Là giáo viêncần tạo nhiều cơ hội cho trẻ tham gia hoạt động tích cực ở các giờ chơi với cácbài tập sàn.Vì thế việc tạo môi trường trong lớp, thiết kế các bài tập sàn cho trẻhoạt động tíc
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP THIẾT KẾ BÀI TẬP SÀN CHO TRẺ 5- 6 TUỔI HOẠT ĐỘNG Ở MỘT SỐ GÓC TRONG MỘT SỐ CHỦ ĐỀ
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ.
Bậc học mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dântạo nền tảng, lát những viên gạch đầu tiên, có một vị trí, vai trò rất quan trọngtrong việc hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa, giúp trẻ biếtcách sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh về
cơ thể và trí tuệ
Trẻ em là niềm vui là niềm hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai củađất nước Giáo dục mầm non là cơ sở, là nền tảng để giúp trẻ phát triển nhâncách của con người mới một cách toàn diện ngay từ tuổi thơ Vì vậy trườngmầm non là môi trường, là mảnh đất màu mỡ để giúp trẻ phát triển những phôithai trí tuệ đang ấp ủ trong tâm hồn trẻ Được tham gia với các hoạt động ởtrường trẻ rất thích thú và qua đó những kiến thức trong thực tế sẽ dần đi vàotâm hồn trẻ một cách nhẹ nhàng nhưng hiệu quả giáo dục mang lại rất cao Đặcbiệt đối với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trẻ chuẩn bị bước vào lớp 1, nhu cầu nhậnthức của trẻ rất lớn vì vậy những kiến thức mang lại cho trẻ không mang tínhchất vui chơi như trước đây mà đòi hỏi thông qua vui chơi trẻ tiếp thu, lĩnh hộiđược nhiều kiến thức, kinh nghiệm Trẻ mầm non “ Trẻ học bằng chơi, chơi màhọc” nên chỉ học ở hoạt động học thôi chưa đủ, để trẻ phát triển hết khả năng,năng lực của mình cũng như thỏa mẫn nhu cầu vui chơi của trẻ Là giáo viêncần tạo nhiều cơ hội cho trẻ tham gia hoạt động tích cực ở các giờ chơi với cácbài tập sàn.Vì thế việc tạo môi trường trong lớp, thiết kế các bài tập sàn cho trẻhoạt động tích cực là việc làm hết sức cần thiết, nhằm tạo điều kiện cho trẻhoạt động cá nhân, theo nhóm nhỏ nhóm lớn nhiều hơn, trẻ được khám phátheo ý thích, được thể hiện khả năng, năng lực của mình giúp trẻ phát hiệnnhiều điều mới và hấp dẫn Đồng thời giúp trẻ được làm quen, củng cố kiếnthức, bồi dưỡng và phát triển các kỹ năng sống cho trẻ Hơn nữa, việc thiết kếbài tập phù hợp theo chủ đề cũng là một trong những nội dung để phát triểnkhả năng sáng tạo của trẻ Ở đó, trẻ được thể hiện vai trò, vị trí trung tâm củamình trong từng hoạt động
Các bài tập cho trẻ trải nghiệm ở đây được hiểu là hoạt động mà trẻ được
sử dụng những vật thật, đồ dùng đồ chơi trong môi trường, trong cuộc sống đểtrực tiếp tham gia thực hành, kiểm chứng lại một số kiến thức và trực tiếp ghilại kết quả thực tế diễn ra trong hoạt động đó Những kiến thức mà trẻ thu nhậnđược thông qua hoạt động này là hoàn toàn chính xác, mang lại tính thuyếtphục cao Điều đó khiến trẻ cảm thấy vô cùng thích thú và say mê tham gia vàohoạt động, tham gia khám phá, tìm tòi những kiến thức mới lạ hấp dẫn của đối
Trang 2tượng được tương tác Tuy nhiên việc thiết kế các bài tập sàn cho trẻ mầm non
là việc làm đã được các giáo viên thực hiện từ lâu, nhưng nhìn chung việcthiết kế các bài tập sàn chưa phong phú về nội dung, còn mang tính chất trưngbày, trang trí, chưa phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ, chưakích thích tính tò mò, thích khám phá của trẻ, trẻ còn bị động khi tham gia vàocác hoạt động Với quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, tận dụng tối đasản phẩm của trẻ, huy động phụ huynh tìm kiếm nguyên vật liệu làm đồ dùng
để tạo các bài tập sàn phong phú cho trẻ hoạt động Coi trọng ý tưởng của trẻ
về nội dung xây dựng môi trường học tập cho một chủ đề mới Mặt khác, thiết
kế một số bài tập sàn cho trẻ hoạt động có nghĩa là giáo viên chỉ là ngườichuẩn bị các học liệu, các điều kiện gợi ý hướng dẫn trẻ, trẻ là người nghĩ racách hoạt động với các học liệu mà cô chuẫn bị sẵn Để đạt được mục tiêu nàyđòi hỏi giáo viên phải có vốn kiến thức, kỹ năng, biết tạo ra các bài tập sànphong phú đa dạng sáng tạo cho trẻ hoạt động và gợi ý, hướng dẫn trẻ hoạtđộng tốt
Chính vì vậy, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp thiết kế bài
tập sàn cho trẻ 5- 6 tuổi hoạt động ở một số góc trong một số chủ đề” để góp
phần thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục mầm non và tiếp tục thực hiệnhiệu quả chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” để nângcao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ngành học mầm non nói chung, trường tôinói riêng ngày một đi lên
II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Một trong những xu hướng lớn trong việc giáo dục mầm non chính là xuhướng áp dụng những chương trình giáo dục thông qua hoạt động trải nghiệmnhất là lứa tuổi trẻ mẫu giáo độ tuổi 5- 6 tuổi Đối với bậc mầm non đã có nhữngchương trình phục vụ công tác chăm sóc giáo dục trẻ và đã đạt được những kếtquả nhất định Thiết kế các bài tập sàn trong tổ chức hoạt động cho trẻ mầm non:Trẻ mầm non gắn liền với việc “Học bằng chơi, chơi mà học” Sự đổi mớikhông ngừng của nội dung, phương pháp, hình thức chương trình giảng dạy đãgiúp trẻ từ thế hoạt động thụ động sang thế chủ động rõ nét, phát huy mạnh mẽ
Trang 3năng lực của từng cá nhân cũng như tính tích cực, năng động theo từng mức độtrẻ làm cho mỗi giờ chơi trở nên lý thú, nhiều bất ngờ, trẻ tích luỹ nhiều kiếnthức, kỹ năng Trong những năm vừa qua, việc thiết kế các bài tập sàn cho trẻhoạt động góc ở các chủ đề đã mang lại hiệu quả giáo dục rất cao Vậy việc thiết
kế các bài tập sàn cho trẻ hoạt động trải nghiệm phải phong phú về đồ dùng,sáng tạo nhiều cách chơi trong hoạt động nó đòi hỏi người giáo viên cần linhhoạt trong việc làm đồ dùng, đồ chơi nhằm kích thích trẻ tích cực tham gia vàohoạt động và đảm bảo mọi trẻ đều được tham gia, theo nhóm, cá nhân, giúp trẻphát triển kiến thức và kỹ năng, tạo cơ hội cho trẻ phát triển toàn diện về mọimặt
Với chương trình giáo dục tiên tiến hiện nay, việc áp dụng các mô hìnhgiáo dục của các nước trên thế giới vào Việt Nam đã đạt nhiều kết quả đáng ghinhận như trò chơi Kitmas Từ các trò chơi đó giáo viên đã biết cải biên, sáng tạo
ra nhiều bài tập sàn, trò chơi cho trẻ chơi rất hữu ích Qua chơi các kiến thức, kỹnăng thái độ của trẻ được bộc lộ trực tiếp, giúp trẻ có cơ hội phát huy được tínhđộc lập, sáng tạo kết nối những kiến thức đã có với những kiến thức mới thuđược qua việc thực hiện các bài tập sàn, kích thích tính tự chủ, chủ động, sángtạo của trẻ Để thực hiện tốt nội dung giáo dục, giáo viên cần quan tâm đến nhucầu, hứng thú và khả năng của từng trẻ, để thiết kế và tổ chức các trò chơi phùhợp Quá trình tổ chức các trò chơi cô cần tăng dần độ khó qua các bài tập sàn
để giúp trẻ đồng tâm phát triển Điều này đòi hỏi giáo viên thật sự quan tâm đếnmôi trường xung quanh lớp học, phải đầu tư thời gian và trí tuệ thì mới mang lạihiệu quả cao Tất cả các yếu tố từ chuẩn bị vật liệu, cách làm, thao tác chơi phảiđược chuẩn bị cẩn thận, chu đáo
tự chịu trách nhiệm với hành động của mình và biết đánh giá những thành cônghay thất bại trong quá trình chơi, trẻ sẽ dần rút ra những bài học cho bản thânmình
Với trẻ 5 - 6 tuổi, đây là giai đoạn trẻ chuẩn bị vào lớp 1 nên việc trang bịcho trẻ một hành trang về kiến thức, kỹ năng chiếm lĩnh khoa học, khả năng
Trang 4hoạt động nhóm, các thuộc tính tâm lý như tập trung chú ý, suy luận, tìm tòi,khám phá là rất quan trọng Điều này đòi hỏi người giáo viên phải luôn nhạybén, linh hoạt, sáng tạo tận dụng những nguyên vật liệu, phế liệu sẵn có để cô
và trẻ biến nó thành những đồ dùng, đồ chơi đơn giản thiết kế những bài tập
mở đa dạng phong phú là phương tiện để trẻ khắc sâu kiến thức Qua đó, gâyđược hứng thú, tích cực chủ động của trẻ tham gia vào hoạt động Ngoài ra,còn giúp giáo viên tiết kiệm được kinh tế và đặc biệt hơn là góp phần tạo môitrường không ô nhiễm, điều đó cũng rất được phụ huynh quan tâm, đã có sựthay đổi trong nhận thức giúp giáo viên thiết kế các bài tập mở, đa dạng cho trẻtrải nghiệm, thu gom không những phế thải, tre, nứa, cát, sỏi, gỗ để làm đồdùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động vui chơi của con ở trường, mà còn cùng
cô thiết kế ra các bài tập sàn, quan trọng hơn là để nâng cao nhận thức về sựphát triển của trẻ 5 - 6 tuổi cho các bậc cha mẹ và cộng đồng mà hoạt động vuichơi mang lại, đồng thời tạo sự thống nhất cao để cho trẻ được chơi vui vẻ mọilúc mọi nơi không còn cấm đoán vì sự bề bộn và khả năng kiểm soát con ởnhà
Là giáo viên mầm non, hơn ai hết, chúng ta luôn mong muốn mang lại chotrẻ một môi trường giáo dục tốt nhất, giúp trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp,biết quan tâm chia sẻ, có một sức khỏe tốt và thể hiện hết khả năng của mìnhthông qua việc tham gia các hoạt động ở trường Vì vậy thiết kế các bài tập sàncho trẻ hoạt động trong trường mầm non là một việc làm rất cần thiết, có ý nghĩa
vô cùng quan trọng trong các hoạt động giáo dục góp phần phát triển nhận thức
kỹ năng cho trẻ, giúp trẻ lĩnh hội kiến thức khắc ghi sâu hơn, hình thành cho trẻnhững tố chất ban đầu, đáp ứng mục tiêu theo chương trình chương trình giáodục mầm non theo hướng trải nghiệm Bên cạnh đó được sự quan tâm của Bangiám hiệu nhà trường, chính quyền địa phương hội cha mẹ học sinh dành chobậc học mầm non nói chung và lớp mẫu giáo lớn A nói riêng đã đầu tư cơ sở vậtchất, trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động trong lớp học Song mới đáp ứngđược phần nào cho một số hoạt động, nhưng để đủ và đạp ứng về số lượng chotrẻ với chương trình giáo dục hiện nay theo chủ đề, giáo viên cần linh hoạt sángtạo làm thêm đồ dùng cho lớp học của mình phong phú về chủng loại, đủ về sốlượng phù hợp với chủ đề mang lại hiệu quả Được sự ủng hộ công nhận của nhàtrường cùng với kinh nghiệm công tác nhiều năm trong nghề, giữ vai trò tổtrưởng chuyên môn nên thường được tham gia các cuộc hội thảo về chuyênmôn, về xây dựng môi trường do phòng tổ chức, được tham quan các trườngtrọng điểm, xây dựng các hoạt động liên cụm tại trường, từ đó tôi đã sưu tầm vàchắt lọc được những cái hay cái tốt để nâng cao chất lượng dạy học, cách tạo racác bài tập sàn cho trẻ hoạt động ở lớp mình một cách linh hoạt Mặt khác đây lànăm tiếp tục thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trungtâm” nên nhà trường đã tổ chức cho giáo viên học tập và tổ chức cuộc thi tạomôi trường, và thi làm đồ dùng qua đó tôi đã tự tạo cơ hội cho mình nghiên cứu
và đã làm rất nhiều bài tập sàn cho trẻ hoạt động ở trong các góc trong lớp, theo
Trang 5các chủ đề và luôn coi trọng việc thiết kế các trò chơi bài tập sàn là tầm quantrọng trong việc tổ chức lấy trẻ làm trung tâm và hoạt động một cách tích cực Tôi được sự đồng thuận từ phía phụ huynh nên được sự ủng hộ rất nhiệttình của các bậc phụ huynh trong vấn đề quyên góp các nguyên vật liệu tựnhiên Điều này đã góp phần mang lại những điều kiện thuận lợi cho tôi trongquá trình dạy trẻ
3 Hạn chế
* Về đồ dùng.
Công tác tạo môi trường cho trẻ hoạt động đa dạng phong phú, trẻ hoạtđộng một cách tích cực hiệu quả đỏi hỏi phải được quan tâm đầu tư về nhiềumặt, nhất là về cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng, khuôn viên diện tích chotrẻ hoạt động Tuy nhiên khi đi vào thực tế điều kiện cơ sở vật chất nhà trườngcòn khó khăn, đồ dùng trang thiết bị dạy cho trẻ chưa đầy đủ, chưa phong phú.Các đồ dùng chưa được trang bị đầy đủ chủ yếu bằng những đồ dùng cơ bảnđược cấp phát, một số đồ dùng giáo viên tự làm chưa đúng kích cỡ, tiêu chuẩn,chưa nhiều, chưa sáng tạo, khiến cho hoạt động của trẻ hiệu quả chưa cao
Giáo viên chưa làm tốt công tác phối hợp với phụ huynh về việc cùngchuẩn bị các vật liệu và tạo thói quen cho trẻ thu gom vật liệu thiên nhiên tạigia đình cũng như ở trường
Giáo viên ngại tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ vì mất rất nhiềuthời gian cho việc tìm trò chơi, làm đồ chơi, thiết kế bài tập sàn, bài tập mở vìthời gian rỗi của giáo viên mầm non rất ít, các bài tập sàn còn dạng đóng và cốđịnh, bài tập ít không phong phú
Trang 6Qua quan sát trẻ hoạt động tôi thấy trẻ chưa tích cực tham gia các hoạtđộng trải nghiệm mà cô tổ chức, chủ yếu trẻ thích làm theo ý thích, ít hoạtđộng ngồi trông chờ vào cô và ít giao tiếp.
Trẻ chưa biết cách thực hành nhiều các hoạt động bài tập sàn khác nhau.Trẻ chơi chưa hứng thú mà còn gò bó, chưa hoạt động cá nhân nhiều, số trẻchưa biết cách chơi các bài tập sàn trải nghiệm cũng như chưa biết đưa ra ýtưởng cho hoạt động bài tập sàn trải nghiệm nên còn nghèo nàn, hạn chế Vìvậy trẻ chưa tích cực khám phá , sự hứng thú tham gia các bài tập còn hời hợt Trước khi áp dụng một số biện pháp: “ Thiết kế bài tập sàn cho trẻ 5 -6tuổi Có cơ sở để tham mưu với BGH nhà trường, tổ chuyên môn Tôi đã tiếnhành khảo sát trẻ qua quá trình hoạt động với bài tập sàn để có kết quả cụ thể
như sau: Đối tượng khảo sát: Trẻ tại lớp mẫu giáo lớn A
- Số lượng trẻ : 38 trẻ
- Tôi tiến hành khảo sát vào tháng 9 năm 2019
- Nội dung khảo sát về: Kiến thức, kỹ năng, thái độ thông qua hoạt độngvới các bài tập sàn
- Cách đánh giá trẻ: Thông qua các tiêu chí khi hoạt động với bài tập sàn
Quá trình khảo sát qua các hoạt động học (Khám phá xã hội, khám phá khoa học.) và qua các hoạt động hàng ngày (Chơi hoạt động ở các góc, chơi ngoài trời, hoạt động chiều.) từ đó đánh giá từng trẻ theo các tiêu chí sau
Kiến
thức
- Trẻ nắm được nội dung bàitập, có hiểu biết về đối tượng mộtcách chính xác, đầy đủ và sâu sắc
- Trẻ hoạt động một cách tíchcực
15/38
Tỷ lệ 39,5%
23/38
Tỷ lệ: 60,5%
Kỹ năng - Trẻ biết phân tích, so sánh,
tổng hợp, phân nhóm, phân loại cácđối tượng, tạo nhóm, trong bài tập ,thực hiện khéo léo, linh hoạt cácthao tác với các bài tập
19/38
Tỷ lệ: 50%
19/38
Tỷ lệ : 50%
Trang 7* Về phụ huynh.
Một sốt phụ huynh lớp tôi, ý thức, nhận thức về bậc học mầm non còn hạnchế, họ rất ít quan tâm đến việc con mình đến lớp học cái gì, chưa hiểu rõ tầmquan trọng to lớn có ý nghĩa nhân văn của việc cô giáo tổ chức cho trẻ thựchành, trải nghiệm mang lại kết quả tốt cho trẻ
Đặc biệt là sự thiếu quan tâm của phụ huynh trong việc phối hợp với cô đểsưu tầm các nguyên vật liệu làm đồ dùng, đồ chơi, tạo môi trường phong phúhấp dẫn, kích thích trẻ tích cực tham gia thực hành các hoạt động trải nghiệm ởlớp
100% là phụ huynh vùng đặc biệt khó khăn, kinh tế còn nghèo nàn, một sốphụ huynh không biết chữ, nhận thức còn thấp nên cũng ảnh hưởng đến công tácđóng góp nguyên vật liệu, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động trải nghiệm như cho trẻtiếp xúc với các công nghệ hiện đại, bồi dưỡng trẻ ở nhà, sưu tầm nguyên vậtliệu phế thải đến lớp
Bên cạnh đó, phụ huynh chủ yếu làm nông nghiệp, thời gian dành cho concái rất ít, rất nhiều gia đình bận bịu với công việc, chăm lo làm kinh tế hễ thấycon tiếp xúc với các vật liệu thiên nhiên bề bộn là tỏ vẻ không bằng lòng đôi khicòn quát tháo dập tắt ý đồ của trẻ Vì vậy các kiến thức cung cấp cho trẻ chỉ thụđộng một chiều, áp đặt trẻ phải ghi nhớ và chấp nhận Với những nguyện vọng,
sự quan tâm đến việc học ở mầm non của phụ huynh cũng là một vấn đề nangiải, khó khăn đối với giáo viên mầm non
Nhận định được những hạn chế, khó khăn thực tế của trường mình trongviệc thiết kế các bài tập sàn cho trẻ hoạt động trải nghiệm lấy trẻ làm trung tâm,phát huy tính tích cực của trẻ, giúp trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách khắcsâu đáp ứng nhu cầu giáo dục hiện nay phát triển toàn diện cho trẻ về mọi mặt,muốn đạt được mục tiêu này thì cần nhiều yếu tố Nhưng yếu tố tích cực nhất,quan trọng nhất là phải tạo dựng một môi trường phong phú về đồ dùng đồ chơivừa sáng sáng tạo vừa thu hút sư khám phá nhu cầu hứng thú của trẻ nhằm phát
triển toàn diện cho trẻ các mặt “Trí - Thể - Mỹ”
Với tầm quan trọng to lớn của việc tổ chức cho trẻ độ tuổi 5-6 thực hànhtrải nghiệm các bài tập sàn Với các bài tập phong phú giúp trẻ phát triển mộtcách toàn diện, đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội, cùng với những khókhăn và thuận lợi của năm học 2019 - 2020 Để thực hiện tốt chuyên đề “Xâydựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” nhằm thu hút trẻ vào hoạt độngmột cách tích cực hiệu quả, tạo môi trường phong phú về đồ chơi, các bài tập
mở vừa tiết kiệm về mặt kinh tế vừa tận dụng được các nguyên liệu của địaphương và nguyên liệu tái sử dụng, là một giáo viên đã nhiều năm trong nghề
với kinh nghiệm tích góp được nên tôi mạnh dạn đưa ra đề tài “Một số biện
pháp thiết kể bài tập sàn cho trẻ 5- 6 tuổi hoạt động ở một số góc trong một
số chủ đề” có hiệu quả như sau:
Trang 84 Một số biện pháp “ Thiết kế bài tập sàn cho trẻ 5-6 Tuổi hoạt động
Vậy để kích thích sự hứng thú, nâng cao hiểu biết của trẻ, tăng cường độkhó cho trẻ, thúc đẩy sự tập trung chú ý làm cho nhận thức của trẻ được khắcsâu hơn, không chỉ nhìn thấy những cái bề ngoài mà phải suy nghĩ, phán đoán,suy luận để giải quyết vấn đề Dựa theo các câu hỏi yêu cầu hay gợi ý của cô
mà trong quá trình tổ chức các hoạt động cần phát huy vai trò chủ đạo, trungtâm của trẻ Trẻ tiếp nhận thông tin một cách đầy đủ, chính xác về sự vật hiệntượng Qua đó đã khơi gợi tính ham khám phá của trẻ, cung cấp cho trẻ kỹnăng vận dụng kiến thức một cách chủ động, sáng tạo Trẻ có kỹ năng tronghoạt động với các bài tập sàn tốt, đạt mục tiêu giáo dục “ Học đi đôi với hành”.Nên tôi nghĩ biện pháp tăng cường các bài tập sàn thông qua các chủ đề giúptrẻ hoạt động trải nghiệp một cách thích thú
Trước đây, tổ chức các hoạt động trải nghiệm qua các bài tập sàn cho trẻgiáo viên thường chỉ chú ý trong các chủ đề như: Bản thân, Thực vật, Nước vàcác hiện tượng tự nhiên, … và hầu hết các chủ đề khác thì đều bỏ qua nhưngviệc tổ chức các bài tập sàn này cho trẻ cũng chỉ mang tính chất qua loa, đốiphó Như vậy, thực tế việc nắm bắt kiến thức của trẻ vẫn còn rất nhiều hạn chế.Trẻ chưa thực sự hứng thú tham gia học tập và tìm hiểu Những kiến thức trẻ
có được chưa được cụ thể hóa một cách rõ ràng, tính chính xác, sức thuyếtphục chưa cao Chính lẽ đó, hiệu quả học tập của trẻ vẫn còn thấp
Tôi đã tìm tòi, vận dụng những trò chơi, những hoạt động hay nhất, hợp línhất cho trẻ trải nghiệm theo từng chủ đề trong từng năm học
Vậy phải làm thế nào để đạt được điều đó, bắt đầu cho một chủ đề mới tôidành thời gian trao đổi trước với trẻ và dựa vào ý thích, ý tưởng của trẻ rồi thốngnhất nội dung trải nghiệm phù hợp Dựa vào kế hoạch thực hiện chương trìnhcủa chuyên môn, tôi sưu tầm được nhiều thí nghiệm, trải nghiệm để đưa vào cácbài tập sàn cho trẻ được thực hành trong các chủ đề
Từ đó để có các bài tập phù hợp cho từng đối tượng trẻ, phù hợp theo từngchủ đề, nâng cao nhận thức cho trẻ giúp trẻ qua quá trình khám phá các bài tậpsàn đạt hiệu quả cao.Tôi đã xây dựng kế hoạch thực hiện các bài tập sàn qua cácchủ đề sau :
Trang 91 Trường
mầm non
- Cánh quạt thần kì ( Góchọc tập)
- Vòng xoáy chữ cái ( Góchọc tập)
- Bàn tính học đếm ( Góchọc tập)
- Gian hàng bé yêu ( Gócphân vai)
- Cánh quạt hỏng
- Các giấy nỉ, đề can,Các bộ chữ cái, chữ số,các lô tô hình ảnh vềcác chủ đề
- Bảng nỉ, thanh tre,các ống nhựa các con
số, các lô tô học toáncác chủ đề
- Các vải nỉ, các loạibìa cát tông, giấy góihoa, quà, các viên đácuội
2 Bản thân - Mảnh ghép kì diệu ( Góc
học tập)
- Đếm nối các bộ phận ( Góchọc tập)
- Bảng xác định không gian( Góc học tập)
- Khuôn mặt buồn vui ( Góchọc tập)
-Các bìa cắt hìnhvuông, chữ nhật, bútlông, bút màu, tạo cáchình ảnh là các con số,chữ cái
- Các hình bộ phận làmbằng bìa cát tông, vải
nỉ, kéo, nến dán
- Bảng bằng vải nỉ cáchình ảnh người, đồ vật
- Quả bóng, chai dầugội
3 Gia đình -Thanh kem ghép hình người
thân.(Góc học tập)
- Gia đình bé yêu ( Góc họctập)
- Có bao nhiêu đồ vật ( Góchọc tập)
- Địa chỉ nhà ai( Góc họctập)
- Đồ nội thất gia đình bé
- Các thanh que kem,bút lông
- Các chai thạch bíchkích cỡ khác nhau, quảbóng bàn, vải nỉ, bìa.Kéo, hồ dán, nến dán
- Bìa cát tông, bút lông,màu nước các ngôinhà cắt rời
- Các hình ảnh giađình, chai thạch bích,quả bóng bàn, keo,
Trang 10( Góc nghệ thuật)
- Bộ học toán, bát, thìa, cốc,bằng cổ chai, đít chai
kéo, súng bắn keo
- Các bộ nấu ăn bằngống tre, chai, lọ nhựa
4 Ngành nghề -Con lăn kì diệu ( Góc học
tập)
- Bảng ghép từ dưới tranh( Góc học tập)
- Mảnh ghép hình số lượng( Góc học tập)
-Hộp bánh kẹo, thanhque kem, viên bi, nếndán, kéo
- Nắp chai, chai phần
cổ chai, bộ chữ cái,giấy nỉ, kéo, nến dán,tranh ảnh các chủ đề
- Bìa A0, cắt hìn chữnhật, bút lông
5 Thực vật -Bộ học toán cây ,lá, quả
( Học toán)
- Cây tre chữ cái ( Góc họctập)
- Bàn cờ thông minh ( Góchọc tập)
- Bộ xúc xắc thần kì
- Bộ kết quả bảng thí nghiệm
-Sọ dừa, sơn màu, bútxóa, máy bào, cành câykhô, ống chuyền nhựa
- Lọ sữa susu, các chữcái, chữ số bằng đềcan Cột cây
- Các khối vuông, cácchữ cái, chữ số
- Bìa cát tông, bút màu,màu nước
xuân
-Bàn cờ thông minh ( Góchọc tập)
- Bộ xúc xắc thần kì
- Bìa cát tông cắt thànhhình chữ nhật rộng60cm, dài 70cm
-Bao thuốc lá, hộp sữa,giấy đề can trắng, các
bộ chữ số cắt từ đề can
- Bàn quay giao thông,
lô tô phương tiện, số
Trang 11- Vòng quay giao thông( Góchọc tập)
- Bộ các PTGT bằng hộp bìa,bánh kẹo, chai nhựa ( Góchọc tập)
thứ tự
- Bàn quay kích thuocs0,8 – 1m vẽ hình trênmặt phẳng cứng, đóngtrục quay được, ở tâmgiữa bàn xuay đóng cốđịnh, một kim dạngmũi tên sơn màu , xanh
đỏ, lô tô các phươngtiện
- Các loại hộp sữa, cáchộp bánh, kẹo., nắpchai, con chuột, mocau, giấy
-Giấy nỉ màu các lọai,
rổ nhựa loại vừa, keonén, kéo
- các loại bìa, bìa mekatrong, keo, kéo, nếndán
- Các loại nắp chai,chai nước khoáng loạinhỏ, nến, kéo, giấy nỉmàu, bìa cát tông hìnhchữ nhật
9 Hiện tượng
tự nhiên
-Hệ thống nước sạch ( Góchọc tập)
- Viên sỏi thần kì ( Góc thiênnhiên)
- Thổi nước ra khỏi chai( Góc học tập)
- Bộ đong nước thần kì ( Góchọc tập)
- Nắp chai kì diệu( Góc họctập )
- 3 can dầu ăn, đề can,keo, kéo, nến dán, súngbắn keo, sỏi, nước,mút, bông, nhựa
- Một chai không, mộtống nhựa, một chậunước đầy
- Các loại nắp chai,
Trang 12( Góc thiên nhiên) chai nước khoáng loại
nhỏ, nến, kéo, giấy nỉmàu, bìa cát tông hìnhchữ nhật
- Các can dầu ăn, kéo,nến dán, dề can
10 Quê hương
đất nước –
Bác Hồ trường tiểu
-học
-Sa bàn bản đồ quê hương
( Góc học tập)
- Hộp quà sinh nhật bác( Góc nghệ thuật)
- Con lăn min ni ( Góc họctập)
- Ghép hình ( Góc học tập)
- Ô vuông thích hợp.( Góchọc tập)
- Bảng kể chuyện ( Gócchuyện)
-Bìa cát tông, hộpdiêm, các thanh quekem, băng dán 2 mặt,
- Nắp hộp bánh, viên
bi, thanh que kem
- Bảng vải nỉ, các hìnhảnh chuyện trong cácchủ đề
- Thanh que kem, bútlông
- Bảng bìa cát tông
1.Ví dụ 1: Chủ đề : Thế giới thực vật : Tôi thiết kế bộ học toán “ Cây lá
quả thần kì”
1.Cách làm :
1.1 Chuẩn bị nguyên liệu :
Sọ dừa làm sạch, sơn màu, bút lông, vòi chuyền dịch, máy bào, máy cắt,kéo, cành cây khô, dao rạch, bìa cát tông, đề can
1.2 Tiến hành thiết kế.
Bước 1: Sọ dừa làm sạch
Bước 2: Dùng bút lông vẽ trên sọ dừa hình quả, lá dùng máy cắt cắt theo
hình vẽ và dùng máy bào bào đánh bóng các hình lá quả
Bìa cát tông cắt hình chữ nhật rộng 60cm, dài 70cm
Cây khô bào sạch thân cành
Bước 3: Dùng sơn màu sơn phù hợp lên lá, quả, dùng bút xóa vẽ nét lên
hình lá quả
- Dùng đề can trắng dán lên mặt bìa, cắt các dãi đề can màu dàn chia ô
Trang 13- Cây dùng sơn nâu sơn lên và cắt vòi chuyền dịch xâu vào các cành đảm
bảo an toàn cho trẻ
- Trụ cánh quạt hỏng, tấm bìa, kéo, đề can các màu, vải nỉ, thanh quekem
rộng 60cm, dài 70cm, in chữ cái, chữ số, hay hình ảnh phù hợp từng chủ đề
Bước 2: Các nắp chai rời dán chữ cái lên nắp chai.
Dùng keo nến dán cổ chai lên tấm bìa1 Lấy các cổ chai tiếp dan lên tấm bìa 2 thành một hàng thẳng
Hình ảnh : Một số bộ bài tập sàn ở góc
Trang 14Tấm bìa dán vải nỉ lên để có độ bền không làm nhả keo.
Bước 3 : Trang trí hoa văn phù hợp
2.2.2 Vòng xoáy chữ cái :
Bước 1: Bìa cát tông, hay tấm nhựa cắt hình tròn đường kính 60cm.
Dùng kéo cắt các vải nỉ hình tam giác dán lên tấm bìa tròn cắt các chữcái dán lên các ô trên tấm bìa
Trụ cánh quạt hỏng gắn vào tấm bìa tròn sao cho đồng tâm và có thể xoayđược k bị kẹt Cắt một thanh hình kim đồng hồ gắn mép ngoài viền để làm điểmbáo dừng
Bước 2 : Trang trí hoa văn phù hợp
3.Bộ bài tập sàn cây tre chữ cái.
* Chuẩn bị nguyên liệu.
Vỏ hộp sữa su su, ống hút, lá tre nhựa, que tre dài 0,5 - 1m
Kéo, giấy đề can, chữ cái, chữ số, chấm tròn
* Tiến hành thiết kế:
* Bước 1: Lấy hộp sữa su su cắt đôi làm các đốt tre và khoan 1 lỗ nhỏ cách
miệng hộp 1 cm
Bước 2: Lấy lá tre cắm vào ống hút và cắm tiếp vào các đốt tre
Bước 3:Dùng giấy đề can cắt chữ cái, chữ số,chấm tròn dán lên các đốt tre Bước 4: Lắp ghép các đốt tre vào với nhau thành cây tre.
Trang 15kế theo kiểu cố định.Trẻ chưa thực sự hứng thú tham gia học tập và tìm hiểu.Những kiến thức trẻ nhận thức chưa được cụ thể hóa một cách rõ ràng, tínhchính xác, sức thuyết phục chưa cao nên hiệu quả học tập, kiến thức trẻ nắmđược vẫn còn hạn chế
Vậy để kích thích sự hứng thú, nâng cao hiểu biết của trẻ, thúc đẩy sự tậptrung chú ý làm cho trẻ nhận thức về đối tượng một cách sâu sắc hơn không chỉnhìn thấy những cái bề ngoài mà phải suy nghĩ, phán đoán, suy luận các thuộctính bên trong của sự vật Dựa theo các câu hỏi yêu cầu hay gợi ý của cô màtrong quá trình tổ chức các hoạt động cần phát huy vai trò chủ đạo, trung tâmcủa trẻ Trẻ tiếp nhận thông tin một cách đầy đủ, chính xác về sự vật hiện tượng.Qua đó đã khơi gợi tính ham muốn khám phá của trẻ, cung cấp cho trẻ kỹ năngvận dụng kiến thức một cách chủ động, sáng tạo Trẻ có kỹ năng trong hoạtđộng trải nghiệm tốt, đạt mục tiêu giáo dục “Học đi đôi với hành”
+ Góc phân vai:
Ở góc này tôi cho trẻ Tôi lấy từ sản phẩm ở góc nghệ thuật như cá làm từhạt xoài, vó trai, hến, con cua, con tôm, các loại rau củ quả “ Xoài, dâu, nho,cam,” làm từ xốp, vải nỉ, một số trứng cút, trừng gà, vịt từ viên đá cuội, nhữngbức tranh thanh viên trong gia đình cho trẻ chơi bán hàng, chơi bán đấu giá cácsản phẩm đẹp các bộ nồi làm từ gộc tre tiện à trang trí hoa văn đẹp mắt, cốc, ti
vi, tủ lạnh đều làm từ góc nghệ thuật mang sang góc này cho trẻ chơi bán hàng
và tôi có thể thiết kế thếm như cho trẻ làm bánh dò chả từ lá chuối khô tôi sưutầm một số nguyên vật tự nhiên như lá chuối khô, lá chuối tươi, một số hột hạt,
vỏ ngao, sò …đã sơ chế sạch sẽ, an toàn cho trẻ Từ một số nguyên vật liệu trêntôi đã tổ chức cho trẻ chơi
Ví dụ như tổ chức cho trẻ làm bánh chưng, làm dò chả cùng cô bằng cách:
Cô làm mẫu trước một cái bánh cho trẻ xem sau đó tổ chức cho trẻ làm cùng cô,trẻ có thể giúp cô buộc dây, chọn lá chuối đẹp và gấp, bọc lại sau đó cô sẽ giúptrẻ hoàn thiện cái bánh Đối với cách làm giò chả cũng vậy Những sản phẩmnày trẻ có thể dùng để chơi bán hàng và nấu ăn Những hạt xoài khô trang tríthêm mắt, vảy sẽ tạo thành những con cá, một số vỏ ốc, ngao, sò rửa sạch để chotrẻ dùng làm đồ nấu thành các món ăn Ngoài ra cô còn chuẩn bị một số loại rau
Trang 16tươi như rau cải, rau khoai, rau ngót, rau sống cho trẻ nhặt lá rửa sạch chế biếnthành các món rau sống, rau xào, luộc Hoặc trẻ có thể dùng dao nhựa thái rau ra
và nấu thành món canh bằng cách cho thêm nước vào bát…
Trên mảng tường ở góc này tôi tạo quầy hàng hày siêu thị bán các mặt hàng thực phẩm đồ biển, hải sản, các loại tranh, đặt trên mảng tường Tôi còn tự làm một số đồ dùng cho trẻ hoạt động trải nghiệm gọt khối xốp thành hình quả cho nhóm trẻ ở góc tạo hình sơn màu tạo các loại quả đưa sang góc bán hàng trẻ tham gia chơi bán hàng từ các loại quả do chính tay trẻ tạo nên
Góc xây dựng: Góc này khi trẻ xây dựng trang trại ao cá chuồng trại thì
cho trẻ đến góc phân vai để mua con giống, hay ở chủ đề gia đình tôi cho trẻ xâykhu tập thể tạo ngôi nhà từ hộp như hộp bánh kẹo trẻ tự lắp ghép thành ngôi nhà
ở góc này bổ sung thực vật tôi sử dụng cành cây khô và xâu sợi dây chuyền dịch
để đảm bảo độ an toàn cho trẻ, làm lá cây từ vỏ sọ dừa Tôi dùng lá khô sơn màugắn vào các cành cây khô tạo thành cây xanh, cây hoa, cây ăn quả cho trẻchơi Những viên sỏi to nhỏ khác nhau sơn màu và bỏ tại góc sau đó hướng dẫngợi ý cho trẻ sử dụng những viên sỏi đó để trẻ xây đường đi, vườn hoa, ao cá …
Hình ảnh : Một số sản phẩm ở góc phân vai
Trang 17Góc học tập: Tôi thiết kế các bài tập sàn ở mộ số chủ đề vi dụ chủ đề “
Gia đình” Từ các thanh que kem tôi ghép lại và vẽ các hình thành viên trong giađình khi trẻ chơi trẻ có thể muốn ghép một thành viên theo yêu cầu hay thànhviên mà trẻ yêu thích bắt buộc trẻ phải lựa chọn các hình phù hợp trẻ chọn cácque kem có các nét khi ghép vào thành hình yêu cầu các con vật hay thành viêntrong gia đình với bài tập mở này đỏi hỏi trẻ phải tư duy cao để lưa chọn cácthanh còn thiếu các nét trong hình để ghép thành hình theo yêu cầu đây gọi là
bộ đồ chơi thông minh
VD mẹ tóc dài thi phải chọn các hình có vẽ nét tóc dài và bài tập sàn này cóthể áp dụng vào tất cả các chủ đề mà tôi muốn truyền tài kiến thức cho trẻ thôngqua các bài tập sàn như thế này
Ở bài tập sàn về toán : Tôi tạo bài tập sàn từ chai nước khoáng cắt tạothành các đốt và mỗi đốt tôi gắn chữ cái, hay chữ số khi trẻ chơi trẻ xếp các đốttrẻ chồng lên theo yêu cầu là sắp xếp các chữ cái đã học theo nhóm vi dụ nhóm
a ă â, hay xếp theo thứ tự các con số từ 1 đến 10 giúp trẻ nhận biết các con số vànhận biết số lượng, hay bộ bài tập sàn “ Bộ chữ cái thông minh” với bài tậpnày tôi làm từ cổ chai và nắp chai cổ chai tôi cắt và trang trí viền gắn xuống tấm
nỉ hình chữ nhật để cho nó ăn chắc chắn hơn, tôi lấy các nắp chai làm sạch vàgắn các chữ cái, hay chữ số theo, hình con vật trên nắp chai, hình thành viêntrong gia đình hay, hình phương tiện giao thông tùy vào mỗi chủ đề tôi có thểthay đổi dễ dàng
Ví dụ: Chơi ở nhóm chữ cái cô in các hình ảnh chủ đề chú bộ đội, cáisúng, mũ tai bèo, cô yêu cầu trẻ chọn chữ cái ghép thành từ như dưới tranh trẻ sẽlấy chữ cái từ các nắp chai tôi đã làm cho trẻ ghép là lấy các nắp chai vặn vàocác cổ chai tạo thành từ trong tranh, hay chủ để động vật hay phương tiện giaothông tôi thay trên nắp chai là các hình ảnh các phương tiện giao thông và cáccon vật yêu cầu trẻ chơi chọn con vật cùng nhóm gia súc hay gia cầm và ghépHình ảnh : Bé hoạt động ghép hình
Hình ảnh : Bé ghép chơi ghép hìnhHình ảnh : Công trình xây dựng và và đồ chơi ở góc xây dựng
Trang 18thành nhóm lấy nắp chai vặn vào cổ chai theo nhóm con vật hay phương tiệngiao thông tùy vào chủ đề Giáo viên có thể linh hoạt thay đổi, bài tập sàn này
áp dụng cho tất cả trong mỗi chủ đề, còn bài tập toán chọn khối theo sợi dây
Ví dụ: Cô thiết kế hình thành cái quạt trong cái quạt có các hình và trẻchọn các sợi dây gắn số 1, 2,3 cho trẻ chọn sợi dây đưa về các bài tập theo yêucầu như sợi dây số 3 đưa về hình bố, mẹ, con khi trẻ biết gia đình mình có mấythành viên thì trẻ chọn về hình ảnh có mấy thành viên đúng như gia đình mình,hay chỉ về các con vật thuộc nhóm gia súc, hay gia cầm, trẻ chơi rất hứng thú ởbài tập này
Ngoài ra trên mảng tường ở góc học tập về mảng bé học chữ cái: VD chủ
đề tết và mùa xuân tôi dùng bìa mika trong ốp lên tạo các túi dựng các bài tậpbức tranh chứa chữ cái học như chủ đề: Tết và mùa xuân học nhóm chữ b, d, đ.Tôi tìm bức tranh về ngày tết, về mùa xuân có chứa chữ b, d, đ VD: Tranh “ÉnBay” dưới có từ “Én bay” song cô để trống một chữ ở ô dưới tranh để trống chotrẻ tìm chữ cái còn thiếu như chữ b cho trẻ tìm và gắn vào ô bên dưới, các bứctranh có thể thay đổi thường xuyên theo chủ để nhánh.Mảng tường tôi còn cóthể tạo trò chơi ong tìm chữ ngộ nghĩnh giúp thu hút trẻ hoạt động và nhớ mặtchữ cái được lâu
Về văn học tôi tạo những câu chuyên được gắn trực tiếp lên mặt tường, trẻ
có thể sắp xếp thứ tự câu chuyện và kể chuyện theo tranh, hay kể chuyện sángtạo, đọc thơ trên tranh chữ to, giúp trẻ đọc thơ chỉ từ tương ứng khi đọc thuộc
Hình ảnh : Các bài tập sàn ở góc học tập: bộtạo nhóm lá quả, nắp chai chữ cái
Trang 19Toàn số lượng thêm bớt, tạo nhóm hay sắp xếp theo quy tắc, nhận biếthôm qua hôm nay, nhận biết sắp xếp thứ tự các ngày trong tuần Tôi đã thiết kếbài tập trên mảng tường có thể thay đồi theo từng chủ đề trẻ học được nhiều nộidung mà giúp trẻ học không nhàm chán
Hình ảnh : Bài tập trên mảng tường “ Ong tìm chữ, bé tìm chữ cái còn
thiếu trong từ, kể chuyện theo tranh, đọc thơ tương ứng”
Hình ảnh : Bài tập sàn trên mảng tường
Trang 20
Toán số lượng thêm bớt, tạo nhóm hay sắp xếp theo quy tắc, sắp xếp thứ
tự các ngày trong tuần Tôi đã tạo môi trường trên mảng tường trẻ hoạt độngđược nhiều nội dung
Như bài tập: Cây tre thần kì, bộ ghép hình, bộ toán số, viên bi kì diệu,mảnh ghép kì diệu, cây chuyện thần kì
Góc Nghệ thuật:
Sưu tầm các loại nguyên vật liệu tự nhiên cho trẻ hoạt động như : Rơmkhô, các loại lá khô, hoa, quả khô, vỏ cây khô, cùi ngô khô, hột hạt, sỏi, vỏngao, sò, ốc… hạt xoài, …
Hoạt xoài tôi suu tầm các loại hạt xoài làm sạch và tôi làm sẵn một conmẫu sau đó tổ chức cho trẻ chơi, trong qúa trình chơi cho trẻ tạo con cá từ hạtxoài bằng cách lấy hạt xoài tự sơn màu, vẽ các chi tiết, bộ phận cho con cá, trẻ
tự tạo ra sản phẩm của mình trẻ rất hứng thú lại vừa khắc sâu đặc điểm về loàicá
Như vỏ ngao, vỏ trai, tôi làm sạch sau đo tôi làm những bộ phận cứng ốplại cho trẻ tạo con cá, con cua từ những loại vỏ tự sơn màu và tự làm thêm các
bộ phận cho thành hình con cua, con cá và cuối giờ bán lại cho nhóm phân vaihay nhóm xây dựng để các nhóm đó chơi bán hàng, làm ao thả cá.Trong qúatrình chơi trẻ rất hứng thú
Có thể cô tạo những bức tranh chưa hoàn thiện về các con vật yêu thích chotrẻ tạo thêm và hoàn thiện tranh con gà trống, tranh đàn gà, tranh con hổ từnhững hạt cây hay lá cây khô sau đó cho trẻ gắn thêm thành bức tranh hoànthiện
Ở chủ đề gia đình tôi cho trẻ làm các thành viên trong gia đình từ các chai
lọ nhựa, quả bóng, râu ngô, rơm khô Tôi tôi làm thành các hình nhân vật cho trẻ
từ làm tóc, váy hay quần ao, và làm bộ phận cho trẻ được trải nghiệm trẻ làm trẻrất hứng thú Như chủ đề nhánh là đồ dùng gia đình tôi chuẩn bị các hộp thuốc
có dạng hình vuông, chữ nhật, các chai lọ như hình tròn cho tôi làm phần cứngcho trẻ làm nhưng phần tiếp theo hoàn thiện bộ ấm chén, bát, phích, xoong, ti vi
Hình ảnh : Bài tập sàn mảnh ghép kì diệu, cây chuyện thần kỳ
Hình ảnh : Bài tậpbé chơi ô ăn quan