú ycii là các

sách VC lý luận- chính liị-quàn sự và lịch sứ sỏ' lượng mỗi loại là inỌi bản Tại dây, sách được xếp theo số đăng ký cá biệt Nguyên lắc cùa kho sách phòng đọc ià chí phục vụ cho độc giá Ira cứu và đọc lai chồ, klKỉiig clu) IIIƯỢII về nhà đổ tránh các Irường hựp Ihâì lạc, mất mál

Vì lìi IKIÌ tâp lmiiị> dầy tlủ các clẩii sách của Phòng TI'- rL

Iiẽii Iiliửiiị! n;mi cỊiia kho sách của phòng clọc tlã cláp ứng lỏi \ a llioíi mãn cliio'c liriu hêì các ycu cầu về iư liệu ciia cáii bộ Iighièii cứu Nszoài sách ra, Iroiiị: klu) phòng dọc CÒII có Iiiôt khối lượng lớn báo, lap c(ií sách Iigoại văn và các lâp ánh lu iiệii ơ dang An pliấin.

- Klìi) sách phònụ mượn Iiiac clu khoiig có dáv clii các đíui sách

Iilui (V kho sácli pliòiiị: dọc nhung ở dày sỏ lượng bán lại Iihiêu lioii lluròiiti là lìr 2 tìên 3 bái\ Sácii Iroiig kho phòng IIUIƠII \('ĩi SI 70 h;iii khỏiig \ ê p theo số dăng ký cá biêl như ở phòng cloc mà xcp Ihco IIIOII loai Dựa Irên cơ sở bans hướng dần pliâii loại dùng cho các Uui \ icn lioiiịi quàn đội kết liựp với dặc điếm riêng là kho tư liệu chuyên Iiuỉiiili

Iigliiẽii cứu LSQS, sách à đây được xếp Iheo chuyên đề nhu:

+ Sách kinh diếu: hao gồm sách cua Mác - Ảiigghen, Lêiiiii Hô

Chí Miiili và các lác eia kliííc liên cỊiiaii l('n lĩiih \ưc chiốn tranh \a cỊiiàn clội

+ Sách ( liiiììi ! i ' ị : UOIII sách ve lililí liìnli chính liị kinh lê x;ì hoi

noi cliiMig cua clàl iiiKtc dlng Iihư Iiưoc Iigoai Sách chia ílico hai |ilian

Iroiig lurởc và ngoài nước Tioĩig nước, sách tliiực pliáii áiih tlico hai máng:

- Sách chính trị nói chung

- Sách của các nhà lãnh dạo viết về các lĩnh vực Ihiiộc

kinh lố chính Irị, văn hoá, xã hội, an Iiiiih, C|11ỐC phòng, dổi Iigoại.

+ Lịch sử Đản^: gồm các vãn kiện, nghị quyết, điện văn diện

chí dao cua Đáng cộng sản Việt Nam vế các lĩiih vực

+ Quân sự: Đây là chủ đề chính mang đầy đú hình thái cua Ilui

viện cliiiyêii ngàiili LSQS Máng sách này dươc phâii chia một cách chi liél Iiliư sau:

' Sach vê phiurng Ịiháp kiạn LS và LSỌS

- Sách của các nhà lãnh dạo, cli! huy quân sư

- Hồi kv chiến tranh

+ Lịch sứ: Lịch sư Việl Nani và lỊcli su các nước

c) mỗi cluiyèii lỉể, sách đưực xêp theo Ihií' tự chữ cái lén sácli

V ớ i ' c á c h bò trí k h o sá c li p h ò n g im rơn llic o c h u y ê n clổ I ih iĩ \ â \

( l ô c g i á c ó thè' cic ( l à n n <u c h o n lư;i VÌI l ì m i n i K v n n h ữ n g (.11(111 s;íc li p l i i i

i l â n l ó c V i ệ t N a m ( 1 9 4 5 - 1 9 7 5 ), d ặ c b i ệ l là g i a i đ o ạ n 21 Iiãni

K C C M , C N ( 1 9 5 4 - 1 9 7 5 ).

công tác nghiên cứu LSỌS có thể lần tìm ra dầu mối liên hệ bên Hong

và bên ngoài cúa bản than các sự kiện và hiện tượng lịch sử Nói cách khác, (ư liệu LSQS là tiền đề không thể thiếu, để lừ đó bằng các liliinniíi pliáp xcm xél của chú nghĩa duy vật lịch sử và cliii nghĩa tliiy

VÛI bicii chứng, tập thể nghiên cứu, hoặc một người nghiên cứu lìm ra

quy kuìt vân động của lịch sử chiến tranh, lịch sử quân sư

Như vẠy, !it liệu LSQS là toàn bộ nhữn^ thôn^ tin vé các qitâ trình, các hiện íì(ợng, các sự kiện, các nhân vậí tluiộc vé LSỌ5 và nììữiìỊị ,^ì mà các ílĩôỉĩg tin đó tniỵén cìợl Nói cu th ể hơn, tư liệu LSỌS Ịỉồm ca llìòníỊ rin và kênh thông tin vê' các ìĩỉili vực của LSQS.

( ‘Iiuycii Iigành khoa học LSỌvS nói chung và sử liệu hoc quàn sư

11(11 liỏng C(') mội quan hệ mậl lliiếl với nhau và pliụ ihuộc vào nliaii Khoa liọc LSỌS Iiưức ta nghiên cứu sâu sắc và lổng kêì một cách khái (|uát các lioạl độiig quân sự trong các cuộc chiến tranh cliống xâm lửợc, biĩo vệ độc lập, thống nhất và toàn vẹn Tổ quốCv Đế làin (ỉược (liều dó, các nhà sử học chỉ có lliể thòng qua lư liệu lịch sử n!iii vãn híiii (li vật, phim ánh Iiav Iiói chung là những "phicn bán", tiliiìiiy clínli tláng xa giìii còn lai ciia thực tẽ lỊcli sử dã qua để nghiên cứu \c Iihữiìg gì tuộl di không irở lại ây Chính Vỉ ihế, trong nghiên cứu lich

sử nói chung và LSỌS nói riêng, tư liệu chiếm giữ một vị Irí cực kỳ quan trọng Nó là điều kiện để nhận thức lịch sử plián đoán lich sứ, là nguyên liệu clể xây dựng, tổ chức một công trình sử liợc Bới \'ậv ĩigliiớn cứu lịch sứ I i l i ấ t lliiết phải từ tư liêu Và suy cho cùng, kết qua

khoa lìọc lừ xưa tới nay luôn coi trọng công tác tư liệu Ph Ảng ghcii từng khái quát: “Chỉ sau khi tài liệu khoa học tự nhiên và lịch sứ dã được thu thập dến một trình độ nhất định nào đó, thì mới có thể phân tích và so sánh một cách có phê phán và cứ theo đó mà phân ra các lớp CÍÍC cấp và các loại |23, 203] v.l Lêniii chí ra rằng, người Mác- xíl kỉiỏiig thế llioả inãn vói kết quả dã cổ nià phái luôn coi trụng \à liến hành việc lìm kiếm tường tận các sự kiện Người cũng nhân manh rằng, dấy là một công việc lo lớn, khó khãn maiig tính nguyên lăc hàng dầu Theo Người, trong khi thu thập và SŨ dụng tư liệu- sự kiệii pliái có Ihái (Jộ phê phán, thái độ trung thành với nó Chí có như thê tigười nghiên cứu mới có Ihể tiếp cân (lúng dắri hiệu quả dối iươii^ Iigliiêii cứu íiiới mong lìm tỉiấy bán châl cua sự kiện, hiện lượng v a

t|uá trình lỊcli sứ

Kiiili Iigliiệm lioạl (long klioa luK licỉ) su (iã kliáiig dịiih láiig nhà nghiên cứu muốn cỏ dược nhũìig kháin phá klìoa học, nâng khoa học lịch sử lên thành nhận thức quy luật lịch sử, thì điểu liên quyêt là phai bao quái, phải khống cliế dược lới mức dộ tối da các I i g u ổ i i tư liệu Vì nhờ có iư liệu lich sứ inà nhà nghiên cứu liicu dưực lith su, liìiili bàv đưực lịch sư gâii cliiiig lìhư nó clã xáy ra trong quá khứ VÌI lutii lliế nữa chính nliờ có nỏ inà nhà nghiên cứu khám phá ra liíing loai nhũìig quy luậl vận dộng cua lỊcli sử, ciia xã hội

Như vậy tư liệu lỊcli sử nói chung chíiiỉi là cái nểii cua nghiên cứu lịch sứ, nén đó càiig bền chắc bao nhiêu (hì toà lâu đài dưng tĩcii

dó càng bển v ũ iig liáy nhiêu

Thưc lế hoạt (lộng qiiàii sư và các lĩĩili \ ực liên quan (gáti lioãc

xa Irur liêp lioặc gián liêp) là đa dạng, rộng lớii Nó kliông clii (liền lii trong thời chiến, trêii CÍÍC chiên trường các mat (rân mà COI1 CÌUÍK- x ú c

lien Hong cã thời bình, ớ hâu phưưng Nó klióiig dơn tliuán chi là dâu tranh vũ trang mà còn bao gồm đấu tranh chính Irị, kinh tế, văn lioá khoa học-công nghệ, tư tưởng, ngoại giao Do vậy, TL LSQS không đơn giản chỉ là ihông tin và kênh thông tin về những hoạt động lác chiến, mà phải được xem xét ở phạm vi rộng lớn hơn, toàn diện lutii, bao góm nhiều lĩnh vực thuộc đời sống chính trị, kinh tế, vãn hoá xã

hội cloi ngoại; cá trong nước và lình hình khu vưc cũng như trên Iliè

giới, ớ chừng mực có mối liên hộ xa gần, có sự tác động lới an niiih - quốc phòng của một quốc gia, mội dân tộc hoặc một cộng dồng người

róm lai vé vị Irí quan Irọiig ciia còng lác TT-TL LSỌS và trách nhiệm cúa chúng ta dổi với nguồn lài sản vô giá này, nguyên Chu tieli luiớc 1.C Đức Anh dă chí lõ iroĩig clip tiến tliăin và làm viêc tại Viên LSQSVN Iigày I8-5-19M6: “Lịch sứ Iiiây nghìn nãin của dàn lóc la,

Iiliấl là Irong 5 0 năm qua là lịch sử (tấu tranh giành và giữ dộc lâp ỉ)âv

là kho báu được đổi bằiig inổ hòi, xu'(ĩng máu và trí tuệ ciia bièl hao thế hệ người Viêt Nam la dể lại cho đời sau Các dồng chí cần sưu lâm ghi chép lại một cách đíìy đủ có hệ thống Trên cơ sơ đó, các tliè hè

Iigày nay và mai sau I lit ra những bài !iọc hổ ích dế không ngừng táng

cường xây dưng và báo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hôi cliu nghĩa lliân yêu cua cliúng ta" I 1 51

2.2 PHÂN LOẠI CÁC NGUỔN Tư LIỆU LSQS VỂ c u ộ c KHÁNG CHIÊN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC (1954-1975)

2.2.1 T hự c trang phân loại nguồn tư liệu của kho

Cuộc KCCM,CN eiia nhân dàn Việl Nam kéo dài 21 íiãm dien

ra trên [iliạiii vi, quy niô lộng lớn cháĩig những ớ hai mién Nam, Hác

Việt Nam mà còn gắn chặt với chiến trường hai nước láng giềng cua Viêí Nam là Lào và Campuchia Nhưng h(Yn lliê nữa do quy nió cườiiị! dộ và lính chất của nó, cuộc kháng chiến chống dế quốc Mỹ cua nhân dân Việt Nam có liên quan chặt chẽ với các nhân tố có ý nghĩa thời dại như mối quan hệ quốc tế, quan hệ giữa liai phe xã hội chu nghĩa và tư bản chủ nghĩa, quan hệ giữa các khu vực, các quốc gia Irong những thäp kỷ 50, 60, 70 của thế kỷ XX Chính vì thế, tư liêu LSQS về cuộc chiến tranh này là rấl đa dạng, phong phú thuộc nhicu lĩiih vưc có liên quan Ngay từ buổi đầu mới lliànli lập và cho clC'ii nay Viện LSQSVN nói riêng và Ngành LSQS nói chung đã sưu tầm lập

Iiliicu nguồn Điều cló cũng dẻ hiểu bới Irọiig lani nghiên cứu cua Việii, ngay lừ đầu, đã dược xác định là hai cuộc kháng chiến cliông thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ xâm lược Hai mưưi năm C|ua, Việii LSỌSVN chủ yếu tập Iruiig vào nôi cluiig chủ yếu này Quaiig

(hời gian dổ, cùng với những tliàiih lựu trong nghiên cứu khoa học vC’

cuộc KCCM,CN, TL LSQS về cuộc kháng chiến này không Iigừiig dược bổ sung, ngày càng phong phú Nói như (hê để Ihẩy lăng, \ iee phân loại - xác dịnỉi giá trị cúa các nguổĩi lư liệu LSỌS vé ciiot KCCM,CN hiện có ớ kho tư liệu Viện LSQSVN đã dược liến hàiili lu

nliiều năm qua và hiện nay vẫn dang là mộl Hong số những vàn dẽ

cỊuaii trong dược đặt ra cần kíp chẳng những vì tư liệu vé giai doạii lịch

sứ này râì da dang về thê loại mà còn phong phú về nội dung, Chi trcM

C(y sở phàn loai - xác địnli giá trị các nguồn iư liêu hiện có mới có thê

đira vào kliai tliác, sử cluiig Iiỉiằm phục vụ lìiệu quả cho công tác nghiên cứu, tổng kết biên soạn các công trình lịch sử vé KCCM.CN - niột công tác chì tlược tiến hành lừ nhiều năm C|iia và hiện nay \ ẫii daiiịi

dược Viên và Ngành, các cơ quan nghiên cứu ở trung ương cũng như ở các địa phương xúc tiến mạnh mẽ trên một yêu cầu mới cao hơn.

Vận dụng phương pháp phân loại tư liệu vào tình hình cụ Ihế cua khí) tư liệu Viện LSQSVN, từ những năm t|ua, tap thể cán bộ cõno lìhân viên của Phòng TT-TL Viện LSQSVN đã tiến hành phân loai tu liệu LSQS về KCCM,CN theo các nguyên tắc cư bản sau dây:

- Nguyên tắc tính Đảng

- Nguyên tắc lịch sử

- Nguyên tắc toàn diện và tổng hợp

Các nguyên tác này được vận dụng găn bó với nhau trong quá Irìiili xem xél, phân loại, xác địiih giá tri tư liệu hiện có, Điều đó giúp

cho viêc pliâii loai đat được các yêu can chú yêu sau dây:

- Lựa cliọii và bảo quản những tư licu cổ giá trị, giúp cho ngiKíi Iighicii cứu có diéu kiện dề dàng, tliuân lợi liếp càn, sứ dụng Iiiộl cách rộng rãi và toàn diện các Iiguổn tư liệu \'ể hoặc liên quan lới môi Ihời

kỳ, một lĩnh vực một chiên trường (mặt trận) hay một sự kiện thiiòc giai cl(iạn lịch sú' hiện dại Việt Nam 1954 - 1975 nói chung, CIKX KCCM,CN cùa nhân díln ta nói riêng

- Xây tlựiig và có phương hướng bố sung các nguồn sứ liệu cho công tác nghiên cứu về cuộc KCCM,CN

- Trên cơ sở phân loại, đánh giá đế xác clịnh rõ giá trị bằng cách kếl hựp các nguyên lắc phân loại nêu trên, đưa ra khỏi kho tu liệu các loại lài liệu không có giá li Ị sử dung

Trước klii tli \iui trình bày việc |)hâii loai lư liêu LSQS vê thời kv KCCM,CN, chúiig lòi tmiỏn ílưưc tổng quát sư phân loai iư liẽu LSỌS tại kho tư liệu ciia Viện LSQSVN

Trong thực tiền công tác, vận dụiig nguyên tác chuiig vé \tcc

phân loại lư liệu lịch sử, Phòng TT-TL Viện LSQSVN từ nhiều nãiii qua đả tiến hành phân loại các nguồn tư liệu LSQS theo đạc trưng từng loại hình sau:

- Di lích, môi trường địa lý

- Hiện vật lịch sử

- Văn hoá dân gian

- Tài liệu nghe nhìn

- Tư liệu Ihành văn

rhực ra, sự phân chia như vậy cũng chỉ mang tính tương dôi

Iihằm lao thuận lợi cho việc vạch kế hoạch và liến hành sưu tầm tâp

hợp, xử lý, khai thác các nguồn tư liệu lịch su Trong các loai lììnli lu liêu LSỤS írêii dây, lư liệu Ihành vãn là nguồn chú yêu, chiêm Iiiộl sỏ liiợiiị> lớn Iroiig klio tư liêu cúa Viện

Ngoài cách plifin loại các ngiiổn sử liệu như liên, còn có cách pluìn loại khác và trong thực tế, đây là cách được sử dụng khá phổ biêii

vì tính đơii giản nhưng tiện dụiig của nó Đó là cách phân loai íII' liệu

ra làm hai Iiguổn: u^nồn Íií' liệii trực tiếp và ìiíịuồìì tư liệu íỊÌáìi tiép.

N g u ồ n tư Ỉiệỉi trực tiếp là nguổn đưa lại (cho người nghiên CLIÌI)

những lliông till írực liếp vé sự kiện, hiện tưoìig lịch sứ Như ihế giũa ban thâii lịch sử và nhận thức lịch sử không có nguồn trung gian bơi !(') ràng, bản than tư liệu lịch sử loại này cũng hì một sự kiện lịch su có cùng "iiiêii dại" với cliíiili sư kiện lịch sử mà nó phán ánh Ví Iiliư Hicp

Điiíig (a írciim lỊcli sử cách mạng mấy inươi năin qua cúa dân lộc la cliầiig hạn

Dối với Iiguổn lư lieu loai này, klii sư clụiig la pliái tiến ỉiàiih plìê phán kênh tliôiig tin dế nliậii rõ clộ xác tliưc cua lài liêu

sơ Đổ PHÂN LOẠI CÁC NGUỒN Tư LIỆU TẠI KHO Tư LIỆU VIỆN LỊCH sử QUÂN sự VIỆT NAM

K H O Tư LIÊU VIÊN LICII sứ QUÂN sư VIÊT NAM

{4Ĩ.390 SÁCH VÀ BÁN TU UẼU)

Kho tư liệu trực ticp Kho tư liệu gián tiép

Nquón TL long kẽl

5.876

Nguón TL Lào

453

Nguốn TL bàn dổ

111

Nguẽn ĨL tham khao '

3 500 I I

II

t|ii;ìri-

liiiili ctitiiii;

ííffn vi

|[

liiniíkílcliií-nhtca

11l.intíkoì

(Ino

II

(liỉirn II

viOntrc/

I I hiiili

>h'ill

I I(licilliìOiicllilll

2.2.1.1 Kho tư liệu trực tiếp:

Đây là kho lưu giữ những loại iư !iệu được sản sinh ra do nliu cầu của ihực liền cuộc KCCM,CN đòi hỏi và do vậy, chúng phái duực

xem xét như những hiện lượng xã hội, mà đã là Iiliững hiện lượng xã

hội Ihì khi nhìn nhận, tiếp cận nó phải xem xét hoàn cảnh lịch sứ nó được sản sinh ra Như thế, nguồn tư liệu trực liếp này cung cấp những Ihông till trực tiếp về cuộc KCCM,CN ở mộl chừng mực nào đó có thể nói rằng những loại tư liệu này, tự bản thân nó, dã là những sự kiện lịch sử cúa cuộc KCCM,CN, chẳng hạn Iihir các nghị quyêì, báo cáo, chi ihị, dien văii, điên chí đạo của các cấp lãnh đạo, chỉ huy trưc tiếp liciì qium lới 21 Iiăni KCCM,CN Nliư Ihế, đây là điểm khác bict căn bán cúa kho lu liêu này so với kho tư liệu gián liếp mà chúng tỏi sẽ tic cập ở mục sau của chương này Điểm nổi bật của kho tư liệu trực liếp

là 2/3 tổng số lu liệu hiện lưu giữ Iroiig kho là những tài liệu chưa

công bố ở kho này, tài liệu cliiực pliAii llico tìriig nguổii, mỏi Iigiioii

được phan llieo lừng khối, mỏi kliối dược phân la thành từng nhóm, mỗi nhóm dược sắp xếp theo số đăng ký cá bict

* N g u ồ n tà i liệ u lã n h đạo, ch i đạo của cấp ch iế n lược: như Bô

Chính trị, Tiung uơng Đáng, Trung iKrng Cue niicii Nam

Nguồn tài liệu này dược phân thành các khối sau:

Khối này có 1.301 đơn vị tài liệu, bao gồm các loại văn kiện Iiliư; báo cáo nghị quyết, chi tliị, diện chi dao của Bộ Chínli uị Ban Cliáp hành Trung lUtng Đảiig, Quân uỷ lÌLiiig ươiig: những pliál hiê'Li bài nói chuyện cúa các clổng chí lãnh đạo cao cấp của Đcing Nha Iiước cỊuân dôi Ui thời kỳ KCCM,CN Thuộc khối tài liệu này CÒM cõ biên ban hội Iigiiị Bộ Chính trị, Ban Chấp hàiili Trung ương Quán uy

rruiig ương Những nãm chiến tranh, loàn bộ lAm lực, trí tuệ của loàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trên cả hai miểii Nam Bắc đều dốc vào sự nghiệp giải ph(5ng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhấl đất Iiước Bởi vậy, có thể nói rằng, những năm tháng ấy, các hoạt động của các

cơ quan cao nhất của Đảng và Nhà nước ta (lều trực tiếp hoặc giáii liêp liên quan lới sư nghiệp KCCM,CN Cho nên, trong toàn bộ loại tài liệu

về cuộc KCCM,CN hiện có ở Viện LSQSVN, có Ihê thấy rằng khối lài liệu này chiếm giữ một vị trí râì quan Irọng xét về giá trị thực cùa IIÓ dối với công tác nghiên cứu, biên soạn các công trình LSQSVN thời kỳ KCCM,CN Nó Irực tiếp cung cấp cho người nghiên cứu những thông tin về quá trình hình Ihành đường iối kháng chiến, về quá tiình chi clao chiếii lược và diều hành cliiến tranh của Đáng và Nhà nước la Nó pliáii áĩili Irưc liép các t|uan tliểm, các chính sách cúa Đủng Nhà nước

la thời kỳ KCCM,CrJ trôn các bìiili diện cliíiih trị, quân sự, kiiili tế, van lwá, xã hội, dối ngoại nhằm mục liêu lạo ra và phát triển sức niaiih lổng hợp của cách mang Viêl Nam cíia chiến tranh nliAn cỉân Vièi Nam thời chống Mỹ Nó cho Ihấy tầm nhìii chiến lược rộng lớn, săc sao, dẩy sáng tạo và rất nhạy bén của Đảng ta trong việc hoạch đinh clirờng lối clií clai) và clicii liàiih chiến Iraiili Irong lừng giai doaii, (rén lừng lĩiili N'ực nià tlặc bicl là vể cỊLiân sự

Hiệii lliời, trong khối này được phân ra thành các nhóm, mỏi nhóm đều cỏ số đăng ký cá biệl:

r w Điing, QUTW , các ban, ngành của Đáng)

- Nhỏm lài liệu Biètì hỏn.

(lự Ihão và để cương các nghị quyết; báo cáo, chi thị: thẽ' lệ quy đinh, (liên văn khai mạc, huấn lệnh, huitii (hị

+ Khoi tài liệu T nm g ư(':i ’ I :ự( miền Nam:

Tài liệu Ihuộc kliôi lùiy dưực hliili thành bơi Trung ương :,ục -

cơ quan lãnh đạo của Đảng ta ở míển Nam thời kỳ KCCM,CN và của cac Đáng bộ, chi bộ các địa phương miền Nam trong những năm từ

1954 đến 1975 Hiện có trong kho tư liệu Irực tiếp của Viện LSQSVN 5.440 đơn vị tài liêu, bao gồm toàn bộ những văn kiện được hình thành trong qúa trình hoại động chí đạo cách mạng miền Nam thời kỳ KCC’M,CN cua Trung ương Cục miền Nam, của các Đảng bộ địa phiixriig mién Nani Thuộc khối này còn có các báo cáo ciia riiing uưng Cục gửi ra Truiig iKmg Đảng, Quâii uý Trung ương

Sau kliối tài liệu Bộ Chính trị, Trung ương Đảng, Quíìii Iiý l i uiig iRíiig, dây là kliối lài liệu có tđiĩi quan Irọng đối với viéc tìm hiếu, ngliiên cứu sự chỉ đạo cúa Đảng la đối với cách mạng miềii Nam, đôi

thành các nhóm sau dây:

- Nhóm tài liệu được hình thành bởi Trung ương Cục micii Nam:

bao g ồ m N^liị quyết hội nglìị, háo cáo, chỉ thị, điệu chí đạo cLiit '! uiiụ

ương Cục 'riiường vụ Trung ưưng Cục Quàn uý Miền

- Nhóm lài liệu của các Đảng bộ địa phương: bao gổin imlìị qiiyêì, hào cào các mặt hoạt động của các Đảng bộ Quân khu :'nh,

luivện, các sir (loàn, lnmg doàn

+ Kìiôi diện ván:

Hiệii cổ trong kho tư liệu trực tiớp Viện LSQSVN 3.181 đctii vi lài liệu thuộc khối này Nó được phân thành các nhóm sau dây:

- Điện văn của các đổng chí trong BCT, QUTW: Đây là nliũng diện văn chủ yếu của các đồng chí có irách nhiệm trong BCT, QUTW gửi các cấp nhầm truyền đạt việc Ihực hiện chủ trương, đường lối, nghị cỊuyếl cùa Đảng, Nhà nước và Quân dội la trên các mặt đâu tranh (Tí từng giai đoạn, từng ihời điểm của cuộc KCCM,CN.

- Điên văn của các quân khu, đơn vị, địa phương: Đây là những bức điên cúa Trung ương Cục, Bộ Tư lệnh Miền, Bộ Tư lệnh lien phưưng, Ụuân khu, tỉnh gửi lên cấp trên trực tiếp của cấp mình Iihầm báo cáo lình hình các mặt hoạt động, kết quả thực hiện các nhiệm vu,

đề xuất các kiến nghị liên quan tới cấp mình và cấp cơ sở.

- Điện văn đôn clốc, nhắc nhở, kiểm Ira: Đây là nhũìig bức cliện văn mil các dồng chí cán bộ cao cấp irong QUTW, Trung ươiig Cục miềii Nam, Quân uỷ Miển đôn đốc, nhắc nhở, kiểm tra tình hìiih thực hiện nhiệm vụ của các Quân khu, đơn vị, địa phương nhằm kịp thời chí đạo việc Ihực hiện các nhiệm vụ, kế hoạch đã dề ra

nhũng bức diện dược hình Ihàiili từ các cấp lãnh đạo, chỉ dạt) nhằm mục dich ihông báo tình hình dịch - ta, địa hình, dân cư những lliay tloi trong lUiớc, trong khu vực và Irên thế giới có liên quan lới sư Iighiêp KCCM,CN clể các Quân khu, d(rii vị, các dịa phương kịp Ihới nắm bál dăng lưòiig lính iiiỌl số tình huống có Ihê' xẩy ra

- Điện văn cliúc inừng, biểu dương, khen ngợi: Đây là những bức điện của các dổiie chí lãnh ctạo Đảng Nhà nước Quân đội gứi các

địa pliu'(ĩng, dơn vị, cá nhàn có những thành lích xuất sắc Irong vicc

thực hiện nhiệm vu dược giao

- Điện (rao dổi, chỉ dao giúp Bạn: Đây là những bức điên clo các dồng chí lãnh tlaci cao Cííp của Đảng, Quân dội Irao dổi với các clỏiiị!