Thiếu và thừa dinh dưỡng đều nguy hiểm

Ở trẻ em, đó là các hoạt động chăm sóc bà mẹ nhất là khi có thai, nuôi con bằng sữa mẹ, phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn và suy dinh dưỡng; Cần chăm sóc dinh dưỡng cho thai nhi ngay từ

Thiếu và thừa dinh dưỡng đều nguy hiểm

Thiếu dinh dưỡng

Trong 10 năm vừa qua, tỷ lệ trẻ em bị suy dinh

dưỡng nặng, bị bệnh khô mắt do thiếu vitamin A dẫn đến mùa lòa đã giảm đi đáng kể Tuy nhiên, tình trạng thiếu dinh dưỡng vừa phải, kéo dài đang là trở ngại cho sự phát triển thể chất và trí tuệ con người Việt Nam

Nhiều bằng chứng cho thấy người Việt Nam vốn

không phải là người bé nhỏ, yếu ớt và trí tuệ kém cỏi

về mặt di truyền, nhưng tình trạng dinh dưỡng kém

đã hạn chế các tiềm năng đó

Nghèo và thiếu kiến thức là hai nguyên nhân cơ bản của đói và thiếu dinh dưỡng Do đó, điều kiện đầu tiên để có an ninh dinh dưỡng là bảo đảm an ninh thực phẩm, đặc biệt an ninh thực phẩm ở hộ gia đình Nói đến an ninh thực phẩm nghĩa là thực phẩm không bị khan hiếm, ổn định trong năm và người nghèo

có thể mua được

Vì vậy, chương trình dinh dưỡng cần gắn với chương trình sản xuất, xóa đói giảm nghèo và tăng thu nhập của người nghèo Yếu tố thứ hai trong an ninh dinh dưỡng là bảo vệ sức khỏe Ở trẻ em, đó là các hoạt động chăm sóc bà mẹ nhất là khi có thai, nuôi con bằng sữa mẹ, phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn và suy dinh dưỡng;

Cần chăm sóc dinh

dưỡng cho thai nhi

ngay từ khi nằm trong

bụng mẹ

Ở người lớn, đó là xây dựng một lối sống lành mạnh,

cả về ăn uống Yếu tố thứ 3 gần đây được nhấn

mạnh nhiều là công tác chăm sóc các đối tượng có nguy cơ cao ở tại gia đình và cộng đồng Đời người luôn luôn là sự đối đầu với các nguy cơ và thách thức

kể từ khi còn nằm trong bụng mẹ cho đến chết

Những đối tượng có nguy cơ cao là bà mẹ, trẻ em, thiếu nữ, người già, người tàn tật, nhưng cần quan tâm đặc biệt đến trẻ em trước tuổi đi học và những năm đầu đến trường vì tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe kém ở lứa tuổi tuổi này liên quan đến tỷ lệ trẻ

em đến lớp, bỏ học và năng lực học tập

Nuôi con bằng sữa mẹ là hành vi thể hiện đầy đủ

nhất khái niệm chăm sóc cả về dinh dưỡng (sữa mẹ

là thức ăn cân đối nhất với trẻ thơ), y tế (sữa mẹ có các kháng thể quý giá) và tình cảm (sự âu yếm hai chiều giữa mẹ và con) Nuôi con bằng sữa mẹ và làm thế nào để người mẹ có đủ sữa nuôi con là nội dung hoạt động đầu tiên và quan trọng nhất của chương trình phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em và thiếu vi

chất dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu vitamin A

Người ta nhận thấy trẻ em ở các nước kém phát triển nếu được nuôi dưỡng đầy đủ, hợp vệ sinh sẽ có tốc

độ tăng trưởng không khác với tiêu chẩn quốc tế và các chế độ ăn bổ sung cho bà mẹ và trẻ em nghèo đã làm giảm hẳn số trẻ sơ sinh nhẹ cân, tăng phát triển thể lực và trí tuệ của trẻ em một cách rõ rệt

Thời kỳ có nguy cơ cao về suy dinh dưỡng là thời

gian nằm trong bụng mẹ và hai năm đầu tiên Đỉnh cao của suy dinh dưỡng trẻ em thường ở lứa tuổi

24-36 tháng, nhưng đó là đỉnh tập hợp của suy dinh

dưỡng ở các thời kỳ trước đó vì suy dinh dưỡng là một bệnh mạn tính chứ không tiến triển nhanh như một số bệnh nhiễm khuẩn

Vì vậy, trong chiến lược phòng chống suy dinh dưỡng cần tập trung vào các thời kỳ sớm, cụ thể là ngay từ khi bắt đầu ăn bổ sung (4-6 tháng) nhằm loại trừ tối

đa những trường hợp đi chệch khỏi đường phát triển

bình thường để sa vào thung lũng của suy dinh

dưỡng

Các nghiên cứu ở nước ta cũng cho thấy trong 3

tháng đầu tiên, trẻ em Việt Nam nói chung phát triển không kém tiêu chuẩn quốc tế, nhưng từ tháng thứ tư trở đi thì phát triển kém hẳn và thời kỳ kém nhất là khoảng thời gian từ tháng thứ tư đến tháng thứ sáu, trung bình chỉ đạt 60% tăng cân nặng theo tiêu

chuẩn

Tình trạng thiếu năng lượng trường diễn cao

(BMI<18,5) ở người trưởng thành đặc biệt ở phụ nữ lứa tuổi sinh đẻ cũng rất đáng chú ý Bảo đảm an

ninh lương thực, thực phẩm cần kèm theo chế độ làm việc, ăn uống và nghỉ ngơi một cách hợp lý

Thừa dinh dưỡng

Sự gia tăng tình trạng béo phì, các bệnh mạn tính liên quan đến dinh dưỡng đòi hỏi một sự quan tâm và hành động kịp thời Dư luận xã hội đã bắt đầu chú ý

đến tình trạng béo phì ở một số trẻ em, không ít

người lớn đã phải dùng thuốc chống béo hoặc đến các thẩm mỹ viện để lấy bớt mỡ thay cho rèn luyện thân thể và các chế độ ăn hợp lý Sự song song tồn tại giữa

mô hình bệnh tật do thiếu ăn

và thừa ăn là đặc điểm của

dinh dưỡng trong thời kỳ

chuyển tiếp

Trẻ em nuôi nhân tạo dễ bị

béo phì hơn trẻ em nuôi

bằng sữa mẹ Nhiều bà mẹ

quá quan tâm bồi dưỡng cho

con, nghĩ rằng càng ăn nhiều

chất bổ càng tốt (thường là

các thức ăn nhiều protein và lipid như thịt, trứng, giò chả, bơ) càng lớn nhanh, càng nặng cân càng tốt Điều đó không đúng

Chế độ dinh dưỡng hợp

lý là yếu tố cần thiết cho

sự phát triển của cơ thể

Trẻ em cần được nuôi dưỡng một cách khoa học để phát triển đúng quy luật, phù hợp với tiềm năng di truyền của nó Nếu cho ăn quá mức đối với trẻ em ngay từ đầu sẽ làm phát triển bất bình thường và liên tục các tế bào mỡ Ở người lớn, nếu thay đổi chế độ dinh dưỡng thì chỉ làm cho các tế bào đó giữ nhiều

mỡ hơn chứ không làm chúng tăng sinh về số lượng được

Chế độ dinh dưỡng hợp lý còn là yếu tố cần thiết

trong chiến lược phòng chống nhiều bệnh mạn tính như béo phì, các bệnh tim mạch, đái tháo đường và ung thư