Các biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động nhóm trong phương phápdạy học tích cực Nhóm có vai trò tổ chức và quản lý việc học của cá nhân trong nhóm. Do đó học nhóm nhưng không thể thay thế cho việc học cá nhân ( nhóm hỗ trợ, thúc đẩy cá nhân). Tự học cá nhân là quyết định. Chia sẽ cặp đôi là quan trọng. Trao đổi nhóm là cần thiết
Trang 1PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT TỔ CHỨC
HOẠT ĐỘNG HỌC THEO NHÓM VÀ
HƯỚNG DẪN HỌC SINH
TỰ HỌC MÔN TOÁN
QUẢNG NGÃI, 8 - 2018
Trang 2Mục tiêu buổi học
- Cấu trúc bài học
- Phân tích quy trình thiết kế bài học theo các tiêu chí:
+Mục đích của mỗi HĐ ?
+Nội dung của mỗi HĐ là gì?
+Cách thức thực hiện ?
+Sản phẩm của HĐ ?
-Phân tích một ví dụ trong tài liệu theo các tiêu chí trên.
-Hoàn thiện sản phẩm để nộp trên trường học kết nối.
Trang 3Cấu trúc bài học
1-Hoạt động khởi động
Trải nghiệm; tình huống, xuất phát, mở đầu; giới thiệu;…
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
2.1 Đơn vị kiến thức 1
a) HĐ tiếp cận (khởi động)
b) HĐ hình thành kiến thức
c) HĐ củng cố (nhận dạng, thể hiện, mẫu, tương tự, nâng cao…)
2.2 Đơn vị kiến thức 2
a) HĐ tiếp cận
b) HĐ hình thành kiến thức
c) HĐ củng cố
………
2.k Đơn vị kiến thức k
Trang 43 Hoạt động luyện tập
-Củng cố kiến thức bài học, rèn luyện kỹ năng…
- Đảm bảo chuẩn KTKN, gồm các bài tập cho cả bài học
4 Hoạt động vận dụng
-Vận dụng kiến thức vào thực tế đời sống
5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng.
Bài toán cho HSG
Lịch sử toán có liên quan
Cấu trúc bài học
Trang 5PHẦN 2 Phân tích quy trình thiết kế bài học theo các tiêu chí
+Mục đích của mỗi HĐ ? +Nội dung của mỗi HĐ là gì?
+Cách thức thực hiện ? +Sản phẩm của HĐ ?
Trang 6Hoạt
động Mục đích, phương thức, kết quả
Tiêu chí: mức độ phù hợp của chuổi hoạt
động học với mục tiêu nội dung và phương pháp dạy học được sử dụng
Mức 1 Mức 2 Mức 3
Hoạt
động
Khởi
động
Mục đích: Tạo tâm thế học tập cho HS, giúp các em ý thức được nhiệm vụ, hứng thú với học bài mới
Phương thức: GV
sẽ tạo tình huống học tập HS bộc lộ những suy nghĩ và quan niệm của mình về vấn đề sắp tìm hiểu
Kết quả: HS cần phát biểu được vấn
đề hoặc đưa ra các câu hỏi dự đoán, giả thuyết
Tình huống/câu hỏi/nhiệm vụ
mở đầu nhằm huy động
kiến thức/kĩ năng đã có của học sinh
để chuẩn bị học kiến thức/kĩ năng mới nhưng
chưa tạo được mâu thuẫn nhận thức để đặt
ra vấn đề/câu hỏi chính của bài học
Tình huống/câu hỏi/nhiệm vụ
mở đầu chỉ có thể được giải quyết một phần hoặc phỏng đoán được kết quả nhưng chưa lí giải được đầy
đủ bằng kiến thức/kĩ năng
đã có của học sinh; tạo được mâu thuẫn nhận thức
Tình huống/câu hỏi/nhiệm vụ
mở đầu gần gũi với kinh nghiệm sống
của học sinh
và chỉ có thể được giải
quyết một phần hoặc phỏng đoán được kết quả nhưng chưa lí giải được đầy
đủ bằng kiến thức/kĩ năng cũ; đặt ra được vấn đề/câu hỏi chính của bài học
Trang 7Hoạt
động Mục đích, phương thức, kết quả
mức độ phù hợp của chuổi hoạt động học với mục tiêu nội dung và phương pháp dạy học
được sử dụng
Mức 1 Mức 2 Mức 3
Hoạt
động
hình
thàn
h
kiến
thức
-Mục đích: Giúp HS chiếm lĩnh được kiến thức, kĩ năng mới và
bổ sung vào hệ thống kiến thức,
kĩ năng của mình
-Phương thức: HS tự nghiên cứu, trải nghiệm, khám phá, hình thành kiến thức của riêng mình; chia sẻ, trao đổi với bạn;
tìm tòi, phát hiện các đặc điểm, dấu hiệu của đối tượng cần
chiếm lĩnh; hình thành kiến thức,
kĩ năng cần lĩnh hội trong chủ
đề
GV quan sát, hỗ trợ, hướng dẫn
HĐ cá nhân, khuyến khích tương tác giữa các HS hoặc nhóm HS, giúp các em ý thức được từng nhiệm vụ, từng bước giải quyết nhiệm vụ học tập; chốt lại các kiến thức, kĩ năng cơ bản, cốt lõi,
Kết quả: HS ghi được công thức, khái niệm, nhận xét, bài giảng cần lĩnh hội trên vở ghi
Kiến thức mới được trình bày
rõ ràng, tường minh bằng kênh chữ/kênh hình/kênh tiếng; có câu
hỏi/lệnh
cụ thểcho học
sinhhoạt động để tiếp thu kiến thức mới
Kiến thức mới được thể hiện trong kênh chữ/kênh hình/kênh tiếng; có câu
hỏi/lệnh cụ thể cho học sinh hoạt động
để tiếp thu kiến thức
mớivàgiải quyết
được đầy
đủ tình huống/câu hỏi/nhiệm
vụ mở đầu
Kiến thức mới được thể hiện bằng kênh chữ/kênh hình/kênh tiếng gắn với vấn đề cần giải quyết; tiếp nối với vấn đề/câu hỏi chính của bài học để học sinh tiếp thu vàgiải quyết được vấn đề/câu hỏi chính của bài học
Trang 8Hoạt
động Mục đích, phương thức, kết quả
Tiêu chí: mức độ phù hợp của chuổi hoạt động học với mục tiêu nội dung
và phương pháp dạy học được sử
dụng
Mức 1 Mức 2 Mức 3
Hoạt
động
luyện
tập
-Mục đích : Giúp HS củng
cố, hoàn thiện kiến thức,
kĩ năng vừa lĩnh hội được
- Phương thức : HS được
luyện tập, củng cố các
đơn vị kiến thức vừa học,
thông qua áp dụng kiến
thức vào giải quyết các
câu hỏi/bài tập/tình
huống/ vấn đề tương tự
với bài tập/tình huống đã
học nhưng có thay đổi các
dữ liệu ban đầu
+ Giai đoạn 1: học tập cá
nhân
+Giai đoạn 2: học tập
theo nhóm để trao đổi,
chia sẻ
-Sản phẩm : Lời giải/ kết
quả các bài tập được ghi
trong vở của từng học
sinh, được sửa chữa, bổ
sung nếu cần
Có câu hỏi/bài tập vận dụng trực tiếp những kiến thức mới học nhưng chưa nêu rõ
lí do, mục đích của mỗi câu hỏi/bài tập
Hệ thống câu hỏi/bài tập được lựa chọn thành
hệ thống; mỗi câu hỏi/bài tập
có mục đích
cụ thể, nhằm rèn luyện các kiến thức/kĩ năng cụ thể
Hệ thống câu hỏi/bài tập được lựa chọn thành hệ
thống, gắn với tình huống thực tiễn; mỗi câu hỏi/bài tập có mục đích cụ thể, nhằm rèn luyện các
kiến thức/kĩ năng cụ thể
Trang 9Hoạt
động Mục đích, phương thức, kết quả
Tiêu chí: mức độ phù hợp của chuổi hoạt động học với mục tiêu nội dung
và phương pháp dạy học được sử
dụng
Mức 1 Mức 2 Mức 3
Hoạt
động
vận
dụng
- Mục đích : Giúp HS vận
dụng được các kiến thức,
kĩ năng đã học để phát hiện và giải quyết nảy sinh trong học tập và cuộc sống
- Cách thức thực hiện :
GV hướng dẫn để HS ý thức được nhiệm vụ đặt
ra, sau đó HS suy nghĩ,
tự giải quyết vấn đề, từng bước hoàn thành việc giải bài tập (cá nhân, hoặc nhóm)
- Kết quả : sản phẩm
thực hành, câu trả lời, lời giải của các bài tập tình huống được ghi trong vở, được sửa chữa, bổ sung nếu cần
Có yêu cầu học sinh liên hệ thực tế/bổ sung thông tin liên quan nhưng chưa
mô tả rõ sản phẩm vận
dụng/mở rộng mà học sinh phải thực hiện
Nêu rõ yêu cầu và mô
tả rõ sản phẩm vận dụng/mở rộng mà học sinh phải thực hiện
Hướng dẫn để học sinh tự xác định vấn
đề, nội dung, hình thức thể hiện của sản phẩm vận dụng/mở rộng
Trang 10Hoạt
động Mục đích, phương thức, kết quả
Tiêu chí: mức độ phù hợp của chuổi hoạt động học với mục tiêu nội dung
và phương pháp dạy học được sử
dụng
Mức 1 Mức 2 Mức 3
Hoạt
động
tìm
tòi
mở
rộng
- Mục đích: Tăng cường ý thức tự tìm hiểu, mở rộng kiến thức, năng lực
nghiên cứu, sáng tạo trong ứng dụng kiến thức;
thấy rõ giá trị của kiến thức đối với cuộc sống của bản thân và cộng đồng
-Cách thực hiện: HS tìm hiểu thông qua các nguồn tài liệu ngoài lớp học HS
tự đặt ra các tình huống
có vấn đề nảy sinh nội dung bài học, từ thực tiễn cuộc sống, vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã học
để giải quyết bằng những cách khác nhau
- Sản phẩm: các tư liệu, sản phẩm được sưu tầm, trích dẫn, bản báo cáo
Có yêu cầu học sinh liên hệ thực tế/bổ sung thông tin liên quan nhưng chưa
mô tả rõ sản phẩm vận
dụng/mở rộng mà học sinh phải thực hiện
Nêu rõ yêu cầu và mô
tả rõ sản phẩm vận
dụng/mở rộng mà học sinh phải thực hiện
Hướng dẫn
để học sinh
tự xác định vấn đề, nội dung, hình thức thể hiện của sản
phẩm vận dụng/mở rộng
Trang 11Vai trò của giáo viên
Hướng dẫn, hỗ trợ hoạt động học của HS
Động viên, khích lệ
Xác nhận tri thức
Đánh giá HS (qua quan sát hành vi, vở ghi, sản phẩm)
Trang 12Đặc điểm HĐ của HS
HS học cá nhân (đọc, quan sát, thí nghiệm ), trao đổi với bạn, với thầy để hoàn thiện nội dung ghi chép
HS trải qua 4 hành động: nhận biết vấn đề cần giải quyết, HS học cá nhân để giải quyết vấn đề, ghi kết quả vào vở theo cách riêng của cá nhân, trao đổi kết quả với bạn hoặc thầy cô, hoàn thiện sản phẩm học.
Trang 13HS sẽ chủ động, tích cực hoạt động trong mối tương tác với bạn, với thầy cô, quen với quy trình bài học ổn định dựa theo phương pháp nghiên cứu khoa học, qua đó hình thành
phương pháp tự học.
Để giúp HS hình thành năng lực tự học thì giáo viên cũng cần quan tâm, hướng dẫn các em biết tự rút kinh nghiệm, rèn luyện một số kĩ
năng chủ yếu khác: xác định mục tiêu học tập
cá nhân, lập kế hoạch thực hiện và tự đánh
giá, điều chỉnh việc học của cá nhân sao cho đạt hiệu quả cao nhất.
Trang 14PHẦN 3 PHÂN TÍCH VÍ DỤ MINH HỌA Yêu cầu: Phân tích quy trình dạy học một bài
học trong tài liệu theo các bước đã được nêu ở trên?
Tiêu chí (dựa trên công văn 5555):
Mục đích của HĐ là gì?
Nội dung có phù hợp không?
Sản phẩm của HĐ là gì?
Có thể thay thế bằng nội dung khác hay
không?