Chủ đề dạy học Ngữ văn 10 năm học 2020-2021

Tài liệu trình bày chi tiết về chủ đề dạy học môn Ngữ văn 10 trong năm học 2020-2021 cụ thể là Đọc hiểu truyện dân gian Việt Nam cung cấp đến các bạn tổng thể về những kiến thức, yêu cầu, kỹ năng và một số phương pháp học tập, giảng dạy hiệu quả môn Ngữ văn 10.

CH  Đ : Đ C HI U TRUY N DÂN GIAN VI T NAMỦ Ề Ọ Ể Ệ Ệ

Th i gian d y: 0ờ ạ 8 ti tế  (t  ti t 09 đ n ti t 16 PPCT năm h c 2020­2021)ừ ế ế ế ọ

      ­ Chi n th ng Mtao Mxây ế ắ  (S  thiử  Đăm Săn)

      ­ Truy n  ệ An D ươ ng V ươ ng và M  Châu, Tr ng Th y ị ọ ủ

­ Hi u bi t v  s  thi, ể ế ề ử truy n thuy t, truy n c  tích ề ế ệ ổ Vi t Nam: hoàn c nh ra ệ ả

đ i, phát tri n, đ c tr ng c  b n, giá tr  n i dung, ngh  thu t. ờ ể ặ ư ơ ả ị ộ ệ ậ

­ Nh ng đ c s c v  n i dung và ngh  thu t c a các văn b n.ữ ặ ắ ề ộ ệ ậ ủ ả

­ N m đắ ược ki n th c v  s  vi c, chi ti t tiêu bi u trong văn b n t  s ế ứ ề ự ệ ế ể ả ự ự

­ N m đắ ược cách tóm t t văn b n t  s  d a theo nhân v t chính.ắ ả ự ự ự ậ

2. Kĩ  năng

­ Bi t đ c hi u m t ế ọ ể ộ s  thi, ử truy n thuy t, TCTề ế  theo đ c tr ng th  lo iặ ư ể ạ

­ T  nh n th c giá tr , bài h c v  l ch sự ậ ứ ị ọ ề ị ử, bài h c v  nhân sinhọ ề

­ Bước đ u ch n s  vi c, chi ti t tiêu bi u khi vi t m t bài văn t  s ầ ọ ự ệ ế ể ế ộ ự ự

­ Rèn luy n kĩ năng tóm t t, t o l p văn b n t  s ệ ắ ạ ậ ả ự ự

3. Thái độ

­ Có ý th c s  d ng các đ c tr ng c a th  lo i s  thi, truy n thuy t, truy nứ ử ụ ặ ư ủ ể ạ ử ề ế ệ  

c  tích vào vi c đ c hi u tác ph m văn h c. ổ ệ ọ ể ẩ ọ

­ Yêu thích, say mê tìm hi u, khám phá văn h c dân t c.ể ọ ộ

­ T  hào v  truy n th ng yêu nự ề ề ố ước, ph m ch t cao đ p, l i s ng c a dân t cẩ ấ ẹ ố ố ủ ộ

­ Có ý th c gi  gìn di s n, góp ph n phát tri n các giá tr  văn hóa truy n th ngứ ữ ả ầ ể ị ề ố  

t t đ p c a dân t c hài hòa trong đi u ki n hi n nay.ố ẹ ủ ộ ề ệ ệ

4. Năng l cự

­ T  h c: huy đ ng ki n th c (văn h c, văn hóa, th c ti n đ i s ng, )ự ọ ộ ế ứ ọ ự ễ ờ ố

­ Năng l c nh n xét đánh giá văn b n, v n d ng nh ng hi u bi t t  văn b nự ậ ả ậ ụ ữ ể ế ừ ả  vào th c ti n cu c s ng.ự ễ ộ ố

­ Năng l c sáng t o, trình bày suy nghĩ và c m nh n c a cá nhân, h p tác khiự ạ ả ậ ủ ợ  trao đ i, th o lu n, làm vi c nhóm, gi i quy t các tình hu ng đ t ra trong chổ ả ậ ệ ả ế ố ặ ủ 

đ  ­ Năng l c c m th  văn chề ự ả ụ ương

­ Năng l c ngôn ng , giao ti p, trình bày m t v n đ , ự ữ ế ộ ấ ề năng l c ự thuy t trình.ế

Ch   ra   đ c   tr ng   thỉ ặ ư ể 

lo i.ạ

Trình bày được đ cặ  

tr ng th  lo i trongư ể ạ  các văn b n.ả

Phân tích được nh ng y uữ ế  

t  trong văn b n giúp hi uố ả ể  thêm v  th  lo i.ề ể ạ

Phân tích, lý gi i, so sánhả  

đ   đánh   giá   ý   nghĩa,   tácể  

d ng,   s   sáng   t o   c aụ ự ạ ủ  hình   th c   ngôn   ng ,   h/aứ ữ  đó

­ Đánh giá v  ph mề ẩ  

ch t, con ngấ ười. 

Gi i   thích,   phân   tích,   soả  sánh,   lí   gi i   hành   đ ng,ả ộ  tình   c m   c a   nhân   v tả ủ ậ  trong câu văn

s ng   và   con   ngố ườ  i

c a nhân dân.ủ

Phân tích đ  th y s c h pể ấ ứ ấ  

d n, kh  năng bi u hi nẫ ả ể ệ  tác   đ ng   c a   hình   tộ ủ ượ  ngngh  thu t đó đ i v i tìnhệ ậ ố ớ  

­ Nêu hi u bi t v  sể ế ề ử 

thi?

­  Tóm t t  s  thi  "Đắ ử ăm Săn"?

Con s  đó có ý nghĩa gì?ố  

­ ĐS hi n lên ch  y uệ ủ ế  trong   tình  c m   ntn   c aả ủ  nhân dân? 

­ Hành đ ng và thái độ ộ 

c a nô l  nh  th  nào? ủ ệ ư ế

­   Nh n   xét   v   nghậ ề ệ thu t   miêu   t   n/v?   Tácậ ả  

ở

­ Căn c  vào đâu đ  nóiứ ể  

r ng đo n trích ch  y uằ ạ ủ ế  nói v  chi n th ng? ề ế ắ

­ D ng ý c a ngụ ủ ười kể chuy n?ệ

Nêu   đ c   tr ng   c aặ ư ủ  

truy n thuy t?ề ế

Đ c  đi m  nào c a thặ ể ủ ể 

lo i   đạ ược   th   hi n   rõể ệ  nét nh t trong tác ph m?ấ ẩ

Hãy   cho   bi t   nh ngế ữ  

đi u khi n em  n tề ế ấ ượ  ng

nh t v  tác ph m? Gi iấ ề ẩ ả  thích vì sao?

Em có ý đ nh đ n thămị ế  khu   di   tích   không?   Vì sao?

Đ c di n c m văn b nọ ễ ả ả  

đ  tìm nhân v t?ể ậ G i tên nhân v t chính,ọ ậ  

ph ?ụ Phân tích vai trò c a nvủ  

trong văn b n?ảQuá trình xây thành c aủ  

vua ADV di n ra ntn? ễ

Hãy c t nghĩa ắ đ  bi t vìể ế  sao   ADV   chi n   th ngế ắ  Tri u Đà?ệ

Theo em, k  v  s  vi cể ề ự ệ  

th n   kì,  ầ nhân   dân   thể 

hi n   cách   đánh   giá   ntnệ  

v  vua?ềRùa   Vàng   k t   t i   Mế ộ ị 

Dân gian có thái đ  ntnộ  

v i hành đ ng c a chaớ ộ ủ  con MC?

Trình bày đánh giá c aủ  em? Vai trò c a chi ti tủ ế  

đ i   v i  th   lo i  TT  làố ớ ể ạ  gì?

Giá tr  v  ngh  thu t vàị ề ệ ậ  

ý nghĩa văn b n?ả

thu n qua m y g/đ?ẫ ấ

­   Giai   đo n   1,   mâuạ  

­ Đánh giá?

­   Nh n   xét   v   s   phátậ ề ự  tri n c a mâu thu n?ể ủ ẫ

­ Đánh giá m c đ  mâuứ ộ  thu n? Nh n xét v  tínhẫ ậ ề  cách 2 phe?

­ Mâu thu n này khi cănẫ  

c  vào quan h  xh, nóứ ệ  

tr   thành   mâu   thu nở ẫ  nào? M c đ ? K t qu ?ứ ộ ế ả

­ Bài h c l n nh t quaọ ớ ấ  mâu thu n là gì?ẫ

­  T m   khôngấ   ch t   màế  

luôn th  hi n s  s ngể ệ ự ố  

dướ ại d ng nào?

­   Qua   đó   nói   lên   sự chuy n   bi n   gì   trongể ế  tính cách T?

­   Vì   sao   trong   su tố  truy n,   vua   không   cóệ  cách gì b o v  v ?ả ệ ợ

­ Ý nghĩa văn b n?ả

4. V i bài:ớ  Ch n s  vi c, chi ti t tiêu bi u trong bài văn t  s ọ ự ệ ế ể ự ự  

­ Nhân v t là ai? Nhi mậ ệ  

v ?ụ

­   Xác   đ nh   nhân   v tị ậ  

chính   trong   truy nệ  

ADV và MC, TT?

­ Tóm t t theo nhân v tắ ậ  chính là làm ntn?

­ Vi c c n làm đ i v iệ ầ ố ớ  

người tóm t t?ắ

Tóm   t t   truy n   thuy tắ ề ế  ADV   và   MC,   TT   theo nhân v t ADV. ậ

Tóm   t t   truy n   thuy tắ ề ế  ADV   và   MC­   TT   theo nhân v t M  Châu.ậ ị

IV.THI T K  TI N TRẾ Ế Ế ÌNH H C Ọ D Y­ H CẠ Ọ

2. Cách th c th c hi n ch  đứ ự ệ ủ ề

*   Bước   1:   Giáo   viên   và   h c   sinh   th o   lu n   đọ ả ậ ể   xác   đ nh   các   n i   dung   c a   chị ộ ủ ủ   đ :ề

     N i dung 1: Khái quát v  truy n dân gian Vi t Nam.ộ ề ệ ệ

     N i dung 2:  Đo n trích ộ ạ Chi n th ng Mtao Mxay  ế ắ (trích s  thi Đăm Săn)ử

     N i dung 3: Truy n thuy t ộ ề ế An D ươ ng V ươ ng và M  Châu­ Tr ng Th y ị ọ ủ

     N i dung 4: Truy n c  tích ộ ệ ổ T m Cám ấ

     N i dung 5: Lí thuy t ch n s  vi c, chi ti t tiêu bi u cho bài văn t  s ộ ế ọ ự ệ ế ể ự ự

     N i dung 6: Lí thuy t tóm t t văn b n t  s  d a theo nhân v t chính.ộ ế ắ ả ự ự ự ậ

     N i dung 7: V n d ng và tích h p ki n th c văn h c và kĩ năng làm văn đ  phân tích đ , l p dàn ý cho bài văn t  s ộ ậ ụ ợ ế ứ ọ ể ề ậ ự ự

* Bước 2:  Giáo viên l p nhóm và giao nhi m v  ậ ệ ụ cho t ng nhómừ  h c t p.ọ ậ

(giáo viên hướng d n giao nhi m v  c  th  cho t ng nhóm v  nhà chu n b  n i dung đ  ti t h c sau th c hi n)ẫ ệ ụ ụ ể ừ ề ẩ ị ộ ể ế ọ ự ệ

NHÓM

­ Tìm các s  vi c, chi ti t tiêu bi u trong đo n trích ự ệ ế ể ạ

IV ­ Tìm các s  vi c, chi ti t tiêu bi u trong ự ệ ế ể

* Ho t đ ng chung:ạ ộ  M i nhóm đ u th c hi n vi c đ c hi u v  giá tr  n iỗ ề ự ệ ệ ọ ể ề ị ộ  

dung và đ c s c ngh  thu t c a ba văn b n th  thu c ch  đ ặ ắ ệ ậ ủ ả ơ ộ ủ ề

V. T  CH C HO T Đ NGỔ Ứ Ạ Ộ  D Y H C THEO CH  ĐẠ Ọ Ủ Ề

­ Bi t phân tích các đ c đi m ngôn ng  đ i tho i c a nhân v t, ngôn ng  tr nế ặ ể ữ ố ạ ủ ậ ữ ầ  

thu t c a ngậ ủ ườ ể ửi k  s  thi, các bi n pháp so sánh, phóng đ i nh m m c đíchệ ạ ằ ụ  

làm sáng t  tính lí tỏ ưởng và âm đi u hùng tráng c a thi pháp th  lo i s  thiệ ủ ể ạ ử  

anh hùng

2. Kĩ năng

Hình thành kĩ năng c m th  và phân tích s  thi dân gianả ụ ử

3. Thái độ

Trân tr ng nh ng giá tr  c a văn h c truy n th ngọ ữ ị ủ ọ ề ố

Gìn gi  và phát huy nh ng giá tr  c a s  thi dân gianữ ữ ị ủ ử

4. Năng l cự

T  đó, HS có th  hình thành các năng l c sau:ừ ể ự

+ Năng l c đ c hi u s  thi dân gianự ọ ể ử

+ Năng l c thu th p thông tin ự ậ

+ Năng l c gi i quy t các tình hu ng đ t ra trong bài h cự ả ế ố ặ ọ

th  ơ Ti n   d n   ng ễ ặ ườ i   yêu  làm   say   đ m   lòngắ  

người;   người   Mường   l i   th   h n   mình   theoạ ả ồ  

nh ng l i hát mo  ữ ớ Đ  đ t đ  n ẻ ấ ẻ ướ ; thì đ ng c ồ  bào Tây Nguyên có nh ng trang s  thi v a hùngữ ử ừ  tráng, v a sinh đ ng. Hôm nay, chúng ta cùngừ ộ  tìm hi u v  m t s  thi n i ti ng c a đ ng bàoể ề ộ ử ổ ế ủ ồ  Tây Nguyên qua đo n trích  ạ Chi n th ng Mtao ế ắ   Mxây

Ho t   đ ngạ ộ   2­   Hình   thành 

ki n th cế ứ

GV  gi i   thi u   vài   nét   kháiớ ệ  

quát v  truy n dân gian ề ệ

GV nh n m nhấ ạ : 

 TDG dân t c mình không hộ ề 

bi t   l p   mà   ch   bi u   hi nệ ậ ỉ ể ệ  

trong tương quan v i nh ngớ ữ  

cái   tương   đ ng   nhân   lo i.ồ ạ  

Nghiên c u so sánh các thứ ể 

lo i TDG, ta có th  b t g pạ ể ắ ặ  

nh ng hi n tữ ệ ượng trùng l pặ  

tương t  nhau v  đ  tài, vự ề ề ề 

c t truy n, hình tố ệ ượng nhân 

­ Nêu hi u bi t v  s  thi ể ế ề ử ?

KHÁI QUÁT V  TRUY N DÂN GIAN VI TỀ Ệ Ệ  

NAM

1. Khái ni m v  truy n dân gian ệ ề ệ

­ Truy n dân gian (TDG) thệ ường là văn xuôi 

nh ng cũng có khi là văn v n đư ầ ượ ưc l u truy nề  

b ng hình th c truy n mi ng. Là sáng tác nghằ ứ ề ệ ệ thu t c a nhân dân, TDG ph n ánh đ i s ngậ ủ ả ờ ố  nhân dân và th  gi i tinh th n, tình c m c aế ớ ầ ả ủ  nhân dân theo quan đi m c a nhân dân. ể ủ

2. Đ c đi m c a truy n dân gianặ ể ủ ệ

­ Nhân v t trung tâm c a các TDG chính là b nậ ủ ả  thân nhân dân, b t ngu n t  nh ng nguyên m uắ ồ ừ ữ ẫ  

có th c trong cu c s ng mà khái quát lên thànhự ộ ố  nhân v t văn h c. ậ ọ

­ TDG bi u đ t nh ng kinh nghi m đ i s ng,ể ạ ữ ệ ờ ố  

di n t  nh ng khát v ng và lí tễ ả ữ ọ ưởng c a nhânủ  dân, th  hi n nh ng quan ni m c a nhân dânể ệ ữ ệ ủ  

v  t  nhiên, xã h i và con ngề ự ộ ười, v  đ o đ c,ề ạ ứ  

v  mĩ h c. ề ọ

­ TDG mang tính dân t c, tính qu c t ộ ố ế

3. M t s  th  lo i truy n dân gianộ ố ể ạ ệ

­ Kho tàng TDG Vi t Nam r t phong phú v iệ ấ ớ  nhi u th  lo i: truy n th n tho i (TTT), truy nề ể ạ ệ ầ ạ ệ  

c  tích (TCT), truy n ng  ngôn (TNN), truy nổ ệ ụ ệ  

cười (TC). 

­ M i th  lo i c a TDG v i nh ng đ c s c vỗ ể ạ ủ ớ ữ ặ ắ ề 

n i dung và ngh  thu t làm nên nh ng giá tr  toộ ệ ậ ữ ị  

l n cho TDG đ  TDG vớ ể ượt qua cu c ch n l cộ ọ ọ  

t  nhiên c a th i gian, kh ng đ nh đự ủ ờ ẳ ị ược s cứ  

s ng ngay c  trong th i đ i m i. ố ả ờ ạ ớ

­ S  thi dân gian là th  lo i t  s  b ng văn v nử ể ạ ự ự ằ ầ  

ho c   văn   v n   k t   h p   v i   văn   xuôi,   k   l iặ ầ ế ợ ớ ể ạ  

 Ho t đ ng 3­ Luy n t pạ ộ ệ ậ

GV cung c p yêu c u bài t pấ ầ ậ

1. Cho bi t s  thi  Đăm Sănế ử  

thu c lo i s  thi gì trong hộ ạ ử ệ 

th ng s  thi Vi t Nam?ố ử ệ

2. Tìm d n ch ng trong đo nẫ ứ ạ  

trích đ  ch ng minhể ứ

IV. LUY N T PỆ Ậ

­ S  thi Đăm Săn thu c lo i s  thi anh hùngử ộ ạ ử

­ S  thi Đăm Săn k  v  chi n công c a ngử ể ề ế ủ ườ  ianh hùng Đăm Săn trong lao đ ng và phát tri nộ ể  

N u chàng Đăm Săn bế ước ra t  thiên s  thi xaừ ử  

x a đ  hòa vào nh p vui c a cu c s ng hômư ể ị ủ ộ ố  nay, anh/ ch  nghĩ chàng s  nói gig? ị ẽ

Hãy tưởng tượng và ghi l i đi u đó b ng m tạ ề ằ ộ  

đo n văn.ạ

3. Thông qua đo n trích đã h c, em hãy s u t mạ ọ ư ầ  

nh ng tác ph m s  thi c a các dân t c Vi tữ ẩ ử ủ ộ ệ  Nam (ngu n: sách, báo, t p chí, internet…)ồ ạ

­ Qua vi c tìm hi u m t truy n thuy t tiêu bi u, n m đệ ể ộ ề ế ể ắ ược nh ng đ c tr ngữ ặ ư  

ch  y u c a th  lo i truy n thuy t: k t h p nhu n nhuy n y u t  l ch s  v iủ ế ủ ể ạ ề ế ế ợ ầ ễ ế ố ị ử ớ  

y u t  tế ố ưởng tượng, ph n ánh quan đi m, thái đ  và tình c m c a nhân dânả ể ộ ả ủ  

v i các nhân v t l ch s  và s  ki n l ch s ớ ậ ị ử ự ệ ị ử

­ N m đắ ược giá tr  và ý nghĩa c a truy n thuy t Truy n An Dị ủ ề ế ệ ương Vương và 

M  Châu ­Tr ng Th y,  đ c bi t là bài h c l ch s  quý giá c a tác ph m v nị ọ ủ ặ ệ ọ ị ử ủ ẩ ẫ  còn nguyên giá tr  trong th i đi m hi n nay.ị ờ ể ệ

2. Kĩ năng

­ Rèn luy n thêm kĩ năng phân tích truy n dân gian đ  hi u đúng ý nghĩa c aệ ệ ể ể ủ  

nh ng h  c u ngh  thu t trong truy n thuy t.ữ ư ấ ệ ậ ề ế

3. Thái độ

­ T  vi c n m đừ ệ ắ ược n i dung và ý nghĩa t  tộ ư ưởng c a tác ph m, có thái đủ ẩ ộ đúng đ n v i di s n văn hóa, tinh th n c a cha ông.ắ ớ ả ầ ủ

­ Có bài h c sâu s c v  tinh th n c nh giác trong s  nghi p gi  nọ ắ ề ầ ả ự ệ ữ ước­ đ cặ  

bi t là trong th i đi m hi n nay.ệ ờ ể ệ

4. Năng l cự

Giúp h c sinh hình thành và phát tri n các năng l c:ọ ể ự

­ Năng đ c hi u văn b n văn h c dân gian.ọ ể ả ọ

­ Năng l c s u t m, t p h p các thông tin liên quan đ  ph c v  vi c tìm hi u,ự ư ầ ậ ợ ể ụ ụ ệ ể  phân tích văn b n.ả

­ Năng l c trình bày, b o v  quan đi m cá nhân trự ả ệ ể ước nh ng v n đ  ph cữ ấ ề ứ  

t p, có th  có nh ng quan đi m khác nhau, th m chí trái chi u nhau.ạ ể ữ ể ậ ề

­ Năng l c k t h p ho t đ ng cá nhân v i ho t đ ng theo nhóm và ho t đ ngự ế ợ ạ ộ ớ ạ ộ ạ ộ  

2. H c sinhọ

­ Đ c bài trọ ước khi đ n l pế ớ

­ So n bài: tr  l i câu h i trong ph n hạ ả ờ ỏ ầ ướng d n h c bài.ẫ ọ

III. PHƯƠNG PHÁP

GV t  ch c gi  d y h c theo cách k t h p các phổ ứ ờ ạ ọ ế ợ ương pháp: g i tìm;ợ  

k t h p v i các hình th c trao đ i th o lu n, tr  l i các câu h i.ế ợ ớ ứ ổ ả ậ ả ờ ỏ

IV. T  CH C HO T Đ NG D Y­ H CỔ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ

1.  n đ nh t  ch c l pỔ ị ổ ứ ớ

­ Căn c  vào bài ” ứ Khái quát văn h c dân gian Vi t Nam” ọ ệ ,hãy trình bày nh ng ữ  

hi u bi t c a em v  th  lo i truy n thuy t? ể ế ủ ề ể ạ ề ế

  “Ai   v   qua   huy n   Đông   Anh/ ề ệ  

Ghé   thăm   phong   c nh   Loa ả  

Thành, Th c V ụ ươ ng”

N i dung: Em hãy cho bi t câuộ ế  

Ca dao trên nói v  đ a danh nào?ề ị  

Đ a danh  y khi n em liên tị ấ ế ưở  ng

đ n truy n thuy t dân gian nàoế ề ế  

c a dân t c Vi t Nam?ủ ộ ệ

Đó là nh ng đ a danh thành C  Loa ữ ị ổ ở Đông Anh­ Hà N i. Di tích g n li n v iộ ắ ề ớ  

m t   truy n   thuy t   mà   m i   con   ngộ ề ế ỗ ườ  i

Vi t Nam đ  thu c n m lòng “ệ ề ộ ằ Truy n ệ  

An D ươ ng V ươ ng và M  Châu – Tr ng ị ọ   Thu ”  ỷ

­ Truy n thu c th  lo i dân gianệ ộ ể ạ  

nào?   Nêu   đ nh   nghĩa   v   lo iị ề ạ  

truy n thuy t?ề ế

­ Đ c tr ng c a th  lo i truy nặ ư ủ ể ạ ề  

thuy tế

­ Truy n thuy t có giá tr  và ýề ế ị  

nghĩa nh  th  nào trong đ i s ngư ế ờ ố  

tưởng hóa

­ Đ c tr ng:ặ ư+ Đ  tài: l y t  l ch s , thề ấ ừ ị ử ường là nh ngữ  

v n đ  có tính ch t tr ng đ iấ ề ấ ọ ạ+ S  d ng nhiêu y u t  tử ụ ế ố ưởng tượng, 

h  c uư ấ+ Nhân v t đậ ược xây d ng h t s c đ nự ế ứ ơ  

người   có   công   v i   dân   t c,   vàớ ộ  

trong nh ng câu chuy n đó, nhânữ ệ  

t  ch c theo hổ ứ ướng th t nút, m  nútắ ở+ G n v i l  h i dân gian, phong t c,ắ ớ ễ ộ ụ  các di tích l ch s …ị ử

­ Giá tr : Ph n ánh và lí gi i các nhânị ả ả  

v t, s  ki n l ch s , có  nh hậ ự ệ ị ử ả ưởng to 

l n đ n đ i   s ng c ng đ ng, g n v iớ ế ờ ố ộ ồ ắ ớ  truy n th ng d ng nề ố ự ước và  gi  nữ ướ  c

c a dân t củ ộ

2   Môi   trường   l ch   s ­văn   hóa   c aị ử ủ  

Truy n   An   D ệ ươ ng   V ươ ng   và   M ị   Châu­Tr ng Th y ọ ủ :

­ Đ a đi m: Xã C    Loa, huy n Đôngị ể ổ ệ  Anh, Hà N i.ộ

­G n li n v i c m di tích l ch s : đ nắ ề ớ ụ ị ử ề  

th  An Dờ ương Vương, am Bà Chúa thờ 

M  Châu, gi ng Ng c­n i Tr ng Th yị ế ọ ơ ọ ủ  

t  v n.ự ẫ

­ L  h i đễ ộ ược t  ch c h ng năm vàoổ ứ ằ  ngày   mùng   6   tháng   Giêng   và   kéo   dài kho ng 10 ngày.ả

3. Văn b nả

a. Xu t x ấ ứ

Trích   t  ừ “Truy n   Rùa   Vàng” ệ   trong  “  Lĩnh   Nam   chích   quái”,  b   s u   t pộ ư ậ  truy n dân gian ra đ i vào cu i TK XV.ệ ờ ố

nhà vua di n ra nh  th  nào? ễ ư ế

­ Do đâu mà An Dương Vươ  ng

được   th n   giúp   đ ?   Tầ ỡ ưở  ng

tượng ra nh ng chi ti t th n kìữ ế ầ  

đó,   tác   gi   dân   gian   mu n   thả ố ể 

hi n cách đánh giá nh  th  nàoệ ư ế  

v  nhà vua?ề

3.1. Nhân v t An Dậ ương Vương

 a. Vai trò c a ADV trong s  nghi p ủ ự ệ  

d ng n ự ướ c và gi  n ữ ướ c

­ Xây thành:

+ Vua xây thành nh ng h  đ p đ n đâuư ễ ắ ế  

là l  t i đ y.ở ớ ấ+ L p đàn c u đ o.ậ ầ ả+   Rùa   Vàng   t   phừ ương   Đông   l i,   tạ ự 

x ng là x  Thanh Giang, giúp vua trư ứ ừ yêu ma và xây xong thành. 

 Nh n xét:ậ

­  Quá trình xây thành gian nan, khó nh cọ  cũng gi ng nh  quá trình d ng nố ư ự ước

­ Nhân dân ngưỡng m , ng i ca vi c xâyộ ợ ệ  thành nên đã sáng t o các chi ti t th nạ ế ầ  kì

­ Ch  n : ế ỏ+   Khi   Rùa   Vàng   t   bi t,   An   Dừ ệ ươ  ng

  Ý th c trách nhi m cao v i đ t nứ ệ ớ ấ ướ  c

và tinh th n c nh giác.ầ ả  ­ Lý do An Dương Vương được th nầ  linh giúp đ :ỡ

+Nhà vua là người có ý th c trách nhi mứ ệ  

r t cao v i đ t nấ ớ ấ ước. Ngay t  khi gi cừ ặ  

ch a đ n, đ t nư ế ấ ước còn bình yên, vua đã tìm cách xây thành, ch  n  đ  b o vế ỏ ể ả ệ 

­ S  m t c nh giác c a nhà vuaự ấ ả ủ  

được bi u hi n   nh ng chi ti tể ệ ở ữ ế  

nào? K t qu  c a s  m t c nhế ả ủ ự ấ ả  

giác

­ Ý nghĩa c a các chi ti t th n kìủ ế ầ : c  giàụ  

xu t hi n bí  n, rùa vàng, n  th n.ấ ệ ẩ ỏ ầ+ Lí tưởng hóa vi c xây thành.ệ+ Nét đ p c a truy n th ng Vi t Nam:ẹ ủ ề ố ệ  cha ông luôn ng m giúp đ  con cháu đ iầ ỡ ờ  sau trong công cu c d ng nộ ự ước và giữ 

nước

­ Cách đánh giá c a dân gian v  nhà vua:ủ ề  

Tưởng tượng v  s  giúp đ  th n kì nàyề ự ỡ ầ  

là cách nhân dân ca ng i nhà vua, đây làợ  

v  vua anh hùng, sáng su t, h t lòng vìị ố ế  dân, vì nước; th  hi n ni m t  hào vể ệ ề ự ề chi n công xây thành, ch  n  và chi nế ế ỏ ế  

th ng ngo i xâm c a dân t c.ắ ạ ủ ộ

­ An Dương Vương chi n th ng quânế ắ  xâm lược do:

+ Có thành  c kiên c ố ố+   Có   n   th n   kì   di u   trăm   phát   trămỏ ầ ệ  trúng

+ Đ c bi t là có tinh th n c nh giác caoặ ệ ầ ả  

độ 

  Kh ng   đ nh   vi c   làm   c a   ADV   làẳ ị ệ ủ  chính   nghĩa,   được   lòng   tr i,   h p   lòngờ ợ  dân

­ K t qu : quân T n Đà thua to.ế ả ả

 Nêu cao bài h c c nh giác, tinh th nọ ả ầ  trách   nhi m,   kh ng   đ nh   vai   trò   c aệ ẳ ị ủ  ADV và s  ca ng i c a nhân dân v iự ợ ủ ớ  

nh ng vi c làm có ý nghĩa l ch s ữ ệ ị ử

 b. Bi k ch n ị ướ c m t ­ nhà tan ấ

chém   đ u   con   gái   r i   theo   gótầ ồ  

Rùa vàng xu ng bi n, nhân dânố ể  

mu n bi u l  thái đ , tình c mố ể ộ ộ ả  

gì đ i v i nhân v t l ch s  ADVố ớ ậ ị ử  

An   Dương   Vương:  cúi   xu ngố  

sâu th m m i nh n ra ẳ ớ ậ  Không 

­ S  m t c nh giác c a M  Châuự ấ ả ủ ị  

th  hi n   nh ng chi ti t nào?ể ệ ở ữ ế

c c gì cho M  Châu? K t c c nàyụ ị ế ụ  

th  hi n thái đ  gì c a nhân dânể ệ ộ ủ  

đ i v i M  Châu?ố ớ ị

­ L i nguy n c a M  Châu trờ ề ủ ị ướ  c

khi ch t th  hi n đi u gì?ế ể ệ ề

­   Qua   chi   ti t   h   c u   máu   Mế ư ấ ị 

­ ADV t  tay chém đ u con gái: hànhự ầ  

đ ng quy t li t, d t khoát đ ng v  phíaộ ế ệ ứ ứ ề  công lí và quy n l i c a dân t c, cũng làề ợ ủ ộ  

s   th c   t nh   mu n   màng   c a   nhàự ứ ỉ ộ ủ  vuamang tính bi k chị

­ ADV c m s ng tê b y t c r i theo gótầ ừ ả ấ ồ  Rùa vàng xu ng bi nố ể huy n tho i hoá,ề ạ  

b t t  hoá ngấ ử ười anh hùng

2. Nhân v t M  Châu ­ Tr ng Thuậ ị ọ ỷ

a. M  Châu ị

* S  m t c nh giác c a M  Châu ự ấ ả ủ ị

­ Lén đ a cho Tr ng Thu  xem n  th nư ọ ỷ ỏ ầ  

 vô tình làm l  bí m t qu c giaộ ậ ố

­ Nghe l i ch ng r t áo lông ng ng đánhờ ồ ứ ỗ  

d u ch   đấ ỉ ường  cho gi c  đu i   theo  ặ ổ 

nh  d , c  tin, đ t tình c m v  ch ngẹ ạ ả ặ ả ợ ồ  lên trên l i ích qu c giaợ ố

t  truy n th ng yêu nừ ề ố ước, thi t tha đ iế ố  

v i đ c l p, t  do c a dân ta.ớ ộ ậ ự ủ

­ Trước khi ch t, M  Châu nói lên l iế ị ờ  nguy n: ề “n u có lòng ph n ngh ch m u ế ả ị ư  

­   Qua   nhân   v t   M   Châu,   nhânậ ị  

vi c   m t   nệ ấ ước   Âu   L c   và   cáiạ  

ch t   c a   cha   con   An   Dế ủ ươ  ng

 S  bao dung, c m thông c a nhân dânự ả ủ  

đ i v i s  trong tr ng, th  ngây c a Mố ớ ự ắ ơ ủ ị Châu khi ph m t i m t cách vô tình.ạ ộ ộ

 L i nh n nh  cho th  h  sau: ờ ắ ủ ế ệ C nầ  

gi i quy t đúng đ n m i quan h  gi aả ế ắ ố ệ ữ  

“tình nhà” v i “n  nớ ợ ước”, gi a cái riêngữ  

­ T n công nấ ước Âu L c và đu i theoạ ổ  cha con An Dương Vương

  Là tên gián đi p nguy hi m, k  thùệ ể ẻ  

c a dân t c, tr c ti p gây ra bi k ch m tủ ộ ự ế ị ấ  

nước  và   cái   ch t  c a  hai  cha   con  Anế ủ  

Dương Vương

* Sau khi M  Châu ch tị ế  ­ Ôm xác v  khóc lóc thợ ương nhớ  ­ Lao đ u xu ng gi ng t  tầ ố ế ự ử

 Tình c m v i v  th c s  xu t hi n,ả ớ ợ ự ự ấ ệ  

nh ng đã quá mu n .ư ộ

 Là n n nhân c a c a chi n tranh xâmạ ủ ủ ế  

lược phi nghĩa

­ Nh n xét v  ngh  thu t?ậ ề ệ ậ

  Thành   công   NT   c a   truy n ủ ề  

thuy t nói chung và c a Truy n ế ủ ề  

thuy t truy n ADV và M  Châu, ế ệ ị  

Tr ng Thu  nói riêng là gì? ọ ỷ

­ HS đ c ọ ghi nhớ/SGK/43. 

­ Chi ti t ng c trai đem r a nế ọ ử ước gi ngế  

l i càng sáng đ p h n ạ ẹ ơ Tr ng Thu  đãọ ỷ  tìm đượ ực s  hoá gi i c a M  Châu   thả ủ ị ở ế 

gi i bên kia.ớ

=>   S   phán   xét   th u   lí   đ t   tình,   v aự ấ ạ ừ  nghiêm kh c v a nhân ái c a nhân dân ắ ừ ủ(r ng lòng tha th  cho nh ng ngộ ứ ữ ười vô tình ph m t i nh  M  Châu hay nh ngạ ộ ư ị ữ  

k  bi t ăn năn h i h n nh  Tr ng Thu )ẻ ế ố ậ ư ọ ỷ

3. Ngh  thu tệ ậ

­ K t h p nhu n nhuy n gi a  ế ợ ầ ễ ữ c t lõi ố  

l ch s   ị ử và h  c u ngh  thu t.ư ấ ệ ậ

­ K t c u ch t ch , xây d ng nh ng chiế ấ ặ ẽ ự ữ  

ti t kì  o có giá tr  ngh  thu t cao (ế ả ị ệ ậ ng c ọ   trai ­ gi ng n ế ướ c).

­ Xây d ng đự ựơc nh ng nhân v t truy nữ ậ ề  thuy t tiêu bi u.ế ể

III. T NG K TỔ Ế

1. N i dung: ộ

­   Câu   chuy n   là   m t   cách   gi i   thíchệ ộ ả  nguyên nhân m t nấ ước Âu L c.ạ

­ Qua đó nhân dân g i g m bài h c l chử ắ ọ ị  

s  v  tinh th n c nh giác trử ề ầ ả ước k  thùẻ  

và cách x  lí đúng đ n m i quan h  gi aử ắ ố ệ ữ  riêng­chung,   cá   nhân­c ng   đ ng,   đ tộ ồ ấ  

nước

2. Ngh  thu t: ệ ậ

­ K t c u hoàn h o, ch t ch ế ấ ả ặ ẽ

­ Ngh  thu t xây d ng nhân v t cùngệ ậ ự ậ  

nh ng chi ti t h  c u đ c s c, th  hi nữ ế ư ấ ặ ắ ể ệ  

1. Dòng nào d ướ i đây không nói đúng 

v  đ c đi m c a truy n thuy t: ề ặ ể ủ ề ế

A. Hình tượng ngh  thu t đ m màu s c ệ ậ ậ ắ

th n kì.ầ

B. Ph n ánh l ch s ả ị ử