Chủ đề Ngữ văn 8 theo chương trình GDPT 2018

GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ MÔN HỌC: CHỦ ĐỀ 1: TỔNG HỢP A. MỤC TIÊU CHỦ ĐỀ 1. Hướng đến phát triển các phẩm chất: Hình thành và bồi dưỡng phẩm chất nhân ái và trách nhiệm (Giáo dục lòng yêu mến mái trường,thầy cô và bạn bè; sự ®ång c¶m víi nçi ®au tinh thÇn, t×nh yªu th¬ương mÑ m·nh liÖt trong mỗi con người.) 2. Hướng đến phát triển các năng lực 2.1. Kiến thức 2.1.1. Văn học Những hiểu biết bước đầu về đặc điểm của thể truyện kí. Hiểu, cảm nhận được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của một số tác phẩm (đoạn trích) truyện kí Việt Nam 1930 – 1945: Trong lòng mẹ Nguyên Hồng; Tôi đi học Thanh Tịnh). Hiểu, cảm nhận được những rung cảm của nhân vật “tôi” trong buổi tựu trường đầu tiên; những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng (Trong lòng mẹ Nguyên Hồng). 2.1.2. Tiếng Việt: Nhận biết và xác định được Tính thống nhất về chủ đề văn bản và Bố cục của văn bản. 2.2. Kĩ năng 2.2.1. Kĩ năng đọc – hiểu Biết đọc hiểu một văn bản văn học. Đọc hiểu tác phẩm truyện hiện đại có yếu tố miêu tả và biểu cảm. 2.2.2. Kĩ năng viết Viết được đoạn văn bài văn ngắn kể về một kỉ niệm, hồi ức khó quên Bước đầu làm quen với cách viết bài văn tự sự kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm. Biết cách trích dẫn văn bản của người khác 2.2.3. Kĩ năng nói – nghe Trình bày miệng bài văn tự sự kể về một kỉ niệm, hồi ức khó quên Nghe và nhận biết được tính hấp dẫn chỉ ra những hạn chế (nếu có) của bài văn tự sự kể về một kỉ niệm, hồi ức của tuổi thơ. 2.3. Năng lực hướng tới Năng lực chung: Tự tin, tự chủ; giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề; năng lực sử dụng công nghệ thông tin. Năng lực đặc thù: NL thưởng thức thẩm mĩ: Cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ miêu tả, biểu cảm, nhận ra những giá trị thẩm mĩ trong các tác phẩm như tình yêu thương, lòng nhân ái, biết rung cảm với cái đẹp, hướng đến các giá trị chân thiện mĩ để tự hoàn thiện bản thân. B. CHUẨN BỊ 1. Giáo viên Video về cảnh học sinh trong ngày khai trường, cảnh trẻ em có hoàn cảnh bất hạnh (mồ côi, xa cha mẹ, bị bỏ rơi, thiếu thốn tình cảm của cha mẹ, người thân. Tranh ảnh bổ trợ. Phiếu học tập, bảng phụ… Các sile trình chiếu (máy chiếu) 2. Học sinh: Tìm hiểu kiến thức, kĩ năng, thái độ và phương tiện học tập C. PHƯƠNG TIỆN VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, máy chiếu,... Bài soạn: Dạng in và dạng dùng để chiếu Văn bản văn học: Tôi đi học, Trong lòng mẹ 2.Hình thức tổ chức dạy học Cá nhânnhómcả lớp 3.Phương pháp kỷ thuật dạy học: + Hoạt động nhóm; Kỹ thuật khăn trải bàn, mảnh ghép... D. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC 1. Dự kiến thời gian cho mỗi nội dung Tiết 1,2: Đọc hiểu văn bản 1: Tôi đi học Tiết 3,4: Đọc hiểu văn bản 2: Trong lòng mẹ Tiết 5,6,7 Viết Tiết 8,9: Nói nghe Tiết 10: Kiểm tra, đánh giá

GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ MễN HỌC: CHỦ ĐỀ 1: TỔNG HỢP

A MỤC TIấU CHỦ ĐỀ

1 Hướng đến phỏt triển cỏc phẩm chất: Hỡnh thành và bồi dưỡng phẩm chất nhõn ỏi

và trỏch nhiệm (Giỏo dục lũng yờu mến mỏi trường,thầy cụ và bạn bố; sự đồng cảm với nỗi đau tinh thần, tình yêu thương mẹ mãnh liệt trong mỗi con người.)

2 Hướng đến phỏt triển cỏc năng lực

2.1 Kiến thức

2.1.1 Văn học

- Những hiểu biết bước đầu về đặc điểm của thể truyện kớ

- Hiểu, cảm nhận được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của một số tỏc phẩm

(đoạn trớch) truyện kớ Việt Nam 1930 – 1945: Trong lũng mẹ - Nguyờn Hồng; Tụi đi học -Thanh Tịnh).

- Hiểu, cảm nhận được những rung cảm của nhõn vật “tụi” trong buổi tựu trường đầu tiờn; những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ỏc khụng thể làm khụ hộo tỡnh cảm ruột

thịt sõu nặng, thiờng liờng (Trong lũng mẹ - Nguyờn Hồng)

2.1.2 Tiếng Việt: Nhận biết và xỏc định được Tớnh thống nhất về chủ đề văn bản và

Bố cục của văn bản.

2.2 Kĩ năng

2.2.1 Kĩ năng đọc – hiểu

- Biết đọc - hiểu một văn bản văn học

- Đọc - hiểu tỏc phẩm truyện hiện đại cú yếu tố miờu tả và biểu cảm

2.2.2 Kĩ năng viết

- Viết được đoạn văn/ bài văn ngắn kể về một kỉ niệm, hồi ức khú quờn

- Bước đầu làm quen với cỏch viết bài văn tự sự kết hợp cỏc yếu tố miờu tả, biểu cảm

- Biết cỏch trớch dẫn văn bản của người khỏc

2.2.3 Kĩ năng núi – nghe

- Trỡnh bày miệng bài văn tự sự kể về một kỉ niệm, hồi ức khú quờn

- Nghe và nhận biết được tớnh hấp dẫn/ chỉ ra những hạn chế (nếu cú) của bài văn tự

sự kể về một kỉ niệm, hồi ức của tuổi thơ

2.3 Năng lực hướng tới

* Năng lực chung: Tự tin, tự chủ; giao tiếp, hợp tỏc, giải quyết vấn đề; năng lực sử dụng cụng nghệ thụng tin

*Năng lực đặc thự: NL thưởng thức thẩm mĩ: Cảm nhận vẻ đẹp ngụn ngữ miờu tả,

biểu cảm, nhận ra những giỏ trị thẩm mĩ trong cỏc tỏc phẩm như tỡnh yờu thương, lũng nhõn ỏi, biết rung cảm với cỏi đẹp, hướng đến cỏc giỏ trị chõn thiện mĩ để tự hoàn thiện bản thõn

B CHUẨN BỊ

1 Giỏo viờn

- Video về cảnh học sinh trong ngày khai trường, cảnh trẻ em có hoàn cảnh bất hạnh (mồ côi, xa cha mẹ, bị bỏ rơi, thiếu thốn tình cảm của cha mẹ, người thân

- Tranh ảnh bổ trợ Phiếu học tập, bảng phụ…

- Các sile trình chiếu (máy chiếu)

2 Học sinh: Tìm hiểu kiến thức, kĩ năng, thái độ và phương tiện học tập

C PHƯƠNG TIỆN VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Phương tiện dạy học:

- Sách giáo khoa, máy chiếu,

- Bài soạn: Dạng in và dạng dùng để chiếu

- Văn bản văn học: Tôi đi học, Trong lòng mẹ

2.Hình thức tổ chức dạy học

- Cá nhân/nhóm/cả lớp

3.Phương pháp/ kỷ thuật dạy học:

+ Hoạt động nhóm; Kỹ thuật khăn trải bàn, mảnh ghép

D TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC

1 Dự kiến thời gian cho mỗi nội dung

Tiết 1,2: Đọc hiểu văn bản 1: Tôi đi học

Tiết 3,4: Đọc hiểu văn bản 2: Trong lòng mẹ

Tiết 5,6,7 Viết

Tiết 8,9: Nói - nghe

Tiết 10: Kiểm tra, đánh giá

2 Thời gian thực hiên

Ngày soạn: Thứ 4/1/9/2020

Ngày dạy:Cụ thể

3 Thiết kế tiến trình dạy học

Yêu cầu cần đạt và kết quả dự kiến Hoạt động của GV và HS

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN (4 tiết)

VB: TÔI ĐI HỌC (Tiết 1,2)

Huy động những tri thức cần thiết liên quan

đến văn bản đọc hiểu

* Kết quả dự kiến:

- Nêu được một số tình huống của học trò

trong buổi khai trường đầu tiên qua lời kể,

mạng internet (xem các bài giới thiệu,

xem tranh ảnh, video…)

HĐ1 GV tổ chức hoạt động khởi động: đặt một số câu hỏi, yêu cầu HS làm việc cá nhân để trả lời:

(1) Trước buổi khai trường đầu tiên, em đã từng nghe kể, tả về tâm trạng của người học trò trong buổi khai trường đầu tiên không ? Sau khi HS trả lời, GV nhận xét và định hướng cho HS

- GV cho HS xem một số hình ảnh HS cắp sách đến trường Cho HS nhận xét – GV vào bài

- GV dẫn dắt vào bài:

“Cứ mỗi độ thu sang ” đó là thời khắc đáng nhớ của học trò chúng ta Mùa thu, mùa của hoa cúc nở, của những sự khởi đầu đối với mỗi học sinh sau những tháng hè dài Và rồi mọi sự đều nguyên vẹn, tươi mới với những dòng xúc cảm khác nhau trước mùa tựu trường -> cảm nhận những dòng kí trong veo cảm xúc của Thanh Tịnh qua văn bản “ Tôi đi học”.

- GV phát phiếu học tập, yêu cầu HS điền

thông tin vào cột thứ nhất và cột thứ hai, lưu phiếu, HS chỉ điền thông tin vào cột thứ ba sau khi đã đọc hiểu văn bản

Yêu cầu cần đạt và kết quả dự kiến Hoạt động của GV và HS

Phiếu học tập số 1

Những tình huống em đã

nghe kể về buổi khai

trường đầu tiên

Em muốn nghe kể thêm một số trường hợp nào nữa không ?

Những điều em cảm nhận được trong buổi khai trường đầu tiên

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

4 GV chia lớp thành các nhóm để học tập

- Phân tích được kiến thức cơ bản của

văn bản

Kết quả dự kiến:

- Hiểu, cảm nhận được những rung

cảm của nhân vật “tôi” trong buổi tựu

trường đầu tiên

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

- GV hướng dẫn HS đọc hiểu nội dung khái quát của văn bản "Tôi đi học"

(1) GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc kĩ nhan đề văn bản và thực hiện các yêu cầu sau:

- Từ việc tìm hiểu nhan đề văn bản, hãy đoán xem văn bản sẽ viết về những điều gì trong đêm trước ngày khai trường và buổi đầu tiên "tôi đi học"

(2) GV yêu cầu HS đọc lướt toàn bộ văn bản, xem video đính kèm, nhận xét ấn tượng nổi bật nhất của văn bản đối với bản thân bằng việc thực hiện các yêu cầu sau:

- Khái quát nội dung chính của văn bản

- Đọc xong văn bản, điều gì làm em nhớ nhất? Vì sao?

Sau khi HS trả lời, GV gợi mở hoặc tổng kết dựa trên các ý kiến của HS Lưu ý GV chỉ chốt lại những ý chính

- Nhận biết và phân tích được đặc

điểm của văn bản ghi lại cảm xúc, tâm

trạng của "tôi" trong buổi khai trường

đầu tiên

- GV hướng dẫn HS đọc hiểu chi tiết văn bản

(1) GV yêu cầu HS đọc kĩ văn bản, làm việc nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn và thực hiện các yêu cầu sau:

Yêu cầu cần đạt và kết quả dự kiến Hoạt động của GV và HS

- Nhận biết và phân tích được tác dụng

của cách trình bày các sự việc chính

trong văn bản không theo trình tự thời

gian

- Nhận biết và phân tích được quan hệ

giữa phương tiện ngôn ngữ và phương

tiện phi ngôn ngữ (tranh ảnh, video

gồm cả hình ảnh và lời nói) dùng để

diễn đạt các sự việc trong văn bản

? Mạch truyện được kể theo dòng hồi tưởng của

nhân vật tôi theo trình tự thời gian của buổi tựu

trường đầu tiên Vậy ta có thể chia văn bản thành mấy đoạn và nội dung mỗi đoạn?

- Xác định phương thức biểu đạt chính và các phương thức biểu đạt khác được kết hợp trong văn bản

- Ngoài ngôn ngữ, văn bản còn sử dụng các phương tiện gì để chuyển tải thông tin?

- Nhận biết được từ tượng hình từ

tượng thanh; tính thống nhất về chủ đề

và bố cục văn bản

Kết quả dự kiến:

(1) - Văn bản chia làm ba phần:

- Bố cục chia làm 5 đoạn:

+ Đoạn 1: “Từ đầu tưng bừng rộn

- (2) GV yêu cầu HS đọc kĩ phần mở đầu của văn bản, làm việc cá nhân và thực hiện các yêu cầu sau:

Giáo viên yêu cầu học sinh giải thích một số từ khó

? Ông Đốc là danh từ riêng hay danh từ chung?

=> Khơi nguồn nỗi nhớ

+ Đoạn 2: “Buổi mai hôm ấy trên

ngọn núi”

=> Tâm trạng và cảm giác của nhân

vật tôi trên đường cùng mẹ đến

trường

+ Đoạn 3: “Trước sân trường trong

các lớp”

=> Tâm trạng và cảm giác của tôi khi

đứng giữa sân trường

+ Đoạn 4:“Ông đốc chút nào hết”

=> Tâm trạng của tôi khi nghe gọi tên

và gời mẹ vào lớp

+ Đoạn 5: Phần còn lại

Thể loại: văn bản biểu cảm vì toàn

truyện là cảm xúc tâm trạng của nhân

vật trong buổi tựu trường đầu tiên

- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu (đầu

tháng chín) - thời điểm khai trường

(Cuối thu, lá rụng nhiều.)

- Có những đám mây bàng bạc

- Thấy những em nhỏ rụt rè núp dưới

nón mẹ lần đầu đến trường

- Lý do: sự liên tưởng tương đồng, tự

nhiên giữa hiện tại và quá khứ của bản

thân

=> Diễn tả tâm trạng cảm xúc: cảm

giác trong sáng nảy nở trong lòng

=>Nhớ về buổi tựu trường đầu tiên

của mình

Kết quả dự kiến

- HS xác định và hiểu được:

->Tâm trạng: lần đầu tiên được đến

trường học, bước vào thế giới mới lạ,

được tập làm người lớn

=> Ý nghĩ của nhân vật tôi trang

trọng, đứng đắn

- Những cử chỉ và hành động: thèm,

bặm, ghì, xệch, chúi, muốn (động từ)

=> Thể hiện tư thế ngộ nghĩnh, ngây

thơ và đáng yêu của chú bé

? Lạm nhận có phải là nhận bừa?

? Xét về mặt thể loại văn bản có thể xếp bài này vào thể loại nào? Có thể gọi đây là văn bản nhật dụng, văn bản biểu cảm được không? Vì sao? Giáo viên: Gọi học sinh đọc 4 câu đầu với giọng chậm, bồi hồi (Máy chiếu)

? Nỗi nhớ buổi tựu trường của tác giả đựơc khơi nguồn từ thời điểm nào? Vì sao?

- Chỉ ra trình tự các sự việc được trình bày trong

VB

? Tính thống nhất về chủ đề VB được thể hiện ntn ?

?

? Tâm trạng cả nhân vật tôi khi nhớ lại được

thông qua những tõ ngữ nào?

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác giả ở đoạn văn này?

Phiếu học tập số hai - Kiến thức tiếng Việt

Gv hướng dẫn cho HS về đặc điểm, ý nghĩa của

từ tượng hình tượng thạnh và đặt câu hỏi

? Trong các từ ngữ (máy chiếu) từ nào là từ tượng hình, từ nào là từ tượng thanh ? (HS điền vào phiếu)

(3) GV gọi học sinh đọc diễn cảm phần tiếp theo của VB, chú ý những câu đối thoại giữa hai mẹ con HS làm việc nhóm theo kĩ thuật mảnh ghép

và thực hiện các yêu cầu sau:

? Tác giả viết : “con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần hôm nay: tôi đi học” Tâm trạng đó cụ thể như thế nào? Những chi tiết nào trong cử chỉ,

trong hành động và lời nói của nhân vật tôi khiến

em chú ý? Vì sao?

-> Tâm trạng lo sợ vẩn vơ, vừa bỡ

ngỡ, vừa uớc ao thầm vông

- Tâm trạng cảm thấy chơ vơ, vụng về,

lúng túng, muốn buớc nhanh mà sao

toàn thân cứ run run, cứ dềng dàng,

chân co, chân duỗi

=> Tâm trạng ngây thơ, đáng yêu,

buồn cười

-> Nghe ông Đốc gọi học sinh mới

vào lớp trong không khí trang nghiêm

được mọi người chú ý đã lúng túng

càng lúng túng hơn

 Tôi nức nở khóc đó là cảm giác

nhất thời của một đứa bé nông thôn rụt

rè khi được tiếp xúc với đám động mà

thôi

 Cảm giác của tôi khi bước vào chỗ

lạ thì nhìn cái gì cũng mới lạ và hay

hay

-> Hình ảnh con chim non đứng bên

bờ cửa sổ, hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ

cánh bay cao -> gợi nhớ, tiếc nhớ

những ngày trẻ thơ chơi bời đã chấm

dứt, chuyển sang một giai đoạn mới:

làm học sinh, làm người lớn

-> Cách kết thúc tự nhiên bất ngờ,

khép lại bài văn và mở ra một thế giới

mới, một bầu trời mới, một khoảng

không gian và thời gian mới

? Tâm trạng của tôi khi đến trường, khi đứng

giữa sân trường, khi nhìn cảnh dày đặc cả người nhất là nhìn các bạn học trò cũ vào lớp được diễn

tả qua những chi tiết nào ?

? Em có nhận xét gì về tâm trạng của tôi lúc đó ?

? Tâm trạng của tôi khi nghe ông Đốc đọc bản

danh sách mới như thế nào?

? Vì sao tôi bất giác giúi đầu vào lòng mẹ “Tôi

nức nở khóc” khi chuẩn bị bước vào lớp?

Giáo viên: gọi học sinh đọc đoạn cuối cùng

? Tâm trạng của tôi khi bước vào chỗ lạ lùng như

thế nào?

? Hình ảnh một con chim liệng đến đứng bên bờ cửa sổ, hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao

có phải đơn thuần chỉ có ý nghĩa thực hay không? Vì sao?

? Dòng chữ Tôi đi học kết thúc truyện có ý nghĩa

gì?

GV cho HS suy nghĩ theo kỉ thuật động não 2 phút -> gọi 2 em trình bày

GV nhận xét và hướng dẫn HS chốt lại những ý chính

Nêu được tác động của văn bản

Kết quả dự kiến:

HS trính bày được tác động của VB

"Tôi đi học" đến cảm xúc của bản

thân

(Bồi hồi, xao xuyến nhớ về buổi khai

trường đầu tiên của bản thân.)

GV hướng dẫn HS tìm hiểu tác động của văn bản:

? Truyện "Tôi đi học" đã tác động đến tâm trạng của em như thế nào ? Hãy diễn tả lại càm xúc ấy

Sau khi HS trả lời/trình bày, GV nhận xét và giáo dục HS phẩm chất: chăm chỉ, nhân ái, trách nhiệm

(4) GV cho HS khái quát nội dung và nghệ thuật đặc sắc của văn bản

- HS trình bày vào bảng phụ và trình bày

- GV trình chiếu và chốt kiến thức bài học

Kết quả dự kiến:

- HS xác định và trình bày được kết

quả theo yêu cầu

Câu 1: Tác giả nhớ lại những kỉ

niệm sâu sắc trong buổi tựu trường

đầu tiên của bản thân mình Sự hồi

tưởng ấy gợi lên những kỉ niệm nao

nức khôn nguôi về con đường tới

trường, trường Mĩ Lí, lớp học, ông

đốc, thầy cô, bạn mới

Văn bản Tôi đi học nói lên những kỉ

niệm của tác giả về buổi tựu trường

đầu tiên

Câu 2: Chủ đề văn bản: Những kỉ

niệm sâu sắc về buổi tựu trường đầu

tiên

Chủ đề của văn bản là đối tượng và

vấn đề chính mà văn bản hướng tới

và thể hiện

Câu 3: Chủ đề của văn bản bản

chính là đối tượng mà văn bản đề cập

và thể hiện

- Yêu cầu của bố cục văn bản

Hoạt động 3: Luyện tập

- GV trình chiếu các bài tập trong SGK, tổ chức cho HS thảo luận theo 3 nhóm học tập trong thời gian 3- 4 phút - HS trình bày vào bảng nhóm ->

Nhóm 1: Câu 1 (trang 12 sgk Ngữ Văn 8 tập 1) Nhóm 2 - Câu 2 ( trang 12 sgk Ngữ Văn 8 tập 1 Nhóm 3 - Câu 3 (trang 12 sgk Ngữ Văn 8 tập 1

- Bài tập tích hợp về Tính thống nhất của chủ đề văn bản (Bố cục văn bản (đã lồng ghép thực hiện ở hoạt động 2 Hình thành kiến thức.)

Liên hệ, mở rộng, vận dụng được

những điều đã đọc từ văn bản để

giải quyết một vấn đề trong cuộc

sống

Kết quả dự kiến:

HS thực hiện, trả lời theo quan

điểm cá nhân, miễn là có sức

thuyết phục

Hoạt động 4: Vận dụng, liên hệ, mở rộng

- GV tổ chức cho HS liên hệ, mở rộng, vận dụng

GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện một số số nhiệm vụ sau:

- Vai trò của thiên nhiên trong truyện ngắn này

như thế nào?

- Chất thơ của truyện thể hiện từ những yếu tố nào? Có thể gọi truyện ngắn này là bài thơ bằng văn xuôi được không? Vì sao?

? Em hãy kể một kỉ niệm đẹp về buổi tựu trường đầu tiên của bản thân? (HS xây dựng chuẩn bị cho giờ viết bài)

? Hãy tìm tên các văn bản cùng chủ đề đã học?

* Sưu tầm những bài văn, bài thơ hay viết về mái trường, thầy cô, bạn bè.(làm ở nhà)

VĂN BẢN "TRONG LÒNG MẸ" (tiết 3,4)

Yêu cầu cần đạt và kết quả dự kiến Hoạt động của GV và HS

Huy động những tri thức cần thiết liên

quan đến văn bản đọc hiểu

* Kết quả dự kiến:

- Nêu được một số đối tượng trẻ em

gặp hoàn cảnh bất hạnh, đáng thương

trong cuộc sống qua mạng internet

(xem các bài giới thiệu, xem tranh

ảnh, video, phim ảnh, kênh truyền

hình )

HĐ1 GV tổ chức hoạt động khởi động: đặt một số câu hỏi, yêu cầu HS làm việc cá nhân để trả lời: Em và những người thân trong gia đình đã từng nghe kể về những trường hợp trẻ em gặp hoàn cảnh bất hạnh, đáng thương trong cuộc sống chưa ? Đó là những hoàn cảnh như thế nào ? Sau khi HS trả lời, GV nhận xét và định hướng cho HS - GV cho HS xem video phóng sự về trường hợp trẻ em gặp hoàn cảnh bất hạnh, đáng thương trong cuộc sống -> Cho HS nhận xét GV cho học sinh quan sát chân dung Nguyên Hồng và cuốn ''Những ngày thơ ấu'' - GV dẫn dắt vào bài: Do hoàn cảnh sống của mình, Nguyên Hồng sớm thấm thía nổi cơ cực và gần gủi những người lao động nghèo Bởi vậy văn xuôi của Nguyên Hồng giàu chất trữ tình, văn của trái tim nhạy cảm dễ bị tổn thương, dể rung động đến cực điểm với nỗi đau và niềm hạnh phúc bình dị của con người “Những ngày thơ ấu “ là tập hồi kí viết về tuổi thơ cay đắng của tác giả Hôm nay chúng ta tìm hiểu chương 4 của tác phẩm - GV phát phiếu học tập (theo kĩ thuật KWL), yêu cầu HS điền thông tin vào cột thứ nhất và cột thứ hai, lưu HS chỉ điền thông tin vào cột thứ ba sau khi đã đọc hiểu văn bản Yêu cầu cần đạt và kết quả dự kiến Hoạt động của GV và HS Phiếu học tập số 1 Những tình huống em đã nghe kể về trường hợp trẻ em gặp hoàn cảnh bất hạnh, đáng thương trong cuộc sống Em muốn nghe kể thêm một số trường hợp nào nữa không ? Những điều em cảm nhận được khi được xem, chứng kiến, nghe kể về trường hợp trẻ em gặp hoàn cảnh bất hạnh, đáng thương trong cuộc sống ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

4 GV chia lớp thành các nhóm để học tập Mỗi nhóm có ít nhất 01 máy tính kết nối

mạng để HS đọc văn bản trực tiếp trên web

- Phân tích được kiến thức cơ bản của

văn bản

Kết quả dự kiến:

- HS dựa vào SGK để trả lời hiểu biết

về tác giả, tác phẩm

Nhan đề văn bản được viết theo nghĩa

thực

- Truyện thể hiện niềm khát khao tình

cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật;

niềm hạnh phúc vô biên khi được nằm

trong lòng mẹ

- Nhân vật kể chuyện xưng tôi ngôi

thứ nhất cũng chính là tác giả kể

chuyện đời mình một cách trung thực

chân thành

Nội dung chính:

- Cảnh ngộ đáng thương và nỗi buồn

của nhân vật bé Hồng.Nỗi cô đơn,

niềm khát khao tình mẹ của bé Hồng

bất chấp sự tàn nhẫn, vô tình của bà

cô Tâm trạng của bé Hồng khi được

nằm trong lòng mẹ

Hoạt động 2: hình thành kiến thức

GV hướng dẫn HS đọc - hiểu nội dung khái quát của văn bản "Trong lòng mẹ"

(1) GV chia HS thành bốn nhóm thảo luận 3 phút -> trình bày nhanh -> GV có thể bổ sung, nhấn mạnh

N1,3: Trình bày những hiểu biết về tác giả?

- Gv giới thiệu ảnh chân dung của nhà văn

? Có gì đáng chú ý về những tác phẩm của ông? N2,4: Văn bản “Trong lòng mẹ” có xuất xứ như thế nào?

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc kĩ nhan

đề văn bản và thực hiện các yêu cầu sau:

- Nhan đề văn bản được viết theo nghĩa thực hay nghĩa bóng ?

- Từ việc tìm hiểu nhan đề văn bản, hãy đoán xem văn bản sẽ viết về những điều gì ?

? Nhân vật sử dụng ngôi kể nào ? tác dụng của ngôi kể ấy ?

(2) GV yêu cầu HS đọc lướt toàn bộ văn bản, xem video đính kèm, nhận xét ấn tượng nổi bật nhất của văn bản đối với bản thân bằng việc thực hiện các yêu cầu sau:

- Khái quát nội dung chính của văn bản

- Đọc xong văn bản, điều gì làm em nhớ nhất? Vì sao? (HS trả lời theo cảm nhận cá nhân

(Sau khi HS trả lời, GV gợi mở hoặc tổng kết dựa trên các ý kiến của HS Lưu ý GV chỉ chốt lại những ý chính)

Kết quả dự kiến

Thể loại: Tiểu thuyết tự thuật-kết hợp,

kể chuyện, miêu tả, biểu cảm

- Nhận biết và phân tích được tác dụng

của cách trình bày các sự việc chính

trong văn bản theo trình tự thời gian

GV hướng dẫn HS đọc hiểu chi tiết văn bản

(1) GV yêu cầu HS đọc kĩ văn bản, làm việc nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn và thực hiện các yêu cầu sau:

- Văn bản này thuộc thể loại gì ?

- Truyện được kể theo trình tự nào ?

- Bố cục văn bản này chia làm mấy phần ? Nội

hay không theo trình tự thời gian

- Nhận biết và phân tích được quan hệ

giữa phương tiện ngôn ngữ và phương

tiện phi ngôn ngữ (tranh ảnh, video

gồm cả hình ảnh và lời nói) dùng để

diễn đạt các sự việc trong văn bản

- PTBĐ: Tự sự, biểu cảm, miêu tả

- Bố cục chia làm hai đoạn:

+ Từ đầu người hỏi đến chứ: Cuộc

trò chuyện giữa bé hồng và bà cô

+ Đoạn còn lại: Cuộc gặp gỡ giữa hai

mẹ con bé Hồng

- Nhận biết được nhân vật chính của

VB (Bà cô và bé Hồng)

- Nhận biết được từ tượng hình từ

tượng thanh; tính thống nhất về chủ đề

và bố cục văn bản

Kết quả dự kiến

HS xác định được:

- Bà cô cười hỏi cháu có vẻ quan tâm

thương cháu

=> Rất kịch: giả dối, giả vờ

- lời nói cử chỉ => độc ác của bà cô:

hành hạ, nhục mạ đúa bé tự trong và

ngây thơ bằng cách xoáy sâu vào nổi

đau, nổi khổ tâm của nó

 Bà cô tỏ ra lạnh lùng vô cảm trước

sự đau đớn xót xa của đứa cháu

=> Đó là người đàn bà lạnh lùng, độc

ác, thâm hiểm

- HS xác định, trình bày

- Hoàn cảnh đáng thương của bé

Hồng:

+ Bố chơi bời nghiện ngập, mất sớm

+ Mẹ tha hương cầu thực

+ Hồng phải sống với bà cô lạnh lùng

- Hồng rất muốn thăm mẹ => Hồng trả

lời không => nhận ra sự giả dối trong

giọng nói của bà cô

->Nghe cô nói Hồng đã “cười dài

trong tiếng khóc” Xúc động tích tụ,

dung?

- Xác định phương thức biểu đạt chính và các phương thức biểu đạt khác được kết hợp trong văn bản

- Ngoài ngôn ngữ, văn bản còn sử dụng các phương tiện gì để chuyển tải thông tin?

- Nhân vật chính, sự việc chính của văn bản ?

? Tìm những từ ngữ diễn tả hình ảnh và âm thanh

? Tác dụng ?

- (2) GV yêu cầu học sinh đọc lại đoạn kể về cuộc gặp gỡ và đối thoại giữa bà cô và bé Hồng.làm việc cá nhân và thực hiện các yêu cầu

để làm rõ:

* Nhân vật bà cô

? Nhân vật bà cô được thể hiện qua những chi tiết kể tả nào? Những chi tiết ấy kết hợp với nhau như thế nào và nhằm mụch đích gì? Mục đích ấy

có đạt không?

? Sau đó cuộc đối thoại diễn ra như thế nào? Việc bà cô mặc kệ cháu cười dài trong tiếng khóc, vẩn cứ tươi cười kể các chuyện về chị dâu mình, rồi lại đổi giọng vỗ vai nghiêm nghị tỏ ra

sự thương xót anh trai - bố bé Hồng Tất cà những điều đó càng làm lộ rõ bản chất gì của bà cô?

* Nhân vật Bé Hồng

- Trong cuộc trò chuyện với bà cô

? Hoàn cảnh sống hiện tại của bé Hồng như thế nào?

? Qua cuộc trò chuyện với bà cô, Hồng có tâm trạng như thế nào?

? Hồng trả lời như thế nào ?Qua đó Hồng nhận ra điều gì?

- HS trình bày -> thống nhất -> GV nhấn mạnh kiến thức

Trước những câu hỏi, lời khuyên như xát muối