Trúê vïì chöî troơ, öng tûâc töịc viïịtmöơt laâ thû cho Ibuka: “Töi ríịt phíịn khñch khi nhònthíịy haông Philips vađ hoađn toađn tin tûúêng lađ chuâng ta cuông seô baân ặúơc saên phíím t
Trang 1taơi haông Coâ leô cuông chñnh chi tiïịt nađy díîn ăïịn sûơsuy diïîn lađ Philips húơp taâc vúâi ắch Duđ thïị nađo thòcuông khöng thïí phuê nhíơn danh tiïịng líîy lûđng cuêaradio Philips trong nhûông thíơp niïn 1940-1950 Noâiăïịn Philips, ngûúđi ta nghô ngay ăïịn nhûông chiïịc radioxinh xùưn trang bõ tûđ möơt ăïịn böịn, nùm boâng ăeđnăiïơn tûê.
Morita dûđng chín úê sín ga Eindhoven, núi sûđngsûông pho tûúơng tiïịn sô Philips, ngûúđi saâng líơp rathûúng hiïơu lûđng líîy nađy, trong öng böîng trađn ngíơpmöơt niïìm xuâc ăöơng laơ luđng Tûđ möơt maênh ăíịt ýnbònh cuêa Hađ Lan, ngađi Philips ăaô ghi tïn mònh vađolõch sûê thïị giúâi búêi nhûông saên phíím chíịt lûúơng cao.Morita mú ăïịn möơt ngađy nađo ăoâ, thûúng hiïơu Totsukocuông seô líîy lûđng nhû Philips, trïn ăíịt Nhíơt cuôngnhû khùưp nùm chíu Trúê vïì chöî troơ, öng tûâc töịc viïịtmöơt laâ thû cho Ibuka: “Töi ríịt phíịn khñch khi nhònthíịy haông Philips vađ hoađn toađn tin tûúêng lađ chuâng
ta cuông seô baân ặúơc saên phíím trïn khùưp thïị giúâi”.Quay vïì Nhíơt sau ba thaâng phiïu du vađ quan saât,hoơc hoêi ríịt nhiïìu tûđ thïị giúâi bïn ngoađi, Morita baâongay cho ngûúđi baơn, ngûúđi chó huy trûơc tiïịp lađ Ibukacuöơc gùơp gúô giûôa öng vúâi ban laônh ăaơo cöng ty WesternElectric vađ khùỉng ắnh: “Chuâng ta phaêi lađm möơt caâi
gò ăoâ vúâi transistor Nïịu chuâng ta saên xuíịt ặúơctransistor, chuâng seô mang laơi cho chuâng ta möơt cúhöơi lúân Haông Western Electric ríịt muöịn chuâng tachïị taơo maây trúơ thñnh, anh nghô sao?”
Nùm 1914, Philips thiïịt líơp möơt phođng nghiïn cûâu
ăïí khaêo saât caâc hiïơn tûúơng hoâa-lyâ vađ ặa ra nhûông
biïơn phaâp canh tín trong saên xuíịt Böịn nùm sau,
haông cho ra ăúđi duơng cuơ sûê duơng tia X trong y khoa
vađ nùm 1925, bùưt ăíìu nhûông thûê nghiïơm ăíìu tiïn
vïì vö tuýịn truýìn hònh Nùm 1927, haông bùưt ăíìu
saên xuíịt maây thu thanh (goơi tùưt lađ radio) vađ chó nùm
nùm sau ăaô baân ặúơc 1 triïơu chiïịc Nùm 1939, khi
Thïị chiïịn thûâ hai buđng nöí thò Philips ăaô coâ 45.000
cöng nhín trïn khùưp thïị giúâi
Ngađy 9.5.1940, Ban giaâm ăöịc haông ặúơc tin ngađy
höm sau, Ăûâc Quöịc xaô seô tíịn cöng Hađ Lan Hoơ quýịt
ắnh bay sang Myô, mang theo möơt khoaên vöịn lúân
Taơi ăíịt nûúâc bònh ýn nađy, hoơ tiïịp tuơc viïơc saên xuíịt
trong suöịt thúđi gian Thïị chiïịn tiïịp diïîn
Sau khi chiïịn tranh chíịm dûât, Ban giaâm ăöịc Philips
cuđng cöng nhín viïn trúê vïì Hađ Lan, ăùơt truơ súê úê
Eindhoven Trûúâc ăoâ, bao nhiïu duơng cuơ saên xuíịt
ăïìu ặúơc khoâa kyô vađ cíịt giíịu cíín thíơn nïn viïơc höìi
phuơc saên xuíịt diïîn ra nhanh choâng
Coâ dû luíơn cho rùìng trûúâc vađ trong chiïịn tranh,
Philips ăaô cung ûâng cho quín chiïịm ăoâng Ăûâc nhiïìu
thiïịt bõ ăiïơn, ăaô húơp taâc vúâi ắch nhû nhiïìu haông
saên xuíịt khaâc, song khöng coâ chûâng cûâ nađo vïì ăiïìu
nađy Vaê laơi, trong gia ằnh Philips, chó coâ möơt ngûúđi
duy nhíịt úê laơi Hađ Lan trong thúđi gian Ăûâc chiïịm
ăoâng lađ Frits Philips, thò chñnh öng nađy ăaô cûâu maơng
söịng cuêa 382 ngûúđi Do Thaâi bùìng caâch chûâng minh
cho quín Ăûâc thíịy lađ hoơ ríịt cíìn cho viïơc saên xuíịt
Trang 2Chûúng 2.
N HỊN T HÊËY T RÛÚÁC
C Ú H ƯÅI
V Â D ẤM T HÛÃ S ÛÁC
Mưåt vấn cúâ quấ hiïím nguy khi mang cưng nghïå chïë tẩo mấy
trúå thđnh àïí sẫn xuêët radio Lẩi câng mïåt mỗi hún khi àố lâchuyïån chùèng mêëy ai lâm trong thûúng mẩi Nhêåt Bẫn Vâ hổàậ xưng vâo vúái mưåt niïìm tin mậnh liïåt cưång vúái khất vổngmuưën nhanh chống tẩo dûång mưåt nïìn tẫng múái cho ngânh cưngnghiïåp Nhêåt Bẫn trong cuưåc àua tranh vúái thïë giúái
Trang 3Coâ thïí noâi, Ibuka ăaô ăaânh cûúơc vúâi transistor bùìngsöị tiïìn 25.000 ăöla!
Kïị hoaơch öng vaơch ra lađ trûúâc hïịt seô saên xuíịt möơtloaơi radio chaơy bùìng transistor cho duđ phaêi vûúơt quanhiïìu khoâ khùn, vò trong thúđi ăiïím ăoâ, ngay caê úêMyô, transistor cuông chó sûê duơng thuíơn lúơi trong viïơclađm maây trúơ thñnh hoùơc caâc saên phíím tûúng tûơ Tuynhiïn öng vađ Morita cuđng tíịt caê chuýn viïn kyô thuíơtcuêa Totsuko chíịp nhíơn thûê thaâch, hi voơng coâ thïícaêi tiïịn transistor ăïí biïịn noâ trúê thađnh linh kiïơn chñnhtrong caâc loaơi radio ăúđi múâi
Chíịp nhíơn thûê thaâch, nöî lûơc vûúơt qua khoâ khùn– ăoâ lađ phûúng chím cuêa caâc thađnh viïn cuêa Totsuko.Ibuka ăem chuýơn nađy kïí cho ngûúđi baơn lađ ShigeoShima, ngûúđi ăang lađm viïơc taơi ăađi phaât thanh NHK,coâ líìn ăaô höî trúơ cöng ty Totsuko trong viïơc kyâ húơpăöìng cung cíịp thiïịt bõ tröơn soâng Shima toê yâ nghingúđ vïì khaê nùng thađnh cöng cuêa dûơ tñnh mađ laônhăaơo vađ nhín viïn cöng ty Totsuko ăang íịp uê Songkhi nghe hïịt nhûông líơp luíơn cuêa Ibuka, Shima caêmthíịy mònh ăaô bõ thuýịt phuơc
Tuy nhiïn, coâ möơt chöî khoâ bõ thuýịt phuơc hún caêShima Ăoâ lađ Böơ Cöng thûúng nghiïơp Nhíơt Baên (MITI),núi coâ quýìn xeât cíịp ngoaơi tïơ cho Totsuko ăïí thanhtoaân cho cöng ty Western Electric vïì húơp ăöìng chopheâp sûê duơng cöng nghïơ transistor Líơp luíơn mađcaâc cöng chûâc taơi ăíy nïu ra ăïí tûđ chöịi cung ûângngoaơi tïơ lađ Totsuko ăaô kyâ húơp ăöìng khöng coâ sûơchíịp thuíơn cuêa MITI Trong luâc chúđ ăúơi kïịt quaê víơn
Nïịu ngađy nay, chíịt baân díîn - transistor ặúơc sûê
duơng trong híìu hïịt moơi maơch ăiïơn, thiïịt bõ phuơc
vuơ nhu cíìu cuöơc söịng, thò 50 nùm trûúâc ăíy, noâ
cođn lađ möơt caâi gò ăoâ khaâ xa laơ Vò thïị, chuýịn ăi Myô
thûúng lûúơng ăïí mang cöng nghïơ nađy vïì Nhíơt quaê
thíơt lađ möơt sûơ liïìu lônh vađ coâ phíìn xa xó trong mùưt
nhûông ăöìng nghiïơp cuêa caê hai
“CANH BAƠC” TRANSISTOR
Vúâi Ibuka, hùỉn nhiïn maây trúơ thñnh khöng phaêi
lađ muơc tiïu ăïí cöng ty Totsuko phaêi boê ra túâi 25.000
ăöla ăïí mua cho ặúơc giíịy pheâp sûê duơng cöng nghïơ
transistor Nghe cíu hoêi cuêa Morita, öng traê lúđi nhanh
goơn:
- Chuâng ta saên xuíịt radio
Song, khöng phaêi cûâ mang cöng nghïơ transistor
vïì lađ líơp tûâc seô lađm ra ặúơc nhûông chiïịc radio nhû
hoơ mong muöịn, mađ ăiïìu quan troơng lađ phaêi caêi tiïịn
cöng nghïơ nađy ăïí ûâng duơng vađo viïơc saên xuíịt mađ
chûa tûđng möơt haông nađo trïn thïị giúâi tûđng lađm
Trang 4caâc phín xûúêng cuêa hoơ Trong möîi tua nhû víơy, Iwamadûđng laơi trûúâc tûđng saên phíím cuêa Western Electricmađ öng thíịy thuâ võ vađ ặa ra nhûông cíu hoêi bùìngthûâ tiïịng Anh khöng míịy trún tru Iwama ghi nhúânhûông cíu traê lúđi ăïí miïu taê laơi trong caâc baâo caâocöng taâc, kïí caê nhûông nhíơn xeât riïng cuêa öng.
Dûơa vađo quýín Transistor Technology vađ baâo caâo
cuêa Iwama, caâc ăöìng nghiïơp cuêa öng taơi Tokyo mađymođ chïị taơo möơt loaơi transistor riïng Transistor cuêaPhođng thñ nghiïơm Bell chïị taơo theo nguýn lyâ ăeđn
ba cûơc, cûơc ím lađ möơt thanh germanium cođn haicûơc dûúng lađ hai thanh húơp kim indium gùưn hai bïnthanh germanium Suy luíơn lađ caâc ăiïơn tûê (electron)
ím chuýín ăöơng nhanh hún ăiïơn tûê dûúng, caâc kyô
sû cuêa Totsuko tin lađ transistor coâ thïí ăaơt ặúơc tíìnsöị cao nïịu ăaêo caâc cûơc cuêa noâ thađnh ím-dûúng-
ím, thay vò dûúng-ím-dûúng nhû transistor cuêa Bell.Víịn ăïì lađ phaêi thay indium vò húơp kim nađy coâ ăiïímnoâng chaêy thíịp, khöng phuđ húơp vúâi sûơ víơn hađnhcuêa transistor Cuöịi cuđng, sau nhûông nghiïn cûâuvađ thûê nghiïơm miïơt mađi, hoơ tòm ra möơt húơp chíịtphuđ húơp nhíịt, ăoâ lađ phöịt pho
Sûơ thađnh cöng cuêa Totsuko trong viïơc chïị taơo tor tíìn söị cao ăaô gíy kinh ngaơc cho caê nhûông ngûúđikhai sinh ra noâ lađ caâc kyô sû cuêa Phođng thñ nghiïơmBell Möơt trong nhûông chuýn viïn ăaô goâp cöng vađosûơ caêi tiïịn cöng nghïơ kyđ diïơu nađy lađ Leo Esaki, ăïịnnùm 1973, ăaô nhíơn ặúơc sûơ tûúêng thûúêng mađ baonhiïu nhađ baâc hoơc cuông phaêi mú ûúâc, ăoâ lađ giaêi Nobel
transis-ăöơng taơi MITI, Ibuka vađ Morita thađnh líơp möơt nhoâm
ăùơc nhiïơm khai triïín transistor vúâi sûơ tham gia cuêa
nhûông chuýn viïn ûu tuâ nhíịt cuêa Totsuko Ngûúđi
tònh nguýơn laônh ăaơo nhoâm nađy lađ Kazuo Iwama,
tûđng lađ töíng ăiïìu hađnh dûơ aân saên xuíịt maây ghi ím
Caâc thađnh viïn trong nhoâm göìm coâ: hai nhađ víơt lyâ
Tetsuo Tsukamoto vađ Saburo Iwata, kyô sû cú khñ
Sukemi Akanabe, chuýn viïn hoâa chíịt Akio Amaya,
kyô sû ăiïơn Junichi Yasuda vađ nhiïìu ngûúđi khaâc
Vïì mùơt kyô thuíơt, ăiïìu kiïơn saên xuíịt thađnh cöng
möơt radio transistor lađ phaêi coâ transistor tíìn söị cao
chûâ khöng phaêi tíìn söị thíịp nhû luâc ăoâ Tri thûâc
duy nhíịt vïì víịn ăïì nađy lađ cuöịn Transistor
Tech-nology do Morita mang vïì tûđ Myô Chñnh tûđ quýín
saâch ặúơc xem lađ “kinh thaânh Transistor” nađy, Iwama
vađ nhoâm ăùơc nhiïơm cuêa öng ăaô bùưt tay vađo viïơc nghiïn
cûâu
Cuöịi nùm 1953, MITI caêi töí nhín sûơ trong lônh
vûơc cöng nghiïơp ăiïơn tûê, moơi viïơc chuýín biïịn theo
chiïìu hûúâng coâ lúơi cho Totsuko vađ triïín voơng ặúơc
cung ûâng ngoaơi tïơ saâng suêa hún bao giúđ hïịt Ăíìu
thaâng 1.1954, Iwama bay sang Myô ăïí tiïịp tuơc nghiïn
cûâu, hoơc hoêi vïì transistor Sau ăoâ möơt thaâng, Ibuka
cuông sang Myô gùơp Iwama vađ cuđng ăi thùm cú súê
saên xuíịt transistor cuêa cöng ty Western Electric
Taơi Myô, Iwama chuê trûúng mang vïì Nhíơt cađng nhiïìu
thöng tin cađng töịt Cöng ty Western Electric khöng
cung cíịp ăùơc tñnh kyô thuíơt cuêa saên phíím do hoơ
lađm ra, song hoơ vui lođng ặa öng ăi loanh quanh
Trang 5THÑCH ÛÂNG VÚÂI LUÍƠT CHÚI TOAĐN CÍÌUKinh nghiïơm kinh doanh cho nhiïìu ngûúđi thíịy rùìngthûúng hiïơu giûô möơt vai trođ quan troơng trong hiïơunùng hoaơt ăöơng cuêa möơt doanh nghiïơp Möơt trongnhûông ýịu töị quan troơng mađ möơt thûúng hiïơu cíìnăaơt túâi lađ sûơ dïî ăoơc, tñnh dïî nghe, dïî “ngíịm” vađolođng ngûúđi tiïu thuơ chó sau möơt líìn nghe noâi ăïịn.Trong xu hûúâng phaât triïín khöng ngûđng, hoaơt ăöơngcuêa doanh nghiïơp khöng chó giúâi haơn trong phaơm
vi möơt ắa phûúng hay möơt nûúâc, mađ cođn phaêi múêröơng ra bïn ngoađi biïn giúâi ăíịt nûúâc Vò thïị, ngoađitñnh nhoê goơn, dïî ăoơc, dïî nghe, thûúng hiïơu cuôngcíìn ặúơc “quöịc tïị hoâa”
Xeât theo nhûông tiïu chuíín nhû thïị thò thûúng hiïơuTokyo Tsushin Kogyo (Totsuko) theo caâch ăoơc cuêangûúđi Nhíơt hay dõch theo tiïịng Anh lađ Tokyo Tele-communications Engineering Corporation, cho duđcoâ goơi tùưt lađ Totsuko, cuông khöng ăaơt ýu cíìu Nùm
1946, khi bađn baơc vúâi nhau ăïí ăùơt tïn cho thûúnghiïơu, Ibuka vađ Morita ăaô khöng quan tím ăïịn nhûôngăiïìu ăoâ Nùm 1953, sau khi ăaô cho ra ăúđi nhûôngchiïịc maây ghi ím ăíìu tiïn vađ phíịn khñch vúâi triïínvoơng múê röơng thõ trûúđng tiïu thuơ, trong nhûông ngađysöịng trïn ăíịt Myô, Morita luön trùn trúê vúâi viïơc phaêiăöíi tïn thûúng hiïơu theo nhûông tiïu chuíín kïí trïn.Öng cođn muöịn ăi xa thïm möơt bûúâc nûôa, ăoâ lađ ăöìng
Víơt lyâ nùm 1973 vïì phaât minh Esaki diode Vinh
dûơ nađy khöng chó thuöơc vïì Esaki, vïì nûúâc Nhíơt, mađ
cođn cuêa caê chíu AÂ, möơt chíu luơc khaâ “khiïm töịn”
vúâi caâc giaêi Nobel khoa hoơc, vöịn lađ thïị maơnh cuêa
caâc nhađ khoa hoơc phûúng Tíy
Khi Iwama tûđ Myô trúê vïì Nhíơt thò ăaô coâ tin vui vïì
sûơ caêi tiïịn thađnh cöng cöng nghïơ transistor Sûơ caêi
tiïịn nađy khöng chó coâ yâ nghôa riïng ăöịi vúâi Totsuko,
mađ cođn vúâi caê thïị giúâi Noâ múê ra nhûông chín trúđi
kyđ diïơu cho nïìn cöng nghiïơp ăiïơn tûê, biïịn nhûông
chiïịc radio chaơy bùìng ăeđn chín khöng kïình cađng,
toêa nhiïơt noâng bûâc thađnh nhûông maây thu thanh nhoê
goơn, híìu nhû khöng phaât ra nhiïơt Tûđ nïìn taêng nađy,
nïìn cöng nghiïơp ăiïơn tûê cho ra ăúđi hađng loaơt caâc
saên phíím phuơc vuơ cho ăúđi söịng cuêa con ngûúđi hiïơn
ăaơi
Nùm 1955 ăaânh díịu möơt caâi möịc múâi trïn chùơng
ặúđng saâng taơo ăíìy gian nan vađ thûê thaâch cuêa Ibuka,
Morita cuđng caâc ăöìng nghiïơp Ăoâ lađ sûơ ra ăúđi chiïịc
radio transistor ăíìu tiïn, múê ăíìu kyê nguýn cuêa nïìn
cöng nghiïơp ăiïơn tûê sûê duơng chíịt baân díîn, hiïơu nùng
cao hún, goơn nheơ hún ríịt nhiïìu vađ giaâ thađnh ngađy
möơt haơ Thađnh cöng cuêa hoơ ăaô ăem laơi möơt giaâ trõ
vö cuđng to lúân cho nhín loaơi
Trang 6quen thuöơc vúâi ngûúđi tiïu duđng trong nûúâc, viïơc thayăöíi danh hiïơu nhanh choâng cuông coâ nhûông bíịt tiïơnvïì mùơt quaêng baâ, tiïịp thõ Vò thïị, tûđ nùm 1953, Moritacuđng Ibuka möơt mùơt cho in nhaôn hiïơu Sony lïn saênphíím, mùơt khaâc víîn duy trò thûúng hiïơu Totsukamöơt thúđi gian.
Thaâng 6.1957, möơt tíịm baêng lúân mang tïn Sonyặúơc dûơng gíìn sín bay Haneda úê Tokyo Thaâng1.1958, cöng ty Totsuko chñnh thûâc trúê thađnh cöng
ty Sony Thaâng 12 nùm ăoâ, tïn Sony ặúơc niïm ýịttaơi Súê giao dõch chûâng khoaân Tokyo Möơt trong nhûôngviïơc ăíìu tiïn mađ Morita vađ caâc ăöìng nghiïơp nghôăïịn lađ líìn lûúơt ăùng kyâ thûúng hiïơu Sony taơi 170nûúâc vađ vuđng laônh thöí, vađ ăùng kyâ nhiïìu ngađnh saênxuíịt khaâc nhau ngoađi ngađnh chñnh lađ ăiïơn tûê Ăiïìuăoâ cho thíịy sûơ nhòn xa tröng röơng cuêa caâc nhađ saânglíơp vađ qua ăoâ cuông böơc löơ khaât voơng seô chinh phuơcthïị giúâi cuêa hoơ
Duđ ăaô coâ sûơ ăùng kyâ nhaôn hiïơu hïịt sûâc cíín thíơnsong hoơ víîn gùơp sûơ cöị Möơt cú súê saên xuíịt baân
ra moân söcöla nhaôn hiïơu Sony, thíơm chñ ăöíi tïncöng ty cuêa hoơ lađ Cöng ty thûơc phíím Sony Ăïịnkhi ặa nöơi vuơ ra tođa, Morita vađ caâc ăöìng nghiïơpcođn phaêi traêi qua caênh dúê khoâc dúê cûúđi, khi möơtnhín chûâng lađ ngûúđi tiïu duđng ăaô khai trûúâc tođarùìng anh tûúêng lađ cöng ty ăiïơn tûê Sony ăang límvađo caênh khoâ khùn ghï gúâm nïn phaêi saên xuíịt caê
söcöla ăïí baân cíìm húi.
Vuơ kiïơn keâo dađi ăïịn gíìn böịn nùm, cuöịi cuđng Sony
nhíịt hoâa caê danh hiïơu cöng ty líîn nhaôn hiïơu hađng
hoâa do cöng ty saên xuíịt, tùng gíịp ăöi cú höơi ghi nhúâ
cuêa ngûúđi sûê duơng, vûđa tiïịt kiïơm ặúơc chi phñ quaêng
baâ cho caê tïn cöng ty líîn nhaôn hiïơu hađng hoâa
Khi trúê vïì Nhíơt, coâ líìn Morita ăaô cuđng vúâi Ibuka
giúê quýín tûđ ăiïín ra xem, giöịng nhû caâc bíơc cha
meơ thûúđng lađm khi muöịn tòm cho con mònh möơt caâi
tïn ăeơp nhíịt, vađ tûđ Latinh “Sonus” coâ nghôa lađ “ím
thanh” ăaô lađm cho hai öng chuâ yâ, vò ím thanh chñnh
lađ lônh vûơc mađ cöng ty Totsuko ăang hûúâng túâi trong
caâc kïị hoaơch saên xuíịt cuêa mònh
Trong thíơp niïn 1950, úê Nhíơt, do sûơ chiïịm ăoâng
cuêa quín ăöơi, nhiïìu tiïịng loâng bùìng Anh ngûô khaâ
phöí biïịn trong ngön ngûô thûúđng ngađy, trong ăoâ coâ
cuơm tûđ “sonny boys” duđng ăïí chó nhûông cíơu beâ thöng
minh, lanh lúơi Tûđ Sonny laơi gíìn guôi vúâi tûđ Sonus
trong tiïịng Latinh vïì caâch ăoơc Tuy nhiïn trong tiïịng
Nhíơt, möơt tûđ ăoơc ím “sohn-nee” laơi coâ nghôa lađ “ăaânh
míịt tiïìn” Khöng möơt khaâch hađng nađo laơi muöịn mua
möơt moân hađng coâ nhaôn hiïơu “Míịt tiïìn” saên xuíịt búêi
möơt cöng ty cuông coâ tïn lađ “Míịt tiïìn” caê (!) Cuöịi
cuđng, sau nhiïìu cuöơc tranh luíơn, Morita cuđng caâc
ăöìng nghiïơp nhíịt trñ vúâi caâi tïn SONY, ăoơc thađnh
“Xö-ni”
Sony – möơt caâi tïn ngùưn goơn vađ híìu nhû ngûúđi
nûúâc nađo cuông ăoơc vađ nhúâ noâ dïî dađng Khöng phaêi
míịt cöng nghô ngúơi, ban laônh ăaơo cuông líịy ngay
tûđ SONY chín phûúng lađm biïíu tûúơng cho cöng ty
cuêa mònh Duđ víơy, möơt khi cöng ty Totsuko ăaô khaâ
Trang 7cuêa Morita ăaô thùưng vađ cuông nhúđ ăoâ mađ thûúng hiïơu
Sony ặúơc nhiïìu ngûúđi biïịt ăïịn hún nûôa
Viïơc ăöíi tïn cho cöng ty thađnh Sony thïí hiïơn möơt
sûơ nhaơy beân cuêa Morita trong lônh vûơc kinh doanh
vađ tiïịp thõ Theo öng, möơt nhaôn hiïơu saên phíím chñnh
lađ cuöơc söịng cuêa doanh nghiïơp Thûúng hiïơu khöng
chó mang sûâ maơng tiïịp thõ, quaêng baâ mađ noâ cođn
lađ biïíu tûúơng vïì chíịt lûúơng saên phíím, traâch nhiïơm
cuêa nhađ saên xuíịt trûúâc ngûúđi tiïu duđng Vađ ngađy
nay, Sony víîn lađ biïíu tûúơng cuêa chíịt lûúơng, moơi
saên phíím mang nhaôn hiïơu nađy ăïìu taơo sûơ tin cíơy
ăöịi vúâi ngûúđi tiïu duđng trïn toađn thïị giúâi
TRIÏỊT LYÂ NGÛÚĐI TIÏN PHONG
Hai nhađ saâng líơp Sony ăïìu coâ “göịc gaâc” lađ dín
kyô thuíơt, ríịt gioêi vúâi nhûông saâng chïị Hún ai hïịt,
hoơ yâ thûâc ặúơc tíìm quan troơng cuêa viïơc luön phaêi
tiïn phong trong lônh vûơc saâng taơo ra nhûông saên
phíím múâi Dûúâi sûơ ăiïìu hađnh cuêa hai nhađ saâng líơp,
caâc saên phíím cuêa Sony luön mang tñnh tiïn phong
Con ặúđng phaât triïín cuêa Sony lađ luön luön tòm tođi,
nghiïn cûâu ăïí taơo ra nhûông saên phíím múâi phuơc
vuơ ăúđi söịng Nhúđ ăoâ mađ caâc saên phíím ăöì ăiïơn tûê
trúê nïn hïịt sûâc phong phuâ vađ ăa daơng, ăaâp ûâng
caâc nhu cíìu cuêa ngûúđi tiïu duđng Khoaêng 6-10%
doanh thu hađng nùm cuêa Sony ặúơc trñch ra dađnh
cho viïơc nghiïn cûâu Caâc saên phíím khöng chó nhùưmvađo caâc nhu cíìu hiïơn taơi mađ cođn dađnh cho caê caâcnhu cíìu chûa naêy sinh
Cíìn nhùưc laơi lađ saên phíím ăíìu tiïn ặúơc saên xuíịtdûúâi thûúng hiïơu Totsuko lađ chiïịc maây ghi ím duđngbùng tûđ tñnh, ra ăúđi nùm 1950 vađ hai nùm sau ăaôquen mùơt vúâi thõ trûúđng Nùm nùm sau, saên phíímthûâ hai cuêa Morita vađ caâc ăöìng nghiïơp ặúơc ăaânhgiaâ lađ möơt trong nhûông bûúâc ăöơt phaâ íịn tûúơng nhíịt,ăoâ lađ chiïịc radio baân díîn nhaôn hiïơu TR-55 chaơybùìng transistor ăíìu tiïn cuêa nûúâc Nhíơt, múê ăíìu kyênguýn baân díîn phaât triïín ríìm röơ vađo thíơp niïn
1960 Hai nùm sau (1957) radio baân díîn cuêa Totsukothu goơn hún nûôa ăïí ngûúđi tiïu duđng coâ thïí boê tuâimang ăi ăíy ăi ăoâ
Tûđ nùm 1954, ăïí saên phíím coâ ăiïìu kiïơn ăïịn súâmvúâi ngûúđi tiïu duđng, Morita thađnh líơp caâc chi nhaânhTotsuko Shoji (tiïìn thín cuêa Sony Shoji Corpora-tion vađ Sony Marketing Inc.) taơi Tokyo vađ Osaka Trûúâcăoâ, viïơc baân maây ghi ím ặúơc Totsuko uêy thaâc chocaâc cöng ty Maruizumi vađ Nippon Gakki Tuy nhiïn,bïn caơnh saên phíím cuêa Totsuko, caâc cöng ty nađycođn baân hađng riïng cuêa mònh Chùỉng haơn NipponGakki chuýn baân nhaơc cuơ cho caâc trûúđng hoơc, cođnMaruizumi thò baân ăöì ăiïơn, vò thïị, hoơ khöng chuýntím vađo saên phíím do Totsuko uêy thaâc Sûơ ra ăúđicuêa Totsuko Shoji ặúơc tñnh toaân nhùìm taơo ra nhûôngăaơi lyâ chñnh thûâc tíơp trung vađo saên phíím cuêa Totsuko,tranh thuê möơt thõ phíìn ăaâng kïí trïn thõ trûúđng hađnggia duơng
Trong thúđi gian nađy, chi nhaânh cuêa Totsuko Shoji
Trang 8– Giaâm ăöịc ăiïìu hađnh cao cíịp, vađ Kodama – ngûúđiquaên lyâ chi nhaânh Totsuko taơi Osaka.
Sau cuöơc gùơp, Chuê tõch Iue vöơi vaô goơi ăiïơn thoaơicho giaâm ăöịc xûúêng saên xuíịt Sanyo, ýu cíìu ngûngngay viïơc saên xuíịt radio dûúâi hònh thûâc ăang lađmvađ thiïịt kïị möơt kiïíu míîu radio chó cođn bùìng möơtphíìn ba nhûông caâi ăaô chïị taơo
*
* *Thaâng 12.1959, Morita ặúơc ăïì cûê lađm Phoâ Chuêtõch phuơ traâch ăiïìu hađnh cuêa cöng ty Sony vađ khöngăíìy nûêa nùm sau, vađo thaâng 5.1960, Sony cho raăúđi chiïịc maây truýìn hònh transistor ăíìu tiïn líịytïn lađ TV8-301 Ăûa transistor (vađ caâc loaơi linh kiïơnbaân díîn khaâc) tûđ lônh vûơc ím thanh sang lônh vûơchònh aênh khöng ăún giaên nhû nhiïìu ngûúđi víîn hònhdung Sûơ víơn hađnh cuêa transistor vađ diode (linh kiïơnbaân díîn hai cûơc) phuđ húơp vúâi ăiïơn aâp thíịp vađ dođngdiïơn coâ cûúđng ăöơ thíịp, khöng ăùơt ra víịn ăïì gò ăaângkïí khi saên xuíịt radio transistor, nhûng viïơc saên xuíịtti-vi ăođi hoêi ăiïơn aâp ríịt cao, do ăoâ phaêi coâ möơt sûơxem xeât laơi toađn diïơn caâc transistor phuơc vuơ saên xuíịttûđ trûúâc ăïịn nay So vúâi radio, ti-vi ăođi hoêi tíìn söịtñn hiïơu cao gíịp 100 líìn, cûúđng ăöơ dođng ăiïơn caogíịp 20 líìn, transistor phaêi coâ ăiïơn aâp cao gíịp 10líìn
Möơt trong nhûông phûúng aân caêi tiïịn tñnh nùng cuêatransistor mađ Ibuka vađ Morita cuđng caâc chuýn viïnkyô thuíơt nghô ăïịn lađ thay ăöíi chíịt liïơu, saên xuíịt
taơi Tokyo ăùơt dûúâi sûơ ăiïìu hađnh cuêa Masao Kurahashi,
möơt ngûúđi ríịt ăam mï maây ghi ím; cođn chi nhaânh
úê Osaka do Taketoshi Kodama quaên lyâ Cöng viïơc
cuêa nhûông chi nhaânh nađy khöng ăún giaên, nhíịt lađ
tûđ nùm 1955, khi radio transistor múâi ra ăúđi Luâc
ăoâ, radio víơn hađnh bùìng ăeđn ăiïơn tûê chín khöng
ăang ríịt phöí biïịn, muöịn ăaânh ăöí möơt thoâi quen,
phaêi coâ chiïịn lûúơc tiïịp thõ maơnh meô, vaơch cho ngûúđi
tiïu duđng thíịy ặúơc sûơ tiïơn lúơi cuêa viïơc sûê duơng
radio transistor
Morita nhíơn thíịy muöịn tiïu thuơ saên phíím nhanh
hún nûôa, víơn hađnh caâc ăaơi lyâ chûa ăuê mađ cíìn phaêi
baân thùỉng linh kiïơn transistor cho caâc cöng ty khaâc
Nïịu linh kiïơn transistor nhaôn hiïơu Totsuko hay Sony
(tûđ 1958) xuíịt hiïơn trong saên phíím cuêa caâc cöng
ty lúân nhû Matsushita Electric Corporation hay Sanyo
Electric Co thò tiïịng tùm cuêa noâ cađng ặúơc nhín lïn
Sau khi ăaô cín nhùưc ăiïìu nađy, Morita cuđng Ibuka töí
chûâc möơt cuöơc trûng bađy transistor vađ múđi chuýn
viïn kyô thuíơt caâc cöng ty Matsushita, Sanyo, Hayakawa
Electric Corporation, Toshiba Corporation, Victor
Com-pany of Japan (JVC), Standard Co ăïịn tham quan.
Sau cuöơc trûng bađy ăoâ, Chuê tõch cuêa cöng ty Hayakawa
Electric Corporation lađ Tokuji Hayakawa ăaô töí chûâc
möơt buöíi gùơp gúô vúâi hai nhađ doanh nghiïơp lúân taơi
khu vûơc Kansai luâc bíịy giúđ lađ Konosuke Matsushita
– Chuê tõch cöng ty Matsushita, vađ Toshio Iue – chuê
tõch cöng ty Sanyo, taơi nhađ hađng Nadaman úê Osaka
Buöíi gùơp nađy coâ caê Ibuka – Chuê tõch Totsuko, Morita
Trang 9míîu saên phíím khaâc nhau, míîu sau goơn nheơ, tiïơnlúơi hún míîu trûúâc Chiïìu ngang bùng video röơnghún 5cm cuêa haông Ampex ăaô ặúơc thu nhoê cođn khöngăïịn 2cm Chiïịc maây VTR nguýn míîu ặúơc ăùơt tïnlađ U-Matic, ăaô ặúơc sûơ ăoân nhíơn khaâ tñch cûơc cuêangûúđi tiïu duđng, chó riïng haông xe húi Ford ăaô ăùơtmua möơt líìn 5.000 chiïịc ăïí duđng trong cöng taâchuíịn luýơn nhín viïn Thađnh cöng nađy khuýịn khñchMorita vađ caâc chuýn viïn tiïịn xa thïm bûúâc nûôa,ăoâ lađ tiïịp tuơc caêi tiïịn maây VTR, haơ giaêm giaâ thađnhbùìng caâch duđng bùng video nhoê hún nûôa, coâ chiïìuröơng mùơt bùng khöng ăïịn 1,3cm vađ sûê duơng 100%linh kiïơn baân díîn.
Nùm 1964, möơt toaân chuýn viïn do NobutoshiKihara díîn ăíìu ăaô chïị taơo ặúơc chiïịc CV-2000,maây thu phaât bùng video cassette (VCR) sûê duơngtrong gia ằnh ăíìu tiïn cuêa thïị giúâi Bùng tûđ tñnhghi phaât hònh khöng cođn lađ hai cuöơn bùng nùìm riïngreô bïn ngoađi maây ghi phaât hònh nûôa, mađ chuângăaô ặúơc lùưp ăùơt trong möơt höơp bùng duy nhíịt ăùơtbïn trong maây, goơn gađng vađ dïî sûê duơng Giaâ baânmöơt chiïịc CV-2000 chó cođn bùìng khöng túâi 1% giaâmöơt chiïịc maây VTR (maây ghi phaât hònh duđng bùngvideo coâ cuöơn bùng bïn ngoađi maây: open reel) sûêduơng trong caâc hïơ thöịng phaât thanh, truýìn hònh,vađ bùìng khöng ăïịn 10% giaâ möơt chiïịc maây sûê duơngtrong ngađnh giaâo duơc
Tuy muơc tiïu chñnh cuêa viïơc chïị taơo maây CV-2000lađ sûê duơng trong gia ằnh, song trong thúđi gian ăíìu,
linh kiïơn nađy bùìng húơp chíịt silicon chõu ặơng ặúơc
nhiïơt ăöơ cao, coâ ăöơ noâng chaêy cao hún ríịt nhiïìu
so vúâi germanium Tûđ thaâng 1.1958, Iwama ăaô ýu
cíìu möơt chuýn viïn trong nhoâm lađ Tsukamoto nghiïn
cûâu víịn ăïì nađy vađ möơt nùm sau, hoơ tòm ra caâc giaêi
phaâp kyô thuíơt khaê dô nhíịt Tuy nhiïn cuông phaêi
ăúơi ăïịn thaâng 5.1960, Sony múâi chñnh thûâc cöng
böị sûơ ra ăúđi chiïịc ti-vi baân díîn ăíìu tiïn cuêa caê thïị
giúâi Noâ ặúơc trang bõ 23 transistor bùìng silicon vađ
germanium, 15 diode thûúđng vađ 2 diode ăiïơn aâp cao
Ngoađi ra, nhoâm cuêa Iwama cođn chïị taơo böí sung chñn
loaơi transistor múâi ăïí sûê duơng hiïơu quaê hún trong
viïơc chïị taơo ti-vi baân díîn Thađnh quaê trïn nhíơn ặúơc
sûơ cöng nhíơn cuêa caê thïị giúâi, vinh dûơ khöng chó
riïng cuêa Sony mađ cođn cuêa caê nïìn cöng nghiïơp ăiïơn
tûê cuêa Nhíơt Baên
Ăíìu nhûông nùm 1960, Morita vađ caâc ăöìng nghiïơp
bùưt ăíìu quan tím ăïịn möơt saên phíím khaâc Ăoâ lađ
maây sûê duơng bùng video VTR (Video Tape Recorder)
do haông Ampex cuêa Myô chïị taơo vađ cung cíịp cho
caâc ăađi phaât thanh Vò sûê duơng cho muơc ăñch phaât
thanh nïn maây ríịt cöìng kïình, möîi maây chiïịm diïơn
tñch caê möơt cùn phođng, cođn giaâ thađnh hún 100.000
ăöla/chiïịc thò chó nhûông cú quan coâ ngín saâch döìi
dađo múâi sùưm nöíi Muơc tiïu mađ Ibuka vađ Morita nhùưm
ăïịn lađ nhûông chiïịc maây VTR goơn nheơ, giaâ caê phuđ
húơp vúâi tuâi tiïìn cuêa ăa söị ngûúđi tiïu duđng trong nûúâc
Tíịt caê chuýn viïn, kyô sû cuêa Sony tíơp trung nöî
lûơc theo hûúâng nađy, thiïịt kïị vađ saên xuíịt thûê nhiïìu
Trang 10lïn chíịt lûúơng cuêa saên phíím Sony ăaô ăaâp ûâng ặúơcnhûông ýu cíìu khoâ tñnh nhíịt cuêa ngûúđi tiïu duđng,vađ cuêa caê möơt töí chûâc khoa hoơc nöíi tiïịng thïị giúâilađ Cú quan Quaên trõ Hađng khöng vađ Khöng gian Myô(NASA).
Khöng ngûđng tòm tođi saâng taơo, caêi tiïịn cöng nghïơăïí cho ra ăúđi nhûông saên phíím múâi mang tñnh ăöơtphaâ vïì cöng nghïơ vađ tñnh nùng sûê duơng ăaô ăem laơinhûông thađnh cöng rûơc rúô cho Sony Luön luön lađngûúđi díîn ăíìu trong lônh vûơc cöng nghïơ chñnh lađýịu töị quan troơng nhíịt giuâp Sony phaât triïín nhanhchoâng vađ lúân maơnh nhû ngađy nay
chuâng ặúơc duđng trong cú súê cöng nghiïơp vađ cú quan
y tïị nhiïìu hún Khöng líu sau, böơ phíơn baân hađng
cuêa Sony cho biïịt ngûúđi tiïu duđng toê ra ûa chuöơng
loaơi maây VCR mađu hún lađ loaơi chó ghi phaât hònh ăen
trùưng
Cuông trong thíơp niïn 1960, khi cöng nghïơ saên
xuíịt linh kiïơn baân díîn cho ra ăúđi maơch tñch húơp
(integrated circuit) coâ thïí chûâa hađng chuơc, thíơm chñ
hađng trùm transistor, diode, tuơ ăiïơn, ăiïơn trúê trïn
möơt maơch ăiïơn chó röơng bùìng 1-2cm2 thò nïìn cöng
nghiïơp radio, ti-vi, maây ghi ím, maây ghi hònh ngađy
cađng thu nhoê kñch thûúâc, giaâ thađnh cuông reê hún so
vúâi viïơc duđng caâc linh kiïơn riïng leê nhû trûúâc ăíy
Thaâng 10.1968, Sony cho ra ăúđi chiïịc ti-vi mađu
nhoê goơn sûê duơng ăeđn hònh trinitron, möơt cöng nghïơ
múâi meê giuâp ăeđn coâ hiïơu nùng cao Chñnh saâng kiïịn
vïì trinitron nađy ăaô ặúơc Hađn lím viïơn quöịc gia Myô
vïì nghïơ thuíơt truýìn hònh vađ khoa hoơc tùơng giaêi
thûúêng Emmy cho tíơp ăoađn Sony vađo nùm 1972
Ngađy 20.7.1969, caê loađi ngûúđi vui mûđng trûúâc möơt
thađnh tûơu rûơc rúô cuêa khoa hoơc khöng gian Tađu Apollo
11 ặa hai phi hađnh gia Myô ăaâp xuöịng mùơt trùng,
ghi díịu íịn ăíìu tiïn cuêa con ngûúđi trïn möơt thiïn
thïí khaâc Trong niïìm vui chung cuêa nhín loaơi, Morita
vađ Sony cuêa öng laơi coâ thïm möơt niïìm tûơ hađo bíịt
ngúđ khaâc Ăoâ lađ phi hađnh ăoađn Apollo 11 ăaô mang
theo trïn phi thuýìn möơt maây ghi ím cassette cuêa
cöng ty Sony ăïí chuýín vïì traâi ăíịt nhûông baên nhaơc
phaât ra tûđ thûúơng tíìng khöng gian Ăiïìu nađy noâi
Trang 11Chûúng 3.
D ÍỊU ÍỊ N
C UÊA “N GÛÚĐI Ă AĐN Ö NG
Ă I B ÖƠ ”
Morita nhíơn thíịy giúâi treê luâc bíịy giúđ ngađy cađng gíìn guôi vúâi
ím nhaơc hún, nhûng khöng phaêi luâc nađo hoơ cuông tiïịp cíơn ặúơcvúâi thûâ nghïơ thuíơt ăíìy híịp díîn nađy Vađ öng tûơ nhíơn vađo mònhtraâch nhiïơm phaêi giuâp ăúô giúâi treê
Trang 12bíịy giúđ ngađy cađng gíìn guôi vúâi ím nhaơc hún nhûngkhöng phaêi luâc nađo hoơ cuông tiïịp cíơn ặúơc vúâi thûânghïơ thuíơt ăíìy híịp díîn nađy Muöịn nghe nhaơc, hoơphaêi vïì nhađ, vađo phođng ăïí nghe hay chñ ñt cuông trongnhûông luâc ngöìi vađo nhûông ö-tö ăùưt tiïìn Vò thïị, nïịutaơo cho möîi ngûúđi möơt chiïịc maây nghe nhaơc thûúđngtrûơc bïn mònh thò cuöơc söịng ăöịi vúâi hoơ seô thuâ võhún gíịp böơi, nhíịt lađ hoơ coâ thïí hûúêng thuâ nghe nhaơc
úê bíịt cûâ núi ăíu mađ khöng lađm phiïìn ăïịn ngûúđibïn caơnh
Sau nhiïìu trùn trúê, Morita ýu cíìu caâc kyô sû ăiïìuchónh laơi möơt söị chi tiïịt trong chiïịc maây cassetteghi ím Pressman loaơi nhoê (sûê duơng trong giúâi baâochñ) theo hûúâng: líịy ra khoêi maây loa vađ maơch ghi
ím, lùưp böí sung vađo möơt maơch khúịch ăaơi stereo(ím thanh nöíi), böí sung böơ tai nghe goơn nheơ keđmtheo maây
Ăiïìu ăaâng noâi lađ ríịt ñt ngûúđi chia seê yâ tûúêng nađycuêa Morita, hoơ khöng tin vađo sûơ thađnh cöng cuêa möơtloaơi maây chó nghe nhaơc mađ khöng ghi ím ặúơc NhûngMorita coâ lyâ riïng cuêa mònh, do ăoâ öng víîn cho tiïịnhađnh nghiïn cûâu, saên xuíịt vađ cho ra ăúđi loaơi maâymúâi nađy Trong luâc möơt maây ghi ím Pressman ặúơcbaân trïn thõ trûúđng vúâi giaâ 49.000 ýn, Morita ýucíìu caâc böơ phíơn saên xuíịt vađ kïị toaân cuêa Sony ăiïìuchónh giaâ thađnh ăïí giaâ baân möơt maây nghe nhaơc stereoWalkman khöng vûúơt quaâ 30.000 ýn
Caâi tïn Walkman sai ngûô phaâp tiïịng Anh cuông lađmöơt giai thoaơi nhoê Trong thúđi gian Morita khöng
LÙƯNG NGHE NHÛÔNG THÚÊ THAN
Möơt trong nhûông caâi tïn ríịt dïî thûúng mađ moơi ngûúđi
ăùơt cho Morita ăoâ lađ Walkman-san (öng Walkman)
Caâi tïn líịy tûđ möơt saên phíím vúâi chiïịn thùưng líîy
lûđng cuêa Sony trïn thûúng trûúđng Chñnh Walkman
ăaô ặa Sony lïn möơt ẳnh cao múâi
Nùm 1971, Morita ặúơc ăïì cûê lađm Chuê tõch tíơp
ăoađn Sony vađ vinh dûơ nađy ăaô giuâp öng coâ thïm nhûông
saâng kiïịn ăïí ặa tíơp ăoađn ăi xa hún trong lônh vûơc
saâng taơo cuêa mònh, trong ăoâ coâ sûơ thađnh cöng cuêa
chiïịc stereo mini hiïơu Walkman, ặúơc phöí biïịn trïn
toađn thïị giúâi chó trong möơt thúđi gian ngùưn sau khi
xuíịt xûúêng saên phíím ăíìu tiïn Trong quýín tûơ truýơn
Made in Japan, Morita ăaô kïí laơi giai thoaơi vïì sûơ ra
ăúđi cuêa maây nghe nhaơc Walkman YÂ tûúêng ăïịn vúâi
öng ríịt tònh cúđ khi möơt líìn Ibuka ăi vađo phođng lađm
viïơc cuêa öng vúâi möơt maây nghe bùng cíìm trïn tay
vađ böơ tai nghe choađng qua ăíìu (head-set) Hònh aênh
ăoâ vađ lúđi than thúê cuêa Ibuka vïì chiïịc maây nghe nhaơc
nùơng nïì, vïì nhu cíìu nghe nhaơc mađ khöng lađm phiïìn
ăïịn ăöi tai ngûúđi khaâc ăaô lađm tröîi díơy trong Morita
möơt yâ tûúêng vûđa múâi thoaâng qua nhûng öng chûa
coâ dõp suy nghô cùơn keô Öng nhíơn thíịy giúâi treê luâc
Trang 13coâ mùơt taơi cöng ty, caâc nhín viïn ăaô tung saên phíím
ra thõ trûúđng vúâi tïn nađy, ăïịn khi öng trúê vïì, khöng
thñch caâi tïn sai ngûô phaâp ăoâ vađ muöịn ăöíi ra thađnh
Walking Stereo (Maây nghe nhaơc stereo di ăöơng), nhûng
moơi viïơc ăaô trïî: maây ăaô ặúơc in nhaôn hiïơu Walkman
vađ chûúng trònh quaêng caâo saên phíím múâi cuông ăaô
in xong Khi saên phíím ặúơc tung ra thõ trûúđng, maôi
lûơc cuêa ngûúđi tiïu duđng lïn cao vûúơt ra ngoađi mong
moêi cuêa caê Morita, ăïịn nöîi khi öng muöịn thay ăöíi
nhaôn hiïơu cho nhûông ăúơt maây baân ra thõ trûúđng chíu
Íu vađ chíu Myô cuông khöng cođn kõp nûôa, tïn Walkman
ăaô in ăíơm trong tím trñ ngûúđi nghe nhaơc caê thïị giúâi
röìi! Vađ nïịu ăaânh giaâ möơt caâch cöng bùìng, caâi tïn
Walkman “coâ duýn” hún nhiïìu so vúâi Walking Stereo
Saên phíím Walkman ăaânh ăuâng nhu cíìu tiïìm íín
cuêa ngûúđi tiïu duđng trïn toađn thïị giúâi ăaô ăem laơi
sûơ thađnh cöng líîy lûđng cho Sony Sony dûơ kiïịn baân
ra ăúơt ăíìu 5 triïơu maây ăïí thùm dođ thõ trûúđng, nhûng
do nhu cíìu tùng nhanh, cöng ty ăaô phaêi saên xuíịt
20 triïơu maây vúâi 70 míîu maô khaâc nhau Khaâch hađng
cuêa Sony Walkman khöng chó lađ ăaơi ăa söị ngûúđi tiïu
duđng bònh thûúđng mađ cođn lađ nhûông nghïơ sô, nhûông
nhađ chó huy dađn nhaơc tađi ba nhû Isaac Stern, Herbert
von Karajan Hoơ khöng mua möơt, hai chiïịc mađ ăùơt
mua vúâi söị lûúơng lúân ăïí cung cíịp cho caê dađn nhaơc
Chiïịc Walkman ngađy cađng caêi tiïịn chíịt lûúơng vađ
tñnh nùng hoaơt ăöơng Nhûông chiïịc maây ăíìu tiïn sûê
duơng pin saơc nghe ặúơc 8 tiïịng ăöìng höì sau möîi
líìn saơc Vïì sau, thúđi gian sûê duơng möơt líìn pin saơc
keâo dađi ăïịn 60 tiïịng Vúâi sûơ ra ăúđi cuêa ẵa CD-Rom,maây Discman (nghe ẵa CD) thay thïị díìn Walkman.Díịu íịn Walkman quaâ ăíơm trong quaâ trònh phaât triïíncuêa Sony nïn ngađy nay tíơp ăoađn Sony thiïịt líơp riïngmöơt Phođng trûng bađy maây nghe nhaơc Walkman trongtođa nhađ thuöơc khu phöị Shinagawa, thuê ăö Tokyo.Ăoâ lađ núi duy nhíịt trïn thïị giúâi cođn lûu giûô ăuê tûđngmíîu maô maây Walkman trong söị khoaêng 200 míîumaô ăaô saên xuíịt vađ baân trïn thõ trûúđng
Coâ thïí noâi maây nghe nhaơc Walkman lađ möơt trongnhûông thađnh cöng to lúân cuêa Sony, möơt niïìm tûơ hađocho riïng Morita, ngûúđi ăaô daâm ặâng muôi chõu sađo,hađnh ăöơng ngûúơc laơi yâ kiïịn cuêa ăaâm ăöng Bùìngsûơ nhaơy beân cuêa möơt doanh nhín, öng nhòn thíịyặúơc triïín voơng thađnh cöng cuêa sûơ caêi tiïịn möơt saênphíím vađ khöng bao líu sau khi maây Walkman raăúđi (1979), nhûông thín hûôu vađ ngûúđi tiïu duđng trongnûúâc ăaô goơi Morita lađ Walkman-san
Chiïịc maây Walkman nöíi tiïịng ăïịn nöîi ăaô ăi vađo
hai böơ tûđ ăiïín nöíi tiïịng thïị giúâi – tûđ ăiïín Le Petit
Larousse cuêa Phaâp (nùm 1981) vađ tûđ ăiïín Oxford
cuêa Anh (nùm 1986) Thaâng 6.1989, tûâc mûúđi nùmsau ngađy maây Walkman ra ăúđi, söị lûúơng maây xuíịtxûúêng ăaô lïn 100 triïơu chiïịc Ăïịn nùm 1995, ăaôcoâ trïn 300 kiïíu maây khaâc nhau ặúơc tiïu thuơ trïnthõ trûúđng Qua ăoâ cuông cho thíịy möơt sûơ tòm tođi khöngngûđng cuêa Sony ăïí ặa ra thõ trûúđng nhûông saênphíím ăa daơng
Coâ thïí noâi, vađo nhûông thíơp niïn 1950-1960-1970,
Trang 14NHÛÔNG BÛÚÂC ĂI ĂÍÌU TIÏN RA THÏỊ GIÚÂIChuýịn ăi Myô vađ chíu Íu ăíìu tiïn vađo nùm 1953ăaô cho Morita ríịt nhiïìu trùn trúê Khaât voơng ăem caâcsaên phíím thûúng hiïơu Sony ăi chinh phuơc thïị giúâicađng ngađy cađng hònh thađnh roô neât trong öng TheoMorita, Hađ Lan giöịng vúâi Nhíơt Baên úê nhiïìu ăiïím vađmöơt cöng ty nhû Philips thađnh cöng ặúơc trïn thõtrûúđng quöịc tïị thò khöng coâ lyâ do nađo khiïịn Totsukokhöng lađm ặúơc nhû víơy Tûđ ăoâ, öng bùưt ăíìu ăiïìuhađnh Totsuko theo hûúâng tíơp trung nöî lûơc vađo viïơcxuíịt khííu saên phíím sang thõ trûúđng quöịc tïị Muơctiïu ban ăíìu cuêa öng lađ dađnh 50% saên lûúơng choxuíịt khííu Muơc tiïu nađy khöng chó mang laơi cho Sonymöơt nguöìn tađi chñnh döìi dađo mađ cođn goâp phíìn ăoânggoâp cho nûúâc nhađ möơt nguöìn ngoaơi tïơ ăaâng kïí.Ăïí thûơc hiïơn chuê trûúng thím nhíơp thõ trûúđng thïịgiúâi, Morita thûúđng bay sang Myô, tûơ mònh giúâi thiïơunhûông chiïịc radio transistor ăíìu tiïn cuêa cöng tyTotsuko vađ tòm hiïíu thõ trûúđng tiïu thuơ taơi phûúngTíy Nïìn kinh tïị Myô ñt bõ aênh hûúêng cuêa Chiïịn tranhthïị giúâi líìn thûâ hai, bùìng chûâng lađ vađo nùm 1945,trong luâc do aênh hûúêng cuêa chiïịn cuöơc, töíng saênphíím nöơi ắa (GDP) cuêa caâc nûúâc khaâc chó cođn tûđ29% (Ăûâc), 30% (Nhíơt Baên) ăïịn 75% (Nga) so vúâi nùm
tíơp ăoađn Sony ăaô ghi möơt díịu íịn síu ăíơm trong
ăúđi söịng cuêa Nhíơt Baên cuông nhû híìu hïịt phíìn cođn
laơi cuêa thïị giúâi Trong khoaêng thúđi gian ăíìy khoâ khùn
ăoâ, Morita ăaô coâ nhûông ăoâng goâp to lúân trong viïơc
thiïịt kïị vađ cho ra ăúđi nhiïìu saên phíím mang tñnh
ăöơt phaâ, vûđa phuơc vuơ ngûúđi tiïu duđng möơt caâch töịt
nhíịt vûđa mang laơi cho tíơp ăoađn Sony nhûông cú höơi
phaât triïín vûúơt bíơc Cöng sûâc cuêa öng khöng chó
giúâi haơn trong phaơm vi nhûông cú xûúêng cuêa Sony
trong nûúâc mađ cođn lađ nhûông hoađi baôo, nhûông nöî
lûơc ăíìy chíịt saâng taơo trïn nhûông miïìn ăíịt múâi
*
* *Moơi ngûúđi thûúđng tođ mođ, do ăíu mađ nhûông vô nhín
coâ thïí nghô ra ặúơc nhûông yâ tûúêng chinh phuơc caê
thïị giúâi nhû thïị Coâ líìn, trong buöíi trođ chuýơn vúâi
nhín viïn cuêa tíơp ăoađn mònh, Morita ăaô thöí löơ bñ
quýịt, haôy lùưng nghe nhûông ăiïìu moơi ngûúđi ăang
chaân naên, nhûông thúê than cíìn ặúơc ăaâp ûâng Khi
baơn nghô rùìng mònh phaêi loaơi boê nhûông lúđi thúê than
íịy ra khoêi cuöơc söịng cuêa mònh, thò chñnh lađ baơn ăang
lađm cuöơc söịng töịt ăeơp hún
Trang 15tai mònh nûôa Lúđi ăïì nghõ mua 100.000 saên phíímcuêa Bulova vûúơt quaâ moơi dûơ kiïịn vađ mong moêi cuêaöng, vò chó cíìn laôi möîi chiïịc tûđ 1 ăïịn 2 ăöla, cöng
ty ăaô coâ thïí kiïịm ặúơc tûđ 100 ăïịn 200 ngađn ăöla.Vađo thúđi ăoâ, möơt söị tiïìn nhû thïị khöng nhoê chuâtnađo Tuy nhiïn, trong luâc thûúng thaêo, Morita ăaô
ăi tûđ bíịt ngúđ ăïịn huơt híîng Phña Bulova ặa ra
möơt ăiïìu kiïơn cho viïơc mua baân, ăoâ lađ hađng phaêiăïì nhaôn hiïơu Bulova, khöng ặúơc ăïì nhaôn hiïơu núisaên xuíịt Trong thím tím, Morita bađi baâc ngay ýusaâch nađy, vò noâ ăuơng chaơm ăïịn tûơ aâi dín töơc cuêamöơt nhađ saên xuíịt chín chñnh khöng chíịp nhíơn lúơinhuíơn vúâi bíịt cûâ giaâ nađo Tuy víơy, öng víîn bònhtônh, khíịt vúâi hoơ vađi ngađy ăïí traê lúđi sau Ngay líơptûâc, öng ăiïơn baâo cho Ibuka vađ cöng ty chñnh úê Tokyo,kïí laơi moơi tònh tiïịt trong cuöơc thûúng thaêo vúâi Bulova.Khöng líu sau, öng nhíơn ặúơc bûâc ăiïơn höìi ím vúâinöơi dung: “Haôy chíịp nhíơn ăún ăùơt hađng” Ăiïìu nađylađm cho Morita ríịt ăau ăíìu
Thûơc ra thúđi ăoâ, caâc cöng ty cuêa Nhíơt ăi gia cönghađng cho möơt söị “ăaơi gia” nûúâc ngoađi khöng phaêilađ chuýơn laơ, thíơm chñ lađ ăiïìu hiïín nhiïn nïịu muöịncoâ lúơi nhuíơn cao vađ nhanh choâng trong khi “sûâc lûơc”coâ haơn Vúâi Morita, ăíy lađ ăiïìu khöng thïí búêi vò ngoađitinh thíìn dín töơc thò noâ ăaô vi phaơm vađo quan ăiïímkinh doanh cuêa Morita – coi sûơ thađnh cöng cuêa cöng
ty phaêi gùưn liïìn vúâi caâc saên phíím mang thûúng hiïơucuêa cöng ty
Do víơy, duđ bíịt ăöìng yâ kiïịn vúâi Ibuka song öng
1938, thò GDP cuêa Myô nùm nađy ăaô tùng 80%, bùìng
180% GDP cuêa nùm 1938 Morita nhíơn thûâc ặúơc
tiïìm nùng cuêa thõ trûúđng röơng lúân nađy nïn öng dađnh
nhiïìu cöng sûâc cho viïơc tiïịp thõ saên phíím trong hïơ
thöịng baân buön cuêa Myô Song, vađo ặúơc thõ trûúđng
röơng lúân vađ cuông ríịt khoâ tñnh nađy lađ caê möơt víịn ăïì,
nhíịt lađ vúâi nhûông saên phíím ăïịn tûđ möơt nûúâc chíu
AÂ
Luâc ăíìu, nhûông kïịt quaê thùm dođ khiïịn öng caêm
thíịy thíịt voơng Phíìn lúân nhađ cûêa úê Myô röơng raôi, khang
trang, ngûúđi dín Myô sûê duơng caâc loaơi radio lúân, nghe
nhaơc vúâi ím thanh trung thûơc hún loaơi radio transistor
ăang ặúơc Morita chađo hađng
Sau nhiïìu suy tñnh cho bađi toaân tiïịp thõ trïn ăíịt
Myô, Morita quýịt ắnh thuýịt phuơc ngûúđi tiïu duđng
Myô bùìng caâch khaâc Öng lyâ luíơn lađ luâc ăoâ chó riïng
New York ăaô coâ hún 20 ăađi phaât thanh, nïịu möîi
thađnh viïn trong gia ằnh súê hûôu riïng möơt radio
transistor nhoê nhùưn, vúâi giaâ khöng ăíìy 30 ăöla, thò
hoơ coâ thïí mang vađo phođng nghe tûơ do caâc chûúng
trònh mònh thñch mađ khöng phaêi lađm phiïìn ăïịn löî
tai cuêa nhûông thađnh viïn khaâc
Lúđi thuýịt phuơc ăoâ mang laơi cho öng möơt söị ăún
ăùơt hađng, nhûng khöng phaêi ăún ăùơt hađng nađo cuông
giaêi quýịt ặúơc hïịt Trong söị nhûông doanh nghiïơp
cûê ngûúđi ăïịn tiïịp xuâc vúâi Morita, coâ haông Bulova,
möơt thûúng hiïơu radio cuêa Myô ríịt nöíi tiïịng luâc bíịy
giúđ Söị radio transistor hoơ ăùơt mua lađ 100.000 chiïịc
Morita xuâc ăöơng ăïịn bađng hoađng, öng khöng tin vađo
Trang 16luâc ăoâ, cíu noâi nađy ặúơc xem nhû möơt sûơ ngaơo maơncuêa möơt cöng ty “teâp riu” trûúâc möơt gaô khöíng löì nhûBulova Song thûơc tïị ăaô cho thíịy cíu noâi cođn quaâkhiïm töịn, vò khöng phaêi sau nùm mûúi nùm, mađchó sau mûúđi nùm, cöng ty vö danh tiïíu töịt ngađynađo ăaô vûúơt qua Bulova, nhíịn chòm Bulova trongcún löịc thõ trûúđng ăang cuöịn phùng ăi nhûông thûúnghiïơu khöng theo kõp sûơ phaât triïín cuêa xaô höơi.Buđ vađo sûơ míịt maât möơt möịi lúơi lúân, nhûng baêovïơ ặúơc nhûông giaâ trõ tinh thíìn vö giaâ, Morita ăaô
“ăoaâi cöng chuöơc töơi” vúâi ban laônh ăaơo Sony úê qúnhađ bùìng möơt söị húơp ăöìng baân hađng tuy khöng lúânnhû vúâi Bulova, song chuâng khöng lađm töín thûúnggiaâ trõ cuêa möơt thûúng hiïơu ăang tûđng bûúâc khùỉngắnh mònh
víîn quýịt ắnh tòm gùơp laơi ăaơi diïơn haông Bulova,
nhòn thùỉng vađo mùưt öng ta vađ traê lúđi “khöng” trûúâc
ýu cíìu mađ öng cho lađ quaâ ăaâng ăoâ
Líìn nađy, sûơ bíịt ngúđ laơi thuöơc vïì ăaơi diïơn Bulova
Öng ta khöng thïí hiïíu nöíi lyâ do gò ăïí ăaơi diïơn möơt
cöng ty “vö danh tiïíu töịt” cuêa möơt ăíịt nûúâc ăaô baơi
tríơn khöng líu trûúâc ăoâ daâm “caê gan” tûđ chöịi möơt
húơp ăöìng beâo búê nhû víơy Sau khi biïịt chùưc mònh
khöng nghe líìm, öng ta ăaô noâi vúâi Morita bùìng möơt
gioơng keê caê:
- Tïn tuöíi cöng ty chuâng töi lađ möơt thûúng hiïơu
nöíi tiïịng ăaô hònh thađnh hún 50 nùm röìi Khöng ai
lađ khöng nghe noâi ăïịn thûúng hiïơu cuêa chuâng töi
Taơi sao caâc öng laơi khöng muöịn hûúêng lúơi tûđ viïơc
giao dõch vúâi chuâng töi?
Morita ăaâp vúâi thaâi ăöơ tûđ töịn vađ quaê quýịt:
- Nùm mûúi nùm trûúâc, thûúng hiïơu cuêa quyâ öng
cuông khöng ặúơc ai biïịt ăïịn nhû thûúng hiïơu cuêa
chuâng töi bíy giúđ Töi ăïịn ăíy vúâi möơt saên phíím
múâi vađ töi ăang ăi bûúâc ăíìu tiïn cho nùm mûúi nùm
tiïịp theo cuêa cöng ty chuâng töi Töi hûâa vúâi öng rùìng,
50 nùm nûôa, tïn tuöíi cuêa chuâng töi cuông seô nöíi tiïịng
nhû tïn tuöíi cöng ty cuêa quyâ öng ngađy höm nay
(Made in Japan)
Cíu noâi cuêa Morita phaên aânh möơt lođng tûơ troơng
dín töơc ríịt ăaâng khím phuơc vađ chûâa möơt khaât voơng
lúân trïn con ặúđng ăem saên phíím ăi chinh phuơc
thïị giúâi Noâ seô gùưn liïìn vúâi cuöơc ăúđi Morita vađ cöng
ty Sony mađ öng lađ möơt ăaơi diïơn xûâng ăaâng Ngay
Trang 17Akio Morita
P
Trang 19xuíịt úê Myô Chùỉng nhûông thïị, Gross cođn dađnh choMorita möơt chiïịc bađn viïịt trong vùn phođng cuêa öngvađ chó díîn Morita vïì tíơp quaân thûúng maơi cuêa Myô,vïì nhûông gò cíìn lađm khi baân hađng trïn ăíịt Myô.
Möơt ngađy noơ, Gross mua veâ xem vúê nhaơc kõch My
Fair Lady vađ ruê Morita cuđng ăi Sau khi kïịt thuâc
cöng viïơc trong ngađy khaâ trïî, caê hai ăi ăïịn nhađ haât.Morita ríịt phíịn khñch vò ặúơc xem nhaơc kõch líìnăíìu tiïn trïn ăíịt Myô, nhûng khi dađn nhaơc múâi vûđatröîi khuâc múê mađn (overture) thò öng ăaô nghe Grossthò thađo bïn tai: “Chađo anh, Akio”, röìi thaê höìn vađogiíịc ăiïơp cho ăïịn hïịt buöíi diïîn Veâ xem haât ăïmăoâ giaâ 100 ăöla, nhûng Gross chaê bíơn tím gò ăïịnăiïìu ăoâ
Nùm 1958, Adolph Gross qua ăúđi ăöơt ngöơt taơi LuínĂön vò bïơnh tim, ăïí laơi trong lođng Morita nöîi thûúngtiïịc vö haơn ăöịi vúâi möơt ngûúđi baơn, möơt ngûúđi cha,möơt ngûúđi thíìy Tûđ ăoâ, híìu nhû khöng coâ buöíi lïînađo cuêa Sony taơi Myô mađ khöng coâ sûơ tham dûơ cuêabađ quaê phuơ Gross, cho thíịy sûơ gùưn boâ míơt thiïịt cuêagia ằnh Gross vúâi cöng ty Sony
Nhûông nùm 1950 íịy, Morita cođn hoơc ặúơc úê luíơt
sû cuêa Gross lađ Edward Rosiny vïì luíơt thûúng maơiMyô vađ caâch thûâc soaơn thaêo húơp ăöìng kinh tïị Moritaăùơt troơn sûơ tin tûúêng vađo Rosiny Trong möơt bađi viïịt
ngùưn ăùng trïn taơp chñ tû phaâp Jurist coâ nhan ăïì
Chiïịn lûúơc phaâp lyâ trong con mùưt möơt Giaâm ăöịc ăiïìu hađnh, Morita coi Rosiny lađ “ngûúđi thíìy hûúâng
díîn” mònh vïì caâc víịn ăïì phaâp lyâ
Sûơ thađnh cöng bûúâc ăíìu cuêa cöng ty Sony trïn
möơt thõ trûúđng röơng lúân vađ xa laơ mang ăíơm díịu íịn
cuêa Morita Song, khöng phaêi tûơ nhiïn mađ sûơ thađnh
cöng tòm ăïịn möơt caâch dïî dađng Vúâi möơt ngûúđi múâi
ăïịn Myô ăïí baân hađng nhû Morita, viïơc hoơc hoêi úê nhûông
ngûúđi ăi trûúâc lađ vö cuđng cíìn thiïịt Baên tñnh chín
thûơc, vui veê, dïî mïịn, öng khöng khoâ tòm nhûông cú
höơi tiïịp xuâc vađ thu phuơc thiïơn caêm cuêa nhiïìu ngûúđi
vađ hoơ sùĩn lođng hûúâng díîn tíơn tònh cho öng Vađ hùỉn
nhiïn nhúđ vađo sûơ say mï hoơc hoêi vađ sûơ chín thađnh
cuêa Morita, nhiïìu ăöịi taâc trong kinh doanh sau nađy
ăaô trúê thađnh nhûông ngûúđi baơn thín thiïịt cuêa öng
NHÛÔNG NGÛÚĐI BAƠN – NGÛÚĐI THÍÌY
ĂÍÌU TIÏN TRÏN ĂÍỊT MYÔ
Ngûúđi ăíìu tiïn trong söị nhûông ngûúđi nađy lađ Adolph
Gross, hún Morita khoaêng 20 tuöíi Ngay tûđ ngađy ăíìu
ặúơc giúâi thiïơu vúâi nhau, Gross muöịn biïịt moơi thûâ
vïì Morita, tûđ cöng ty mađ öng ăang lađm viïơc cho ăïịn
triïịt lyâ vïì quaên lyâ cuêa öng Kïịt quaê cuêa sûơ tòm hiïíu
nađy lađ Gross sùĩn lođng lađm ăaơi lyâ baân hađng cho Sony,
cho duđ luâc ăoâ öng ăang lađm ăaơi lyâ cho möơt nhađ saên
Trang 20* *Ngoađi Gross vađ luíơt sû Rosiny, Morita cođn coâ cúduýn “thuơ giaâo” möơt ngûúđi thûâ ba nûôa Ăoâ lađYoshinobu “Doc” Kagawa, möơt ngûúđi Myô göịc Nhíơtsinh úê Hawaii, tûđng lađm luíơt sû cho lûơc lûúơng chiïịmăoâng Myô taơi Nhíơt Sau khi nûúâc Nhíơt phuơc höìi nïìntûơ chuê, Kagawa tiïịp tuơc lađm cho chñnh phuê Myô Vïìsau, Kagawa trúê thađnh cöị víịn cho cöng ty Sony, öngvađ Morita thûúđng ăi vúâi nhau sang Myô Ăïịn NewYork, Morita thûúđng lûu truâ trong nhûông khaâch saơnreê tiïìn vađ duđng bûôa úê nhûông quaân ùn tûơ phuơc vuơ,
ùn möơt mònh vađ khöng tiïịp xuâc vúâi ai Lyâ do cuôngdïî hiïíu: vöịn tiïịng Anh cuêa öng cođn ñt oêi, mađ tiïìnöng cuông khöng coâ nhiïìu ăïí tiïu pha möơt caâch thoaêimaâi
Tuy nhiïn, Kagawa biïíu löơ thaâi ăöơ khöng ăöìngtònh vúâi Morita vïì caâch söịng íịy Theo öng, Moritacíìn coâ möơt nïịp söịng khaâ hún ăïí taơo ra möơt hònhaênh vïì sûơ thađnh ăaơt, vûđa cuêng cöị sûơ tûơ tin trongkhi giao dõch vúâi moơi ngûúđi, vûđa baêo vïơ thanh danhvađ uy tñn cuêa cöng ty mađ mònh ăaơi diïơn Kagawanhíịn maơnh: “Thađ úê trong cùn phođng reê nhíịt cuêakhaâch saơn sang nhíịt hún lađ úê trong cùn phođng sangnhíịt cuêa möơt khaâch saơn reê tiïìn nhíịt” Öng cuông gúơi
yâ Morita nïn ùn úê nhûông nhađ hađng coâ tiïịng ăïí phínbiïơt khííu võ vađ cung caâch phuơc vuơ giûôa caâc nhađ hađngkhaâc nhau Cuöịi cuđng, Morita nghe theo lúđi khuýncuêa Kagawa, ăïịn ăíu, hai ngûúđi cuông tòm ăïịn nhûông
Vađo cuöịi nùm 1959, khi chûa tung ra thõ trûúđng
saên phíím maây truýìn hònh transistor ăíìu tiïn thò
möơt nhađ phín phöịi cuêa Sony lađ Delmonico
Inter-national (Myô) vöơi vađng cöng böị lađ hoơ seô phín phöịi
loaơi ti-vi nađy mađ khöng hïì thûúng lûúơng trûúâc vúâi
Sony Viïơc lađm ăoâ ăaô vi phaơm nhûông nguýn tùưc
thöng thûúđng trong giao dõch thûúng maơi Sony phaêi
tuýn böị chíịm dûât húơp ăöìng vúâi Delmonico Cöng
ty nađy ăaô kiïơn Sony vađ ăođi böìi thûúđng möơt khoaên
tiïìn lúân – 1 triïơu ăöla Viïơc thûúng thaêo diïîn ra tûđng
ngađy Vađ cûâ möîi ngađy qua ăi, Delmonico nhûúơng
böơ möơt chuât, ăïịn khi Morita sùĩn sađng thoêa thuíơn
thò luíơt sû Rosiny ăaô ngùn laơi, ăïì nghõ cho öng thïm
möơt ngađy nûôa, ăïí öng haơ khoaên böìi thûúđng xuöịng
cođn 100.000 ăöla Ngađy höm sau, vúâi sûơ taâc ăöơng
cuêa Rosiny, cöng ty Delmonico chõu haơ mûâc böìi thûúđng
cođn 75.000 ăöla Khi Morita hoêi vïì chi phñ thuđ lao
cho öng, võ luíơt sû nađy chó ăođi 25.000 ăöla, tûâc khoaên
tiïìn mađ öng tranh thuê haơ xuöịng ặúơc tûđ mûâc 100.000
ăöla coâ thïí chíịp nhíơn
Möịi quan hïơ giûôa Morita vađ Rosiny ngađy cađng gùưn
boâ, caê hai thín nhau nhû anh em, ăöịi xûê vúâi nhau
bùìng möơt thûâ tònh caêm hiïịm coâ Nhiïìu nùm sau, Sony
khúêi kiïơn möơt vuơ vi phaơm baên quýìn liïn quan ăïịn
saên phíím Betamax vađ cuöịi cuđng thùưng kiïơn Sau khi
baên aân tuýn xong, Morita ra thùm möơ Rosiny, ăùơt
lïn möơ túđ baâo The New York Times coâ nhûông dođng
tin ăùng úê trang nhíịt loan baâo thùưng lúơi phaâp lyâ cuêa
Sony Saâng höm ăoâ, tuýịt rúi trùưng xoâa caê bíìu trúđi
Trang 21Cinema-scope sûê duơng nhiïìu camera ăïí taơo ra hiïơụâng mađn aênh röơng thò Superscope chó duđng túâi möơtthíịu kñnh hònh truơ ăïí tùng gíịp ăöi kñch thûúâc hònhchiïịu Nhúđ sûơ ăún giaên nađy mađ Superscope tranhthuê ặúơc húơp ăöìng sûê duơng kyô thuíơt taơo hiïơu ûângmađn aênh röơng vađ thu ặúơc nhiïìu tiïìn baên quýìn.Morita gùơp gúô anh em nhađ Tushinsky, chuê nhín cuêaSuperscope, trong möơt dõp hoơ ăïịn Tokyo ăïí thu tiïìnbaên quýìn Duđ ăïịn vađo luâc nađo, hoơ cuông sûê duơngmöơt phođng trong khaâch saơn Nikkatsu úê Ginza ăïílađm vùn phođng Chñnh dõp nađy ăaô gùưn kïịt hai bïnlaơi vúâi nhau vađ anh em Tushinsky nhíơn lúđi lađm ăaơilyâ cho Sony taơi Myô Caâc saên phíím mang nhaôn hiïơuSony ăaô lùơng leô coâ mùơt trong nhiïìu gia ằnh úê Myô.Thaâng 2.1960, nhíơn thíịy thúđi cú ăaô chñn muöìicho sûơ hònh thađnh möơt chi nhaânh Sony taơi Myô, Moritaquýịt ắnh thađnh líơp Sony Corporation of America,goơi tùưt lađ SONAM Khöng phaêi ai cuông ăöìng tònh vúâi
yâ tûúêng taâo baơo vađ mang tñnh ăöơt phaâ nađy cuêa öng,kïí caê nhûông ngûúđi cuêa Sony ăang lađm viïơc taơi Myôvúâi öng Song öng tin rùìng kïị hoaơch seô thađnh cöng,vađ vúâi cûúng võ Phoâ Chuê tõch ăiïìu hađnh cuêa tíơp ăoađn,öng coâ ăuê tû caâch gaânh líịy traâch nhiïơm vïì sûơ thađnhbaơi cuêa dûơ aân nađy Ăiïìu ăaâng noâi lađ tön chó cuêa SONAM:
“Hoaơt ăöơng thûúng maơi vúâi ngûúđi Myô nhû möơt cöng
ty Myô” Ăiïìu nađy chûa coâ möơt cöng ty ăiïơn tûê nađocuêa Nhíơt daâm lađm Nhiïìu ngûúđi toê veê nghi ngúđ lađmöơt cöng ty chuýn vïì radio transistor vađ caâc saênphíím ăiïơn tûê khaâc laơi coâ thïí hoaơt ăöơng thađnh cöng
khaâch saơn sang troơng nhûng chung nhau möơt phođng
tíìm tíìm nađo ăoâ
Coâ leô ăíy lađ möơt trong nhûông quan niïơm taâc ăöơng
síu sùưc túâi Morita Sau nađy, khi ặúơc coi lađ möơt nhađ
kinh doanh lõch laôm, öng tûđng tuýn böị quan ăiïím
vïì duđng hađng töịt khöng phín biïơt quöịc gia, laônh
thöí: Chó khi chuâng ta duđng nhûông hađng töịt thò múâi
coâ thïí saên xuíịt ra nhûông mùơt hađng chíịt lûúơng cao
phuơc vuơ xaô höơi
TÖI LAĐ AKIO MORITA
ĂÏỊN TÛĐ NHÍƠT BAÊNTrong nhûông nùm 1955-1960, Morita thûúđng xuýn
tham gia nhûông chuýịn bay Tokyo - New York vađ
ngûúơc laơi Vúâi tû caâch Phoâ Chuê tõch ăiïìu hađnh tíơp
ăoađn Sony, öng khöng thïí xa Tokyo líu, nhûng öng
víîn phaêi tiïịp tuơc ăiïìu nghiïn thõ trûúđng Myô ăïí giuâp
Sony coâ nhûông bûúâc tiïịn thñch húơp trïn thûúng
trûúđng
Thaâng 9.1957, Morita ăaô kyâ vúâi hai cöng ty Agrod
vađ Superscope húơp ăöìng vïì viïơc thú hoơ lađm ăaơi
lyâ saên phíím Sony taơi Myô Agrod baân chuê ýịu
ra-dio transistor cođn Supersope thò baân maây ghi ím
Vađo thúđi ăiïím nađy, cuđng vúâi caâc haông Vistavision
vađ Cinema-scope, haông Superscope ăang ûâng duơng
kyô thuíơt mađn aênh röơng trong ăiïơn aênh Trong luâc