Quản lý giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh trường cao đẳng nghề dân tộc nội trú bắc kạn, tỉnh bắc kạn

Để giáo dục luật giao thông đường bộ đúng với ý nghĩa là trang bị tri thức, cung cấp thông tin nhằm nâng cao ý thức và kiến thức luật, để từ đó hình thành lối sống tuân thủ luật, điều ch

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS Đinh Đức Hợi

THÁI NGUYÊN - NĂM 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn là trung thực

và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2020

Tác giả luận văn

Triệu Thị Duyên

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên em xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo - TS

Đinh Đức Hợi, người thầy đã tận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình làm luận văn

Em xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Khoa Tâm lí Giáo dục, Phòng Đào tạo Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi cho em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn, phòng công tác học sinh - sinh viên, Đoàn trường, cán bộ quản

lý, giáo viên đã giúp đỡ, chia sẻ, cung cấp cho tôi nhiều tư liệu, thông tin cũng như đóng góp cho tôi nhiều ý kiến quý báu để hoàn thành luận văn này

Dù đã rất cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những thiếu xót, tác giả mong nhận được sự góp ý của quý thầy, cô giáo và các bạn

Trân trọng!

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2020

Tác giả luận văn Triệu Thị Duyên

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

5 Phạm vi nghiên cứu 5

6 Giả thuyết khoa học 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc luận văn 7

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ DÂN TỘC NỘI TRÚ 8

1.1 Khái quát về lịch sử nghiên cứu vấn đề 8

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài 8

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước 10

1.2 Một số khái niệm công cụ 15

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục 15

1.2.2 Giao thông đường bộ và Luật giao thông đường bộ 16

1.2.3 Giáo dục Luật giao thông đường bộ 18

1.2.4 Quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú 19

1.3 Lý luận về giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao

đẳng nghề dân tộc nội trú 20

1.3.1 Đặc điểm của lứa tuổi thanh thiếu niên 20

1.3.2 Mục tiêu giáo dục Luật giao thông đường bộ 24

1.3.3 Nội dung giáo dục Luật giao thông đường bộ 25

1.3.4 Phương pháp giáo dục Luật giao thông đường bộ 26

1.3.5 Con đường giáo dục luật giao thông đường bộ 27

1.4 Lý luận về quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú 29

1.4.1 Lập kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú 29

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú 31

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú 33

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú 34

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú 35

1.5.1 Trình độ và kinh nghiệm quản lý giáo dục của cán bộ quản lý 35

1.5.2 Sự phối hợp của các lực lượng bên trong nhà trường 35

1.5.3 Các văn bản chỉ đạo của cấp trên đối với công tác giáo dục luật giao thông đường bộ 36

1.5.4.Môi trường kinh tế, văn hoá xã hội 36

1.5.5 Gia đình 37

1.5.6 Sự tham gia của các lực lượng bên ngoài nhà trường 37

1.5.7 Sự tham gia của các tổ chức chính trị trong nhà trường 37

1.5.8 Nhận thức và ý thức của giáo viên đối với công tác giáo dục Luật giao thông đường bộ 38

1.5.9 Nhận thức của học sinh 38

1.5.10 Cơ sở vật chất 38

Kết luận chương 1 40

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ DÂN TỘC NỘI TRÚ BẮC KẠN, TỈNH BẮC KẠN 41

2.1 Khái quát về khách thể khảo sát 41

2.1.1 Về kết quả đào tạo 41

2.1.2 Ngành nghề đào tạo 42

2.1.3.Chất lượng giáo viên 42

2.2 Tổ chức khảo sát 42

2.2.1 Mục đích khảo sát 42

2.2.2 Đối tượng khảo sát 43

2.2.3 Nội dung khảo sát 43

2.2.4 Phương pháp khảo sát và xử lý kết quả 43

2.2.5 Tiến trình khảo sát 44

2.3 Thực trạng giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn 45

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của giáo dục Luật giao thông đường bộ trong nhà trường 45

2.3.2 Thực trạng nội dung giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn 49

2.3.3 Thực trạng phương pháp giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn 54

2.3.4 Thực trạng con đường giáo dục Luật giao thông đường bộ Luật giao thông đường bộ cho HS trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn 57

2.4 Thực trạng quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn 60

2.4.1 Lập kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh

Trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn 60

2.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh Trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn 62

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho HS Trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn 65

2.4.4 Kiểm tra kết quả thực hiện giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh Trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn 67

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho HS trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn 69

2.6 Đánh giá chung về khảo sát thực trạng 70

2.6.1 Những ưu điểm 70

2.6.2 Những hạn chế 71

2.6.3 Nguyên nhân của những hạn chế 72

Kết luận chương 2 74

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ DÂN TỘC NỘI TRÚ BẮC KẠN, TỈNH BẮC KẠN 75

3.1 Nguyên tắc xây dựng biện pháp 75

3.1.1.Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích 75

3.1.2.Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý 75

3.1.3.Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 75

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 76

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi 76

3.2 Một số biện pháp quản lý giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề DTNT Bắc Kạn 77

3.2.1.Tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức về luật giao thông đường bộ cho cán bộ quản lý nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh 77

3.2.2.Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch giáo dục luật giao thông đường

bộ trong kế hoạch giáo dục tổng thể và toàn diện của trường cao đẳng nghề

DTNT 82

3.2.3 Tăng cường hiệu quả thực hiện giáo dục luật giao thông đường bộ qua các môn học chính khóa và hoạt động ngoài giờ lên lớp 88

3.2.4 Tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả công tác giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh trường cao đẳng nghề DTNT 92

3.2.5 Tăng cường phối kết hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường trong giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh trường cao đẳng nghề DTNT 99

3.3.Mối quan hệ giữa các biện pháp 102

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 103

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 103

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 103

3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 103

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 103

Kết luận chương 3 107

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 108

1 Kết luận 108

2 Khuyến nghị 109

2.1 Đối với Sở Giáo dục và đào tạo Bắc Kạn 109

2.2 Đối với Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn 110

2.3 Đối với giáo viên Trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn 110

2.4 Đối với Công an thành phố Bắc Kạn 111

TÀI LIỆU THAM KHẢO 112 PHẦN PHỤ LỤC

GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Thực trạng nhận thức của CBQL, giáo viên về tầm quan trọng

của giáo dục Luật giao thông đường bộ 45

Bảng 2.2 Thực trạng nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của giáo dục Luật giao thông đường bộ 47

Bảng 2.3 Đánh giá của CBQL và giáo viên về thực trạng nội dung giáo dục Luật giao thông đường bộ 49

Bảng 2.4 Đánh giá của học sinh về thực trạng nội dung giáo dục Luật giao thông đường bộ 51

Bảng 2.5 Khảo sát CBQL và giáo viên về thực trạng phương pháp giáo dục Luật giao thông đường bộ 55

Bảng 2.6 Khảo sát học sinh về thực trạng phương pháp giáo dục Luật giao thông đường bộ 55

Bảng 2.7 Đánh giá của CBQL và giáo viên về thực trạng thực hiện con đường giáo dục Luật giao thông đường bộ 58

Bảng 2.8 Đánh giá học sinh về thực trạng thực hiện con đường giáo dục Luật giao thông đường bộ 58

Bảng 2.9 Thực trạng lập kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề DTNT 60

Bảng 2.10 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh 63

Bảng 2.11 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh 65

Bảng 2.12 Thực trạng kiểm tra kết quả thực hiện giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề DTNT 67

Bảng 2.13 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề DTNT 69

Bảng 3.1 Kế hoạch hoạt động tháng 86

Bảng 3.2 Đánh giá mức độ cấp thiết của biện pháp 104

Bảng 3.3.Đánh giá tính khả thi của biện pháp 104

ta kiểm nghiệm nhận thức, điều chỉnh xã hội Một trong những đặc trưng của pháp luật là tính liên hệ mật thiết với các quy phạm xã hội khác, đặc biệt là các quy tắc đạo đức, tập quán và các quy phạm của các tổ chức xã hội Các tư tưởng

và quy tắc đạo đức tiến bộ luôn là cơ sở cho pháp luật

Việc giáo dục, trong đó có giáo dục ý thức trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, xã hội, thế giới tự nhiên hay ý thức pháp luật nói chung và ý thức về luật giao thông đường bộ là điều vô cùng quan trọng, mang tính chất sống còn đến sự tồn tại và phát triển của xã hội

Con người từ khi sinh ra cho đến lúc trưởng thành đều chịu sự tác động của giáo dục Đó chính là giáo dục từ gia đình, nhà trường và xã hội Bằng những nhận thức ban đầu do quan sát, tiếp xúc cùng với sự giáo dục, dần dần ý thức mới hình thành trong con người Do đó, chúng ta có thể thấy được tầm quan trọng của việc xây dựng, hình thành ý thức luật giao thông đường bộ trong học sinh là một việc làm vô cùng khó khăn, nó đòi hỏi chúng ta phải có sự đầu tư, chuẩn bị thật kỹ càng và thật nghiêm túc ngay từ ban đầu

Tai nạn giao thông đường bộ đang là một vấn nạn của quốc gia Đảng

và Nhà nước ta hiện nay đã có nhiều biện pháp nhằm giảm thiểu tai nạn giao thông, hướng tới đảm bảo an toàn, trật tự giao thông, trong đó Đảng ta xác định giảm thiểu tai nạn giao thông đường bộ là vấn đề cốt lõi Bởi vì tai nạn giao thông đường bộ chiếm đến 95% tổng các vụ tai nạn giao thông tại Việt Nam [6] Theo đó, Luật Giao thông đường bộ đã được xây dựng và hoàn thiện,

các văn bản hướng dẫn thi hành cũng đã được xây dựng Các nội dung về luật giao thông đường bộ đã được quy định tương đối rõ ràng Để đảm bảo bảo an toàn giao thông đường bộ thì Đảng và Nhà nước đã xác định cần phải tăng cường công tác giáo dục pháp luật về giao thông đường bộ cho toàn dân, trong

đó nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác giáo dục pháp luật trong các nhà trường

Đối với các học sinh, ý thức tuân thủ luật và sự hiểu biết luật giao thông đường bộ là một nội dung quan trọng để đảm bảo an toàn cho các em khi tham gia giao thông đường bộ Chính vì vậy, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục luật đường bộ là một trong những nhiệm vụ cấp thiết của các cấp ủy Đảng, chính quyền, đặc biệt là nhiệm vụ của các cơ sở giáo dục và đào tạo, các nhà trường

Học sinh với đặc điểm lứa tuổi thanh thiếu niên đang trong giai đoạn định hình nhân cách, phần nhiều học sinh đã chấp hành pháp luật tích cực song cũng

có một bộ phận học sinh có những hành vi pháp luật lệch chuẩn, cần thiết phải giáo dục và điều chỉnh để một mặt các em phát triển nhân cách toàn diện, đi đúng hướng với mục đích giáo dục của nhà trường, mặt khác giảm thiểu các hành vi

vi phạm pháp giao thông đường bộ Để giáo dục luật giao thông đường bộ đúng với ý nghĩa là trang bị tri thức, cung cấp thông tin nhằm nâng cao ý thức và kiến thức luật, để từ đó hình thành lối sống tuân thủ luật, điều chỉnh hành vi của học sinh trong tham gia giao thông, công tác giáo dục luật giao thông đường bộ trong nhà trường cần phải được quan tâm một cách đầy đủ hơn, cần tiếp tục có sự đổi mới về nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục, trong đó bao gồm cả việc quản lý, phối hợp các lực lượng tham gia giáo dục luật giao thông

1.2 Cơ sở thực tiễn

Trong những năm gần đây, cùng với quá trình tăng trưởng kinh tế và cơ giới hóa phương tiện, tai nạn giao thông tại Việt Nam nói chung đã gia tăng đột biến và luôn ở mức độ báo động Tỷ lệ người thiệt mạng trên 100.000 dân đang

ở mức cao, xấp xỉ 10/100.000 dân [19] Trong đó giao thông đường bộ vẫn là

phương thức gây tai nạn giao thông lớn nhất tại Việt Nam Theo [19], số vụ tai nạn giao thông đường bộ chiếm tới 95% trong tổng số vụ tai nạn trong suốt một thập kỷ vừa qua tại Việt Nam, có nhiều địa phương giao thông đường bộ chiếm tới 98 - 99% số vụ và số người thiệt mạng

Tai nạn giao thông đường bộ để lại rất nhiều vấn đề cho xã hội, ngoài những thiệt hại trực tiếp về con người, tai nạn giao thông đường bộ còn để lại hàng loạt các hậu quả xã hội lâu dài như: Tổn thương về tinh thần và thiệt hại

về vật chất, chi phí xã hội cho việc xử lý hậu quả, gây sức ép lên hệ thống y

tế, và các hậu quả gián tiếp lên các thế hệ tiếp theo Những hậu quả này diễn

ra trong thời gian dài và có khả năng gây thiệt hại cho xã hội ở mức độ sâu rộng

Chính vì thế công tác giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh, sinh viên tại các trường giữ một vị trí, một vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình giảm thiểu tai nạn giao thông đường bộ Trên tinh thần đó, chính phủ đã chỉ đạo các bộ, các cấp, các ngành phối hợp thực hiện giáo dục luật đường bộ cho học sinh, sinh viên Bộ giáo dục và đào tạo đã đưa giáo dục luật nói chung và giáo giục pháp luật đường bộ vào chương trình học tập chính khoá trong các cơ sở giáo dục

Tuy nhiên, hiệu quả giáo dục luật giao thông đường bộ chưa cao, sự hiểu biết pháp luật của học sinh, sinh viên còn nhiều hạn chế Tình trạng vi phạm pháp luật ở độ tuổi này còn xảy ra rất nhiều Đặc biệt là tình trạng vi phạm pháp luật

ở lứa tuổi thanh thiếu niên đang ngày càng gia tăng về số lượng và mức độ Ở lứa tuổi này nhân cách các em đang trong giai đoạn hình thành và chưa ổn định Các em rất dễ sa ngã, dễ bị rủ rê, lôi kéo vào các hành vi phạm tội do đặc tính hiếu động, tò mò, thích thể hiện mình của tuổi trẻ nhưng cũng dễ uốn nắn khi được định hướng, được giáo dục và được trang bị một số kiến thức pháp luật ngay từ đầu

Hiện nay, công tác giáo dục luật đường bộ cho học sinh Trường Cao đẳng

nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn đã được các cấp, các ngành, Ban Giám hiệu nhà trường quan tâm thực hiện và về cơ bản đã đạt được những mục tiêu, nhiệm vụ đề ra Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế nhất định như: chương trình, nội dung chưa có tính

hệ thống cao; việc phân bổ thời gian học tập chưa thật phù hợp; một số bộ phận giáo viên chưa thật sự nhiệt tình tâm huyết; chưa thực sự đổi mới về phương pháp giảng dạy nhất là những phương pháp giảng dạy tích cực áp dụng trong các tình huống pháp luật đường bộ; hình thức giáo dục luật chủ yếu là học tập trên lớp Để khắc phục được những hạn chế trên cần phải có các biện pháp quản lý giáo dục luật đường bộ trong nhà trường chặt chẽ, khoa học hơn

Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn trên và các yêu cầu của khoa học

quản lý giáo dục nên tôi chọn đề tài "Quản lý giáo dục Luật giao thông đường

bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú (DTNT) Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn” làm đề tài nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu hệ thống lý luận và nghiên cứu thực trạng quản lý giáo dục luật GTĐB, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn, thông qua đó nâng cao chất lượng giáo dục Luật giao thông đường

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Công tác quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh Trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường cao đẳng nghề DTNT

bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

4.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

5 Phạm vi nghiên cứu

- Giới hạn nội dung nghiên cứu

Trong trường cao đẳng nghề DTNT Bắc Kạn có rất nhiều hệ đào tạo như:

Hệ cao đẳng, hệ trung cấp, hệ giáo dục thường xuyên Tuy nhiên trong luận văn này chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu hệ giáo dục thường xuyên (THPT)

Chúng tôi nghiên cứu thực trạng quản lý giáo dục Luật giao thông đường

bộ của Hiệu trưởng như: Thực trạng về nhận thức, thực trạng về nội dung, thực trạng phương pháp giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

- Giới hạn khách thể điều tra:

Đề tài tiến hành khảo sát tại trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn Khảo sát đối với 03 cán bộ quản lý, 43 giáo viên và 100 học sinh hệ giáo dục thường xuyên (THPT) trong năm học 2018 - 2019 và 2019 - 2020

6 Giả thuyết khoa học

Quản lý giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh Trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn bước đầu đã đáp ứng được các yêu cầu cơ bản, tuy vậy vẫn còn những hạn chế cần khắc phục như: CBQL, giáo viên và học sinh còn chưa nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động giáo dục Luật giao thông đường bộ, chưa thu hút được sự hứng thú trong học tập, giáo viên chưa đổi mới phương pháp giảng dạy, chưa vận dụng những phương pháp mới trong giảng dạy luật giao thông đường bộ Nếu đề xuất được các giải pháp phù hợp với thực tiễn hiện nay trong công tác giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường cao đẳng DTNT Bắc Kạn, thì sẽ nâng cao được hiệu quả quản lý giáo dục Luật đường bộ, góp phần thực hiện thành công mục tiêu giáo dục phẩm chất nhân cách toàn diện cho học sinh của nhà trường

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp để nghiên cứu các văn kiện của Đảng, của Bộ Giao thông vận tải, của Bộ GD&ĐT về giáo dục luật giao thông đường bộ Nghiên cứu các giáo trình, sách báo, các công trình sản phẩm liên quan đến cơ sở lý luận về giáo dục, hoạt động giáo dục, hoạt động giáo dục luật giao thông đường bộ, quản lý giáo dục, nhằm xây dựng khung

lý luận của vấn đề nghiên cứu làm cơ sở lý luận cho khảo sát thực trạng và đề xuất những biện pháp quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

Chúng tôi nghiên cứu các văn bản triển khai hoạt động giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề DTNT Bắc Kạn của các cấp quản lý, nghiên cứu kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục Luật giao thông đường

bộ của giáo viên, nghiên cứu bài thu hoạch của học sinh, bài tham dự cuộc thi của học sinh như: “Giao thông học đường”, “Tìm hiểu Luật giao thông đường bộ”,…

để tìm hiểu thêm thông tin về thực trạng vấn đề nghiên cứu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

* Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Chúng tôi xây dựng phiếu điều tra với các loại câu hỏi đóng, mở dành cho CBQL, giáo viên và học sinh nhằm thu thập thông tin trên diện rộng một cách khách quan về thực trạng hoạt động giáo dục Luật giao thông đường bộ và quản

lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao Đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

* Phương pháp phỏng vấn

Trao đổi trực tiếp với các cán bộ quản lý các nhà trường, các giáo viên có kinh nghiệm, uy tín để thu thập thêm các thông tin có liên quan đến công tác quản lý giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề DTNT Bắc Kạn, để hỗ trợ thêm cho phương pháp sử dụng phiếu hỏi

* Phương pháp xin ý kiến chuyên gia

Chúng tôi xin ý kiến của chuyên gia, những người có trình độ cao, nhiều kinh nghiệm về vấn đề giáo dục Luật GTĐB để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao Đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

* Phương pháp quan sát

Chúng tôi quan sát giáo viên, học sinh trong các hoạt động giáo dục luật giao thông đường bộ nhằm thu thập thêm thông tin về thực trạng quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao Đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

* Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động quản lý (hồ sơ quản lý của

các trường thuộc phạm vi nghiên cứu)

Tiến hành phân tích các sản phẩm của giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao Đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn, từ đó nắm bắt được các thông tin chung, phục vụ cho việc đánh giá chung về thực trạng quản quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao Đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

7.3 Nhóm phương pháp xử lý số liệu bằng toán thống kê

Vận dụng các công thức toán học, như tính giá trị trung bình xử lý số liệu điều tra, kết quả nghiên cứu, hỗ trợ cho các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

đã nêu ở trên nhằm rút ra kết luận khoa học

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục nội dung, nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề DTNT

Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao Đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao Đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ

DÂN TỘC NỘI TRÚ

1.1 Khái quát về lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài

Xuất phát từ vị trí, vai trò của giáo dục luật nói chung và giáo dục luật giao thông đường bộ nói riêng trong sự tồn tại của người và xã hội cho nên ở góc độ nghiên cứu đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học từ các khoa học khác nhau như: luật học, tâm lý học, xã hội học, giáo dục học về vấn đề này cả ở bình diện lý luận và thực tiễn

Trên thế giới ở mọi châu lục đã có rất nhiều các nghiên cứu về giáo dục luật giao thông đường bộ công bố trong các hội thảo khoa học, các tài liệu nghiên cứu

lý luận và thực tiễn: Năm 2006 tại Pháp đã diễn ra hội thảo khoa học quốc tế “Giáo

dục pháp luật trong thời đại toàn cầu”, trong đó công trình có bàn về giáo dục

pháp luật giao thông đường bộ trong đó nêu rõ mục tiêu, nội dung, hình thức, sự

đa dạng hóa giáo dục pháp luật giao thông đường bộ nhằm đáp ứng yêu cầu toàn cầu hóa, cần phải phổ biến giáo dục pháp luật giao thông đường bộ quốc tế cùng với giáo dục pháp luật quốc gia [dẫn theo 11]

NaKinSung và Wonlee của trường đại học quốc gia Seunl (Hàn Quốc) công bố nghiên cứu về giáo dục pháp luật giao thông đường bộ trong bối cảnh toàn cầu hóa: mục tiêu giáo dục pháp luật; cách thức, con đường giáo dục pháp luật giao thông đường bộ [30]

Trường đại học Westininster London (Anh) năm 2011 công bố “nghiên

cứu về giáo dục pháp luật trong bối cảnh toàn cầu” các nghiên cứu đã tập trung

vào thách thức mà giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục phát luật giao thông đường bộ nói riêng đang đối mặt với toàn cầu, các quan hệ và sự thay đổi hệ thống pháp luật của Chính phủ Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có sự thay đổi

mới [dẫn theo 6]

Tại Hàn Quốc năm 2012 hội thảo khoa học quốc tế “giáo dục pháp luật ở

Châu á trong bối cảnh toàn cầu hóa và nhà nước pháp quyền” Các bản tham

luận tham gia hội thảo đều có nhận định chung về vai trò giáo dục pháp luật giao thông đường bộ trong việc thúc đẩy xây dựng thị trường ổn định, tạo cơ sở pháp

lý cho sự bình đẳng về cơ hội phát triển con người, phúc lợi và công bằng xã hội [30]

Kanwei [31] trên cơ sở so sánh hoạt động giáo dục pháp luật ở vương quốc Anh và Trung Quốc đi đến kết luận về sự khác biệt giáo dục so sánh giữa hai nước, chỉ ra sự khác biệt và chi phối của các yếu tố văn hóa đến hoạt động giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh như: Trung Quốc thiên về truyền tải tri thức, kinh nghiệm giáo dục pháp luật, ở vương quốc Anh tập trung vào các giá trị và thực hiện nhiều các hình thức trao đổi pháp luật giao thông đường bộ ở trên lớp cho học sinh

Trong nghiên cứu “Giáo dục pháp luật ở châu Á, toàn cầu hóa, thay đổi

và bối cảnh” đã đánh giá tình hình giáo dục pháp luật, quản lý giáo dục pháp luật

ở nhà trường phổ thông, nhà trường đại học ở một số nước châu Á như: Singapore, Philippin, Malaixia từ đó đưa ra các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở các nước châu Á [30]

Đề cao vai trò của các hoạt động truyền thông trong việc giảm thiểu tai nạn giao thông đường bộ cho học sinh cũng như hạn chế những vụ tai nạn nghiêm trọng, Bener A Road đã thực hiện nghiên cứu về Chấn thương giao thông ở các nước đang phát triển, trong đó đề cập đến những vụ va chạm và tai nạn giao thông

ở Tiểu Vương Quốc Ả Rập; làm rõ tác động của các vụ va chạm, tai nạn giao thông đến nạn nhân, gia đình của họ và toàn xã hội; nêu bật vai trò của giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh trong việc hạn chế tai nạn giao thông (Bener A Road, 2001) [28]

Chiến lược giáo dục pháp luật giao thông đường bộ để làm thay đổi hành

vi của học sinh, sinh viên nhằm giảm tốc độ của người tham gia giao thông của Martine Stead và Douglas Eadie (2002) [29] đã cung cấp cơ sở và các khuyến nghị phù hợp cho việc phát triển các mô hình can thiệp (từ TTĐC) nhằm giảm tốc độ không phù hợp (có thể vẫn phù hợp trong giới hạn pháp lý nhưng không phù hợp với các điều kiện giao thông) và những hành vi vi phạm luật giao thông trên đường đô thị tại Scotland Đây được coi là nỗ lực đầu tiên trong kế hoạch phát triển các mô hình can thiệp hành vi lái xe tại Anh Nghiên cứu đã thực hiện đánh giá các mô hình, hình thức giáo dục pháp luật giao thông đường bộ trong việc định hướng hành vi

Đề tài nghiên cứu kế hoạch chiến lược 2009 - 2012 của nhà trường do hội đồng giáo dục pháp luật Kenya phác thảo đã nghiên cứu và đánh giá tổng quan

kế hoạch chiến lược giáo dục pháp luật giao thông đường bộ của đất nước, chỉ ra

và phân tích các yếu tố trong công tác giáo dục pháp luật giao thông đường bộ của nhà trường; các vấn đề quản lý có liên quan đến kế hoạch thực hiện chiến lược giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh như: cơ cấu tổ chức, đội ngũ những người thực hiện, tài chính, thiết bị, chương trình công nghệ thông tin Từ đó đề xuất chiến lược giáo dục pháp luật đường bộ cho học sinh trong nhà trường Kenya đến năm 2020 [29]

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên thế giới về giáo dục luật giao thông đường bộ và vai trò của nó đối với trật tự an toàn giao thông đều đặt giáo dục luật giao thông đường bộ ở một vị trí quan trọng trong tương quan và ảnh hưởng đến hành vi giao thông cho học sinh và sinh viên, sự tuân thủ pháp luật

và tính chất của hành vi giao thông Những nghiên cứu này đều là cơ sở tham khảo quan trọng đối với công tác quản lý giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh của các quốc gia hiện nay

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước

Các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục pháp luật giao thông đường

bộ được thể hiện trong các đề tài nghiên cứu khoa học, các luận án tiến sĩ và các bài báo khoa học đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành Có thể kể ra một số

công trình nghiên cứu về vấn đề này:

Trần Ngọc Đường, Dương Thị Thanh Mai [7] trong bài viết “Bàn về giáo

dục pháp luật” đã công bố các kết quả nghiên cứu khá toàn diện, công trình này

cung cấp những kiến thức cơ bản, quan trọng về giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh nói riêng và là cơ sở tư liệu quan trọng để các nhà nghiên cứu tham khảo để nghiên cứu chuyên sâu về giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh

Tống Đức Thảo [18] “Giáo dục pháp luật góp phần nâng cao ý thức và

nghĩa vụ tuân thủ pháp luật” bàn đến vai trò, tác động của giáo dục pháp luật đối

với việc hình thành phát triển ý thức pháp luật cho học sinh, đặc biệt phân tích những đặc điểm cơ bản của ý thức pháp luật giao thông cho hóc inh

Trong bài viết “Chất lượng giáo dục pháp luật và những tiêu chí đánh

giá” tác giả Nguyễn Thu Thủy [19] đã đưa ra các cách tiếp cận khái niệm chất

lượng giáo dục pháp luật về các phương diện sư phạm và pháp lý Đồng thời cũng xây dựng 5 tiêu chí cơ bản đánh giá chất lượng giáo dục pháp luật: nội dung giáo dục pháp luật, chủ thể thực hiện giáo dục pháp luật; hình thức phương pháp giáo dục pháp luật; kết quả giáo dục pháp luật và các điều kiện phục vụ cho công tác giáo dục pháp luật Đây sẽ là tiền đề để xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục giao thông đường bộ cho học sinh

Doãn Thị Chín, Lê Thị Thảo [3] với bài viết “Giáo dục lối sống cho sinh

viên Việt Nam” đã bàn đến thực trạng công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên

hiện nay và đề xuất các giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật, hình thành tri thức pháp luật, tình cảm pháp luật và hành vi pháp luật cho sinh viên các trường đại học

Các công trình nghiên cứu còn được thể hiện trong các đề tài nghiên cứu

khoa học công nghệ: Đào Trí Úc [23] chủ biên (1995): “Xây dựng ý thức và lối

sống theo pháp luật”; Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp lý, Bộ tư pháp (1995)

[24]: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật trong công cuộc

đổi mới”; Vụ Phổ biến giáo dục pháp luật (1996) [25]: “Một số vấn đề giáo dục pháp luật ở miền núi và vùng dân tộc thiểu số”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội;

Vụ Phổ biến Giáo dục pháp luật (1997) [26]: “Một số vấn đề về giáo dục pháp

luật trong giai đoạn hiện nay”, Nxb Thanh niên, Hà Nội; Đề tài nghiên cứu khoa

học cấp Bộ mã số 2000-58-139 của Bộ Tư pháp đã tập trung vào vấn đề “Giáo

viên giảng dạy giáo dục công dân”; Trường đào tạo các chức danh tư pháp (nay

là Học viện Tư pháp) tổ chức nghiên cứu và biên soạn cuốn “Sổ tay hướng dẫn

nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật” [1], [2] Các công trình trên đã nhấn

mạnh tầm quan trọng của giáo dục giao thông đường bộ cho học sinh trong việc giảm thiểu tai nạn giao thông, chỉ ra những nội dung cơ bản về pháp luật cần được giáo dục, phổ biến cho mọi người và những đòi hỏi của thực tiễn đối với hoạt động giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho mọi người trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay

Đoàn Thị Thanh Hường [11] trong đề tài“Giáo dục pháp luật trong các

trường chính trị tỉnh ở miền Tây Nam Bộ” trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đặc

thù thực tiễn giáo dục pháp luật trong các trường chính trị tỉnh miền tây Nam Bộ

đã đề xuất các giải pháp về giáo dục pháp luật và quản lý giáo dục pháp luật mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật trong các trường chính trị tỉnh

Đỗ Thị Thu Hằng (2017) [9], “Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp

luật cho sinh viên không chuyên luật trong các trường đại học”, Luận án tiến sĩ

Quản lý giáo dục, Hà Nội” Tác giả trên cơ sở xác định khung lý luận về các vấn

đề giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật; hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật (khái niệm, hình thức, nội dung, các lực lượng tham gia giáo dục pháp luật ) và quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật tại các trường đại học (theo tiếp cận chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch tham gia giáo dục pháp luật) và khảo sát thực tiễn trên 5 trường đại học và học viện đã đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật

cho sinh viên không chuyên luật thuộc các trường đại học: a) Nâng cao nhận thức

về tầm quan trọng của công tác tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật đối với các cán bộ quản lý trong các trường đại học; b) Xây dựng chiến lược hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong trường đại học; c) Xây dựng mô hình tổ chức quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong trường đại học; d)

Đề xuất hệ thống tiêu chuẩn đánh giá quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong trường đại học; e) Tăng cường các điều kiện cho quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong trường đại học

Nguyễn Thế Dũng (2014) [5], luận văn thạc sỹ “Quản lý hoạt động giáo

dục pháp luật cho học sinh ở các trường THPT huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc” Tác giả đã đưa ra được sự khác biệt trong quản lý giáo dục pháp luật cho

học sinh THPT Trên cơ sở phân tích thực trạng xây dựng kế hoạch, phương pháp, hình thức giáo dục luật giao thông đường bộ Tác giả đã đưa ra được 7 biện pháp thông qua đó sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật cho học sinh trường THPT huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc

Trần Thị Mỹ Ly (2018)[13] , luân văn thạc sỹ “Phổ biến, giáo dục pháp

luật cho thanh niên từ thực tiễn tỉnh Quảng Bình” Luận văn đã đưa ra được rất

nhiều cơ sở lý luận như: Khái niệm, đặc điểm thanh niên, từ đó xác định được vị trí vai trò của thanh niên trong quản lý nhà nước Luận văn đã làm rõ khái niệm, đặc điểm, vai trò tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đối với thanh niên Luận văn phân tích các yếu tố cấu thành của tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đối với thanh niên ở những góc độ: Chủ thể, đối tượng, nội dung, phương pháp, hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đối với thanh niên Mặt khác tác giả đã xác định được thực trạng giáo dục pháp luật đối với thanh niên Quảng Bình Từ đó chỉ ra được những ưu điểm cũng như những hạn chế về tổ chức và đội ngũ nhân sự làm côn tác giáo dục pháp luật và nguyên nhân

của những hạn chế đó

Nguyễn Thị Bích Phượng (2017) [15], luận văn thạc sỹ “Tuyên truyền,

phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của lực lượng cảnh sát giao thông thành phố Hà Nội”, công trình đã có đóng góp to lớn trong việc

đưa ra được khái niệm, đặc điểm, mục đích, nội dung của công tác tuyên truyền, phổ biến luật giao thông đường bộ Từ đó tác giả đã đề xuất được các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phổ biến luật giao thông đường bộ tại thành phố Hà Nội

Báo cáo Chiến lược phát triển GTVT Việt Nam đến năm 2020 Trong chiến lược phát triển GTVT Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến 2030, có thể thấy các vấn đề chính về quy hoạch đã được đề cập, trong đó có tầm nhìn phát triển các phương thức vận tải và giao thông đô thị, phát triển các phương thức vận tải an toàn như đường bộ, đường biển, hàng không đường sắt, cách thức tiếp cận về các giải pháp đảm bảo an toàn giao thông, đặc biệt nhân tố môi trường và người tham gia giao…Trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của hoạt động giáo dục pháp luật giao thông đường bộ là một trong những nhân tố rất quan trọng trong đảm bảo an toàn giao thông

Cho đến nay các nghiên cứu giáo dục pháp luật đường bộ cho học sinh trên các bình diện lý luận đã được nghiên cứu thể hiện trong các sản phẩm là tài liệu lý luận tập huấn, giáo trình, sách giáo khoa, kỷ yếu hội thảo khoa học về các vấn đề: khái niệm, bản chất, đặc điểm và các hình thức, cách thức con đường tiến hành giáo dục pháp luật đường bộ cho học sinh Đây là các tài liệu lý luận vô cùng cần thiết vừa tổng kết các kinh nghiệm thực tiễn ở Việt Nam chuyển thành tri thức khoa học khái quát và vừa là các tri thức giáo dục pháp luật đường bộ phát hiện mới của các nhà khoa học Việt Nam dưới góc độ pháp luật, pháp luật học và giáo dục pháp luật

Các nghiên cứu về quản lý giáo dục pháp luật trong lĩnh vực quản lý giáo dục đặc biệt là quản lý giáo dục pháp luật đường bộ cho học sinh trong nhà trường cao đẳng nghề dân tộc nội trú hiện nay còn thiếu và chưa được quan tâm đúng

mức Chính vì vậy nghiên cứu “Quản lý giáo dục pháp luật đường bộ cho học

sinh trường cao đẳng nghề dân tộc nội trú Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn” là sự lựa

chọn đúng hướng, vừa xác định được điểm mới trong lĩnh vực quản lý giáo dục pháp luật và đồng thời có đóng góp trực tiếp cho thực tiễn giáo dục pháp luật đường bộ và quản lý giáo dục luật đường bộ cho học sinh trong các trường trung cao đẳng DTNT

1.2 Một số khái niệm công cụ

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục

* Quản lý

Theo từ điển Tiếng Việt, quản lý là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định; là tổ chức và điều khiển theo những yêu cầu nhất định

Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý nhằm phối hợp sự nỗ lực của nhiều

người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội” [12, tr.32]

Theo tác giả Phạm Viết Vượng, “Quản lý là một quá trình tác động có định

hướng, có tổ chức, lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin

về tình trạng của đối tượng và môi trường nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định”; “Quản lý là tác động

có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [27, tr 24]

Vậy, quản lý là những tác động có mục đích có kế hoạch của chủ thể quản

lý tới đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm chỉ huy điều hành các đối tượng quản lý để thực hiện các mục tiêu quản lý đề ra

trường học, thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh”

Theo tác giả Bùi Trọng Tuân, “QLGD nói chung (và QL trường học nói

riêng) là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể QL (hệ GD) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam,

mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [21, tr.12]

Vậy, quản lý giáo dục là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng

giáo dục nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội Nhà trường là đối tượng cuối cùng và cơ bản nhất của QLGD, trong đó đội ngũ giáo viên và học sinh là đối tượng quản lý quan trọng nhất nhưng đồng thời là chủ thể trực tiếp quản lý quá trình giáo dục

1.2.2 Giao thông đường bộ và Luật giao thông đường bộ

* Giao thông đường bộ

Giao thông là thuật ngữ dùng để chỉ sự liên hệ giữa hai điểm (khu vực), tuy nhiên thuật ngữ giao thông gắn liền với từng ngữ cảnh Cụ thể trong lĩnh vực giao thông vận tải, thuật ngữ giao thông được hiểu trong từng ngữ cảnh như sau:

Về cơ sở hạ tầng phục vụ cho phương tiện hoạt động và con người đi lại, thì khi đó giao thông được hiểu là toàn bộ cơ sở hạ tầng phục vụ cho giao thông

và được cụ thể hóa là mạng lưới hay hệ thống giao thông gồm cả giao thông động (phục vụ sự di chuyển của phương tiện hay đi lại của con người) giao thông tĩnh (phục vụ cho việc dừng đỗ thực hiện các tác nghiệp vận chuyển đầu cuối cho phương tiện và cho con người)

Về việc đi lại từ nơi này đến nơi khác của người và phương tiện chuyên chở thì giao thông ở đây có nghĩa là chuyển dịch người và phương tiện trên tuyến

đường giao thông từ nơi này sang nơi khác Dòng phương tiện và người di chuyển trên đường được gọi là dòng giao thông (giao thông ở đây là tính từ), và sự va chạm ngẫu nhiên giữa chúng tạo nên tai nạn giao thông (phân biệt với các tai nạn khác như tai nạn lao động, tai nạn nghề nghiệp,…) Tuy nhiên, trong thực tế, nhất

là ở Việt Nam, trên đường ngoài phương tiện và người ra, còn có sự góp phần của các vật nuôi mà người dẫn đi trên đường, đó là vấn đề cần xem xét khi bàn về vấn

đề an toàn giao thông Do vậy, trong đề tài này khái niệm dòng giao thông được hiểu là tập hợp các phần tử di chuyển trên đường bộ

Giao thông hiện nay chia thành nhiều loại hình như đường bộ, đường thuỷ, đường hàng không,… trong đó giao thông đường bộ là một trong những loại hình

cơ bản của giao thông Theo luật giao thông đường bộ thì “Đường bộ gồm đường,

cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ” [12]

Vậy, GTĐB là hệ thống di chuyển, đi lại của mọi người bao gồm những

người tham gia giao thông dưới các hình thức đi bộ, cưỡi động vật hoặc chăn gia súc, sử dụng xe đạp, xe máy, ô tô hay các phương tiện giao thông khác, một cách đơn lẻ hoặc cùng nhau Giao thông thường có tổ chức và được kiểm soát bởi chính phủ

* Luật giao thông đường bộ

Luật là hệ thống những qui tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp thống trị và là nhân tố điều chỉnh các quan hệ xã hội phát triển phù hợp với lợi ích của giai cấp mình

Luật giao thông đường bộ ra đời nhằm điều chỉnh, kiểm soát giao thông

và điều tiết phương tiện, được ban hành bởi nhà nước Trong khi đó, luật giao thông cũng có thể bao gồm cả luật chính thức và luật không chính thức có thể được phát triển theo thời gian để tạo điều kiện cho lưu lượng giao thông có trật

tự và kịp thời Một giao thông có tổ chức thường có các quyền ưu tiên, các làn đường, và sự kiểm soát giao thông được thiết lập tốt tại các hệ thống chuyển làn Giao thông đường bộ được tổ chức ở khắp mọi nơi, với các làn đường, hệ thống

chuyển làn, tín hiệu giao thông hoặc biển báo được đánh dấu Giao thông thường được phân theo các loại: xe cơ giới (như ô tô, xe máy), phương tiện khác (như

xe đạp, xích lô) và người đi bộ Mỗi loại khác nhau sẽ có những làn đường nhất định, các quy định riêng về hình thức, giới hạn tốc độ Một số khu vực đặc biệt

có thể có các quy tắc rất chi tiết và phức tạp, hoặc luật ngầm mà mọi người phải

tự hiểu, trong khi những khu vực khác còn phụ thuộc vào ý thức chung và sự sẵn sàng hợp tác của người lái xe

Theo tác giả, luật giao thông đường bộ là hệ thống quy định quy tắc giao thông đường bộ do nhà nước ban hành nhằm bảo đảm an toàn giao thông đường

bộ của kết cấu hạ tầng, phương tiện và cho người tham gia giao thông đường bộ

1.2.3 Giáo dục Luật giao thông đường bộ

* Giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh

Giáo dục luật giao thông đường bộ là vấn đề lý luận cơ bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong khoa học giáo dục cũng như trong sự nghiệp giáo dục của nước ta Giáo dục luật giao thông đường bộ gắn liền với việc triển khai thực hiện luật giao thông đường bộ cũng như trong hoạt động thực tiễn áp dụng luật giao thông đường bộ

Với tư cách là một loại hình giáo dục thì giáo dục luật giao thông đường

bộ ở nước ta được hình thành và triển khai muộn hơn so với giáo dục chính trị

và giáo dục đạo đức Giáo dục luật giao thông đường bộ là hoạt động có định hướng, có tổ chức, có chủ định của chủ thể giáo dục tác động đến đối tượng giáo dục một cách có hệ thống và thường xuyên nhằm mục đích hình thành ở họ tri

thông đường bộ hiện hành Ý thức luật là sản phẩm, là kết quả của sự tác động tổng hợp của các yếu tố khách quan và nhân tố chủ quan nhưng nhân tố chủ quan lại giữ vai trò chủ đạo, quyết định đến sự hình thành ý thức thực hành luật giao thông đường bộ

Giáo dục luật giao thông đường bộ nhằm tác động một cách có định hướng đến quá trình hình thành ý thức pháp luật cho học sinh, tạo thói quen sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật

Giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức, phối hợp thống nhất giữa nhà giáo dục và đối tượng giáo dục, nhằm nâng cao nhận thức, hình thành niềm tin và rèn luyện thói quen hành

vi ứng xử cho học sinh theo đúng các quy định của luật giao thông đường bộ, đáp ứng mục tiêu giáo dục của nhà trường

Vậy, giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có mục đích của các chủ thể giáo dục (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn và các tổ chức chính trị xã hội trong và ngoài nhà trường) đến học sinh nhằm trang bị cho học sinh trình độ pháp luật nhất định, để từ đó có ý thức đúng đắn về pháp luật, tôn trọng và tự giác ứng xử, xử

sự theo yêu cầu của luật giao thông đường bộ

1.2.4 Quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú

Trên cơ sở những luận giải các khái niệm về Quản lý, giáo dục luật giao thông đường bộ và quá trình vận dụng thực tiễn hoạt động giáo dục và đào tạo ở

trường cao đẳng nghề DTNT Bắc Kạn , tác giả quan niệm: Quản lý giáo dục luật

giao thông đường bộ cho học sinh trường cao đẳng nghề DTNT là quá trình lập

kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra của chủ thể quản lý giáo dục đến toàn bộ quá trình giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh để đạt được các mục tiêu đã đề ra của nhà trường trong giáo dục luật giao thông đường bộ

Mục tiêu quản lý giáo dục Luật GTĐB nhằm đảm bảo cho quá trình giáo

dục luật giao thông đường bộ diễn ra theo đúng kế hoạch, từ đó hình thành ý thức

và hành vi tuân thủ luật giao thông đường bộ cho học sinh, thông qua đó góp phẩm giảm thiểu tai nạn giao thông đường bộ

Chủ thể quản lý giáo dục Luật GTĐB là Hiệu trưởng Hiệu trưởng nghiên

cứu luật GTĐB, xây dựng các văn bản chỉ đạo giáo dục luật GTĐB, đồng phối hợp phổ biến GD Luật GTĐB trong nhà trường, đoàn thanh niên, giáo viên, học sinh … Hiệu trưởng chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra hoạt động giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh nhằm đảm bảo cho quá trình giáo dục luật giao thông đường bộ diễn ra theo đúng kế hoạch và đạt được mục tiêu đã đề

ra

Đối tượng quản lý giáo dục Luật GTĐB là toàn bộ giáo viên, học sinh

trong nhà trường và hoạt động của lực lượng tham gia giáo dục luật giao thông đường bộ, học sinh; quá trình giáo dục luật giao thông đường bộ của nhà trường bao gồm mục tiêu GD, nội dung, phương pháp, hình thức, thời gian

Phương thức quản lý giáo dục Luật GTĐB rất đa dạng và phong phú,

thông qua việc chỉ đạo xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch GD luật giao thông đường bộ, kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục luật GTĐB, kiểm định chất lượng giáo dục luật GTĐB Để đạt được mục tiêu quản lý giáo dục Luật GTĐB cần sử dụng các phương thức quản lý một cách linh hoạt, phù hợp với

nội dung luật GTĐB trong từng giai đoạn nhất định

1.3 Lý luận về giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú

1.3.1 Đặc điểm của lứa tuổi thanh thiếu niên

* Đặc điểm về sự phát triển thể chất

Lứa tuổi thanh thiếu thanh niên là thời kỳ đạt được sự trưởng thành về mặt thể lực, nhưng sự phát triển cơ thể còn kém so với sự phát triển cơ thể của người lớn Nhịp độ tăng trưởng về chiều cao và trọng lượng đã chậm lại Sự phát triển của hệ thần kinh có những thay đổi quan trọng do cấu trúc bên trong của não

phức tạp và các chức năng của não phát triển, tạo tiền đề cần thiết cho sự phức tạp hóa hoạt động phân tích, tổng hợp của vỏ bán cầu đại não trong quá trình học tập Nhìn chung thì đây là lứa tuổi các em có cơ thể phát triển cân đối, khỏe

và đẹp Đa số các em có cơ thể đạt được những khả năng phát triển về cơ thể như người lớn

* Những đặc điểm nhân cách chủ yếu

Đặc điểm về sự phát triển trí tuệ: Ở lứa tuổi này tính chủ định được phát triển mạnh ở tất cả các quá trình nhận thức

Tri giác có mục đích đã đạt tới mức rất cao Quan sát trở nên có mục đích,

có hệ thống và toàn diện hơn Tuy vậy quan sát của thanh niên cũng khó có hiệu quả nếu thiếu sự chỉ đạo của giáo viên Giáo viên cần quan tâm để hướng quan sát của các em vào một nhiệm vụ nhất định Ở tuổi thanh niên, ghi nhớ có chủ định giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động trí tuệ, đồng thời vai trò của ghi nhớ logic trừu tượng Ghi nhớ ý nghĩa ngày một rõ rệt

Do sự phát triển của các quá trình nhận thức nói chung, do ảnh hưởng của hoạt động học tập mà hoạt động tư duy của thanh niên có thay đổi quan trọng Các

em có khả năng tư duy lý luận, tư duy trừu tượng một cách độc lập sáng tạo trong những đối tượng quen biết đã được học hoặc chưa được học ở trường Tư duy của các em chặt chẽ hơn, có căn cứ và nhất quán hơn Đồng thời, tính phê phán của tư duy cũng phát triển Những đặc điểm đó tạo điều kiện lớn cho học sinh thực hiện các thao tác tư duy toán học phức tạp, phân tích nội dung cơ bản của khái niệm trừu tượng và nắm bắt được mối quan hệ nhân quả trong tự nhiên và trong xã hội

Đó là cơ sở để hình thành thế giới quan

Sự phát triển tự ý thức là một đặc điểm nổi bật trong sự phát triển nhân cách của lứa tuổi thanh thiếu niên Quá trình này rất phong phú và phức tạp nhưng vẫn có một số đặc điểm cơ bản:

Ở lứa tuổi này các em đã bắt đầu tri giác những đặc điểm cơ thể của mình một cách hoàn toàn mới và đến tuổi thanh niên các em vẫn tiếp tục chú ý đến

hình dáng bên ngoài của mình như vậy Hình ảnh về thân thể là một thành tố quan trọng của sự tự ý thức ở thanh niên mới lớn

Sự hình thành tự ý thức ở lứa thanh thiếu niên là một quá trình lâu dài, trải qua những mức độ khác nhau Quá trình phát triển tự ý thức diễn ra mạnh mẽ, sôi nổi và có tính chất đặc thù riêng: có nhu cầu tìm hiểu và đánh giá những đặc điểm tâm lý của mình theo quan điểm về mục đích cuộc sống và hoài bão của mình Chính điều này khiến các em quan tâm sâu sắc tới đời sống tâm lý, phẩm chất nhân cách và năng lực riêng

Đặc điểm quan trọng trong sự phát triển tự ý thức của thanh thiếu niên là

sự tự ý thức của các em xuất phát từ yêu cầu của cuộc sống và hoạt động - địa vị mới mẻ trong tập thể, những quan hệ mới với thế giới xung quanh buộc các em mới lớn phải ý thức được đặc điểm nhân cách của mình

Nội dung của tự ý thức cũng khá phức tạp Các em không chỉ nhận thức

về cái tôi của mình trong hiện tại như thiếu niên, mà còn nhận thức vị trí của mình trong xã hội, trong tương lai

Lứa tuổi thanh thiếu niên có thể hiểu rõ mình ở những phẩm chất nhân cách bộc lộ rõ, các em có thể hiểu rõ những phẩm chất phức tạp, biểu hiện những quan hệ nhiều mặt của nhân cách Lứa tuổi này không chỉ đánh giá những cử chỉ, hành vi riêng lẻ, từng thuộc tính riêng biệt, mà còn biết đánh giá nhân cách của mình nói chung trong toàn bộ những thuộc tính nhân cách Các em không chỉ có nhu cầu đánh giá, mà còn có khả năng đánh giá sâu sắc và tốt hơn thiếu niên về những phẩm chất, mặt mạnh, mặt yếu của những người cùng sống và của chính mình

Chúng ta phải thừa nhận là thanh niên học sinh có thể có sai lầm khi tự đánh giá Nhưng vấn đề cơ bản là, việc tự phân tích có mục đích là một dấu hiệu cần thiết của một nhân cách đang trưởng thành và là tiền đề của sự tự giáo dục

có mục đích Do vậy, khi sự tự đánh giá đã được suy nghĩ thận trọng, thì dù có sai lầm, thì chúng ta cũng phải có thái độ nghiêm túc khi nghe các em phát biểu,

không được chế diễu ý kiến tự đánh giá của họ Cần phải giúp đỡ học sinh một cách khéo léo để họ hình thành được một biểu tượng khách quan về nhân cách của mình

Đời sống tình cảm của thanh thiếu niên rất phong phú và nhiều vẻ Đặc điểm đó được thể hiện rõ trong tình bạn của em Ở lứa tuổi thanh niên nhu cầu

về tình bạn tâm tình được tăng lên rõ rệt Tình bạn sâu sắc đã bắt đầu từ tuổi các

em, nhưng sang tuổi này tình bạn của các em trở nên sâu sắc hơn nhiều

* Đặc điểm tâm lý của học sinh người dân tộc

Người dân tộc sinh sống, trình độ văn hoá cũng như trình độ sản xuất còn thấp kém so với các vùng dân cư khác, kéo theo đó là nhận thức của học sinh người dân tộc không được cao Do đó, nâng cao dân trí và chất lượng cuộc sống cho các đồng bào dân tộc nói chung và học sinh nói riêng là một trong những chính sách quan trọng của nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay Việc san bằng trình độ phát triển kinh tế - văn hoá giữa miền xuôi và miền ngược, giữa dân tộc

đa số và dân tộc thiểu số đòi hỏi phải có hiện thực hoá, thông qua việc nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh Tuy nhiên, công tác này còn gặp nhiều khó khăn bởi

lẽ còn nhiều rào cản về sự hiểu biết đặc điểm tâm lí của học sinh dân tộc

Học sinh dân tộc thiểu số là con em các dân tộc thiểu số, con em gia đình các dân tộc định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn Đa số các các em học sinh người dân tộc thiểu số đều là con em thuộc những hộ gia đình nghèo, việc lo cái ăn, cái mặc đã rất vất vả nên ít nhiều ảnh hưởng tới việc học tập của các em

Khác với học sinh người Kinh, trước khi đến trường, đa số học sinh người dân tộc thiểu số còn rất hạn chế về kĩ năng sử dụng tiếng Việt Do sinh hoạt trong gia đình, cộng đồng chủ yếu các em chỉ sử dụng tiếng mẹ đẻ nên khi bước vào môi trường giáo dục phổ thông, tiếng Việt trở thành là ngôn ngữ thứ hai của các

em

Học sinh người dân tộc thiểu số nói chung sống gần gũi, hòa đồng với

thiên nhiên nên tư duy của các em thường mang tính hình tượng, cụ thể; tư duy trừu tượng, khả năng lập luận, óc phê phán của các em đa phần còn hạn chế

Trong trường PTDTNT, học sinh còn có hoạt động rất đặc thù đó là hoạt động tự quản Sau giờ học chính khóa và các hoạt động ngoại khóa dưới sự hướng dẫn của giáo viên thì các em lại tham gia vào các hoạt động tự quản trong việc

tự học và sinh hoạt ở khu vực nội trú của nhà trường Vì vậy cần giáo dục cho các em khả năng tự quản và tinh thần tập thể cao để các em có thể kiểm tra, nhắc nhở nhau cùng nhau thi đua thực hiện tốt các nhiệm vụ mà nhà trường đã đề ra

Những khác biệt về ngôn ngữ trong giao tiếp, lối sống, tập quán sinh hoạt

đã tạo ra những khoảng cách nhất định giữa học sinh người dân tộc thiểu số với học sinh người kinh, giữa học sinh người dân tộc thiểu số với thầy cô giáo mà một phần

là người Kinh Điều này góp phần làm hạn chế khả năng tiếp thu kiến thức văn hóa, gây ra mặc cảm, tự ti cho học sinh người dân tộc thiểu số

1.3.2 Mục tiêu giáo dục Luật giao thông đường bộ

Giáo dục Luật giao thông đường bộ là một nội dung của giáo dục pháp luật Giáo dục Luật giao thông đường bộ không chỉ là cung cấp kiến thức mà đòi hỏi phải hình thành ý thức, hành vi, kĩ năng tương ứng có tính bền vững

Cung cấp những hiểu biết cơ bản về pháp luật trật tự ATGT đường bộ, có thái độ và kỹ năng thực tế tham gia giao thông và có trách nhiệm vào việc giải quyết các vấn đề về ATGT ở mức độ phù hợp với từng loại đối tượng; tạo nên chuyển biến tích cực trong ý thức, kỹ năng và hình thành văn hoá giao thông của học sinh; góp phần kiềm chế tai nạn giao thông

Mục tiêu giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh gồm các mục tiêu cụ thể sau: Nhằm cung cấp nâng cao kiến thức Luật giao thông đường bộ cho học sinh; Nhận thức giá trị, ý nghĩa, sự cần thiết của Luật giao thông đường bộ cho học sinh; Giúp hình thành và nâng cao thái độ, tình cảm, tôn trọng Luật giao thông đường bộ; Nhằm tăng cường niềm tin của học sinh đối với Luật giao thông đường bộ; Nhằm xây dựng cho học sinh thói quen, xử sự và thực hiện các

hành vi đúng Luật giao thông đường bộ ; Giúp giảm thiểu số vụ tai nạn giao thông đường bộ cho học sinh trong nhà trường

1.3.3 Nội dung giáo dục Luật giao thông đường bộ

Giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh cần tập trung vào những nội dung sau:

- Xây dựng và ban hành những quy định, nhiệm vụ giáo dục Luật giao thông đường bộ trong nhà trường với những yêu cầu cụ thể cho từng đối tượng

là giáo viên và học sinh

- Hoàn thiện nội dung chương trình giáo dục Luật giao thông đường bộ ở nhà trường với nội dung mang tính toàn diện, hệ thống, phù hợp với điều kiện phát triển giao thông cả nước cũng như đáp ứng những vấn đề cấp bách của giao thông địa phương và với phương pháp thích hợp nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu tổng quát

- Bồi dưỡng cho giáo viên, cán bộ chuyên trách về ATGT trong nhà trường

về nội dung, phương pháp giáo dục luật GTĐB

- Hoàn thiện sách cho giáo viên, sách cho học sinh, tài liệu phổ thông về giáo dục Luật giao thông đường bộ

- Bổ sung danh mục thiết bị, phương tiện giáo dục Luật giao thông đường

bộ trong nhà trường

- Trang bị tài liệu, phương tiện, thiết bị cần thiết cho giáo dục Luật giao thông đường bộ

- Giáo dục cho học sinh đi bộ trên đường an toàn, đi bộ qua đường an toàn,

đi xe đạp, xe đạp điện, xe máy trên đường an toàn;

- Đội mũ bảo hiểm có chất lượng khi ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy, xe đạp điện;

- Giáo dục cho học sinh hiểu biết và thực hiện theo tín hiệu giao thông, biển báo giao thông, hiệu lệnh chỉ dẫn của cảnh sát giao thông, khi tham gia giao thông;

- Mời cán bộ các phòng, Ban liên quan nói chuyện về Luật Giao thông

đường bộ và tình hình tai nạn giao thông trên địa phương;

- Ký cam kết và tuyên truyền cho người thân chấp hành tốt Luật giao thông;

- Tham gia các hội thi về tìm hiểu luật giao thông dưới dạng thi trắc nghiệm, thi sân khấu hóa, thi thực hành lái xe an toàn;

1.3.4 Phương pháp giáo dục Luật giao thông đường bộ

Phương pháp giáo dục Luật giao thông đường bộ là hệ thống những tác động của nhà giáo dục đến các đối tượng giáo dục thông qua tổ chức, tuyên truyền, phổ biến và thực hành nhằm giúp học sinh hình thành ý thức, thái độ và hành vi phù hợp với các chuẩn mực xã hội

Phương pháp giáo dục Luật giao thông đường bộ có tính cụ thể và rất đa dạng, có liên quan mật thiết đến từng nội dung giáo dục Nội dung giáo dục rất phong phú, mỗi nội dung giáo dục cần tìm ra một phương pháp giáo dục đặc thù Phương pháp giáo dục là một trong những thành tố quan trọng của quá trình giáo dục Trong nhiều trường hợp phương pháp giáo dục quyết định sự thành bại của các hoạt động giáo dục Luật giao thông đường bộ

Phương pháp giáo dục Luật giao thông đường bộ rất đa dạng và có thể chia thành ba nhóm chính:

Nhóm phương pháp tác động vào ý thức: mục đích là giúp cho học sinh

có những hiểu biết mới hoặc xoá bỏ những nhận thức sai lầm mắc phải Bao gồm các phương pháp: Nêu gương, khuyên bảo, thảo luận, tạo dư luận

Nhóm phương pháp tạo lập hành vi, thói quen: Mục đích giúp học sinh hình

thành các thói quen, hành vi có văn hoá cho các đối tượng giáo dục Bao gồm các phương pháp: Giao việc, rèn luyện, tổ chức các hoạt động cho học sinh

Nhóm phương pháp điều chỉnh thái độ: Nhằm tạo hưng phấn thúc đẩy tính

tích cực hoạt động của học sinh hoặc điều chỉnh những sai lầm mắc phải Bao gồm các phương pháp: Thi đua, khen thưởng, trách phạt

Mỗi phương pháp đều có những ưu nhược điểm riêng Mỗi phương pháp giáo dục Luật giao thông đường bộ có tác dụng đối với một hay nhiều khâu, một hay nhiều nội dung, một hay nhiều tình huống cụ thể Hơn thế nữa, đối tượng

giáo dục là con người, mỗi con người là một thế giới, có những đặc điểm tâm lý khác nhau Vì vậy, mỗi phương pháp giáo dục chỉ phát huy được hiệu quả khi nó phù hợp với đối tượng giáo dục Vì vậy trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục, nhà giáo dục cần biết lựa chọn và phối hợp các phương pháp một cách linh hoạt để hoạt động giáo dục đạt được kết quả cao nhất, phát huy năng lực người học

Để lựa chọn phương pháp giáo dục phù hợp với nội dung và đối tượng giáo dục, chủ thể quản lý giáo dục cần căn cứa vào mục tiêu giáo dục, đặc điểm tâm sinh lý, trình độ nhận thức, thói quen hành vi của các đối tượng giáo dục, môi trường nơi diễn ra quá trình giáo dục

Để quản lý tốt phương pháp giáo dục chủ thể quản lý cần thường xuyên kiểm tra để có biện pháp điều chỉnh kịp thời

1.3.5 Con đường giáo dục luật giao thông đường bộ

1.3.5.1 Thông qua giảng dạy các môn học

Tổ chức dạy học trên lớp theo hướng lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục Luật giao thông đường bộ trong chương trình dạy học thông qua các môn học chiếm ưu thế

Hoạt động dạy học trên lớp là hoạt động giữ vai trò chủ đạo, định hướng cho sự phát triển của HS Tùy theo nội dung, chương trình của từng môn học mà

GV lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp nhằm phát triển tri thức, kĩ năng, thái độ GV có thể lựa chọn lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục Luật giao thông đường bộ, các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước cho học sinh ở trường trung học trong chương trình dạy học thông qua các môn học chiếm ưu thế

GV cần nghiên cứu nội dung dạy học từ đó thiết kế các tình huống dạy học sinh, áp dụng các phương pháp dạy học tích cực để tạo dựng được sự liên kết giữa HS với nhau, chia sẻ, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau bàn bạc, trao đổi thông tin, trao đổi những quan điểm cá nhân, xây dựng bầu không khí học tập thoải mái, không căng thẳng, mệt mỏi từ đó cuốn hút HS tham gia vào hoạt

động nhóm, lớp Như vậy, thông qua dạy học lồng ghép, tích hợp không những đảm bảo được mục tiêu môn học mà còn giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh

Về phía GV phải có trình độ hiểu biết sâu và năng lực thiết kế, tổ chức và kiểm tra đánh giá theo hướng lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục Luật giao thông đường bộ Về phía HS phải chủ động, tích cực, sáng tạo phối hợp với các

HS khác hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao

1.3.5.2 Thông qua tổ chức các loại hình hoạt động và sinh hoạt tập thể

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp không những giúp HS củng cố, mở rộng những tri thức mà còn hình thành được thái độ tình cảm, rèn luyện kĩ năng Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được thực hiện qua nhiều hình thức: Hội thi, tham quan, giao lưu, tọa đàm, ngoại khóa được tổ chức theo các chủ đề trong năm Những hoạt động này thường thu hút và gây hứng thú cho học sinh, tạo sân chơi bổ ích, lành mạnh qua đó giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh

Trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cần chú ý tạo sự hấp dẫn, đa dạng, phong phú để thu hút đông đảo HS tham gia đồng thời cũng cần phải chú ý phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS trong tổ chức hoạt động để hoạt động này cũng là một trong những con đường cơ bản để giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh

Học sinh được trực quan bằng nhiều hình thức phong phú như: tờ rơi, panô, áp phích, góc an toàn giao thông, website, phát thanh của nhà trường

1.3.5.3 Thông qua tổ chức hoạt động trải nghiệm thực tiễn

Hoạt động trải nghiệm là những hoạt động hình thành và phát triển ở HS những phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị, kĩ năng sống cần thiết Hoạt động này sẽ cung cấp cho HS kiến thức thực tiễn gắn bó với đời sống, địa phương, cộng đồng, đất nước, mang tính tổng hợp nhiều lĩnh vực giáo dục, nhiều môn học; dễ vận dụng vào thực tế Các hoạt động trải nghiệm cho HS bao gồm hoạt động trải nghiệm sáng tạo và thực tiễn cuộc sống:

1.3.5.4.Thông qua sinh hoạt dưới cờ

Hoạt động sinh hoạt dưới cờ là hoạt động sinh hoạt tập thể nhằm hình thành cho học sinh có thêm nhiều kỹ năng và hiểu biết về Luật giao thông đường

bộ Hoạt động sinh hoạt dưới cờ hàng tuần sẽ tạo ra một sân chơi giúp học sinh được giao lưu, học hỏi lẫn nhau, có thêm nhiều kiến thức và hiểu biết Luật giao thông đường bộ

Hoạt động sinh hoạt dưới cờ hàng tuần còn có nhiệm vụ quan trọng trong việc giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh về mặt nhận thức Giúp học sinh phát hiện những ưu điểm cũng như tồn tại của chính bản thân, mặt khác sinh hoạt dưới cờ còn có nhiệm vụ giáo dục đạo đức lối sống tích cực cho học sinh qua những tiết chuyên đề hay những tiết tuyên truyền về ATGT, ủng hộ giúp giáo dục cho học sinh có tinh thần tương thân tương ái, biết đoàn kết, sẻ chia những khó khăn, biết giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, những người gặp hoạn nạn khi tham gia giao thông đường bộ

1.4 Lý luận về quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú

1.4.1 Lập kế hoạch quản lý giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh trường Cao đẳng nghề dân tộc nội trú

Lập kế hoạch giáo dục Luật giao thông đường bộ cho học sinh là quá trình người hiệu trưởng nhà trường xác định mục tiêu giáo dục Luật giao thông đường

bộ và quyết định những công việc trong công tác giáo dục Luật giao thông đường

bộ để đạt được mục tiêu giáo dục luật đặt ra

Nội dung công tác lập kế hoạch giáo dục Luật giao thông đường bộ cho