- Học phần: Bắt buộc - Các học phần tiên quyết: + Giáo dục học trẻ khiếm thị 2 - Học phần kế tiếp: + Chương trình thực tập chuyên ngành giáo dục trẻ khiếm thị mầm non - Yêu cầu đối với h
Trang 1TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
TRUNG ƯƠNG - TP HỒ CHÍ MINH
KHOA GIÁO DỤC ĐẶC BIỆT
ĐỀ CƯƠNG HỌC PHẦN CAN THIỆP SỚM TRẺ KHIẾM THỊ MẦM NON
1 Thông tin về giảng viên
Giảng viên 1:
Thời gian, địa điểm làm việc : Từ 8-12 giờ sáng thứ Hai hàng tuần, văn phòng Khoa Giáo dục Đặc biệtĐịa chỉ liên hệ :182 Nguyễn Chí Thanh, Quận 10, Tp.HCM
Các hướng nghiên cứu chính :
- Tâm lý trẻ khiếm thị mầm non
- Giáo dục học trẻ khiếm thị
- Tâm lý học trẻ khiếm thị
Giảng viên 2:
Thời gian, địa điểm làm việc : Từ 10-12 giờ sáng thứ 3 hàng tuần, văn phòng Khoa Giáo dục Đặc biệtĐịa chỉ liên hệ : Văn phòng khoa Giáo dục đặc biệt,182 Nguyễn Chí Thanh, Quận 10, Tp.HCM
Các hướng nghiên cứu chính :
- Phương pháp giáo dục trẻ khiếm thị
2 Thông tin chung về học phần
- Tên học phần: Can thiệp sớm trẻ khiếm thị mầm non
- Mã học phần: 5DBS472
- Số tín chỉ: 3
Trang 2- Học phần: Bắt buộc
- Các học phần tiên quyết:
+ Giáo dục học trẻ khiếm thị 2
- Học phần kế tiếp:
+ Chương trình thực tập chuyên ngành giáo dục trẻ khiếm thị mầm non
- Yêu cầu đối với học phần:
Cần có đề cương chi tiết của học phần và đầy đủ học liệu (tài liệu, hình ảnh, video …)
- Phân bổ giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
Thảo luận/thực hành trên lớp, thực tập tại cơ sở (30 tiết/ tín chỉ) 15 (30)
3 Mục tiêu học phần:
3.1 Kiến thức
- Phân tích được mục tiêu can thiệp sớm cho trẻ khiếm thị mầm non
- Phân tích được nội dung, nguyên tắc, các phương pháp phục hồi, các phương pháp điều chỉnh trong công tác can thiệp sớmcho trẻ khiếm thị mầm non
- Phân tích được nguyên nhân, các phương pháp điều chỉnh hoạt động chủ đạo cho trẻ khiếm thị mầm non
- Trình bày được các phương tiện và các hình thức can thiệp sớm cho trẻ khiếm thị
3.2 Kỹ năng
- Có kỹ năng lập kế hoạch cá nhân dựa theo bảng Oregon
- Có kỹ năng phục hồi tổn thương khởi phát, xoá bỏ rối loạn thứ phát
- Có kỹ năng phục hồi hoạt động chủ đạo cho trẻ khiếm thị mầm non
- Quan sát và so sánh sự khác biệt trong sự phát triển tâm lý giữa các trẻ khiếm thị theo dạng tổn thương thị giác
- Nhận biết một số biểu hiện tâm lý đặc thù của trẻ khiếm thị theo từng loại tổn thương thị giác để định hướng tác động sư
Trang 3- Xây dựng các bài tập/hoạt động phù hợp khó khăn về thị giác cho từng trẻ khiếm thị theo từng loại tổn thương thị giác
3.3 Thái độ
- Yêu thương, kiên trì khi làm việc với trẻ khiếm thị
- Đồng cảm với trẻ, giáo viên dạy trẻ khiếm thị và phụ huynh
- Thận trọng trong cách đánh giá mức độ phát triển của trẻ
4 Tóm tắt nội dung học phần
Nội dung được chia thành 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề cơ bản của can thiệp sớm trẻ khiếm thị mầm non: Cung cấp cho người học những khái
niệm liên quan đến Can Thiệp sớm, mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung của Can thiệp sớm trẻ khiếm thị mầm non
Chương 2: Giảm thiểu tổn thương khởi phát và xoá bỏ từng phần các rối loạn thứ phát: hệ thống lại cho sinh viên các
phương pháp đánh giá thị lực còn sót lại và thị lực chức năng của trẻ khiếm thị; cung cấp cho sinh viên những phương phápgiảm thiểu tổn thương khởi phát và xoá bỏ từng phần rối loạn thứ phát ở trẻ khiếm thị tuổi mầm non; Sinh viên được làm quenvới cách đánh giá các kỹ năng của trẻ khiếm thị Mầm non theo Dự án Oregon và cách xây dựng kế hoạch GD cá nhân cho trẻkhiếm thị theo Dự án Oregon
Chương 3: Phục hồi hoạt động chủ đạo: đặc điểm hoạt động chủ đạo của trẻ khiếm mầm non theo từng lứa tuổi và
phương pháp phục hồi các hoạt động chủ đạo đó cho trẻ khiếm thị
Trong mỗi chương có nội dung lí thuyết và bài tập thực hành, kết hợp với tham quan kiến tập ở các trường chuyên biệtdạy trẻ khiếm thị, cách trẻ giao tiếp, các hoạt động của trẻ
Trang 45 Nội dung chi tiết học phần
Trang 5TT Nội dung
Mức độ cần thiết
Chương 1: Những vấn đề cơ bản của can thiệp sớm trẻ khiếm thị mầm non:
1
1 Các khái niệm
2 Mục tiêu, nhiệm vụ can thiệp sớm trẻ khiếm thị
MN
3 Nội dung can thiệp sớm trẻ khiếm thị mầm non
4 Nguyên tắc can thiệp sớm
- Mục tiêu, nhiệm vụ can thiệp sớmtrẻ khiếm thị MN
- Nội dung can thiệp sớm trẻ khiếmthị mầm non
- Khái niệm, các đặctrưng của thị lực cònsót lại
- Khái niệm, phươngpháp đánh giá thị lựcchức năng,
3
Bài 2: Xoá bỏ từng phần rối loạn thứ phát.
1 Điều chỉnh tri giác
4
Bài 3: Dự án Oregon và kế hoạch giáo dục CN
1 Bộ công cụ Oregon
2 Các bước đánh giá theo dự án Oregon
3 Xây dựng kế hoạch GDCN dựa theo kết quả đánh
giá của bộ công cụ Oregon
- Xây dựng kế hoạch GDCN dựa theokết quả đánh giá của bộ công cụOregon
- Bộ công cụ Oregon
- Các bước đánh giátheo dự án Oregon
Trang 6TT Nội dung
Mức độ cần thiết
Chương 3: Phục hồi hoạt động chủ đạo
5
Bài 4: Phục hồi hoạt động chủ đạo tuổi hài nhi
1 Đặc điểm hoạt động chủ đạo của trẻ khiếm thị hài
nhi
2 Nguyên nhân
3 Các phương pháp điều chỉnh hoạt động chủ đạo
của trẻ khiếm thị hài nhi
- Các phương pháp điều chỉnh hoạtđộng chủ đạo của trẻ khiếm thị hàinhi
- Nguyên nhân sự pháttriển hoạt động chủđạo của trẻ khiếm thị
- Đặc điểmhoạt động chủđạo của trẻkhiếm thị hàinhi
3 Các phương pháp điều chỉnh hoạt động chủ đạo
của trẻ khiếm thị ấu nhi
- Các phương pháp điều chỉnh hoạtđộng chủ đạo của trẻ ấu nhi khiếmthị
- Nguyên nhân sự pháttriển hoạt động chủđạo của trẻ ấu nhikhiếm thị
- Đặc điểmhoạt động chủđạo của trẻkhiếm thị ấunhi
Bài 6: Phục hồi hoạt động chủ đạo cho trẻ khiếm
thị mẫu giáo
1 Đặc điểm hoạt động chủ đạo của trẻ khiếm thị
mẫu giáo
2 Nguyên nhân
3 Các phương pháp điều chỉnh hoạt động chủ đạo
của trẻ khiếm thị mẫu giáo
- Các phương pháp điều chỉnh hoạtđộng chủ đạo của trẻ mẫu giáo khiếmthị
- Nguyên nhân sự pháttriển hoạt động chủđạo của trẻ khiếm thị
- Đặc điểmhoạt động chủđạo của trẻkhiếm thị mẫugiáo
Trang 76 Học liệu
6.1 Bắt buộc:
1 Bộ sách “Dự án Oregon” gồm 12 quyển:
Quyển 1: Dự án Oregon dành cho trẻ khiếm thị lứa tuổi nhà trẻ - mẫu giáo – Sharon Anderson – Susan Boigon –
Kristine Davis – Cheri deWaard, Hướng dẫn từng kỹ năng: Vận động tinh – Vận động thô – Ngôn ngữ - Tự phục
vụ - Chơi và sự phát triển Biên dịch Hoàng Thị Nga – XB: Phòng Giáo dục Nam Oregon 97501Quyển 2: Dự án Oregon dành cho trẻ khiếm thị lứa tuổi nhà trẻ - mẫu giáo – Sharon Anderson – Susan Boigon –
Kristine Davis – Cheri deWaard, (XB: Phòng Giáo dục Nam Oregon 97501), Hướng dẫn dạy từng kỹ năng: Nhậnthức – Xã hội – Bù trừ - Thị giác Biên dịch Hoàng Thị Nga
Quyển 3: ThS.Charlotte Cushman, Tổng quan về dạy trẻ khiếm thị đa tật Biên dịch Hoàng Thị Nga (2/2009) Tài liệu
lưu hành nội bộ Thư viện Trường PT ĐB Nguyễn Đình Chiểu
Quyển 4: ThS.Charlotte Cushman, Nền tảng của quá trình học tập Biên dịch Hoàng Thị Nga (2/2009) Tài liệu lưu
hành nội bộ Thư viện Trường PT ĐB Nguyễn Đình Chiểu
Quyển 5: ThS Mary Jane Clack, Học thuật chức năng Biên dịch Hoàng Thị Nga (2/2009) Tài liệu lưu hành nội bộ
Thư viện Trường PT ĐB Nguyễn Đình Chiểu
Quyển 6: Susan N Edwards, Kathy Heydt, Monia Allon,(tháng 2/ 2009), Các kỹ năng sống hằng ngày, Biên dịch Hoàng
Thị Nga, tái bản lần thứ 2 – Tài liệu lưu hành nội bộ
Quyển 7: ThS Susan N.Edwards, Các kỹ năng sống độc lập –, biên dịch Hoàng Thị Nga, tháng 2 năm 2009 Lưu hành
nội bộ
Quyển 8: Susan N Edwards, Kathy Heydt, Monia Allon, Sự phát triển vận động: các kỹ năng vận động thô và vận động
tinh, Biên dịch Hoàng Thị Nga, tái bản lần thứ 2 (tháng 2/ 2009) – Tài liệu lưu hành nội bộ
Quyển 9: Th.S Kathuy Heydt, Các thiết bị và dụng cụ hỗ trợ, biên dịch Th.S Hoàng Thị Nga, (Tháng 2 năm 2009) Lưu
hành nội bộ
Trang 8Quyển 10: Th.S Kathuy Heydt, Monia Allon, Sự phối hợp giác quan, biên dịch Th.S Hoàng Thị Nga (tháng 2 năm
2009), Lưu hành nội bộ
Quyển 11: Dennis Lollli, Vickie Brennan, Tăng cường sử dụng thị giác chức năng, biên dịch Th.S Hoàng Thị Nga
(tháng 2 năm 2009), Lưu hành nội bộ
Quyển 12: Kathy Heydt, Định hướng và di chuyển, biên dịch Hồ Thị Mỹ Lệ (tháng 2 năm 2009) Lưu hành nội bộ
2 Trương Thị Xuân Huệ, (2006), Giáo dục học đặc biệt, Trường Cao đẳng Sư phạm Mẫu Giáo TW 3 Tìm đọc tại thư việnTrường Cao đẳng Sư phạm Trung Ương TP Hồ Chí Minh
6.2 Tham khảo: (tên tác giả, tên sách, nhà xuất bản, năm xuất bản, nơi có tài liệu, website, băng hình…) Nên ghi rõ phần hoặc
6 Trương Thị Xuân Huệ, 2008, Những vấn đề cơ bản về giải phẫu sinh lý thị giác Tài liệu giáo viên cung cấp
7 Tạo môi trường học tập
Tự họcLý
thuyết
Bàitập
Thảoluận
Trang 9mầm non
2 Chương 2: Giảm thiểu tổn thương khởi phát và xoá bỏ từng phần rối loạn thứ phát
8 Chương 3: Phục hồi hoạt động chủ đạo
Trang 10b Lịch trình cụ thể của từng nội dung
Tuần 1:
Nội dung: Chương 1: Những vấn đề cơ bản của can thiệp sớm trẻ khiếm thị mầm non
Mục tiêu:
- Biết mục tiêu, nhiệm vụ, hình thức, cách đánh giá của học phần
- Làm việc với tài liệu: đọc, lập dàn ý, trình bày
- Tích cực đọc tài liệu, trao đổi trong hoạt động nhóm, chủ động xây dựng kế hoạch học tập
- Phân tích được mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung của can thiệp sớm trẻ khiếm thị
- Phân tích được nguyên tắc can thiệp sớm trẻ khiếm thị
Lí thuyết
1t
Phònghọc lýthuyết
1 Các khái niệm can thiệp sớm trẻ khiếm thị
2 Mục tiêu, nhiệm vụ can thiệp sớm trẻkhiếm thị MN
3 Nội dung can thiệp sớm trẻ khiếm thị MN
4 Nguyên tắc can thiệp sớm
Đọc tài liệu số 2 – bài 6; tài liệu số 7 để:
- Tìm khái niệm về can thiệp sớm trẻkhuyết tật
- Xác định mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung,nguyên tắc can thiệp sớm trẻ khuyết tật
Phát biểu cánhân
Thảo luận
1t
Phònghọc lýthuyết
- Mục tiêu, nhiệm vụ can thiệp sớm trẻ khiếmthị mầm non
- Nội dung can thiệp sớm trẻ khiếm thị MN
- Nguyên tắc can thiệp sớm
Đọc tài liệu số 2 – bài 6; tài liệu số 7 để:
- Xác định mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung,nguyên tắc can thiệp sớm trẻ khiếm thị
Báo cáonhóm
Trang 11Tuần 2:
Nội dung: Bài 2: Chương 2: Giảm thiểu tổn thương khởi phát và xoá bỏ từng phần rối loạn thứ phát
Bài 1: Giảm thiểu tổn thương khởi phát
Mục tiêu:
- Phân tích được các phương pháp phục hồi thị lực còn sót lại
- Xây dựng và thực hiện các bài tập phục hồi thị lực còn sót lại cho trẻ khiếm thị
- Làm việc với tài liệu: đọc, làm bài tập và trao đổi trong hoạt động nhóm
- Cảm thông với những khó khăn của trẻ khiếm thị
Lí thuyết
1t
Phònghọc lýthuyết
Chương 2: Giảm thiểu tổn thương khởi phát
và xoá bỏ từng phần rối loạn thứ phát
Bài 1: Giảm thiểu tổn thương khởi phát
1 Phục hồi thị lực còn sót lại
Đọc tài liệu 4, tài liệu 6:
- Xác định chức năng: nhìn màu sắc – ánhsáng; nhìn đường nét – hình khối theo dạngtổn thương thị giác
Bài tập trắcnghiệm củatừng cá nhânThảo luận
1t
Phònghọc lýthuyết
Nhóm 4 – 6 sinh viên:
- Xây dựng các bài tập kích thích phần thị lựccòn sót lại theo từng đặc trưng
Đọc tài liệu số 1 quyển 1, quyển 8 để:
- Lựa chọn các bài tập luyện phát triển vậnđộng tinh của tay, mắt
- Lựa chọn các bài tập thực hiện trong cácđiều kiện môi trường khác nhau về ánhsáng
Phần trìnhbày củatừng nhóm
Trang 12Tuần 3:
Nội dung: Chương 2: Giảm thiểu tổn thương khởi phát và xoá bỏ từng phần rối loạn thứ phát
Bài 1: Giảm thiểu tổn thương khởi phát
Mục tiêu:
- Phân tích được các phương pháp phát triển thị lực chức năng cho trẻ khiếm thị
- Xây dựng và thực hiện các bài tập phát triển thị lực chức năng cho trẻ khiếm thị
- Làm việc với tài liệu: đọc, làm bài tập và trao đổi trong hoạt động nhóm
- Cảm thông với những khó khăn của trẻ khiếm thị
Bài 1: Giảm thiểu tổn thương khởi phát
2 Phát triển thị lực chức năng
Đọc tài liệu 6 để:
- Phân tích các tiêu chí đánh giá thị lực chức năng
- Đọc tài liệu 1 quyển 11 để:
- Phân tích các phương pháp phát triển thị lực chứcnăng
Phát biểu cánhân
- Phương pháp phát triển thị lực chứcnăng trong dạy Kỹ năng sống và Địnhhướng di chuyển cho trẻ khiếm thị
Đọc tài liệu số 1 quyển 11 để:
Lựạn chọn các bài tập thực hiện bằng thị giác, thựchiện trong các điều kiện môi trường khác nhau
Đọc tài liệu số 1 quyển 12, quyển 6 để:
Phân tích phương pháp phát triển thị lực chức năngtrong dạy Kỹ năng sống và Định hướng di chuyển
Báo cáonhóm
Thực hànhnhóm nhỏ
Trang 13Tuần 4:
Trang 14- Nội dung: Bài 2: Xoá bỏ từng phần rối loạn thứ phát
Mục tiêu:
- Phân tích được phương pháp điều chỉnh tri giác, điều chỉnh vận động cho trẻ khiếm thị
- Có kỹ năng xây dựng các bài tập phát triển tri giác, phát triển vận động cho trẻ khiếm thị
- Làm việc với tài liệu: đọc, làm bài tập và trao đổi trong hoạt động nhóm
- Tìm hiểu những kiến thức liên quan đến dụng cụ trợ thị
Đọc tài liệu số 3, số 4, số 5, số 1 quyển 10 để:
- Phân tích phương pháp điều chỉnh tri giác chotrẻ khiếm thị mầm non
Đọc tài liệu số 1 quyển 1, quyển 8 để:
- Phân tích phương pháp điều chỉnh vận độngcho trẻ khiếm thị mầm non
- Các bài tập điều chỉnh tri giác,điều chỉnh vận động cho trẻ khiếmthị theo từng dạng tật
Đọc tài liệu số 1 quyển 1, quyển 10; tài liệu số
3, số 4, số 5 để:
- Phân tích nhóm phương pháp điều chỉnh trigiác, điều chỉnh vận động cho trẻ khiếm thịmầm non
- Lựa chọn các bài tập điều chỉnh tri giác, điềuchỉnh vận động cho trẻ khiếm thị theo từng dạngtật
Trình bày củanhóm
Thực hành nhómnhỏ
Tự học
1t
Thư viện Sưu tầm 5 bài tập phát triển tri
giác, 5 bài tập phát triển vận độngcho trẻ mù/nhìn kém
của nhóm (5 SV/nhóm)
Tuần 5: Nội dung: Bài 2: Xoá bỏ từng phần rối loạn thứ phát
Trang 15- Phân tích được phương pháp điều chỉnh nhận thức, điều chỉnh ngôn ngữ cho trẻ khiếm thị.
- Có kỹ năng xây dựng các bài tập phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ cho trẻ khiếm thị
- Làm việc với tài liệu: đọc, làm bài tập và trao đổi trong hoạt động nhóm
- Có ý thức trong việc tạo môi trường yên tĩnh cho trẻ khiếm thị trong quá trình dạy học
Phát biểuxây dựngbài tại lớp
Thảo luận
1t
Phòng học
lý thuyết
Thảo luận nhóm 4 – 6 sinh viên:
- Phương pháp điều chỉnh nhận thức, điềuchỉnh ngôn ngữ cho trẻ mầm non khiếm thị
- Bài tập phát triển nhận thức, phát triển ngônngữ cho trẻ mầm non khiếm thị
Đọc tài liệu số 1 quyển 1 và quyển 2; đọc tàiliệu số 4 và số 5 để:
- Phân tích phương pháp điều chỉnh nhận thức
và điều chỉnh ngôn ngữ cho trẻ mầm nonkhiếm thị
- Lựa chọn bài tập phát triển nhận thức, pháttriển ngôn ngữ cho trẻ mầm non khiếm thị
Thảo luậnnhóm vàtrình bàynhóm tạilớp
Tự học
1t
- Sự khác nhau trong phát triễn nhận thức,phát triển ngôn ngữ của trẻ mầm non khiếmthị và trẻ mầm non bình thường
Đọc tài liệu “Tâm lý học phát triển, Tâm lýhọc trẻ em” để tìm hiểu sự phát triển nhậnthức, phát triển ngôn ngữ của trẻ mầm non
Đọc tài liệu số 1 quyển 1 và quyển 2; đọc tàiliệu số 4 và số 5: để tìm hiểu những đặc điểmphát triển nhận thức và phát triển ngôn ngữcủa trẻ mầm non khiếm thị
Bài tậpnhóm 4 – 6sinh viên
Trang 16Tuần 6:
Nội dung: Bài 3: Dự án Oregon và kế hoạch giáo dục CN
Mục tiêu:
- Hiểu các thông tin và phương pháp đánh giá trẻ mầm non khiếm thị theo các tiêu chí đánh giá của Oregon
- Có kỹ năng đánh giá một trẻ theo một lĩnh vực cụ thể
- Làm việc với tài liệu: đọc, làm bài tập và trao đổi trong hoạt động nhóm
- Tìm hiểu những kiến thức liên quan đến trẻ khiếm thị
Lí thuyết
1t
Phònghọc lýthuyết
Bài 3: Dự án Oregon và kế hoạch giáo dục CN
1 Bộ công cụ Oregon
2 Các bước đánh giá theo dự
án Oregon
Đọc tài liệu 1 quyển 13 để :
- Phân tích các kỹ năng cần đánh giá cho trẻmầm non khiếm thị
- Xác định các bước đánh giá theo dự ánOregon
Phát biểu xây dựngbài;
Các ví dụ thực tế
Thảo luận
1t
Phònghọc lýthuyết
- Xây dựng kế hoạch đánh giátheo từng kỹ năng và xác địnhtừng bước đánh đánh giá
- Đọc tài liếu quyển 13 : Xây dựng kế hoạchđánh giá và xác định các bước đánh giá
Chuẩn bị một số phương tiện cần thiết đểđánh giá
Tự học
1t
Trườngchuyênbiệt
Chọn một lĩnh vực đánh giátheo bảng dự án Oregon đểđánh giá 1 trẻ cụ thể
Chuẩn bị các phương tiện cần thiết để đánhgiá
Kế hoạch đánh giá
- Báo cáo nhóm 3 sinhviên