Giao hoan, giao phối và thụ tinh ở Bò sát (Reptilia)

Hiện tượng này giúp cho đực và cái nhận biết nhau và kích thích cá thể cái trước khi giao phối.. Một số loài rùa đầm đực có tập tính giao hoan bằng cách lắc lư đầu, cắn cào rùa cái... Sự

Giao hoan, giao phối và thụ tinh ở

Bò sát (Reptilia)

1 Hiện tượng giao hoan

Trước khi giao phối, thường xảy ra hiện tượng giao hoan sinh dục Hiện tượng này giúp cho đực và cái nhận biết nhau và kích thích cá thể cái trước khi giao phối

Ở cắc kè (Calotes versicolor) lúc múa

giao hoan, con đực đứng thẳng hai chân sau, đầu lắc lư, miệng há ra ngậm lại nhịp nhàng, màu sắc thay đổi nhanh chóng Tắc kè đực vảy đuôi làm dáng trước khi giao phối Thạch

sùng đực (Hemydactylus) chạy chung

quanh con cái, thỉnh thoảng liếm hoặc lấy mõm chạm vào thạch sùng cái để

vuốt ve Thằn lằn đực (Lacerta agilis)

khi đã tìm được thằn lằn cái, liền dùng mõm đập vào cổ, gáy, cọ những lổ đùi vào lưng đớp đuôi, đớp háng thằn lằn cái Rắn hổ mang được nuôi ở các trại rắn có thời gian giao hoan sinh dục khoảng nửa giờ Rắn đực và cái bò song song với nhau trước khi giao phối Một số loài rùa đầm đực có tập tính giao hoan bằng cách lắc lư đầu, cắn cào rùa cái

Hoạt động giao phối của rùa (theo

Hickman)

Hoạt động giao phối ở Rắn Coronella

austriaca

2 Sự giao phối

Bò sát đực có cơ quan giao phối là dương hành để đưa tinh trùng vào huyệt của cá thể cái Sự thụ tinh được thực hiện ở bên trong ống dẫn trứng Thằn lằn đực (nhông, thạch sùng) thường dùng răng ghìm thạch sùng cái

để giao phối Một số loài nhông khác, con đực không cắn nhưng dùng chân trước giữ phần thân trước của nhông cái hoặc bám hai bên sườn, hoặc leo lên lưng của nhông cái Con đực có thể giao phối với nhiều con cái, trái lại con cái chỉ giao phối một lần Thời gian giao phối có thể kèo dài từ nửa giờ đến vài giờ hay hơn nữa Khi giao phối, rùa cạn đực leo lên mai lưng của rùa cái Ðể đứng được vững trên lưng rùa cái, rùa đực dùng vuốt bám chặt

vào bờ mai trước của rùa cái và cắn vào đầu của rùa cái Khi chịu đực, rùa cái rướn mình lên khỏi mặt đất, đuôi duỗi thẳng Rùa đực đưa dương hành vào huyệt con cái

Rùa đầm (Emys) giao phối trong

nước, rùa đực leo lên lưng của rùa cái Nếu rùa cái chưa chịu thì sẽ bị rùa đực cắn hoặc dìm xuống bùn cho đến khi nào chịu mới thôi

Cá sấu đực dùng chân trước bám chặc vào cổ cá sấu cái Sau đó nó vặn thân sang một bên, xoay xuống phía dưới thân của cá sấu cái để giao phối

Thông thường ở bò sát, con đực đóng vai trò chủ động và tích cực Ngược

lại ỏ một số ít loài như nhông (Agama agama) Trong mùa sinh sản nhiều cá

thể cái vây lấy một cá thể đực Con nào cũng muốn cho cá thể đực chú ý, chúng chạy quanh và chìa lỗ huyệt cho con đực

3 Thụ tinh

Ở rắn, sau khi giao phối, tinh trùng nằm trong ống dẫn trứng của con cái trong nhiều tháng đến vài năm (thí nghiệm cho thấy sau ba đến bốn năm, con cái vẫn đẻ trứng, trứng được thụ tinh và nở thành con) Rắn lục

châu Phi cái (Causus rhombeatus)

sau khi giao phối được nuôi cách ly khỏi rắn đực đã đẻ 7 ổ trứng và tỷ lệ thụ tinh vẫn cao Sau khi giao phối, tinh trùng sống trong ống dẫn trứng của rắn cái và chờ trứng rụng Ở rắn sống vùng ôn đới sau khi giao phối độ hai tháng, rắn cái mới rụng trứng

Quỳnh Hoa

Comments