Cẩm nang thành lập hợp tác xã nông nghiệp

cẩm nang thành lập hợp tác xã nông nghiệp

Dự án Hỗ trợ thể chế phát triển Hợp tác xã

tại miền Bắc Việt Nam

SỔ TAY THÀNH LẬP HỢP TÁC XÃ

“Ấn phẩm này được thực hiện với sự giúp đỡ của Liên minh Châu Âu

Nội dung ấn phẩm chỉ thuộc trách nhiệm của tác giả

và trong mọi trường hợp đều không phản ánh quan điểm của Liên minh Châu Âu”

Tài liệu này tập hợp kết quả nghiên cứu hệ thống các văn bản pháp luật Việt Nam,các cuộc điều tra về hợp tác xã và tham khảo các tiêu chuẩn áp dụng trong lĩnh vựchợp tác xã trên thế giới.

Bộ sổ tay được xây dựng với phương châm đưa thông tin pháp lý liên quan đếnlĩnh vực hợp tác xã Việt Nam tới đông đảo các đối tượng quan tâm Các vấn đềchính được đề cập xoay quanh hợp tác xã, tổ hợp tác, các mô hình hợp tác xã đanghình thành và các cơ quan chuyên môn sẽ tham gia vào công tác tư vấn về lĩnhvực hợp tác xã

Với mục tiêu trên, nhóm cán bộ Phòng Pháp lý và Tổ chức của Dự án AID-Coop(Dự án Hỗ trợ thể chế phát triển Hợp tác xã tại miền Bắc Việt Nam) quyết định xâydựng một bộ gồm 3 cuốn sổ tay pháp lý và thực hành trên cơ sở nắm bắt và phântích nhu cầu của các đối tác liên quan đến dự án

Quyển 1:Sổ tay “Thành lập Hợp tác xã”

Quyển 2:Sổ tay “Tổ chức và hoạt động của Hợp tác xã”

Quyển 3:Sổ tay “Chính sách hỗ trợ Hợp tác xã”

Tính chất của bộ sổ tay này không thực sự chuyên sâu về mặt pháp lý mà tập trung

đề cập đến thực tế hoạt động của lĩnh vực hợp tác xã tại Việt Nam Các nội dungchính liên quan đến Luật hợp tác xã năm 2003, các nghị định áp dụng và chínhsách hỗ trợ hợp tác xã được mô tả và hướng dẫn dựa trên thực tiễn về lĩnh vực hợptác xã với sự kết hợp với các mô hình tham khảo trên thế giới đã được kiểm chứng

Ba – Phú Thọ (Corudes), Trung tâm Tư vấn và Phát triển nông thôn Sông Hồng Vĩnh Phúc, cùng các hợp tác xã liên quan và toàn thể cán bộ Dự án AID-Coop

-Lời mở đầu

Trưởng Dự án AID-Coop

Jean-Sébastien Canals

Lời giới thiệu 1

Tính đến cuối năm 2008, cả nước có 18.180 hợp tác xã (HTX), trong đó 8.622 HTXnông nghiệp, 3.064 HTX công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp, 869 HTX thương mại

- dịch vụ, 1.086 HTX giao thông vận tải, 478 HTX thuỷ sản, 2.743 HTX dịch vụ điện,1.022 quỹ tín dụng nhân dân và 296 HTX thuộc các loại hình khác như HTX môitrường, HTX dược, HTX y tế, HTX chăm sóc sức khoẻ cộng đồng, HTX nhà ở, HTXtrường học, v.v,

Cả nước hiện có 46 liên hiệp hợp tác xã (LHHTX) trong lĩnh vực: thương mại, nhà ở,tiểu thủ công nghiệp, khai thác thuỷ sản Các LHHTX được thành lập chủ yếu ởThành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hà Nội, Thành phố Cần Thơ, Thành phố HảiPhòng

Năm 2007, kết quả điều tra tại 1.244 HTX thuộc tất cả các lĩnh vực cho thấy: có 87,1%HTX hoạt động có lãi, 90,3% HTX có trích lập các quỹ, 55,5% HTX có chia lãi cho xãviên

Ngoài ra, hiện nay có khoảng 300.000 tổ hợp tác, trong đó có khoảng 90.000 tổ hợptác trong lĩnh vực nông nghiệp, 70.000 tổ hợp tác trong lĩnh vực phi nông nghiệp

và khoảng 150.000 tổ hợp tác trong lĩnh vực tín dụng và dịch vụ

Tính đến cuối năm 2008, tổng số xã viên hợp tác xã có khoảng 7.800.970 xã viên.Thu nhập bình quân của HTX năm 2008 đạt khoảng 79,66 triệu đồng/năm.Theo số liệu thống kê chính thức, tính bình quân từ năm 1995 đến năm 2006, chỉriêng kinh tế tập thể với nòng cốt là hợp tác xã (theo nghĩa hẹp, chưa tính kinh tế

xã viên) đóng góp gần 8,43% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) Trong khi đó, khu vựckinh tế tư nhân (bao gồm các doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp)cũng chỉ chiếm 7,79% Khu vực kinh tế nhà nước đóng góp 39,18% Khu vực kinh

tế cá thể đóng góp 32,63% Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp11,94%

Nếu tính cả kinh tế thành viên hợp tác xã và thành viên tổ hợp tác, kinh tế tập thể(theo nghĩa rộng) chiếm trên 15% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tương đươngvới mức đóng góp của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Những số liệu trên đây phản ánh rõ nét sự phát triển của phong trào Hợp tác xã ởViệt Nam cũng như vài trò quan trọng của kinh tế tập thể nói chung và Hợp tác xãnói riêng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước

NHÓM BIÊN SOẠN

1

Mục lục

NHẬN THỨC VỀ HỢP TÁC XÃ 7

1 Hợp tác xã là gì? 7

2 Lợi ích khi thành lập Hợp tác xã là gì? 8

2.1 Lợi ích kinh tế - xã hội 8

2.2 Các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với HTX 12

3 Lợi ích khi gia nhập Hợp tác xã là gì? 12

THỦ TỤC THÀNH LẬP HỢP TÁC XÃ 14

1 Các bước thành lập Hợp tác xã như thế nào? 14

1 1 Bước 1: Sáng lập viên và ý tưởng thành lập HTX mới 16

1.2 Bước 2: Thực hiện nghiên cứu tính khả thi 21

1.3 Bước 3: Xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh và kế hoạch hoạt động 22

1.4 Bước 4: Báo cáo với UBND cấp xã nơi dự định đặt trụ sở chính 23

1.5 Bước 5: Tiến hành các hoạt động tuyên truyền, vận động 24

1.6 Bước 6: Xây dựng dự thảo Điều lệ HTX 25

1.7 Bước 7: Chuẩn bị và tiến hành Hội nghị thành lập HTX 28

1.8 Bước 8: Đăng ký kinh doanh 31

1.9 Bước 9: Tổ chức triển khai hoạt động của HTX 34

2 Đặt tên Hợp tác xã như thế nào ? 35

2.1 Nguyên tắc đặt tên của HTX 35

2.2 Quy định cấm trong đặt tên HTX 36

2.3 Cách thức lập và đặt bảng hiệu của HTX 36

CÁC CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ THÀNH LẬP HỢP TÁC XÃ 37

1 Nội dung hỗ trợ thành lập Hợp tác xã 37

2 Trình tự hỗ trợ thành lập Hợp tác xã 38

Phụ lục 1: Thủ tục chuyển đổi tổ hợp tác sang Hợp tác xã 40

Phụ lục 2: Mẫu đơn đăng ký kinh doanh 41

Phụ lục 3: Mẫu lập danh sách xã viên 42

Phụ lục 4: Địa chỉ liên hệ một số đối tác của Dự án 43

1 HỢP TÁC XÃ LÀ gì?

Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể do các cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của Luật Hợp tác xã để phát huy sức mạnh tập thể của từng xã viên tham gia HTX, cùng nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Điều 1 - Luật Hợp tác xã năm 2003

Định nghĩa trên phản ánh những điểm cơ bản sau đây:

(1) HTX là tổ chức kinh tế tập thể Các xã viên là chủ của HTX, có toàn quyền quyết

định những vấn đề tổ chức, hoạt động và phân phối lợi ích trong HTX trên cơ

sở những quy định của Luật Hợp tác xã và những văn bản liên quan

(2) Hợp tác xã có thể được thành lập khi có số lượng xã viên từ 7 trở lên2, đượcđăng ký và hoạt động tất cả các ngành, nghề mà pháp luật không cấm3

(3) HTX có tư cách pháp nhân, hoạt động như một loại hình doanh nghiệp, bình

đẳng với các doanh nghiệp khác HTX tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa

vụ tài chính trong phạm vi vốn điều lệ, vốn tích luỹ và các nguồn vốn khác củaHợp tác xã theo quy định của pháp luật

(4) HTX là tổ chức mang tính xã hội, mở rộng cho tất cả những ai có nguyện vọng

tham gia HTX HTX ra đời dựa trên sự hợp tác, hợp lực, tự nguyện của các xã viênnhằm tạo ra sức mạnh tập thể, giải quyết những vấn đề mà từng xã viên riêng

lẻ không thể làm được, hoặc làm không hiệu quả

(5) HTX hoạt động và phát triển dựa trên nguyên tắc: dân chủ, bình đẳng, công

khai và đoàn kết Mỗi xã viên có 1 phiếu bầu

(6) Mục tiêu hoạt động của HTX là mang lại lợi ích vật chất và tinh thần cho tất cả

các xã viên, tập thể và cộng đồng

(7) Xã viên có trách nhiệm và nghĩa vụ tuân thủ, thực hiện tốt những quy định

trong Điều lệ của HTX, hợp tác, xây dựng phát triển HTX

NHẬN THỨC VỀ HỢP TÁC XÃ

2 Xem Điều 11, Luật Hợp tác xã năm 2003.

3 Xem Điều 15, Luật Hợp tác xã năm 2003

SỔ TAY “THÀNH LẬP HỢP TÁC XÔ

2 LỢi ÍCH KHi THÀNH LẬP HỢP TÁC XÃ LÀ gì?

2.1 Lợi ích kinh tế - xã hội

Ví dụ: HTX Chăn nuôi lợn Sơn Lôi ở huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc

HTX có 23 hộ xã viên Trung bình, mỗi hộ xã viên có khoảng 50 con lợn Họ cùnghợp tác thành lập HTX, họ thu được nhiều lợi thế trong việc mua sản phẩm đầuvào và tiêu thụ sản phẩm

- Đối với sản phẩm đầu vào:

• HTX mua được cám rẻ vì trung bình khi mua 1000 bao cám HTX được giảm

4 triệu đồng; Xã viên mua cám của HTX sẽ rẻ hơn giá thị trường khoảng5000-6000 đồng/bao Bình quân, mỗi năm 23 hộ xã viên giảm được 72 triệuđồng chi cho việc mua cám lợn

• HTX thuê dịch vụ kiểm tra, tư vấn chăn nuôi cũng thuận tiện và chi phí íthơn Bình thường, nếu một hộ gia đình riêng lẻ thuê kiểm tra, tư vấn rất tốnkém Trong khi đó, khi thành lập HTX, một ngày HTX có thể thuê chuyên giakiểm tra, tư vấn cho đồng thời 10 hộ gia đình chăn nuôi lợn nên chi phí sẽthấp hơn

• Khi HTX phát triển tốt, HTX có thể mua máy chế biến thịt lợn tại chỗ Trongkhi đó, một hộ gia đình riêng lẻ rất khó có khả năng mua được các máy móchiện đại này

- Đối với sản phẩm đầu ra:

• Nếu từng hộ bán riêng lẻ, bên thu mua thường trả giá rẻ Khi các hộ cùngnhau thành lập HTX, họ có thể tiếp cận thị trường thuận lợi hơn và thươnglương với bên thu mua giá cao hơn

• HTX đại diện cho các hộ gia đình đứng ra làm đầu mối ký kết hợp đồng vớicác cơ sở, doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm

- Mặt khác, khi thành lập HTX, các hộ gia đình chăn nuôi có thể cùng nhau chia

sẻ kiến thức, kinh nghiệm, đoàn kết, hợp tác kinh doanh, tức là không còn sựcạnh tranh giữa từng hộ chăn nuôi

♦Khi xã viên là người sản xuất trực tiếp, họ có nhiều cơ hội tiếp cận các sản

phẩm đầu vào với giá hợp lý cũng như có cơ hội tiếp cận thị trường trong việc tiêuthụ sản phẩm Đồng thời, họ được hưởng các dịch vụ tư vấn, kỹ thuật thuận lợi hơn

SỔ TAY “THÀNH LẬP HỢP TÁC XÔ

- Hơn nữa, việc thành lập HTX cũng mang lại ưu thế trong việc đàm phán với chínhquyền địa phương như xin cấp đất để phát triển hoạt động của hợp tác xã vàtham gia các chương trình ứng dụng công nghệ, kỹ thuật tiên tiến của địaphương,

SỔ TAY “THÀNH LẬP HỢP TÁC XÔ

♦Khi xã viên là người lao động của Hợp tác xã, họ được tham gia vào việc

quản lý, điều hành và giám sát HTX, họ có việc làm và được hưởng tiền lương, tiềncông thỏa đáng tương ứng với đóng góp của họ cho HTX và được hưởng các quyềnlợi, chế độ khác theo quy định của pháp luật

Ví dụ 1: HTX Nhà ở - Chung cư 17T10 Trung Hoà – Nhân Chính, Cầu Giấy – Hà Nội

192 hộ gia đình ở chung cư đã thành lập HTX nhà ở để HTX thay mặt xã viên tổchức đấu thầu các dịch vụ và tự tổ chức làm một số dịch vụ

Ngành nghề kinh doanh của HTX nhà ở chủ yếu là dịch vụ cho người dân chung

cư như: dịch vụ bảo vệ, trông giữ xe, ăn uống, giải khát, dọn vệ sinh môi trường,bảo trì chung cư,

Lợi nhuận thu được từ khách hàng (phần lớn là người dân sống ở chung cư) sẽquay lại phục vụ lợi ích cho chính khách hàng đó Cụ thể, mặt bằng để gửi xe ô tô,

xe máy mỗi tháng của chung cư thu được khoảng 40 triệu đồng, HTX sẽ lấy tiền đó

để trả lương cho nhân viên bảo vệ là những người chưa có việc làm ở chung cư, sốcòn dư ra sẽ chi trả cho các khoản dịch vụ công cộng khác như phí vệ sinh môitrường, điện thoại…Nhờ đó, các xã viên (các hộ gia đình ở chung cư) gần nhưkhông phải trả các khoản tiền dịch vụ (như phí vận hành cầu thang máy, phí vệsinh, phí trông xe )

Ví dụ 2: HTX Giao thông vận tải Hoàng Việt ở Thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

tập hợp được 35 xe ôtô chở khách Khi tham gia HTX, xã viên vừa có điều kiện thuậnlợi được khai thác nhiều tuyến xe, vừa được hưởng dịch vụ sửa chữa xe của HTX vớigiá ưu đãi Ngoài ra, HTX cũng hỗ trợ, quản lý, giúp đỡ xã viên đổi mới phương tiện

và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng

♦Khi xã viên là người cung cấp, sử dụng dịch vụ, họ được hưởng các hàng

hoá, dịch vụ có chất lượng tốt với những điều kiện thuận lợi nhất

Ví dụ 1: Quỹ tín dụng nhân dân La Phù ở huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

HTX thu hút được trên 600 thành viên với tổng nguồn vốn hoạt động đạt 14 tỷđổng HTX chủ yếu cung cấp nguồn vốn cần thiết để đáp ứng nhu cầu phát triểnkinh tế của thành viên như: mở rộng sản xuất chăn nuôi, trồng trọt, mở mang ngànhnghề, giải quyết việc làm cho con em xã viên

dụng nội bộ, cho xã viên vay để đầu

tư phát triển sản xuất với thủ tục vay

đơn giản, không phải thế chấp tài

sản, lãi suất được tính thấp hơn hoặc

như lãi suất ngân hàng theo từng

thời điểm

Ví dụ: Hợp tác xã Tư vấn và Hỗ trợ phát triển nông nghiệp Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ (HaDevA) và Hợp tác xã Dịch vụ phát triển nông thôn Thanh Ba (Corudes), tỉnh Phú Thọ

Đây là hai HTX cung cấp dịch vụ tư vấn trong lĩnh vực nông nghiệp Các xã viêncùng đóng góp kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn để phục vụ sự phát triển củacộng đồng địa phương Họ được Hợp tác xã trả lương (tức là có thu nhập thườngxuyên) và cùng chia nhau lợi nhuận thu được từ hoạt động của Hợp tác xã đồngthời tham gia vào quá trình quản trị, kiểm soát Hợp tác xã

♦Khi xã viên là người gửi tiết kiệm hoặc người đi vay, nếu họ thành lập HTX

tín dụng (Quỹ tín dụng nhân dân) họ được hưởng lãi tiết kiệm với mức thỏa đáng,được tiếp cận tín dụng dễ dàng hơn với lãi suất thấp nhất có thể Ngoài việc huyđộng vốn của xã viên, HTX tín dụng còn có thể huy động vốn từ các cá nhân, tổchức trong và ngoài nước và tiếp cận các nguồn vốn tài trợ của Nhà nước

Ngoài ra, các loại hình HTX khác có thể thực hiện dịch vụ tín dụng nội bộ (chỉ cho

xã viên vay) khi HTX đáp ứng các yêu cầu và quy định của pháp luật liên quan

3 LỢi ÍCH KHi giA NHẬP HỢP TÁC XÃ LÀ gì?

Khi gia nhập HTX, xã viên sẽ được hưởng các lợi ích sau: (1) Được ưu tiên làm việc cho HTX và được trả công lao

động theo quy định của điều lệ HTX;

(2) Được hưởng lãi chia theo vốn góp, công sức

triển HTX; Thông tư Số

02/2006/TT-BKH ngày 13 tháng 2 năm 2006 của

Bộ Kế hoạch và Đầu tư về hướng

dẫn thực hiện một số điều tại Nghị

định số 88/2005/NĐ-CP ngày 11

tháng 7 năm 2005 của Chính phủ về

một số chính sách hỗ trợ, khuyến

khích phát triển HTX.

2.2 Các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với HTX :

HTX được Nhà nước hỗ trợ trong các lĩnh vực sau:

• Hỗ trợ ứng dụng đổi mới công nghệ;

• Hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng;

• Ưu đãi đầu tư

(Xin tham khảo Sổ tay “Chính sách hỗ trợ HTX“)

SỔ TAY “THÀNH LẬP HỢP TÁC XÔ

(4) Được hưởng các phúc lợi của HTX.

(3) Được cung cấp các thông tin kinh tế - kỹ thuật cần thiết; được HTX hỗ trợ đào

tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độ nghiệp vụ;

SỔ TAY “THÀNH LẬP HỢP TÁC XÔ

1 CÁC BướC THÀNH LẬP HỢP TÁC XÃ NHư THế NÀo ?

Bước 1: Sáng lập viên và ý tưởng thành lập HTX mới

Bước 2: Thực hiện nghiên cứu tính khả thi

Bước 3: Xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh và kế hoạch hoạt động Bước 4: Báo cáo cho UBND cấp xã nơi dự kiến đặt trụ sở chính

Bước 5: Tiến hành các hoạt động tuyên truyền, vận động

Bước 6: Xây dựng dự thảo Điều lệ HTX

Bước 7: Chuẩn bị và tiến hành Hội nghị thành lập

Bước 8: Đăng ký kinh doanh

Bước 9: Tổ chức triển khai hoạt động của HTX

THỦ TỤC THÀNH LẬP HỢP TÁC XÃ

Sơ đồ các bước thành lập Hợp tác xã

a Ý tưởng thành lập HTX

Ý tưởng thành lập HTX:

• (hoặc) một nhóm người có chung nhu cầu,

cùng cam kết sẽ hợp tác với nhau trong

sản xuất, kinh doanh sản phẩm hay

thực hiện dịch vụ trong một số lĩnh vực

nhất định,

• (hoặc) một người, một tổ chức, doanh

nghiệp hay một cơ quan chức năng của

địa phương

Ví dụ 1: Hợp tác xã Chăn nuôi và Phát triển bò sữa ở xã Thái Hòa, huyện Lập Thạch,

tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập từ ý tưởng của một người chăn nuôi bò sữa Anh đãtập hợp được 42 người nuôi bò sữa tham gia HTX

Ví dụ 2: Một số HTX Chăn nuôi lợn ở các tỉnh Hải Dương, Vĩnh Phúc được thành lập

từ ý tưởng, đề xuất của nhiều hộ gia đình chăn nuôi lợn và Dự án Dialogs thuộc Tổchức GRET tại Việt Nam

Ví dụ 3: Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ đề xuất ý tưởng thành lập các HTX Môi trường

ở huyện Thanh Ba sau khi đã phân tích tình hình và khả năng của địa phương tronglĩnh vực này

1.1 Bước 1: Sáng lập viên và ý tưởng thành lập HTX mới

SỔ TAY “THÀNH LẬP HỢP TÁC XÔ

Đối với cá nhân:

- Phải là công dân Việt Nam, đủ 18 tuổi, có

đủ mọi năng lực hành vi dân sự

- Có đơn xin gia nhập HTX; tán thành Điều

lệ, Nội quy, Quy chế của HTX

- Góp vốn theo quy định của Điều lệ

HTX

- Góp sức dưới các hình thức trực tiếp

quản lý, trực tiếp tham gia lao động

sản xuất, tư vấn cung cấp kiến thức

kinh doanh và khoa học kỹ thuật cho

HTX tuỳ thuộc vào nhu cầu của HTX

Đối với cán bộ, công chức:

- Phải được sự đồng ý bằng văn bản của thủ

trưởng cơ quan trực tiếp quản lý

- Có đủ điều kiện như các quy định đối với cá cá

nhân

- Không được giữ các chức danh sau:

Trưởng Ban quản trị hoặc thành viên Ban

quản trị, Trưởng Ban kiểm soát hoặc

thành viên Ban kiểm soát, Chủ nhiệm,

Phó chủ nhiệm HTX, Kế toán trưởng

hoặc kế toán viên và các cán bộ chuyên

môn nghiệp vụ của hợp tác xã

Đối với hộ gia đình:

- Các thành viên của hộ gia đình có tài

sản chung để hoạt động kinh tế

như: quyền sử dụng đất, quyền

- Hộ gia đình phải cử người đại diện

bằng giấy uỷ quyền

- Người đại diện của hộ phải có đủ điều kiện như các quy định đối với cá nhân

- Khi muốn thay đổi người đại diện, hộ gia đình phải có đơn đề nghị Ban quản trịxem xét, quyết định

Đối với pháp nhân:

- Pháp nhân là tổ chức (trừ quỹ xã hội và quỹ

từ thiện) được thành lập một cách hợp

pháp, có cơ cấu tổ chức chặt chẽ, có tài

sản độc lập với các cá nhân và tổ chức

khác và chịu toàn bộ trách nhiệm đối với

tài sản của mình; tham gia vào các mối

quan hệ pháp lý dưới tên của mình

- Pháp nhân phải có đơn xin gia

nhập HTX, người đứng tên trong

đơn phải là đại diện theo pháp

luật của pháp nhân

- Pháp nhân phải tham gia vào hoạt

động của HTX, thực hiện các nghĩa vụ

của một xã viên theo quy định của

Điều lệ HTX

- Pháp nhân phải góp vốn, góp sức theo quy định của Điều lệ HTX

SỔ TAY “THÀNH LẬP HỢP TÁC XÔ

Thông thường, một hoặc nhiều người có thể tập hợp lại với nhau để đưa ra kếhoạch thành lập HTX

- Những người này phải cùng có nhu cầu hợp tác, thấy được lợi ích của HTX,

- Họ có kiến thức về lĩnh vực hoạt động dự tính của HTX,

- Họ có ý tưởng, chiến lược, định hướng về khả năng phát triển của HTX,

- Họ sẽ tuyên truyền, vận động những người khác tham gia vào kế hoạch thànhlập HTX

c Cam kết và năng lực

HTX hoạt động như một loại hình doanh nghiệp, làm việc dựa trên nguyên tắc giámsát dân chủ bởi các xã viên Thành công của HTX phụ thuộc vào việc xã viên thamgia vào hoạt động của HTX Cam kết của xã viên vào quá trình thành lập HTX dựatrên 3 phương diện sau:

(1) Giá trị và nguyên tắc hợp tác: xã viên phải tôn trọng các giá trị

của HTX như tương trợ, chịu trách nhiệm cá nhân và tập thể, dânchủ, công bằng, bình đẳng và đoàn kết Xã viên cần cam kết sửdụng dịch vụ của HTX;

(2) Cam kết tài chính-nguồn lực: mỗi xã viên phải đầu tư tài chính,

nguồn lực vào HTX bằng cách góp vốn, góp sức theo quy địnhcủa Điều lệ HTX;

(3) Thời gian dành cho HTX: các xã viên cần đầu tư thời gian cho

HTX, gắn bó với HTX, thực hiện các nghĩa vụ và trách nhiệm đối vớiHTX

Xã viên cần có lòng nhiệt tình với kế hoạch thành lập HTX Mặt khác, để HTX đượcquản lý tốt và hoạt động hiệu quả, HTX cần tập hợp các thành viên có năng lựcnhất định (tùy theo từng lĩnh vực hoạt động của HTX và vị trí của xã viên trong HTX), bao gồm:

• Chuyên môn, kỹ thuật (cần thiết trong việc làm ra sản phẩm, dịch vụ của HTX);

• Marketing (cần thiết để kinh doanh sản phẩm);

• Quản lý (cần thiết để đảm bảo việc vận hành của HTX);

• Điều hành (cần thiết để lãnh đạo và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động của HTX)

d Mục tiêu, chiến lược

Sáng lập viên, phải cùng nhau xác định rõ mục tiêu của HTX cũng như chiến lượcphát triển của HTX trong tương lai

Các mục tiêu phải rõ ràng, cụ thể, có thể đánh giá được và có thể đạt được Từ cácmục tiêu này, các thành viên sẽ xác định các hoạt động của HTX Trong trường hợp

có nhiều mục tiêu đặt ra, các thành viên phải xếp loại ưu tiên cho các mục tiêu đó

Ví dụ: HTX nông nghiệp có mục tiêu là cung cấp vật tư chất lượng cao với giá cạnh

tranh và chiến lược của họ là tham gia vào sự phát triển của cộng đồng

Để xác định chiến lược và các mục tiêu của HTX, sáng lập viên cần trả lời cáccâu hỏi sau:

• Tại sao chúng ta cần tập hợp nhau lại và thành lập HTX? Chúng ta sẽ gặp khókhăn gì nếu không thành lập HTX?

• Chúng ta phải làm gì? ở đâu? như thế nào?

• Sau khi thành lập HTX, xã viên sẽ được hưởng lợi ích gì?

• Cộng đồng có được hưởng lợi từ các dịch vụ và sản phẩm do HTX chúng tacung cấp không?

Lời khuyên thực tế: Đề nghị đơn vị tư vấn

Ngay khi sáng lập viên có ý tưởng thành lập HTX, họ có thể tiến hành đề nghị một trong các đơn vị sau làm đơn vị tư vấn toàn bộ quy trình thành lập HTX :

- Các HTX tư vấn như: HTX Dịch vụ phát triển nông thôn Thanh Ba - PhúThọ (Corudes), HTX Tư vấn và Hỗ trợ phát triển nông nghiệp Hạ Hòa - PhúThọ (HaDevA), Trung tâm Tư vấn và Phát triển nông thôn Sông Hồng -Vĩnh Phúc,…

- Các cơ quan chuyên môn tư vấn (Phòng Nông nghiệp huyện, Chi cụcHTX, Liên minh HTX,…)

SỔ TAY “THÀNH LẬP HỢP TÁC XÔ

1.2 Bước 2: Thực hiện nghiên cứu tính khả thi

Bước 2 là bước đánh giá các cơ hội thành công của đề án

thành lập HTX thông qua nghiên cứu tính khả thi để tìm

hiểu liệu HTX có cơ hội phát triển và tồn tại lâu dài

không?

Nội dung của nghiên cứu tính khả thi:

Nghiên cứu tính khả thi bao gồm 6 phần:

• Một đánh giá hiện trạng nhằm đánh giá khả

năng tiếp nhận đề án hợp tác trong môi trường

địa phương;

• Một nghiên cứu thị trường;

• Một nghiên cứu kỹ thuật về các nhu cầu vật chất cần thiết để thực hiện đềán: nhà xưởng, máy móc, công cụ ;

• Một nghiên cứu về cơ cấu, tổ chức xác định rõ quy trình kỹ thuật của đề án;

• Một nghiên cứu pháp lý để đánh giá tính hợp lý của mô hình HTX đối với đề

án này (tìm hiểu Luật Hợp tác xã và các văn bản pháp luật liên quan );

• Một nghiên cứu tài chính cho phép đánh giá tổng chi phí và các sản phẩmcủa HTX cũng như kết quả hoạt động của HTX

Nếu nghiên cứu tính khả thi tỏ ra không thuyết phục, sáng lập viên sẽ phải hướng đến một đề án khác Trong trường hợp ngược lại, sáng lập viên sẽ tiếp tục bước tiếp theo.

Phương án sản xuất, kinh doanh và kế hoạch hoạt động tốt phải đáp ứng được các yêu cầu sau:

• Thể hiện rõ các mục tiêu cần đạt được;

• Mô tả các biện pháp nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra;

• Xác định các nguồn tài chính và nhân lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh;

• Mô tả cách thức tìm được các nguồn lực này;

• Dự báo các kết quả sẽ đạt được

1.3 Bước 3: Xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh và kế hoạch hoạt động

SỔ TAY “THÀNH LẬP HỢP TÁC XÔ

Phương án sản xuất, kinh doanh là kim chỉ nan định hướng phát triển HTX và là công cụ quý giá để huy động nguồn lực Trong quá trình tiến hành thành lập HTX, phương án sản xuất, kinh doanh và kế hoạch hoạt động sẽ được bổ sung, hoàn thiện và được thảo luận, thống nhất tại Hội nghị thành lập.