tiểu luận chính trị học KINH NGHIỆM xây DỰNG cơ CHẾ PHÒNG CHỐNG THAM NHŨNG của TRUNG QUỐC

LỜI MỞ ĐẦU Việt Nam là một nước đang phát triển, Việt Nam gặp phải nhiều vấn đề thách thức trong quá trình hội nhập nhất là về kinh tế, khoa học kỹ thuật và công nghệ. Bằng việc phát huy cao độ nguồn nội lực trong nước và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn hỗ trợ từ nước ngoài, Việt Nam đang cố gắng tiến những bước lớn trên con đường phát triển kinh tế. Nhưng có một thách thức lớn đang cản trở con đường ấy, đó là các tội phạm về tham nhũng đang ngày càng gia tăng về mức độ phổ biến, quy mô và thủ đoạn. Nhận thức rõ mức độ nghiêm trọng và những hậu quả nguy hại của tham nhũng. Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, biện pháp đấu tranh nhằm ngăn ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng và đã đạt được kết quả bước đầu. Tuy nhiên nạn tham nhũng vẫn diễn ra hết sức phổ biến, ngày càng tinh vi, xảo quyệt ở nhiều cấp, nhiều ngành. Thậm chí, tham nhũng đã ăn sâu vào tư duy và tác phong làm việc hàng ngày của một số cán bộ, công chức, làm giảm hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, gây bất bình trong nhân dân. Qua nghiên cứu và phân tích thực tiễn hoạt động chống tham nhũng ở một số quốc gia trên thế giới cho thấy có những kinh nghiệm chống tham nhũng hết sức quý báu mà Việt Nam có thể vận dụng. Điển hình trong đó là Trung Quốc, quốc gia có rất nhiều điểm tương đồng với chúng ta từ văn hóa, chính trị, khí hậu, địa hình và yếu tố con người, tư tưởng. Những bài học kinh nghiệm của Trung Quốc, có ý nghĩa thực tiễn đối với nước ta trong quá trình đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Ở Trung Quốc, trong công tác phòng, chống tham nhũng, Chính phủ luôn coi trọng việc nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, giáo dục chính trị tư tưởng và tác phong liêm chính trong toàn Đảng, bởi theo họ, “giáo dục đạo đức là hàng đầu, tu dưỡng bản thân là cơ bản”. Chính vì vậy, Trung Quốc đã tăng cường giáo dục lý luận để nâng cao nhận thức về bản chất trong sáng của Đảng cũng như phẩm chất đạo đức, tác phong liêm chính trong mỗi cán bộ, đảng viên; giáo dục tác phong sống giản dị, lành mạnh, đồng cam cộng khổ với nhân dân của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, có chức, có quyền, có điều kiện nhận hối lộ; giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật, sống và làm việc theo pháp luật… Bên cạnh đó, Chính phủ cũng chủ trương kiên quyết trừng trị nghiêm khắc những kẻ tham nhũng, cho dù đó là ai. Nhiều năm qua, Trung Quốc đã xử lý hàng trăm nghìn vụ tham nhũng, trong đó có nhiều cán bộ cấp cao bị xử lý nghiêm minh trước pháp luật. Chỉ tính riêng năm 2010, Uỷ ban Điều tra kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã xử lý kỷ luật 146.517 người, truy tố 5.373 người, xử lý 15.900 vụ án tham nhũng, liên quan đến 4,266 tỷ nhân dân tệ (Báo cáo của Ngân hàng nhân dân Trung Quốc năm 2010). Nhờ việc áp dụng các biện pháp mạnh tay này mà nạn tham nhũng ở Trung Quốc bước đầu đã được kiểm soát tuy nhiên vẫn còn ở mức cao.

Trang 1

LỜI MỞ ĐẦU

Việt Nam là một nước đang phát triển, Việt Nam gặp phải nhiều vấn đềthách thức trong quá trình hội nhập nhất là về kinh tế, khoa học - kỹ thuật vàcông nghệ Bằng việc phát huy cao độ nguồn nội lực trong nước và sử dụng

có hiệu quả các nguồn vốn hỗ trợ từ nước ngoài, Việt Nam đang cố gắng tiếnnhững bước lớn trên con đường phát triển kinh tế Nhưng có một thách thứclớn đang cản trở con đường ấy, đó là các tội phạm về tham nhũng đang ngàycàng gia tăng về mức độ phổ biến, quy mô và thủ đoạn

Nhận thức rõ mức độ nghiêm trọng và những hậu quả nguy hại củatham nhũng Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, biện pháp đấutranh nhằm ngăn ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng và đã đạtđược kết quả bước đầu Tuy nhiên nạn tham nhũng vẫn diễn ra hết sức phổbiến, ngày càng tinh vi, xảo quyệt ở nhiều cấp, nhiều ngành Thậm chí, thamnhũng đã ăn sâu vào tư duy và tác phong làm việc hàng ngày của một số cán

bộ, công chức, làm giảm hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, gây bất bìnhtrong nhân dân

Qua nghiên cứu và phân tích thực tiễn hoạt động chống tham nhũng ởmột số quốc gia trên thế giới cho thấy có những kinh nghiệm chống thamnhũng hết sức quý báu mà Việt Nam có thể vận dụng Điển hình trong đó làTrung Quốc, quốc gia có rất nhiều điểm tương đồng với chúng ta từ văn hóa,chính trị, khí hậu, địa hình và yếu tố con người, tư tưởng Những bài học kinhnghiệm của Trung Quốc, có ý nghĩa thực tiễn đối với nước ta trong quá trìnhđấu tranh phòng, chống tham nhũng

Ở Trung Quốc, trong công tác phòng, chống tham nhũng, Chính phủluôn coi trọng việc nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, giáo dục chínhtrị tư tưởng và tác phong liêm chính trong toàn Đảng, bởi theo họ, “giáo dụcđạo đức là hàng đầu, tu dưỡng bản thân là cơ bản” Chính vì vậy, Trung Quốc

đã tăng cường giáo dục lý luận để nâng cao nhận thức về bản chất trong sáng

Trang 2

của Đảng cũng như phẩm chất đạo đức, tác phong liêm chính trong mỗi cán

bộ, đảng viên; giáo dục tác phong sống giản dị, lành mạnh, đồng cam cộngkhổ với nhân dân của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, có chức, cóquyền, có điều kiện nhận hối lộ; giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật, sống vàlàm việc theo pháp luật… Bên cạnh đó, Chính phủ cũng chủ trương kiênquyết trừng trị nghiêm khắc những kẻ tham nhũng, cho dù đó là ai Nhiềunăm qua, Trung Quốc đã xử lý hàng trăm nghìn vụ tham nhũng, trong đó cónhiều cán bộ cấp cao bị xử lý nghiêm minh trước pháp luật Chỉ tính riêngnăm 2010, Uỷ ban Điều tra kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc

đã xử lý kỷ luật 146.517 người, truy tố 5.373 người, xử lý 15.900 vụ án thamnhũng, liên quan đến 4,266 tỷ nhân dân tệ (Báo cáo của Ngân hàng nhân dânTrung Quốc năm 2010) Nhờ việc áp dụng các biện pháp mạnh tay này mànạn tham nhũng ở Trung Quốc bước đầu đã được kiểm soát tuy nhiên vẫn còn

ở mức cao

Trang 3

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ THAM NHŨNG

1.1 Khái niệm tham nhũng

Tham nhũng là hiện tượng xuất hiện từ lâu trong xã hội loài người đượcnhiều học giả và các tổ chức quan tâm nghiên cứu

Những người sáng lập ra chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng, nguồn gốcsâu xa của tệ tham nhũng là sự gặp nhau của hai nhân tố: quyền lực công vàlòng tham của cá nhân C Mác cho rằng, để tồn tại và phát triển trong xã hộicòn phân chia giai cấp xuất hiện những cơ quan quyền lực có chức năng điềuhòa những lợi ích của những nhóm người khác nhau, thậm chí đối lập nhau đểhình thành một trạng thái cân bằng chung Tuy nhiên, quyền lực của những cơquan đó lại chỉ có thể hiện diện và được thực thi thông qua hành động củanhững con người cụ thể nắm quyền lực trong các cơ quan đó Trong khi đómỗi con người đều hành động dưới sự hướng dẫn của nhu cầu cá nhân mà nhucầu cá nhân lại luôn lớn hơn khả năng có thể tự thỏa mãn của họ Vì thế, một

số người nắm quyền lực nảy sinh động cơ tận dụng đến mức cao nhất quyềnlực do địa vị xã hội, chức vụ nhà nước giao để thỏa mãn một cách khôngchính đáng nhu cầu của họ C Mác nói rằng: "Lịch sử loài người là lịch sửcủa những con người hành động nhằm theo đuổi những mục đích của mình,nhằm thỏa mãn những nhu cầu của mình" Sự lạm dụng quyền lực công cho

để thỏa mãn nhu cầu cá nhân là tham nhũng

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhiều lần đề cập đến hiện tượng thamnhũng Người cho rằng, tham ô "là lấy của công làm của tư Là gian lận thamlam", "tham ô là trộm cướp" Theo Hồ Chí Minh, đứng về phía cán bộ mà nói,tham ô là: ăn cắp của công làm của tư; đục khoét của nhân dân; ăn bớt của bộđội; tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của Chính phủ để làm quỹ riêng

Trang 4

cho địa phương mình, đơn vị mình cũng là tham ô Đứng về phía nhân dân mànói, tham ô là "ăn cắp của công, khai gian, lậu thuế" [tr 488].

Điểm đặc trưng của hành vi tham ô theo Hồ Chủ tịch chính là việc biến

"của công" thành "của tư" "Của công" chính là tài sản của nhân dân, do nhândân đóng góp, phục vụ mục đích chung là giải phóng dân tộc, xây dựng đấtnước "Của tư" không chỉ là tài sản riêng của một cán bộ, công chức mà cònlà tài sản chung của bộ phận nhưng không dành phục vụ mục đích chung, chỉdành làm của riêng, quỹ riêng cho một tập thể, một địa phương

Sâu sắc hơn nữa, Hồ Chủ tịch còn chỉ ra hình thức tham ô tinh vi, rấtkhó nhận thấy trong cuộc sống đời thường, đó là "tham ô gián tiếp", tức hiệntượng cán bộ Chính phủ, dù được nhân dân trả lương hàng tháng đều đặn,nhưng lại kém lòng trách nhiệm, đứng núi này, trông núi nọ, làm việc chậmchạp, ăn cắp giờ của Chính phủ, của nhân dân [tr 436]

Theo tài liệu hướng dẫn của Liên hợp quốc về cuộc đấu tranh quốc tế

chống tham nhũng thì "Tham nhũng - đó là sự lợi dụng quyền lực nhà nước để trục lợi riêng" bao gồm những hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tham ô,

trộm cắp tài sản của Nhà nước, hoặc lợi dụng địa vị công tác để trục lợi riêngthông qua việc sử dụng không chính thức địa vị chính thức của mình, hoặc tạo

ra xung đột về thứ tự quan tâm giữa trách nhiệm đối với xã hội và lợi ích cánhân để mưu cầu trục lợi Với cách xem xét như vậy, quan niệm của Liên hợpquốc về tham nhũng đã vượt ra ngoài giới hạn của tệ hối lộ

Ban Tổng thư ký Liên hợp quốc, trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệmcủa các nước khác nhau, cho rằng, tham nhũng bao hàm trong các hành vi sau:

- Hành vi ăn cắp, tham ô và chiếm đoạt tài sản của nhà nước mà chủ thểcủa hành vi đó là những người có chức có quyền;

- Lạm dụng chức quyền để trục lợi bất hợp pháp thông qua việc sửdụng các qui chế chính thức một cách không chính thức;

- Mâu thuẫn không cân đối giữa lợi ích chính đáng do thực hiện nghĩa

vụ xã hội với những món lợi tư riêng

Trang 5

Theo quan niệm này, tham nhũng xuất hiện dưới nhiều dạng thức khácnhau như các cuộc vận động chính trị không minh bạch, đối xử thiên vị nhằm

vụ lợi, chế độ bảo hộ mậu dịch có lợi cho nhóm ủng hộ, bố trí lãnh tụ chính trịvà quan chức nhà nước vào các hãng tư nhân hoặc liên doanh, đầu tư cơ sở hạtầng bằng ngân sách nhà nước hay bố trí vốn vay của các tổ chức quốc tế cólợi cho nhóm hối lộ nhà nước, biến tấu tài sản của Nhà nước thành tài sản củacông ty cổ phần, làm tiền trên cơ sở nắm được thông tin về sự kết cấu của các

tổ chức, đơn vị phạm pháp, lợi dụng việc nắm rõ thông tin về chính sách củaNhà nước để đầu cơ trục lợi…

Theo định nghĩa của Ban Nghiên cứu thuộc Hội đồng Châu Âu thìtham nhũng bao gồm hành vi hối lộ và bất kỳ một hành vi nào khác củanhững người được giao thực hiện một trách nhiệm nào đó trong khu vực nhànước hoặc khu vực tư nhân, nhưng đã vi phạm trách nhiệm được giao để thubất kỳ một thứ lợi ích bất hợp pháp nào đó cho cá nhân hoặc cho người khác

Trong cuốn "Poliical Corrupion: A han Book" (Oxford,1989) Giáo sư J.Nai quan niệm rằng: Tham nhũng bao hàm trong nội dung của nó cả tệ nạnhối lộ (nấp dưới hình thức "thù lao" để quyến rũ những người đang bị mắcnợ), tệ gia đình chủ nghĩa (sự ban ơn, bao che trên cơ sở những quan hệ cánhân) và sự chiếm đoạt bất hợp pháp tài sản công cộng để biến tài sản đóthành của riêng cá nhân

Ở nước ta hiện nay thuật ngữ tham nhũng được sử dụng phổ biến trongđời sống hàng ngày, nhưng vẫn chưa đạt tới sự thống nhất về quan niệm Từđiển Tiếng Việt ghi rằng, "tham nhũng là lợi dụng quyền hành để nhũng nhiễunhân dân lấy của" Theo quan niệm này tham nhũng gồm hai hành vi phối hợpvới nhau: nhũng nhiễu của người có quyền hành và thu lợi bất chính từ lạmdụng quyền hành đó

Theo Luật Phòng, chống tham nhũng, "tham nhũng là hành vi củangười có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì mục đích

vụ lợi" [Điều 1 khoản 2] Người có chức vụ, quyền hạn chỉ giới hạn ở những

Trang 6

người trong khu vực nhà nước (các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong hệ thốngchính trị có sử dụng ngân sách, vốn, tài sản của Nhà nước)

Tuy có nhiều cách hiểu khác nhau như vậy nhưng nhìn chung, có hai

loại quan niệm khá phổ biến về tham nhũng

Quan niệm thứ nhất hiểu tham nhũng theo nghĩa rộng bao gồm mọihành vi của bất kỳ người nào có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao nhiệm

vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc nhiệm vụ được giao để

vụ lợi Chủ thể của hành vi tham nhũng có thể là cán bộ, công chức nhà nước,viên chức hoặc những người làm việc trong các tổ chức chính trị, tổ chức xãhội và khu vực tư nhân

Quan niệm thứ hai hiểu tham nhũng theo nghĩa hẹp, là hành vi sử dụngquyền lực được Nhà nước hoặc tổ chức chính trị hưởng lương ngân sách nhànước giao phó không theo đúng mục đích đã đề ra, không vì lợi ích công màvì lợi ích cá nhân hoặc nhóm cá nhân có quan hệ lợi ích với nhau

Việc xác định rõ ràng và có quan niệm đúng đắn về tham nhũng là mộttrong những yếu tố quan trọng bảo đảm tính hiệu quả trong đấu tranh phòngvà chống lại tệ nạn này Trong điều kiện cuộc đấu tranh chống tham nhũng ởnước ta còn nhiều cam go, phức tạp thì sự thống nhất trong quan niệm vềtham nhũng là rất cần thiết

Tiếp thu những điểm hợp lý trong những quan điểm trên, chúng tôi chorằng, tham nhũng hiện nay không chỉ trong phạm vi quyền lực công mà còn

mở rộng đến khu vực tư và về cơ bản một hành vi được coi là tham nhũng là hành vi sử dụng quyền lực của tổ chức giao phó nhưng chủ thể được giao

nhiệm vụ sử dụng nó như một công cụ để trục lợi cho mình và cho người khác

1.2 Quan niệm về tham nhũng tại Việt Nam

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, tham nhũng "là lấy của công làm của tư,là gian lận tham lam", "tham ô là trộm cướp" Trong đó, đặc trưng của hành vitham ô là việc biến "của công" thành "của tư" "Của công" chính là tài sản của

Trang 7

nhân dân, do nhân dân xây dựng, phục vụ mục đích chung là giải phóng dântộc, xây dựng đất nước "Của tư" không chỉ là tài sản riêng của một cán bộ,công chức mà còn là tài sản chung của bộ phận nhưng không dành phục vụmục đích chung, chỉ dành làm quỹ riêng cho một tập thể, một địa phương nhấtđịnh.

Hiện nay, ở nước ta, thuật ngữ tham nhũng được sử dụng phổ biến vàrộng rãi nhưng vẫn chưa đạt tới sự thống nhất về quan niệm Trong Từ điểnTiếng Việt, "tham nhũng là lợi dụng quyền hành để nhũng nhiễu nhân dân lấycủa" Theo quan niệm này tham nhũng gồm hai hành vi là nhũng nhiễu củangười có quyền hành và thu lợi bất chính từ lạm dụng quyền hành đó

Theo Luật Phòng, chống tham nhũng, "tham nhũng là hành vi củangười có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì mục đích

vụ lợi" [Điều 1 khoản 2] Pháp lệnh phòng chống tham nhũng ngày 26-2-1998ghi rõ trong điều 1: “Tham nhũng là hành vi của những người có chức vụ,quyền hạn đã lợi dụng chức vụ và quyền hạn đó để tham ô, hối lộ hoặc cố ýlàm trái pháp luật vì động cơ vụ lợi, gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước, tậpthể và cá nhân, xâm phạm hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức.Tham nhũng là vật cản lớn nhất của tiến trình phát triển xã hội, là nguy cơtrực tiếp liên quan đến sự sống còn của các Nhà nước”

Có thể khái quát rằng, ở nước ta có hai loại quan niệm khá phổ biến vềtham nhũng

Quan niệm thứ nhất theo nghĩa rộng, tham nhũng bao gồm mọi hành vicủa bất kỳ người nào có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao nhiệm vụ, quyềnhạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc nhiệm vụ được giao để vụ lợi Chủthể của hành vi tham nhũng có thể là cán bộ, công chức nhà nước, viên chứchoặc những người làm việc trong các tổ chức chính trị, tổ chức xã hội và khuvực tư nhân

Quan niệm thứ hai hiểu tham nhũng theo nghĩa hẹp, là hành vi sử dụngquyền lực được Nhà nước hoặc tổ chức chính trị hưởng lương ngân sách nhà

Trang 8

nước giao phó không theo đúng mục đích đã đề ra, không vì lợi ích công màvì lợi ích cá nhân hoặc nhóm cá nhân có quan hệ lợi ích với nhau.

Tiếp thu những điểm hợp lý trong những quan điểm trên, tôi cho rằng,tham nhũng hiện nay không chỉ trong phạm vi quyền lực công mà còn mởrộng đến khu vực tư và một hành vi được coi là tham nhũng là hành vi sửdụng quyền lực do tổ chức giao phó như một công cụ để trục lợi cho mình vàcho người khác, gây ra những hậu quả nặng nề cho xã hội

1.2.1 Hành vi tham nhũng

1.2.1.1 Quan niệm về hành vi tham nhũng

Hành vi tham nhũng là hành vi thỏa mãn đầy đủ các dấu hiệu pháp lýcủa một cấu thành tội tham nhũng đã được pháp luật quy định, đó là các hành

vi có ý thức, có chủ định

1.2.1.2 Đặc điểm của hành vi tham nhũng

Thông thường, tham nhũng là hành vi của một cá nhân hoặc một nhómngười (trong đó có người đứng đầu), thường tạo thành từ các nhóm người cóquan hệ thân quen, họ hàng, hoặc từ các nhóm có chung lợi ích bất hợp pháp

Về hình thức, tham nhũng chủ yếu vẫn thông qua các hành vi tham ô,hối lộ, lộng quyền, sách nhiễu, dùng quyền lực để trục lợi, dùng tiền bạc đểphá vỡ pháp luật, thao túng hoặc chiếm đoạt quyền lực

Về thủ đoạn, tham nhũng được thực hiện bằng nhiều cách: kết cấu bêntrong và bên ngoài tổ chức, với sự hỗ trợ của các phương tiện kỹ thuật hiệnđại, tinh vi

Lĩnh vực có tỷ lệ tham nhũng cao thường là các ngành ngân hàng, tàichính, thương mại, xuất nhập khẩu, dự trữ quốc gia, giao thông vận tải, xâydựng, quân đội,

Động cơ tham nhũng hình thành từ các yếu tố cơ bản như lòng tham vậtchất, tham địa vị, quyền lực cao, muốn giàu nhanh chóng, hoặc do thiếu ý

Trang 9

chí, thiếu bản lĩnh, không chấp nhận sự mất cân đối giữa nhu cầu chi tiêu vàmức thu nhập cũng như địa vị, công việc của mình.

Mục đích của hành vi tham nhũng là cái đích mà người phạm tội đặt ratrong suy nghĩ và mong muốn đạt được bằng hành vi phạm tội và khi có điềukiện khách quan cho phép thực hiện thì nó dễ trở thành hiện thực

1.2.2 Một số hình thức tham nhũng chủ yếu trong cơ quan hành chính nhà nước

1.2.2.1 Những hình thức tham nhũng trực tiếp trong cơ quan hànhchính nhà nước

Tham nhũng trực tiếp là loại tham nhũng thể hiện dưới hình thức côngchức nhà nước đẩy nhanh việc thực hiện một quyền cụ thể nhất định hoặcgiúp công dân hoặc tổ chức nào đó đạt được một quyền xác định mà vốn dĩ họ

có quyền được hưởng, nhằm thu lợi từ những người thụ hưởng quyền đó.Hình thức tham nhũng này thể hiện dưới nhiều hình thái khác nhau

- Công chức nhà nước nhận tiền để giúp công dân có được các loại giấy

tờ, chứng nhận của nhà nước mà anh ta có quyền được cấp nhanh hơn thay vì

để công dân đó chờ đợi, xếp hàng theo đúng quy định Đây là loại tham nhũngtrực tiếp phổ biến và ít nguy hiểm nhất trong các cơ quan hành chính nhànước

- Công chức phụ trách thụ lý giải quyết thủ tục cấp các loại giấy phép(xây dựng, hoàn công, đăng ký kinh doanh, nhất là các ngành nghề nhạy cảm,v.v ) cố ý gây khó dễ, tạo ra các khó khăn như bắt người dân đi lại xác nhậnvà chỉnh sửa hồ sơ nhiều lần, kéo dài thời gian trả hồ sơ với lý do khôngchính đáng, dẫn qua nhiều "cửa", các bộ phận xử lý tắc trách chồng chéo kéodài thời gian gây phiền hà cho dân Tất cả những hành vi đó là nhằm buộcngười dân phải "biết điều", tức phải kèm theo một bao thư (có tiền) để "lóttay" cán bộ công chức khi nộp hồ sơ Khi đó hồ sơ sẽ được giải quyết nhanhchóng tùy theo số tiền trong bao thư nhiều hay ít Đây là loại tham nhũng điển

Trang 10

hình và khá lộ liễu trong các cơ quan hành chính ở Việt Nam hiện nay Khixếp vào loại tham nhũng trực tiếp người ta thường gọi loại tham nhũng này lànhũng nhiễu, gây phiến hà để vòi tiền Cách thức thực hiện tham nhũng là tạo

ra các tiền lệ, các loại lệ thỏa thuận ngầm, không công khai về "phí dịch vụnhanh" mà cá nhân và pháp nhân khi đến cơ quan hành chính để giao dịchphải tự hiểu, hoặc có "chân gỗ" hướng dẫn, chỉ bảo

- Một loại tham nhũng phổ biến nữa trong cơ quan hành chính là thôngqua thỏa thuận giữa cá nhân hoặc pháp nhân với người trung gian thường gọilà "cò hành chính" Cá nhân, pháp nhân phải chi một số tiền tùy theo thỏathuận với "cò" để thực hiện các giao dịch hành chính một cách thuận lợi Đâylà loại tham nhũng trực tiếp nhưng có sự tham gia của người trung gian Cũng

có trường hợp cán bộ công chức trực tiếp thỏa thuận ngoài giờ làm việc đểkiếm thêm thu nhập mà lẽ ra trách nhiệm này anh ta phải thực hiện trong giờhành chính

- Đáng báo động trong cơ quan hành chính hiện nay và có thể đưa vàotham nhũng trực tiếp đó là tham nhũng trong việc "mua quan, bán chức", làmối quan hệ giữa cấp trên với cấp dưới trong công tác tổ chức cán bộ Cán bộlãnh đạo cấp trên sẽ thông tin cho một vài cấp dưới biết, rằng hiện nay đang

có nhu cầu bổ nhiệm một chức danh lãnh đạo trong cơ quan, họ gợi ý cho mộtvài công chức biết và nói "tôi thấy cậu có thể đảm đương được chức danhđó hãy cố gắng lên nhé " Thế là các công chức hám danh được gợi ý đuanhau "chạy", "sếp" chỉ việc thu bổng lộc, ai nhiều hơn sẽ là người chiếnthắng Đây cũng là loại tham nhũng trực tiếp nguy hiểm, là nguyên nhân gâynên tình trạng thoái hóa cán bộ

- Nhưng loại tham nhũng trực tiếp nguy hiểm nhất là vi phạm các quyđịnh của pháp luật, hoặc việc thực thi pháp luật mang nặng tính thiên vị mộtcách có tổ chức Đây là loại tham nhũng được nói nhiều nhất trong cơ quanhành chính Loại tham nhũng này đòi hỏi có sự hợp tác giữa cấp trên và cấpdưới vì hành vi tham nhũng phải do nhiều do công chức tham gia mới thực

Trang 11

hiện được (đòi hối lộ để vi phạm các quy định) Hậu quả trực tiếp nghiêmtrọng nhất của loại tham nhũng này là các luật, pháp lệnh, nghị định và chínhsách của nhà nước không được thực hiện một cách nghiêm túc

Nói tóm lại, tham nhũng trực tiếp là hành vi công chức nhận tiền củangười khác để hoàn thành công việc thuộc trách nhiệm phải làm của họ, bất

kể đó là việc làm sai quy định hay làm công việc đó nhanh hơn thường lệ.Mức độ thường xuyên và phổ biến của loại tham nhũng này là một bằngchứng chứng tỏ năng lực và mức độ hiệu quả trong cơ quan hành chính củanhà nước thấp Tham nhũng trực tiếp chỉ ra năng lực yếu kém hoặc chất lượngphục vụ tồi trong cơ quan hành chính Tệ hại hơn, công chức có thể tạo ra sựkhan hiếm dịch vụ hành chính giả tạo nhằm tăng "giá" dịch vụ thu lời và phânphối lại bổng lộc thông qua đường dây của họ Nói một cách khác, thamnhũng trực tiếp là loại tham nhũng thông qua thỏa thuận (có thể bằng lời nóivà gợi ý ngầm bằng hành động) để trục lợi trong các giao dịch giữa công dân,pháp nhân với cơ quan công quyền

1.2.2.2 Những hình thức tham nhũng gián tiếp trong cơ quan hànhchính nhà nước

Tham nhũng gián tiếp là loại tham nhũng không phổ biến như thamnhũng trực tiếp nhưng gây thiệt hại rất lớn về công sản, tài nguyên, giá trị tinhthần, niềm tin của công chúng vào Nhà nước, thậm chí có thể làm lung lay cảthể chế và chế độ chính trị Tham nhũng gián tiếp thường biểu hiện dưới cáchình thức sau:

- Tham nhũng bằng cách cố tình thay đổi các quy định của pháp luật cólợi của những kẻ tham nhũng Ví dụ, một số công chức cấp cao có thể bằngcác quy định của pháp luật để ưu tiên phân cấp, xây dựng quy chế và quyhoạch cho vùng đất bỏ hoang thành một quần thể du lịch, một nhà máy, haymột khu công nghiệp sầm uất nhằm nâng giá trị đất đai lên gấp hàng trăm lần,

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	164,5 KB