THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU SẢN PHẨM CỦA CÔNG TY DỆT MINH KHAI VÀO THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN

Trước đây, Nhậtchủ yếu nhập các nguyên liệu dệt may như vải, sợi … Hiện nay chủ yếu nhậpkhẩu quần áo may sẵn và các sản phẩm dệt hoàn chỉnh, khoảng 70% hàng dệtmay nhập khẩu của Nhật Bản

THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU SẢN PHẨM CỦA CÔNG TY DỆT MINH KHAI VÀO THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN

I KHÁI QUÁT VỀ THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN

1 Khái quát chung về thị trường Nhật Bản

Nhật Bản là một thị trường nhập khẩu hàng dệt may lớn nhất của ViệtNam Nhật Bản và Việt Nam có vị trí địa lý thuận lợi, có mối quan hệ làm ănlâu dài Hàng hoá của Việt Nam hoàn toàn có thể chinh phục được thị trườngNhật Bản Người tiêu dùng Nhật Bản coi trọng không chỉ đơn thuần về sốlượng, giá cả của hàng hoá và dịch vụ họ tiêu dùng mà họ ngày càng coi trọngchất lượng, sự đa dạng và tính hữu ích của sản phẩm

*Đặc điểm về nhu cầu và thị hiếu tiêu dùng sản phẩm dệt của người Nhật

- Nhật Bản là một quốc gia có tiềm lực mạnh về kinh tế, với dân số trên

130 triệu dân, thu nhập bình quân khoảng 32.000 USD / người / năm

- Nhật Bản là một thị trường tiêu dùng hàng dệt may lớn Trước đây, Nhậtchủ yếu nhập các nguyên liệu dệt may như vải, sợi … Hiện nay chủ yếu nhậpkhẩu quần áo may sẵn và các sản phẩm dệt hoàn chỉnh, khoảng 70% hàng dệtmay nhập khẩu của Nhật Bản là hàng dệt kim như khăn bông, khăn tắm, khăntrải giường…

Nhìn chung người tiêu dùng Nhật Bản có những đặc điểm sau:

+ Đòi hỏi chất lượng cao:

Do người dân Nhật có mức sống cao nên họ yêu cầu khá khắt khe về chấtlượng, họ sẵn sàng trả giá cao cho những sản phẩm có chất lượng tốt, có độ bề,

độ tin cậy và sự tiện dụng cao, chỉ những lỗi nhỏ trong khi vận chuyển hay khâuhoàn thiện sản phẩm như bao bì không đúng quy cách cũng dẫn đến những táchại lớn Do vậy cần quan tâm tới khâu hoàn thiện, bao gói, vận chuyển hàng

+ Ưa chuộng sự đa dạng của sản phẩm

Với những mức thu nhập khác nhau, với những lứa tuổi khác nhau, tínhcách khác nhau… người tiêu dùng Nhật sẽ lựa chọn những sản phẩm thích hợp.

Do vậy yêu cầu về sản phẩm là phải đa dạng về mẫu mã, chủng loại, kích cỡ,linh hoạt về giá cả sản phẩm, kiểu dáng sản phẩm… mới thu hút được kháchhàng Nhật Bản

+ Nhạy cảm về giá

Người tiêu dùng Nhật Bản không chỉ yêu cầu hàng hoá chất lượng cao,mẫu mã, mầu sắc phong phú, giao hàng đúng hạn mà còn mong muốn mua hàngvới giá cả hợp lý với sản phẩm mà mình mua

2 Một số nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu sản phẩm của công

ty sang Nhật

Bất kỳ một doanh nghiệp nào, muốn xuất khẩu một mặt phải dựa vào nănglực của chính mình Mặt khác, cũng phụ thuộc vào nhân tố khách quan là thịtrường của nước nhập khẩu Việc tìm hiểu về thị trường Nhật Bản, về nhữngquy định cũng như những chính sách mà chính phủ Nhật Bản áp dụng đối vớiviệc nhập khẩu hàng dệt may nói chung và của công ty dệt Minh Khai nói riêngcần phải được nghiên cứu và xem xét một cách cụ thể để tạo điều kiện đẩymạnh xuất khẩu sang thị trường này Khi xuất khẩu sang thị truờng này công tycần lưu ý một số quy định sau :

*Về nhãn hiệu hàng hoá

Nhãn hiệu hàng hoá là tính phân biệt với các sản phẩm cùng loại của các nhàsản xuất khác nhau Nhãn hiệu hàng hoá thể hiện chất lượng, tiếng tăm và uy tíncủa sản phẩm trên thị trường Một hàng hoá mà có nhãn hiệu mà được ngườitiêu dùng Nhật Bản biết đến và xác nhận thì nó sẽ có mức độ tiêu thụ lớn

Để xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản thì sản phẩm của công ty phải đượcgắn nhãn mác và tên nhà sản xuất, cụ thể như công ty Dệt Minh Khai đã lấynhãn mác để gắn vào sản phẩm của mình là Mikhatex Bên cạnh đó, theo quyđịnh của Nhật Bản thì các sản phẩm xuất khẩu buộc phải dán nhãn chất lượng

bao gồm các sản phẩm như khăn bông, khăn mặt, khăn tắm, áo choàng tắm,khăn trải giường, bít tất

*Một số tiêu chuẩn của Nhật Bản :

- Tiêu chuẩn công nghiệp Nhật Bản ( JIS ), đây là một trong những tiêu chuẩnđược sử dụng rộng rãi ở Nhật Những sản phẩm được đóng dấu chất lượng JIS

sẽ được ưu tiên tiêu thụ

- Dấu chứng nhận chất lượng và độ an toàn của sản phẩm, các sản phẩm củacông ty xuất khẩu sang Nhật Bản phải có dấu chữ Q ( Quality)

II THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU SẢN PHẨM CỦA CÔNG TY DỆT MINH KHAI VÀO THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN

1 Thực trạng hoạt động xuất khẩu sản phẩm của công ty dệt Minh Khai sang thị trường Nhật Bản.

Nhật Bản là bạn hàng truyền thống và lâu đời của công ty dệt Minh Khai.Công ty dệt Minh Khai bắt đầu xuất khẩu sản phẩm sang Nhật Bản từ năm

1983, và từ đó cho tới nay đã hơn 20 năm, lượng xuất khẩu vào thị trường nàyngày càng tăng và trở thành một thị trường chính của công ty Kim ngạch xuấtkhẩu sang Nhật luôn chiếm trên 90% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của công

ty Còn lại dưới 10% là kim ngạch xuất khẩu sang Châu Âu và Châu Á Điềunày đã dẫn đến tình trạng công ty phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Nhật Bản

và bất cứ một biến động nào ở thị trường Nhật Bản dù là nhỏ cũng ảnh hưởngtới hoạt động của công ty

Trong thị trường đầy biến động như ngày nay, để tồn tại và phát triển công

ty cần đề ra cho mình những phương án cụ thể như sau:

- Mở rộng đa dạng hoá thị trường xuất khẩu ngoài Nhật Bản, công ty cầntìm các thị trường khác để tăng doanh thu xuất khẩu, nhưng để làm được điềunày đòi hỏi công ty phải có nguồn lực lớn và thời gian dài để tìm hiểu và thâmnhập vào thị trường khác

- Công ty tiếp tục thâm nhập sâu vào thị trường Nhật Bản Với nền tảng cósẵn là có quan hệ làm ăn lâu đời với Nhật Bản, công ty cần cố gắng hơn để đẩy

mạnh hoạt động xuất khâu sang Nhật bằng cách tìm hiểu kỹ hơn thị trườngnày ,cải tiến đa dạng hoá sản phẩm, bảo đảm về chất lượng sản phẩm ngày mộttốt hơn, hạ giá thành sản phẩm…thoả mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu của ngườitiêu dùng Nhật Phương hướng này không đòi hỏi chi phí nhiều như phương ántrên và thời gian để thực hiện cũng ngắn hơn Điều này rất phù hợp với tìnhhình thực tế của công ty hiện nay.

1.1 Kết quả xuất khẩu sản phẩm của công ty sang Nhật

1.1.1) Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu sang Nhật

Công ty xuất khẩu sang Nhật những sản phẩm như khăn ăn, khăn mặt, khăntắm, áo choàng tắm và một số sản phẩm khác như thảm chùi chân, ga trảigiường, khăn phủ ghế…

Với sản phẩm khăn bông, công ty sản xuất từ nguyên liệu sợi bông 100%nên có độ thấm nước, độ mềm mại cao, phù hợp với yêu cầu sử dụng của ngườitiêu dung

+ Kết quả xuất khẩu sang Nhật của công ty theo cơ cấu mặt hàng được thể hiệntrong bảng sau:

Bảng 10 : Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu sang Nhật của công ty

74, 5

- Khăn ăn

724.030 19 696.924 18 799.758 20 821.520 17 930.217 18,

5 -Khăn mặt

32, 5

- Khăn tắm 304.855 8 348.462 9 279.915 7 289.948 6 377.115 7,5 -Sản phẩm

25, 5

Nguồn : Phòng kế hoạch thị trường – Công ty dệt Minh Khai

Qua bảng trên ta thấy khăn bông luôn chiếm một tỷ trọng cao trong tổng kimngạch xuất khẩu sang Nhật của công ty Trong đó kim ngạch xuất khẩu khănmặt là cao nhất trong tổng kim ngạch xuất khẩu khăn bông và có tăng qua các

năm nhưng với tốc độ chậm Năm 2001 tổng kim ngạch xuất khẩu khăn bôngđạt 2.972.335USD, năm 2004 đạt 3.431.054USD, đến năm 2005 đạt 3.746.009USD ( chiếm 74,5% KNXK )Sản phẩm khăn ăn cũng có xu hướng tăng, năm

2001 đạt 724.030 USD, năm 2005 đạt 930.217 USD, vì khăn mặt và khăn ăn lànhững mặt hàng thông dụng nó được dùng cả trong gia đình, các khách sạn vàphục vụ cho việc ăn của mọi người, nên khăn mặt luôn giữ vị trí đứng đầu vềkim ngạch xuất khẩu sang Nhật Sản phẩm khăn tắm chiếm tỷ lệ ít hơn, kimngạch xuất khẩu khăn tắm thấp nhất là do khăn tắm đã có một sản phẩm thaythế khác là áo choàng tắm Kim ngạch xuất khẩu áo choàng tắm của công tysang Nhật luôn tăng lên từ năm 2001 chỉ đạt 838.352 USD chiếm 22%, sangnăm 2004 đã đạt 1.401.417 USD và chiếm tới 29%, năm 2005 đạt 1.282.191USD chiếm 25,5% Sở dĩ như vậy là do áo choàng tắm có nhiều tiện lợi với mầusắc phong phú, chất lượng tốt, khách hàng mặc áo choàng tắm thoải mái và lịch

sự hơn là chỉ khoác khăn tắm… hiện nay xu hướng sử dụng áo choàng tắm có

xu hướng tăng nên công ty cần có hướng nghiên cứu sản xuất đa dạng hoá mẫu

mã mấu sắc cho mặt hang này

Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu sang Nhật năm 2005 của công ty được thể hiện rõhơn trong biểu đồ sau :

18.5

32.5

7.5 16

25.5

Biểu đồ 7:Biểu đồ cơ cấu sản phẩm xuất khẩu sang Nhật năm 2005

khăn ăn khăn mặt khăn tắm

sp khác

áo choàng tắm

1.1.2) Kim ngạch xuất khẩu sang Nhật theo thời gian của công ty.

Thời điểm xuất khẩu có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất khẩucủa công ty vì nó liên quan tới mọi hoạt động của công ty, từ việc lập kế hoạch

đến việc chuẩn bị các yếu tố để chuẩn bị cho hoạt động sản xuất của công tyđược diễn ra một cach cân đối và liên tục.

Giá trị xuất khẩu sang Nhật theo thời gian của công ty dệt Minh Khai (từnăm 2000-2005 ) được thể hiện trong bảng sau :

Bảng 11: Giá trị xuất khẩu sang Nhật theo thời gian của công ty dệt Minh

Tổng

KNXK 3.810.686 100 3.871.800 100 3.998.789 100 4.832.471 100 5.028.200 100

Nguồn : Phòng kế hoach thị trường – Công ty dệt Minh Khai

Nhìn vào bảng ta thấy giá trị xuất khẩu sang Nhật Bản của công ty luôn thuđược kết quả cao trong quý II và quý IV, đặc biệt là trong quý IV giá trị xuấtkhẩu liên tục tăng trong 3 năm từ năm 2000- 2003, năm 2001 giá trị xuất khẩuđạt 1.400.389 USD chiếm 37,3% tổng kim ngạch xuất khẩu, năm 2002 đạt1.664.874 USD, năm 2003 đạt 1.838.446 USD, năm 2004 giá trị này giảm xuốngcòn 1.725.193 USD chiếm 35,7% là do chủ trương của nhà nước cần phải quantâm hơn đến thị trường trong nước Đến năm 2005 đạt 2.011.281 chiếm 40%KNXK Nhìn chung, kim ngạch xuất khẩu trong các năm từ 2001-2005 tăng giảmkhông ổn định, kim ngạch xuất khẩu trong quý II đạt từ 35-40% và trong quý 4đạt từ 35-46% giá trị xuất khẩu

Kim ngạch xuất khẩu theo thời gian của công ty sang Nhật Bản năm 2005được thể hiện trong biểu đồ sau :

37.5 9.3

40

Biểu đồ 8 : Biểu đồ về kim ngạch xuất khẩu sang Nhật Bản theo thời gian năm 2005

quý I quý II quý III quý IV

Giá trị xuất khẩu trong 2 quý II và IV luôn đạt tỷ trọng cao là vì trongkhoảng hai thời gian này sản lượng sản phẩm xuất khẩu tăng mạnh do có nhiềuđơn đặt hàng Thời điểm quý II là vào mùa hè, số khách du lịch tới Nhật Bảntăng lên nhiều vì vậy các khách sạn cần nhiều khăn ăn, khăn tăm, khăn mặt hơn.Vào quý IV, do có nhiều ngày lễ, ngày tết nên người tiêu dùng cũng có xuhướng sử dụng sản phẩm nhiều hơn Mặt khác vào những dịp cuối năm thường

là những tháng người bán đưa ra nhiều hoạt động khuyến mãi do đó đây lànhững tháng có tiêu dùng lớn vì vậy lượng tiêu dùng sản phẩm của công ty tănglên là hợp lí

Như vậy yếu tố mùa vụ đã ảnh hưởng rất rõ rệt đến việc xuất khẩu sảnphẩm khăn bông Công ty cần phải tiến hành bố trí kế hoạch sản xuất sao chohợp lý vào những quý có nhu cầu lớn để kịp bố trí giao hàng cho khách Bêncạnh đó doanh nghiệp nên đa dạng hoá mặt hàng để có thể tận dụng lúc thờigian nhàn rỗi vào những tháng không có nhiều đơn đặt hàng Điều này sẽ giúpcông ty hoạt động có năng suất cao hơn, hiệu quả lớn hơn

1.1.3) Kim ngạch xuất khẩu và doanh thu xuất khẩu sản phẩm của công ty sang Nhật Bản

Thị trường chính của công ty là thị trường Nhật Bản Giá trị kim ngạch xuấtkhẩu sang Nhật luôn chiếm khoảng 90% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của

công ty Có thể nói, Nhật Bản là là bạn hàng lớn nhất và quan trọng nhất quyếtđịnh sự sống còn của công ty.

Một số chỉ tiêu phản ánh kết quả xuất khẩu sản phẩm của công ty sang Nhậtđược thể hiện qua bảng sau:

Bảng 12 : Kim ngạch XK và doanh thu XK sản phẩm sang Nhật của công ty

(từ năm 2001-2005 )

Chỉ tiêu Đơn vị Năm 2001 Năm 2002 Năm 2003 Năm 2004 Năm 2005

Số lượng Tá 176.626 179.004 182.894 211.680 187.551 Kim ngạch XK USD 3.810.686 3.871.800 3.998.789 4.832.471 5.028.200

Tỷ giá VND/USD 14.725 15.185 15.443 15.690 15.768 Doanh thu XK Nghìn VND 56.112.351 58.793.283 61.753.298 75.821.470 79.284.657

Nguồn : Phòng kế hoạch thị trường – Công ty dệt Minh Khai

Qua bảng ta thấy, doanh thu xuất khẩu sản phẩm sang Nhật của công tytăng giảm không đều, bình quân trong 4 năm 2001-2004, kim ngạch xuất khẩusản phẩm của công ty sang Nhật là 3.809.550 USD với tỷ giá giao dịch bìnhquân là 15.261(VND/USD) thì doanh thu xuất khẩu sang Nhật đạt trên 58 tỷđồng Năm 2005 công ty đã đạt được trên 79 tỷ đồng Số lượng xuất khẩu sảnphẩm qua các năm cũng tăng lên nhưng với mức độ tăng chậm

Doanh thu xuất khẩu sản phẩm sang Nhật của công ty dệt Minh Khai ( từnăm 2001-2005) được thể hiện qua biểu đồ sau :

năm 2001 năm 2002 năm 2003 năm 2004 năm 2005 0

10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000 80000

1.2.1.Hình thức xuất khẩu sang Nhật

Hình thức mà công ty lựa chọn khi tiến hành xuất khẩu sản phẩm sangNhật là xuất khẩu trực tiếp Với hình thức này, công ty đã đạt được hiệu quảkinh doanh cao và đã thu được một lượng ngoại tệ đáng kể, điều này chứng tỏcông ty tổ chức hoạt động kinh doanh tốt, các sản phẩm của công ty đã đượckhẳng định và có vị trí trên thị trường Nhật Bản

Với phương thức xuất khẩu trực tiếp, công ty có thể nắm được nhữngthay đổi về nhu cầu thị hiếu, giá cả và phân phối ở nước ngoài Tuy nhiên, công

ty phải đầu tư nguồn lực khá lớn

1.2.2 Kênh phân phối sản phẩm xuất khẩu sang Nhật

Để hoạt động tiêu thụ sản phẩm được tốt thì công ty không chỉ đưa ranhững sản phẩm tốt với mức giá phù hợp mà còn đáp ứng được đúng thời gian

và địa điểm

Đối với công ty dệt Minh Khai, hệ thống phân phối sản phẩm được tiếnhành chủ yếu qua các nhà nhập khẩu nước ngoài rồi tới các siêu thị hay người

tiêu dùng qua mạng lưới phân phối chính của họ Kênh phân phối sản phẩmxuất khẩu của công ty được thể hiện qua sơ đồ sau:

Sơ đồ 3: Kênh phân phối sản phẩm sang Nhật của công ty dệt Minh Khai

Qua mô hình trên ta có thể nhận thấy rằng kênh phân phối xuất khẩu trênthị trường Nhật Bản của công ty vẫn còn đơn giản, mới chỉ có hai thành viêntrong kênh

Thành viên thứ nhất trong kênh phân phối là các nhà nhập khẩu Nhật Bảnbao gồm các công ty thương mại ASAHI, ITOCHO, VINASEIKO, HOUEI,DAIEL, FUKIEN… đây là những nhà phân phối sản phẩm chính của công ty

Thành viên thứ hai trong kênh phân phối là các nhà bán lẻ bao gồm cácsiêu thị, các khách sạn, nhà hàng Với kênh phân phối này trong những năm quacông ty dệt Minh Khai đã từng bước thâm nhập và chiếm lĩnh được thị trườngNhật Bản Hàng năm doanh thu xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản luôn đạtmức tỷ trọng cao, góp phần đáng kể vào việc tăng lợi nhuận xuất khẩu cho công

ty Tuy nhiên, đây cũng là một hạn chế của công ty vì thông tin từ người tiêudùng cuối cùng mà công ty có được đều do các công ty Nhật Bản và các nhàphân phối cung cấp Công ty không có đủ điều kiện tiếp xúc trực tiếp với ngườitiêu dùng cuối cùng để tìm hiểu nhu cầu cũng như sở thích tiêu dùng của họ Vìvậy việc xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản của công ty phụ thuộc rất lớn vàocác đơn đặt hàng của các nhà phân phối này trên thị trường Nhật Bản Trongnhững năm tới công ty cần có biện pháp mở rộng kênh phân phối của mình đểđẩy nhanh tốc độ tiêu thụ sản phẩm xuất khẩu của công ty hơn nữa

1.2.3 Công tác giao dịch đàm phán , ký kết hợp đồng xuất khẩu

Công ty

dệt Minh

Khai

Nhà nhập khẩu

Siêu thị tiêu dùng Người

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, công ty dệt Minh Khai rất coi trọngcông tác giao dịch, đàm phán và ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt làhợp đồng xuất khẩu Vì hoạt động xuất khẩu là hoạt động chính của công ty.

Hàng năm số lượng đơn đặt hàng mà công ty nhận được là khá cao trungbình có khoảng 20 đơn đặt hàng từ phía thị trường Nhật Bản

Công tác giao dịch, đàm phán, ký kết hợp đồng xuất khẩu của công ty dophòng kế hoạch -thị trường đảm nhiệm dưới sự chỉ đạo trực tiếp của giám đốc

Các cán bộ và nhân viên trong phòng này hầu hết đều có trình độ và kinhnghiệm lâu năm trong lĩnh vực kinh doanh xuất khẩu, vì vậy tất cả đều nắm rõđược các nghiệp vụ cũng như các thủ tục để tiến hành giao dịch ký kết hợp đồngxuất khẩu Trong thời gian qua công ty đã ký được rất nhiều hợp đồng xuấtkhẩu với các khách hàng Nhật Bản Điều này thể hiện trong kim ngạch xuấtkhẩu của công ty sang Nhật Bản luôn chiếm khoảng 90% tổng kim ngạch xuấtkhẩu Trong những năm trở lại đây công ty đã ký kết thêm được nhiều hợp đồngxuất khẩu với một số khách hàng Nhật Bản mới như trung tâm thương mạiITOCHU, ASAHI

Công tác giao dịch của công ty thường bắt đầu từ việc công ty nhận cácđơn đặt hàng từ phía Nhật Bản và giao dịch bàng thư từ, điện tín, fax, hoặc gặpmặt trực tiếp nếu là khách hàng mới, thông qua đó để thoả thuận các điều kiệngiao dịch về số lượng, giá cả, thời hạn giao hàng, các điều kiện giao nhận, thanhtoán…

1.2.4.Công tác tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu

Đây là một trong những công tác rất quan trọng của công ty, vì nếu thực hiệntốt công tác này sẽ tạo được niềm tin và uy tín với khách hàng làm cơ sở để duytrì quan hệ kinh doanh lâu dài với bạn hàng nước ngoài đặc biệt là Nhật Bản