MAI TRUONG THCS YEN MONG - THANH PHO HOA BINH - TINH HOA BINH

Mục tiêu chung: Góp phần bảo vệ và nâng cao sức khoẻ người dân, giảm tỉ lệ mắc một số bệnh đường tiêu hoá, hô hấp thông qua cải thiện các hành vi vệ sinh cá nhân và điều kiện vệ sinh m

Dự áN NÂNG CAO SứC KHỏE CộNG đồNG THÔNG QUA VIệC CảI THIệN HàNH VI

VSCN&VSMT

Chương trình tập huấn cho cán

bộ huyện - xã - Thôn.

Sở y tế Trung tâm y tế dự phòng tỉnh

Hòa Bình, tháng 9 năm 2010

I Mục tiêu học tập.

1 Nắm vững được các mục tiêu và nội dung hoạt động của Dự án.

2 Nắm vững được kỹ năng, kiến thức, thái độ, về vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường.

3 Thực hành tốt những nhiệm vụ của tuyên truyền viên.

II Mục tiêu Dự án.

1 Mục tiêu chung:

Góp phần bảo vệ và nâng cao sức khoẻ người dân,

giảm tỉ lệ mắc một số bệnh đường tiêu hoá, hô hấp thông qua cải thiện các hành vi vệ sinh cá nhân và điều kiện vệ sinh môi trường.

Mục tiêu Dự án (tiếp)

2 Mục tiêu cụ thể:

2.1 Nâng cao nhận thức của người dân tại 4 xã/phường

thuộc vùng Dự án về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, đặc biệt là tầm quan trọng của việc rửa tay sạch bằng xà phòng trong phòng chống bệnh dịch.

2.2. Tăng tỷ lệ hộ gia đình có chỗ rửa tay hợp vệ sinh và

có nhà tiêu hợp vệ sinh tại 4 xã triển khai dự án thông qua công tác tuyên truyền vận động và hỗ trợ xây dựng, cải tạo một số công trình vệ sinh hộ gia

3 Kết quả mong đợi:

3.1 80% người dân, học sinh trong vùng Dự án nhận thức đúng

về việc thực hiện hành vi vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường

3.2 100% học sinh các trường tiểu học, trung học cơ sở và 60% người dân trong vùng Dự án thường xuyên rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh

3.3 Tăng 5% hộ gia đình có chỗ rửa tay hợp vệ sinh và 5% hộ gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh so với trước khi triển khai Dự

án

3.4 Hỗ trợ xây dựng/cải tạo 2 công trình vệ sinh công cộng (UBND xã, trường học, nhà văn hoá thôn, ) và 40 chỗ rửa tay hợp vệ sinh tại các hộ gia đình

III Nội dung hoạt động của Dự

IV Nhiệm vụ của tuyên truyền

viên.

1 Truyền thông giáo dục nâng cao nhận thức cho người dân về vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường

2 Hướng dẫn được người dân rửa tay bằng xà phòng đúng cách

3 Vận động được người dân tham gia xây dựng, sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh

Để thực hiện tốt các nhiệm vụ trên tuyên truyền viên cần:

+ Lập kế hoạchcho các hoạt động cụ thể;

+ Tổ chức các buổi họp dân làng;

+ Tổ chức thăm hộ gia đình;

+ Phối hợp với các tổ chức, đoàn thể khác để thực hiện tuyên truyền

vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường

+ Báo cáo các hoạt động và những vấn đề mới nẩy sinh cho ban điều hành tuyến trên

Bài 1: Hướng dẫn rửa tay bằng xà

phòng.

Mục tiêu bài học:

* Hiểu và giải thích được tại sao phải rửa tay bằng

xà phòng.

* Thực hiện đúng quy trình rửa tay bằng xà phòng.

* Tuyên truyền, vận động cộng đồng thường xuyên rửa tay bằng xà phòng.

I Vai trò của đôi bàn tay:

Đôi bàn tay của con người có vai trò đặc biệt quan trọng trong lao động sản suất cũng như trong sinh hoạt hàng ngày Vai trò của đôi bàn tay thể hiện ở chức năng của bàn tay trong các hoạt động của con người như:

- Cầm nắm điều khiển các dụng cụ máy móc trong lao

động sản suất, chế biến thức ăn, sử dụng các đồ dùng và phư

ơng tiện học tập nghiên cứu.

- Giúp con người trong khi ăn uống, sinh hoạt hàng ngày.

I Vai trò của đôi bàn tay ( tiếp)

- Chăm sóc con cái người thân, gia đình và bạn bè.

- Bàn tay cũng là nơi truyền đạt và thể hiện tình cảm giữa con người với nhau, v.v

Điều đáng quan tâm là nếu bàn tay bẩn sẽ có tác dụng ngược lại, không phải là nơi trao gửi tình cảm mà là nơi vi khuẩn tồn tại và phát triển dẫn đến bệnh tật cho mình và cho nhiều người khác trong gia đình cũng như trong cộng đồng

II Tác hại của bàn tay bẩn:

Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến tỷ

lệ tử vong cao các bệnh lây truyền qua đường phân - miệng là

do người dân thiếu hiểu biết về các biện pháp vệ sinh phòng bệnh.

Rất nhiều bệnh dịch, đặc biệt là các bệnh đường tiêu hoá thường gặp như tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn hay các bệnh cúm như: cúmA/H1N1, v.v đều do các vi khuẩn, vi rút gây ra Các vi khuẩn, vi rút này có thể xâm nhập vào thức ăn, các đồ dùng, đồ chơi hoặc ở bàn tay từ bàn tay vi khuẩn, vi rút có thể vào mắt, miệng, mũi và chúng có thể gây bệnh.

II Tác hại của bàn tay bẩn (tiếp)

Các nhà khoa học đã xác định trên 1 cm2 da của người bình thường chứa tới 40.000 vi khuẩn Đặc biệt số lượng này còn nhiều hơn ở trên da bàn tay, vốn

là nơi thường xuyên tiếp xúc với đủ mọi vật trong cuộc sống thường ngày.

Qua bàn tay bẩn, cơ thể của chúng ta, đặc biệt

III Lợi ích của việc rửa tay bằng

xà phòng:

Theo Tổ chức Y tế thế giới chỉ một động tác rửa tay sạch bằng xà phòng đã làm giảm tới 35% khả năng lây truyền vi khuẩn

Các bệnh khá phổ biến hiện nay có khả năng lây nhiễm qua bàn tay là các bệnh đường tiêu hóa, bệnh về mắt và các bệnh cúm,

Để giảm thiểu các yếu tố nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh cần phải tuyên truyền giáo dục cộng đồng, nhất là trẻ em phải có thói quen thực hiện hành vi rửa tay bằng xà phòng

Rửa tay được coi là liều vắc - xin tự chế, có tính khả thi và hiệu quả vì chi phí thấp và có thể cứu sống hàng triệu người

IV Lúc nào cần rửa tay?

Phải thường xuyên rửa tay sạch bằng xà phòng, nhất là trong các trường hợp sau:

- Rửa tay trước khi ăn, chế biến thức ăn, cho trẻ bú hoặc ăn

- Rửa tay sau khi đi vệ sinh, sau khi làm vệ sinh cho trẻ

- Rửa tay sau khi chơi bẩn, chơi với các con vật

- Rửa tay sau khi lao động sản suất

- Rửa tay khi bàn tay bị dính các chất bẩn

VI Quy trình rửa tay bằng xà

phòng:

múc nước dội ướt tay Xoa xà phòng vào lòng bàn tay Chà xát hai lòng bàn tay vào nhau

từng ngón của bàn tay kia và ngược lại

- Bước 3: Dùng lòng bàn tay này chà xát lên mu bàn tay kia và ngư

ợc lại

- Bước 4: Dùng đầu ngón tay của bàn tay này miết vào kẽ giữa các

ngón của bàn tay kia và ngược lại

- Bước 5: Chụm 5 đầu ngón tay của tay này cọ vào lòng bàn tay kia bằng cách xoay đi, xoay lại

Bài 2 Xây dựng và sử dụng

nhà tiêu hợp vệ sinh

1 Phân phải được cô lập hoàn toàn, không tạo chỗ cho ruồi, nhặng và các côn trùng phát triển.

2 Không có mùi hôi thối.

3 Không làm ô nhiễm nguồn nước và môi trường xung quanh

4 Các mầm bệnh có trong phân phải được tiêu diệt.

5 Phải sạch sẽ, thuận tiện cho người sử dụng

Các loại nhà tiêu hợp vệ sinh

Nhà tiêu hai ngăn ủ phân tại chỗ:

I Quy định về xây dựng.

1 Phần chứa phân có 2 ngăn, có lỗ thông nhau để thông hơi.

2 Phía sau của 2 ngăn chứa phân có hai cửa lấy phân luôn trát kín

bằng vôi vữa hoặc đất sét.

3 Nền nhà tiêu bằng bê tông và có hai lỗ tiêu đường kính khoảng 16 cm.

4 Lỗ tiêu có nắp đậy kín Nắp đậy có tay cầm an toàn.

5 KHoảng cách hai viên gạch hình chữ V phù hợp với tư thế ngồi khi

đi tiêu.

6 Trên nền nhà tiêu phải có rãnh thu nước tiểu và dẫn ra thùng chứa

Nhà tiêu hai ngăn ủ phân tại chỗ

3 Không có mùi hôi, thối;

4 Không có ruồi hoặc côn trùng trong nhà tiêu;

5 Không sử dụng đồng thời hai ngăn;

6 Có đủ chất độn và bỏ chất độn vào lỗ tiêu sau mỗi lần đi tiêu;

7 Không có bọ gậy trong dụng cụ chứa nước(nếu có) có dụng cụ chứa nước tiểu;

8 Không lấy phân trong ngăn ủ ra trước 6 tháng;

9 Lỗ tiêu ngăn đang sử dụng luôn được đậy kín, ngăn ủ đư

ợc

trát kín

Nhà tiêu chìm có ống thông

hơi

I Quy định về xây dựng:

1 Không xây dựng ở nơi thường bị ngập, úng;

2 Cách nguồn nước ăn uống, sinh hoạt từ 10m trở lên;

3 Hố chứa phân đào sâu từ 1,2m - 1,5m, rộng 0,8m - 1m

4 Mặt sàn, máng và rãnh dẫn nước tiểu nhẵn, không đọng nư

ớc tiểu;

5 Miệng hố phân cao hơn mặt đất xung quanh ít nhất 20cm;

6 Có nắp đậy lỗ tiêu;

Nhà tiêu chìm có ống thông hơi

(tiếp)

II Quy định về sử dụng và bảo quản:

1 Sàn nhà tiêu sạch, không có giấy, rác;

2 Giấy bẩn bỏ vào lỗ tiêu;

3 Có đủ chất độn và bỏ chất độn vào lỗ tiêu mỗi lần đi tiểu;

4 Không có mùi hôi, thối;

5 Không có ruồi hoặc côn trùng trong nhà tiêu ;

6 Không có bọ gậy trong dụng cụ chứa nước tiểu;

7 Lỗ tiêu thường xuyên được đậy kín.

Nhà tiêu chìm có ống thông hơi phải đảm bảo các

Nhà tiêu thấm dội nước

I Quy định về sử dụng và bảo quản:

1 Đi tiêu dúng vào lỗ tiêu;

2 Sau khi đi tiêu phải dội đủ nước để trôi hết phân;

3 Không có mùi hôi, thối;

4 Sàn nhà tiêu sạch, không có rêu trơn, giấy, rác;

5 Giấy vệ sinh bỏ vào lỗ tiêu( nếu là giấy tự tiêu) hoặc bỏ vào dụng cụ chứa giấy bẩn có nắp đậy;

6 Không có ruồi hoặc côn trùng trong nhà tiêu;

Nhà tiêu thấm dội nước ( tiếp)

II Cách xây dựng:

1 Xây dựng ở nơi đất tương đối rộng, dễ thấm nước, có đủ nước dội

2 Xây dựng cách nguồn nước ít nhất 10 m

3 Có thể xây 1 hoặc 2 bể chứa phân tùy gia đình

4 Mỗi bể có thể tích khoảng 1 mét khối

5 Thành bể xây để nhiều lỗ trống và trát kín Đáy bể chứa không xây để cho thấm nước dễ dàng

6 Thành bể cao hơn mặt đất khoảng 20 cm để nước không tràn vào

7 Bệ tiêu nối liền với ống dẫn phân và phải tạo được nút nước

8 Nhà tiêu được che chắn kín, ngăn được nắng mưa

9 Có bể hoặc thùng chứa nước để dội sau mỗi lần đi tiêu

Nhà tiêu tự hoại

I.Quy định về sử dụng:

1 Trước khi sử dụng phải đỏ đầy nước vào bể tự hoại.

2 Đi tiêu đúng vào lỗ tiêu.

3 Giấy vệ sinh bỏ vào lỗ tiêu( nếu là giấy tự tiêu) hoặc

bỏ vào dụng cụ chứa giấy bẩn có nắp đậy;

4 Sau khi đi tiêu phải dội đủ nước để làm sạch;

Nhµ tiªu tù ho¹i ( tiÕp)

II C¸ch x©y dùng:

Bài 3 một số bệnh liên quan đến

vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trư

ờng

I Các bệnh đường tiêu hoá

Bệnh đường tiêu hoá thường gặp như tả, lỵ, thương hàn, tiêu chảy, viêm gan A, v.v thường xảy ra do ăn uống phải thực phẩm hay nước uống bị nhiễm khuẩn

có trong phân người.

Bệnh truyền từ người này sang người khác và có thể