Một số kinh nghiệm tổ chức giấc ngủ cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 5 tuổi trung tâm, trường mầm non Nà Hỳ. 1. Thời gian nghiên cứu: Từ ngày mùng 6 tháng 9 năm 2019 đến ngày 15 tháng 4 năm 2020 2. Phạm vi nghiên cứu. Tại lớp mẫu giáo giáo 45 tuổi Trung tâm tại trường mầm non Nà Hỳ. 3. Phạm vi nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu lý thuyết Phương pháp nghiên cứu thực tiễn Phương pháp đàm thoại, quan sát, kiểm tra, đánh giá.
Trang 1“Trẻ em như búp trên cành Biết ăn, ngủ, biết học hành là ngoan”
Để thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ kính yêu, Tôi - một người giáo viên mầm non không ngừng học tập nâng cao trình độ, tu dưỡng và rèn luyện để trang bị cho bản thân mình những kiến thức cơ bản, nhằm chăm sóc giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện Muốn trẻ phát triển toàn diện không chỉ có kiến thức là đủ, mà cần phải kết hợp với nhiều yếu tố khác.Mà trong đó tôi thấy yếu
tố chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non là việc cần được quan tâm hàng đầu Trẻ ở lứa tuổi mầm non cơ thể bắt đầu phát triển nhanh, mạnh về thể chất
và tinh thần Như chúng ta đã biết giấc ngủ đối với con người là vô cùng quan trọng, nhất là đối với trẻ lứa tuổi mầm non Bởi sau mỗi giấc ngủ tinh thần của trẻ sẽ được sảng khoái hơn, chức năng hoạt động của các cơ quan thần kinh được phục hồi Nên mỗi chúng ta, đặc biệt là các cô giáo mầm non cần phát huy tốt vai trò người mẹ thứ hai của trẻ chu đáo ở mọi lúc mọi nơi
Nếu trẻ đến trường chỉ được ăn no, học hành đẩy đủ và vui chơi thôi chưa
đủ, mà trẻ cần phải được các cô giáo hướng dẫn, tổ chức cho trẻ ngủ đủ giờ và
đủ giấc Đồng thời cần rèn cho trẻ có thói quen ngủ đúng giờ Như vậy cơ thể trẻ
sẽ được khoẻ mạnh, hoạt động vui chơi tích cực và học tập tiếp thu bài tốt Đối với tôi là một cô giáo mầm non, biết được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ và hiểu được tầm quan trọng của giấc ngủ Cho nên tôi thấy việc tổ chức giấc ngủ cho trẻ trong trường mầm non là vô cùng cần thiết.có như vậy chúng ta mới có những chủ nhân tương lai thật khỏe mạnh, thông minh và sáng tạo, đơn giản không chỉ giúp trẻ có một giấc ngủ ngon, mà còn hình thành thói quen, nâng cao cho trẻ có nề nếp trong giờ ngủ, góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện nhất nên tôi chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm tổ chức giấc ngủ cho trẻ lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi - Trung tâm - Trường mầm non Nà Hỳ”
B PHẠM VI TRIỂN KHAI THỰC HIỆN.
Trang 2I Đối tượng nghiên cứu.
Một số kinh nghiệm tổ chức giấc ngủ cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi trung tâm, trường mầm non Nà Hỳ.
1 Thời gian nghiên cứu:
- Từ ngày mùng 6 tháng 9 năm 2019 đến ngày 15 tháng 4 năm 2020
2 Phạm vi nghiên cứu.
- Tại lớp mẫu giáo giáo 4-5 tuổi - Trung tâm tại trường mầm non Nà Hỳ
3 Phạm vi nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp đàm thoại, quan sát, kiểm tra, đánh giá
C NỘI DUNG.
I Tình trạng giải pháp đã biết
Giấc ngủ là nhu cầu sinh lý của cơ thể khi làm việc kéo dài và căng thẳng
tế bào thần kinh sẽ mệt mỏi và suy kiệt, thậm chí có thể bị tổn thương hoặc biến loạn trầm trọng Đặc biệt đối với trẻ nhỏ trung ương thần kinh của trẻ hoạt động còn rất yếu dễ bị mệt mỏi khi trẻ thức Để có thể khôi phục lai trạng thái bình thường của các tế bào thần kinh việc tổ chức giấc ngủ tốt cho trẻ là rất cần thiết
có ý nghĩa lớn đối với việc bảo vệ sức khỏe cho trẻ
Trong giáo dục mầm non, nhiệm vụ của giáo dục thể chất đã khẳng định rằng: Ở lứa tuổi này cần hình thành kỹ xảo và thói quen vệ sinh, tổ chức chế độ
ăn uống hợp lý, đảm bảo ngủ ngon, phát triển các kỹ năng vận động, thực hiện giờ giấc theo chế độ sinh hoạt một cách nghiêm túc, thường xuyên phòng
chống bệnh cho trẻ … Như vậy, một trong những biện pháp nâng cao thể lực cho trẻ là đảm bảo giấc ngủ cho trẻ Một giấc ngủ sâu, đủ độ dài là phương tiện
cơ bản ngăn ngừa tình trạng quá mệt mỏi của hệ thần kinh và cơ thể.Những đứa trẻ ngủ theo quy luật bình thường, ngủ đủ thời gian, ngủ ngon giấc thì tinh thần
Trang 3luôn sáng khoái, phát triển tốt Còn những trẻ ngủ bất thường, ngủ ít thì luôn mệt mỏi Giấc ngủ là một nhu cầu không thể thiếu của con người.Vì vậy trong công tác giáo dục thế hệ mầm non cho đất nước chúng ta càng thấy rõ vai trò của việc tổ chức giấc ngủ cho trẻ đối với việc chăm sóc giáo dục trẻ một giấc ngủ đủ thời gian, ngủ ngon giấc góp phần tạo cho trẻ sức khỏe dồi dào, tinh thần thoái mái và phát triển tốt
II Nội dung của giải pháp.
Như chúng ta đã biết, chăm sóc và giáo dục trẻ em đó là một quá trình sư phạm được tổ chức một cách có mục đích, có kế hoạch nhằm giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách toàn diện Là một cô giáo mầm non hiểu và ý thức được tầm quan trọng phải tổ chức một giấc ngủ tốt cho trẻ tôi luôn quan tâm và
tìm tòi ra những cách tốt nhất để giúp trẻ ngủ ngon hơn, với mong muốn có
những chủ nhân tương lai luôn khỏe mạnh, thông minh và sáng tạo tôi đã mạnh
dạn đi sâu nghiên cứu để tìm ra: “Một số kinh nghiệm tổ chức giấc ngủ cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi trung tâm, trường mầm non Nà Hỳ”.
Trường mầm non Nà hỳ nằm trên địa bàn của xã Nà Hỳ huyện Nậm Pồ -tỉnh Điện Biên thuộc khu vực miền núi Cơ sở vật chất cũng như chất lượng của đội ngũ cán bộ giáo viên còn rất nhiều khó khăn, chưa đáp ứng được nhu cầu của người học
* Thuận lợi
Bản thân tôi là một giáo viên trẻ luôn có tinh thần học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ.Tôi luôn tâm huyết với nghề nghiệp, thực sự yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Được sự động viên quan tâm giúp đỡ, chỉ đạo sát sao, nhiệt tình của Ban giám hiệu nhà trường, của tổ trưởng chuyên môn cũng như một phần cơ sở vật chất của phụ huynh đóng góp, lớp học được phân công 2 giáo viên / lớp Giáo viên đạt trình độ chuẩn theo quy định Được nhà trường tạo điều kiện cho việc
Trang 4chăm sóc giáo dục trẻ Lớp tôi phụ trách ở khu tập trung đông dân, phụ huynh luôn quan tâm đến con em mình, mua sắm đầy đủ đồ dùng phục vụ cho trẻ
* Khó khăn
Đa số trẻ là con em nông thôn, cha mẹ lại làm nông nghiệp nên chưa chú ý tới việc chăm sóc trẻ Một số phụ huynh nuông chiều con thích gì làm ấy Diện tích lớp trật hẹp, sĩ số lớp, chưa có phong ngủ riêng nên gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức giấc ngủ cho trẻ Các đồ dùng trang thiết bị như là đầu đĩa, băng đĩa còn thiếu thốn
Để khảo sát và đánh giá được việc tổ chức giấc ngủ cho trẻ tôi cho 23 trẻ lớp mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi trung tâm, trường mầm non Nà Hỳ thực hiện bảng khảo sát như sau:
Khảo sát việc tổ chức giấc ngủ cho trẻ đầu năm học
1
23 Trẻ ngủ ngon Trẻ khó ngủ Trẻ không ngủ
* Áp dụng các giải pháp
1 Giải pháp 1: Chuẩn bị đủ đồ dùng, phòng nhóm để chăm sóc trẻ ngủ
Muốn các cháu có một giấc ngủ say mà không bị gò bó, ép buộc Cô giáo luôn chú ý đến giấc ngủ của các cháu, tạo cho các cháu được tâm lý thoái mái,
tự nguyện và tích cực, trẻ có ngủ đúng giờ và đủ giấc khi thức dậy tinh thần mới sảng khoái, hoạt động tích cực, ăn sẽ ngon miệng, người sẽ khoẻ mạnh và tăng cân đều
Để giúp trẻ ngủ nhanh và sâu giấc cô giáo cần cho trẻ ngủ đúng thời gian nhất định trong ngày Trước khi cho trẻ vào ngủ cô phải vệ sinh phòng, nhóm
Trang 5Bố trí chỗ ngủ cho trẻ sạch sẽ, yên tĩnh, thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, ánh sáng trong phòng phải thích hợp Phòng ngủ nên giảm ánh sáng bằng cách đóng bớt một số cửa sổ hoặc tắt bớt điện Khi cho trẻ ngủ cô chuẩn bị đầy
đủ đồ dùng cho trẻ như kê phản, dải chiếu, hướng dẫn trẻ tự lấy đồ dùng cá nhân: gối, chăn… Cho trẻ nằm theo tổ và cho trẻ nam nằm một dãy, nữ một dãy
để cô dễ bao quát trẻ
Đặc biệt về mùa đông, trước khi trẻ đi ngủ phải cởi bớt quần áo, bỏ mũ, khăn cho trẻ, sau đó quần áo của trẻ được gấp lại gọn gàng để tránh nhầm lẫn và khi trẻ ngủ dậy mặc ngay cho cháu kịp thời để khỏi bị lạnh Mùa đông các cháu ngủ được đắp chăn đủ ấm và nằm trên đệm, mùa hè phòng ngủ có đủ quạt mát cho các cháu ngủ ngon giấc luôn chú ý tránh không cho trẻ nằm trực tiếp trên nền nhà và dưới quạt
Cô nhắc nhở trẻ đi vệ sinh trước khi ngủ Cô sắp xếp phòng ngủ gọn gàng, sạch sẽ, yên tĩnh, thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, phòng ngủ được giảm ánh sáng bằng cách đóng bớt một số cửa, tắt bớt điện, cô trải phản, chiếu ngủ, vệ sinh nơi ngủ sạch sẽ, đối với trẻ lớn có thể cho trẻ tự lấy gối, giúp cô trải chiếu, tạo cho trẻ có thói quen tự phục vụ bản thân
Trang 6Hình ảnh chuẩn bị đồ dùng cho trẻ ngủ
2 Giải pháp 2: Cô luôn gần gũi, thân thiện với trẻ
Để giúp trẻ ngủ được sâu giấc, hàng ngày khi chăm sóc trẻ cần gần gũi với trẻ để tìm hiểu tâm sinh lí của từng trẻ, rồi từ đó nắm bắt được đặc điểm riêng của từng trẻ như: Cháu hay đổ mồ hôi trộm, cháu tè dầm, cháu hay giật mình, cháu mới ốm dậy, cháu ăn ít, cháu mới đi học, cháu khó ngủ Đối với các cháu
có những đặc điểm cá biệt trên, tôi đã phải cố gắng và tìm ra các giải quyết tốt nhất đó là: những cháu tè dầm, cháu hay đổ mồ hôi trộm, tôi xếp cho các cháu nằm ngủ riêng một dãy để tiện việc chăm sóc khi cần thiết và nhắc trẻ đi vệ sinh kịp thời, mà không làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của các cháu khác Đối với những cháu mới ốm dậy, cháu mới đi học, cháu ăn ít, cháu hay giật mình, cháu khó ngủ, tôi thường trao đổi với các bậc phụ huynh về bữa ăn, giấc ngủ của trẻ hàng ngày, để về nhà gia đình phối hợp cùng nhà trường có chung biện pháp chăm sóc và rèn nề nếp cho trẻ được tốt hơn
Ngoài ra tôi còn mạnh dạn trao đổi với các cô, bác trong tổ nhà bếp để chế biến những món ăn hợp khẩu vị cho các cháu Có như thế các cháu người mới khoẻ mạnh, ngủ ngon giấc và ngủ say hơn Đối với các cháu mới đi học trẻ chưa quen với nề nếp sinh hoạt của lớp, trẻ khóc, cô giáo dỗ không nghe Đối với các
Trang 7cháu này tôi luôn gần gũi, trò chuyện hỏi han trẻ, để trẻ chóng quen, rồi dần dần đưa trẻ quen với giờ
Để trẻ có giấc ngủ ngon, ngủ đủ giò và sâu giấc, cô mở nhạc những bài hát
ru, dân ca êm dịu, hoặc cô hát ru cho trẻ nghe, với những trẻ khó ngủ, ngủ ít, cô gần gũi, vỗ về giúp trẻ dễ ngủ hơn Trong giờ ngủ cô quan sát kịp thời xử lý tình huống có hể xảy ra
Ví dụ: Trẻ khó ngủ tách trẻ ngủ riêng cho việc tiện chăm sóc trẻ, không làm ảnh hưởng đến trẻ khác, Ngồi cạnh, gần gũi, trò chuyện thân thiện với trẻ trước khi cho trẻ vào giấc ngủ
Hình ảnh cô giáo chăm sóc trẻ ngủ
Trang 83 Giải pháp 3: Đưa trẻ vào giấc ngủ
Tập cho trẻ thói quen đi ngủ đúng giờ giấc để trẻ được nghỉ ngơi một cách đầy đủ Việc tạo cho trẻ một tâm thế yên tâm thoải mái khi ngủ ở trường với cô giáo và các bạn là vô cùng cần thiết, như vậy trẻ mới có một giấc ngủ sâu, nhẹ nhàng Tôi thường hát cho trẻ nghe những bài hát ru, dân ca êm dịu hoặc mở nhạc nho nhỏ cho trẻ nghe những làn điệu dân ca quen thuộc, để giấc ngủ đến với trẻ được tự nhiên và thật thoải mái, mà không bị gò bó Bên cạnh đó tôi còn chuẩn bị đầy đủ chăn, chiếu, gối, đệm cho trẻ nằm, đồng thời chú ý đóng cửa sổ, kéo rèm để tạo ánh sáng phù hợp giúp trẻ đi vào giấc ngủ ngon
Ví dụ: Tôi thấy các cháu khi đi ngủ cần được sự quan tâm của các cô giáo như: xoa đầu, vỗ về yêu thương Do đó để giấc ngủ đến nhanh với trẻ tôi thường hát cho trẻ nghe những bài hát ru hoặc đọc thơ và kết hợp với những động tác vỗ về âu yếm trẻ…
Trang 9Hình ảnh trẻ ngủ ở lớp
4 Giải pháp 4: Chăm sóc tốt giấc ngủ của trẻ
Trong giờ ngủ của trẻ tôi luôn có mặt tại phòng ngủ để trông và quan sát trẻ ngủ, để sửa lại các tư thế nằm cho trẻ mà khi ngủ say trẻ thường đạp chăn ra khỏi người, có trẻ bị hở lưng, hở bụng tôi kéo quần áo cho trẻ kịp thời nếu có cháu nằm sấp không đúng tư thế tôi sửa lại luôn cho cháu ngủ được thoải mái hơn Có cháu khi ngủ say thường hay giật mình hoặc mê sảng khóc nhè, những lúc như thế tôi luôn có mặt kịp thời vỗ về và xoa đầu để cháu lại ngủ tiếp Khi ngủ có một số trẻ tè dầm ra quần áo, trẻ lạnh, người khó chịu, có trẻ khóc và không ngủ được Những lúc như thế tôi có mặt kịp thời để thay quần áo cho trẻ, rồi đưa trẻ vào ngủ tiếp không để trẻ úp mặt vào gối hoặc trùm chăn kín Mùa
hè dùng quạt điện, Tôi luôn chú ý vặn tốc độ vừa phải và để xa, từ phía chân trẻ
Trang 10Mùa đông chú ý đắp chăn ấm cho trẻ Cho phép trẻ đi vệ sinh trong khi ngủ khi trẻ có nhu cầu Phát hiện kịp thời
Ví dụ: Mùa hè cô bật quạt nhẹ, mở cửa sỏ, kéo rèm Mùa đông đóng các cửa phòng ngủ cho không khí phòng ấm, tránh gió
Hình ảnh cô giáo chăm sóc cho trẻ trước khi ngủ
5 Giải pháp 5: Chăm sóc sau khi trẻ thức dậy
Sau khi trẻ thức dậy do nhu cầu ngủ của mỗi trẻ cũng khác nhau nên đến cuối thời gian ngủ, nếu có trẻ còn ngủ thì không được trẻ đánh thức trẻ dậy đồng loạt trẻ nào thức giấc trước cô cho dậy trước, tránh tình trạng dậy đồng loạt một
Trang 11lúc ảnh hưởng đến giấc ngủ của trẻ và sinh hoạt của lớp Không nên đánh thức trẻ dậy sớm trước khi trẻ tự thức giấc vì dễ làm trẻ cáu kỉnh, mệt mỏi
Ví dụ: Trẻ ngủ dậy có thể cho trẻ ngồi tại chỗ khoảng 5 phút để trẻ tỉnh ngủ
rồi mới cho trẻ đi vệ sinh, cất gọn đồ dùng cá nhân
Cô hướng dẫn trẻ tự làm 1 số việc vừa sức như: cất gối, xếp chăn, chiếu cùng cô Sau đó chuyển dần sang hoạt động khác bằng cách trò chuyện với trẻ,
cho trẻ hát một bài hát và nhắc nhở trẻ đi vệ sinh nếu có nhu cầu
Hình ảnh trẻ tự cất đồ dùng cá nhân sau khi ngủ dậy
III Khả năng áp dụng của giải pháp
- Qua đề tài sáng kiến kinh nghiệm và những giải pháp trên được áp dụng cho trẻ lớp mẫu giáo45 tuổi trung tâm Trường Mầm non Nà Hỳ Xã Nà Hỳ
Trang 12-Huyện Nậm Pồ - Tỉnh Điện Biên nói riêng mà còn áp dụng cho tất các các trẻ ở các lứa tuổi khác nhau trong trường và ở nhiều trường học khác trong huyện
IV Hiệu quả, lợi ích thu được.
Căn cứ vào quá trình thực hiện và kết quả đạt được của trẻ sau một năm học thực hiện đề tài “Một số kinh nghiệm tổ chức giấc ngủ cho trẻ lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi - Trung tâm - Trường mầm non Nà Hỳ” tại lớp đã chứng tỏ rằng những kinh nghiệm trên đã có tác động và ảnh hưởng rất lớn đến kết quả trên trẻ Với những kinh nghiêm này tôi và đồng nghiệp có thể áp dụng ở những năm học tiếp
Sau khi tôi sử dụng một số biện pháp trên áp dụng vào việc tổ chức giấc ngủ cho trẻ lớp Mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi trung tâm đến tháng 4 tôi tiến hành khảo sát việc tổ chức giấc ngủ cho trẻ như sau:
Kết quả tổ chức giấc ngủ cho trẻ cuối năm
ngủ ngon
Trẻ khó ngủ
Trẻ không ngủ
Trẻ ngủ ngon
Trẻ khó ngủ
Trẻ không ngủ
* Đối với bản thân
- Đã được nâng cao kiến thức về chăm sóc trẻ cả về lý thuyết lẫn thực hành, nâng cao về cách thức tổ chức giấc ngủ cho trẻ mầm non
- Hiểu biết về đặc điểm cá tính, tâm sinh lý của từng trẻ trong lớp Mối quan hệ giữa cô và trò được gắn bó hơn
Trang 13- Luôn tận dụng thế mạnh của ngôn ngữ (lời nói ngọt ngào) của các giai điệu dân ca giúp trẻ đi vào giấc ngủ tự nhiên
- Tạo môi trường lớp học gần gũi cho trẻ
- Tạo tâm thế tốt để trẻ yên tâm khi ngủ ở lớp, trẻ tin tưởng rằng cô yêu thương trẻ
- Tạo mối quan hệ mật thiết giữa gia đình và nhà trường
- Cô giáo nhiệt tình yêu thương trẻ hết lòng, chú ý chăm sóc trẻ tốt ở mọi nơi
- Cô giáo nắm chắc quy chế tổ chức giờ ngủ của trẻ và nắm đước đặc điểm tâm sinh lý của từng cháu lớp mình Tạo tâm thế tốt để trẻ yên tâm khi ngủ
ở lớp
Tóm lại: Khi vận dụng một số kinh nghiệm tổ chức giấc ngủ cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi tôi nhận thấy các cháu ngủ ngon, sâu giấc Điều đó chứng minh rằng thực nghiệm của tôi thành công, áp dụng các biện pháp tôi đề ra là rất phù hợp
* Đối với trẻ
- Sau một thời gian để tâm sức của cá nhân tôi khi kiên trì hướng dẫn và chăm sóc các cháu chu đáo, tận tình, đến nay giấc ngủ của các cháu lớp tôi chăm sóc các cháu chu đáo, tận tình, đến nay giấc ngủ của các cháu lớp tôi đã đạt được kết quả đáng mừng như sau:
- 100% số cháu đã quen được với nề nếp ngủ của lớp, các cháu đều ngủ ngon và ngủ đủ giấc
- Trẻ tự giác và có thói quen tự phục vụ cho giấc ngủ của mình như tự lấy gối, tự vào chỗ nằm của mình
- Trẻ được ngủ thoái mái, đúng giờ, đủ giấc
