MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN TẠI SỞ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ TỈNH HẢI DƯƠNG TRONG THỜI GIAN TỚI

Về căn cứ và phương tiện thẩm định dự án Thông tin là một yếu tố rất quan trọng để tiến hành công tác thẩm định và là điều kiện tiên quyết để lựa chọn được những dự án đầu tư có chất lượ

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN TẠI SỞ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ TỈNH HẢI DƯƠNG TRONG THỜI GIAN TỚI

2.1 Quan điểm và mục tiêu phát triển

Quan điểm chung về phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn từ nay đếnnăm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 của Hải Dương:

Tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững, hiệu quả cao trên cơ sở phát huymọi nguồn lực, trước hết là nguồn nhân lực, khai thác hiệu quả nguồn lực tựnhiên – xã hội Xây dựng nền kinh tế có công nghệ tiên tiến, hiện đại, cơ cấuhợp lý, năng lực sản xuất có khả năng cạnh tranh cao; phát triển kết cấu hạtầng kinh tế - xã hội hiện đại Đẩy mạnh sản xuất hàng hoá với quy mô giá trịngày càng lớn

Phát huy vai trò của một tỉnh trong vùng KTTĐ Bắc Bộ, đi đầu trongmột số lĩnh vực then chốt, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá

và hội nhập quốc tế Đầu tư có trọng điểm vào các lĩnh vực công nghiệp vàdịch vụ chất lượng cao, tạo bước đột phá tiếp theo Phát triển hệ thống đô thị,khu dân cư nông thôn theo hướng hiện đại

Phát triển theo hướng bền vững: kết hợp phát triển kinh tế với pháttriển xã hội (đảm bảo công bằng, tiến bộ xã hội, phát triển văn hoá, đảm bảo

an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái) Gắnhiệu quả trước mắt với phát triển lâu dài, đảm bảo phát triển hài hoà giữathành thị và nông thôn, giảm dần sự chênh lệch giữa các vùng, các huyệntrong tỉnh

Đến năm 2020, Hải Dương muốn trở thành một tỉnh có nền kinh tếphát triển, trong đó công nghiệp và dịch vụ có tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh

tế, có nền văn hoá tiên tiến thì cần phải thực hiện được những mục tiêu cụ thểnhư sau:

Về kinh tế:

- Tăng nhanh mức GDP/ người, đạt khoảng 16.5 triệu đồng giá hiệnhành, tương đương với 900-920 USD năm 2010; vào năm 2020: trên 60 triệuđồng giá hiện hành, tương đương với 2300-2500 USD

- Nhịp độ tăng tổng sản phẩm GDP được thể hiện qua bảng số liệu sau:Bảng 2.1: Dự báo Sự chuyển dịch cơ cấu tỉnh Hải Dương trong thời gian tới:

đơn vị: %

2006-2010

Giai đoạn2011-2015

Giai đoạn2016- 2020

là tăng trưởng chung của toàn nền kinh tế tăng ở mức cao hơn giai đoạn trước

đó và tương đối ổn định

- Cơ cấu kinh tế theo hướng tăng nhanh tỷ trọng các ngành công nghiệp

và dịch vụ: Năm 2010: nông nghiệp và thuỷ sản đạt 21 %, công nghiệp 46%,dịch vụ 33 %, năm 2020 với cơ cấu: Nông nghiệp, thuỷ sản 16%, công nghiệp47% và dịch vụ 37%

- Tỷ trọng huy động GDP vào ngân sách nhà nước năm 2010: 14 –15%/ GDP; năm 2020 : 20-22%

- Phát triển mạnh kinh tế đối ngoại, giai đoạn đến năm 2010: tăngtrưởng tổng kinh ngạch xuất khẩu: 25%/ năm và giai đoạn tiếp theo tăng 25-30%; thu hút nguồn vốn bên ngoài cho phát triển đạt khoảng 36-39% tổngvốn đầu tư (bao gồm cả FDI)

- Phát triển từng bứơc đô thị theo hướng hiện đại Hoàn chỉnh cơ bản

và hiện đại hoá hệ thống giao thông nội thị trong thành phố và các đô thị nộtỉnh Tăng tỷ lệ đô thị hoá từ 20% hiện nay lên khoảng 25% năm 2010; 40-42% vào năm 2020

- Giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân 2%/năm

- 100% hộ dân được sử dụng nước máy, 90% hộ dân nông thôn sửdụng nước máy và hợp vệ sinh vào năm 2010 và 100% vào năm2020

- Tăng tuổi thọ bình quân lên: 72 tuổi vào 2010 và 74 tuổi vào 2020

- Phấn đấu chỉ số HDI đạt khoảng 0.75 -0.78 vào 2020; duy trì thứ tựxếp hạng cao trong số 10 tỉnh thành phố có chỉ số HDI cao nhất cảnước

2.2 Định hướng đầu tư phát triển tỉnh Hải Dưong trong thời gian tới.

Hải Dương huy động tối đa các nguồn lực của thành phần kinh tế trong

và ngoài nước đầu tư thực hiện các mục tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế

-xã hội năm 2009, cũng như kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội 5 năm 2010

2006-Chuyển dịch mạnh cơ cấu đầu tư theo hướng ưu tiên cho những lĩnh vực,

dự án trọng điểm, cấp bách Tiếp tục triển khai những công trình lớn đã đượcghi trong kế hoạch 5 năm 2006-2010

Về công tác quy hoạch: Tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn chỉnh Quy hoạch

tổng thể phát triển kinh tế xã hội; quy hoạch ngành, vùng; quy hoạch chi tiếtcác khu, cụm CN và làng nghề làm cơ sở cho công tác xây dựng KH và thuhút, bố trí dự án đầu tư Tăng cường công tác quản lý, hướng dẫn, kiểm trathực hiện theo quy hoạch; khắc phục tình trạng mất cân đối, chồng chéo, mâuthuẫn giữa các quy hoạch, giữa quy hoạch và kế hoạch hàng năm

Vốn đầu tư XDCB: bố trí theo nguyên tắc ưu tiên theo thứ tự: thanh toán

nợ cho các công trình XDCB hoàn thành đã có quyết toán được phê duyệt,các công trình trọng điểm của tỉnh, công trình chuyển tiếp sẽ hoàn thành trongnăm 2008 - 2009, vốn đối ứng của dự án ODA, chương trình MTQG, vốnchuẩn bị đầu tư Đối với các công trình đầu tư mới chỉ bố trí cho các dự ánquan trọng, cấp bách, có hiệu quả KT-XH cao Bố trí cơ cấu vốn đầu tư phùhợp với nhóm công trình nhằm tránh nợ đọng kéo dài Chỉ đạo, đôn đốc tháo

gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc để đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án,nhất là các dự án quan trọng Nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở,tạo chuyển biến rõ nét trong công tác giải phóng mặt bằng giao cho các dự án.Nâng cao chất lượng xúc tiến đầu tư, tích cực thu hút đầu tư từ cácnguồn vốn Sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn ODA, vốn Chương trình mụctiêu Quốc gia cho phát triển các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hoá, phòng chốngtội phạm, giải quyết việc làm, phúc lợi xã hội

Bảng 2.2: Kế hoạch vốn đầu tư XDCB năm 2009:

Đơn vị: Triệu đồng

Kế hoạch đầu tư XDCB năm 2009

b.7 Xã hội (Trung tâm giáo lao động xã hội) 4.000

* Hệ thống thoát nước thành phố Hải Dương 8.000

* Cấp nước TP Hải Dương GĐ2 10.000

III Vốn hỗ trợ doanh nghiệp 3.780

Nguồn: Chỉ tiêu kế hoạch nhà nước năm 2009 (Sở KH&ĐT)

2.3 Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án sử dụng vốn ngân sách trên địa bàn tỉnh Hải Dương tại Sở KH& ĐT

2.3.1 Nâng cao nhận thức đối với công tác thẩm định dự án đầu tư tại Sở KH&ĐT tỉnh Hải Dương.

Thẩm định dự án đầu tư là cần thiết bắt nguồn từ vai trò quản lý vĩ mô củanhà nước đối với các hoạt động đầu tư Nhà nước với chức năng công quyềncủa mình sẽ can thiệp vào quá trình lựa chọn các dự án đầu tư

Chủ đầu tư muốn khẳng định quyết định đầu tư của mình là đúng đắn, các

tổ chức tài chính tiền tệ muốn tài trợ hay cho vay vốn đối với dự án, để ngănchặn sự đổ bể, lãng phí vốn đầu tư, thì cần kiểm tra lại tính hiệu quả, tính khảthi và tính hiện thực của dự án

Tất cả các dự án đầu tư thuộc mọi nguồn vốn, mọi thành phần kinh tế đềuphải đóng góp vào lợi ích chung của đất nước Bởi vậy trước khi ra quyếtđịnh đầu tư hay cho phép đầu tư, các cơ quan có thẩm quyền của nhà nướccần biết xem dự án đó có góp phần đạt được mục tiêu của quốc gia haykhông, nếu có thì bằng cách nào và đến mức độ nào

Một dự án đầu tư dù được tiến hành soạn thảo kỹ lưỡng đến đâu cũng vẫnmang tính chủ quan của người soạn thảo Vì vậy để đảm bảo tính khách quancủa dự án , cần thiết phải thẩm định Các nhà thẩm định thường có cách nhìnrộng trong việc đánh giá dự án Họ xuất phát từ lợi ích chung của toàn xã hội,toàn cộng đồng để xem xét các lợi ích kinh tế- xã hội mà dự án đem lại Mặtkhác, khi soạn thảo dự án có thể có những sai sót, các ý kiến có thể mâuthuẫn, không logic, thậm chí có thể có những sơ hở gây ra tranh chấp giữa cácđối tác tham gia đầu tư Thẩm định dự án là cần thiết Nó là một bộ phận củacông tác quản lý nhằm đảm bảo cho hoạt động đầu tư có hiệu quả

2.3.2 Về căn cứ và phương tiện thẩm định dự án

Thông tin là một yếu tố rất quan trọng để tiến hành công tác thẩm định và

là điều kiện tiên quyết để lựa chọn được những dự án đầu tư có chất lượng tốt.Đặc biệt trong công tác thẩm định dự án đầu tư sử dụng vốn Ngân sách nhànước, đây là một hoạt động phức tạp, liên quan đến thẩm quyền và tráchnhiệm của những cơ quan quản lý khác nhau Vì vậy để tạo được nguồn thôngtin tốt cho công tác thẩm định cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quannhà nước ở các cấp Vấn đề then chốt là nhằm đảm bảo duy trì chế độ báo cáođịnh kỳ theo quy định Ngoài chế độ báo cáo thống kê theo quy định chungcủa nhà nước, Sở kế hoạch và đầu tư cần có báo cáo và thông tin nhanh vềtình hình đầu tư trên địa bàn để Bộ Kế hoạch và Đầu tư kịp thời nắm bắt và

xử lý các vấn đề phát sinh

Sở KH& ĐT cần phải nhận thức và nâng cao khả năng nắm bắt, xử lýthông tin của cán bộ thẩm định trong quá trình phân tích, đánh giá dự án Đểkhai thác tốt các nguồn thông tin phục vụ cho công việc của sở trong thời giantới Sở Kế hoạch và Đầu tư cũng cần thiết lập quan hệ với các cơ quan quản lýnhà nước về đầu tư của các tỉnh trong cả nước để trao đổi thông tin, kinhnghiệm, đẩy mạnh quan hệ với các công ty tư vấn pháp luật, dịch vụ tư vấn để

có nguồn thông tin và có sự trợ giúp trong công tác xây dựng luật và vận độngđầu tư Bên cạnh đó, thiết lập và duy trì mối quan hệ lâu dài với các đối tác cóthể trợ giúp cũng là một trong những giải pháp không kém phần hiệu quả đểgiải quyết vấn đề thiếu hụt thông tin Việc thiết lập được mối quan hệ lâu dài

sẽ giảm chi phí và thời gian thu thập thông tin, chưa kể đến thông tin thu thậpđược chắc chắn sẽ có tính chính xác cao hơn

Xây dựng hệ thống cung cấp thông tin thuận tiện, hiện đại, đảm bảo tínhchính xác của thông tin, truy cập thông tin một cách nhanh chóng Tổ chức hệthống thu thập, xử lý, lưu trữ và quản lý thông tin nhằm cung cấp thông tin

kịp thời phục vụ cho công tác thẩm định dự án Cần xây dựng một hệ thống

cơ sở dữ liệu riêng trong đó tập hợp những thông tin cần thiết về các ngànhkinh tế, các lĩnh vực, tình hình phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh, làm cơ sởcho việc xây dựng hệ thống thông tin đồng bộ từ trên xuống dưới Nghiên cứu

và phát triển mạng thông tin nội bộ, phối hợp với các đơn vị có liên quan đểthực hiện trao đổi thông tin

Tăng cường đầu tư đổi mới trang thiết bị phục vụ cho việc phân tích,đánh giá dự án Đầu tư đổi mới hệ thống máy móc thiết bị như trang bị, đổimới hệ thống thông tin liên lạc (điện thoại, fax ), trang thiết bị tin học theohướng hiện đại, áp dụng những kỹ thuật phân tích, tính toán mới để truy cập,

xử lý thông tin kịp thời, chính xác và có hiệu quả Đưa các chương trình phầnmềm tin học ứng dụng vào phân tích, đánh giá dự án để nâng cao chất lượngcủa các kết quả thẩm định

2.3.3 Về tổ chức thẩm định dự án đầu tư

2.3.3.1.Về phân giao nhiệm vụ và trách nhiệm:

Đề cao cơ chế tự chịu trách nhiệm Cơ chế này cần được quán triệt đến các

cá nhân và tổ chức thực hiện thẩm định dự án Đối với cá nhân thì những nhận xét đánh giá phải khách quan, trung thực, đảm bảo độ chính xác, tin cậy cao Đối với tập thể (phòng thẩm định), việc xem xét, đánh giá dự án đặc biệt

là những dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước cần xem xét một cách khách quan mục tiêu của dự án vì mục tiêu kinh tế - xã hội của tỉnh, thống nhất trên

cơ sở ý kiến của Hội đồng, không phải do ý kiến chủ quan của một nhóm người Hạn chế việc thông đồng, bao che với nhau trong quản lý hoạt động đầu tư, có cơ chế quản lý giám sát chặt chẽ

2.3.3.2.Về quy trình tổ chức thẩm định dự án đầu tư :

Quy trình thẩm định đầu tư các dự án sử dụng vốn ngân sách là mộtkhâu có ý nghĩa quan trọng trong quá trình thẩm định dự án Để thực hiện tôt

khâu này cần phải có một quy trình thực hiện thẩm định hợp lý, khoa học Donhiệm vụ tổng quát của công tác thẩm định dự án là:

a) Phân tích đánh giá tính khả thi của dự án về các mặt như: khía cạnh thịtrường, kỹ thuật, tài chính, đặc biệt đối với dự án sử dụng vốn ngân sách thìcòn cần chú ý hơn tới thẩm định khía cạnh kinh tế - xã hội vì nó trực tiếp tácđộng tới đời sống người dân, môi trường xã hội để bảo đảm dự án sau khi

đi vào hoạt động sẽ mang lại hiệu quả cao

b) Đề xuất kiến nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, chấp nhận hay không

chấp nhận dự án Sau khi xem xét đánh giá chuyên môn, công việc tiếp theo

là lựa chọn phương án và điều kiện phù hợp nên để công tác thẩm định đượccặn kẽ và chính xác, việc tổ chức thẩm định dự án tại sở Kế hoạch và đầu tưtỉnh Hải Dương nên chia các thành viên tham gia thẩm định thành hai tổchuyên môn khác nhau để tập khai thác đúng trình độ chuyên môn của cácchuyên viên thẩm định:

+ Tổ chuyên môn: Hiện tại là phòng thẩm định đầu tư bao gồm các thànhviên có trình độ chuyên môn sâu liên quan đến nội dung dự án

+Tổ quản lý: Hiện tại là phòng quy hoạch tổng hợp gồm các thành viên vừa

có trình độ chuyên môn vừa có trình độ quản lý tốt nhưng có thể sự hiểu biếtchuyên môn không về chuyên ngành nhưng lại có khả năng quản lý cao, tổnghợp ý kiến của các thành viên trong tổ

Tuỳ thuộc nội dung, tính chất dự án cụ thể, Sở Kế hoạch và Đầu tư có thểquyết định thành lập Nhóm chuyên gia hoặc chọn tư vấn phản biện để tiếnhành thẩm định các dự án Cách thức sử dụng tư vấn chuyên môn thẩm địnhđối với từng dự án có thể áp dụng các cách linh hoạt: có thể đầy đủ các hìnhthức tổ chức (có cả nhóm chuyên gia, có cả các tư vấn độc lập), hoặc có thể

sử dụng một hay một vài hình thức (chỉ gồm nhóm chuyên gia hay một vàitiểu ban chuyên môn, thậm chí có thể chỉ yêu cầu một vài chuyên gia phản

biện) Trên cơ sở ý kiến của các tư vấn chuyên môn nói trên, cơ quan thẩmđịnh sẽ xem xét quyết định để có ý kiến trình người có thẩm quyền quyết địnhđầu tư.

Mặt khác Sở KH&ĐT - với tư cách là cơ quan thẩm định - cần phối hợpvới các Sở, ngành, văn phòng tư vấn để hình thành mạng lưới đội ngũ chuyêngia và tổ chức tư vấn tương đối ổn định, có mối quan hệ thường xuyên hơn đểhuy động nhanh, đáp ứng kịp thời yêu cầu của công tác thẩm định Nhómchuyên gia liên ngành, các tiểu ban chuyên môn và tư vấn độc lập cũng cần

sử dụng thông tin, trao đổi, phối hợp với nhau trong quá trình thẩm định đánhgiá dự án theo nhiệm vụ được giao

Việc thực hiện tốt một quy trình thẩm định hợp lý một mặt sẽ đảm bảo cácyêu cầu quản lý nhà nước, quản lý ngành và phối hợp được giữa các ngành,các địa phương trong việc đánh giá thẩm định dự án, đồng thời đảm bảo tínhkhách quan, trung thực và cho phép phân tích sâu sắc, có căn cứ khoa học vàthực tế các vấn đề chuyên môn, giúp Sở Kế hoạch và Đầu tư hoàn thành tốthơn nhiệm vụ thẩm định của mình

2.3.4 Về đội ngũ cán bộ thẩm định:

Trong công tác thẩm định dự án, đội ngũ cán bộ là những người chịutrách nhiệm chính và quyết định đến chất lượng thẩm định Để đảm bảo chấtlượng công tác thẩm định dự án yêu cầu đối với cán bộ thẩm định phải cótrình độ đại học trở lên, có kiến thức cơ bản về kinh tế, xã hội, tài chính doanhnghiệp, tài chính dự án, có khả năng tính toán, phân tích các chỉ tiêu kinh tếtài chính của dự án, vận dụng các kiến thức và phương pháp phù hợp trongthẩm định dự án Bên cạnh đó, cán bộ thẩm định phải có khả năng đánh giá,tổng hợp nhạy bén, có kỹ năng ứng dụng các phần mềm hỗ trợ hiện đại phục

vụ cho công tác thẩm định Cán bộ thẩm địnhphải có phẩm chất đạo đức nghềnghiệp, trung thực, có tinh thần trách nhiệm và kỷ luật nghề nghiệp cao Cần

có những quy định rõ ràng, chi tiết và cụ thể về quyền lợi và trách nhiệm của

cá nhân, tổ chức thẩm định, để mọi thành viên lấy đó làm hướng phấn đấu.Đối với cán bộ thẩm định tại phòng thẩm định đầu tư thì cần gắn tráchnhiệm với kết quả cụ thể của công việc, tạo tính tự giác cao trong công việc

và tinh thần trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc thẩm định các dự án đầu

tư đặc biệt là các dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách

Đối với thành viên hội đồng thẩm định: Hội đồng thẩm định có vai tròquan trọng, đóng góp các ý kiến cụ thể đối với từng vấn đề của dự án Đểnâng cao chất lượng thẩm định dự án, thành viên Hội đồng cần bao gồm rộngrãi không chỉ là những người lãnh đạo của Sở, các ngành liên quan mà còngồm các chuyên gia am hiểu và có kinh nghiệm trong các lĩnh vực liên quanđến dự án như luật pháp, tài chính, xây dựng, kỹ thuật, môi trường….đồngthời nên quy định rõ trách nhiệm của các thành viên khi tham gia Hội đồng.Đồng thời Sở KH&ĐT nên tổ chức nâng cao, bồi dưỡng kiến thức, trình

độ cho đội ngũ cán bộ thẩm định dự án Định kỳ tổ chức những lớp học đàotạo và đào tạo lại cho cán bộ thẩm định theo các chuyên đề khác nhau: nhưbồi dưỡng kiến thức về pháp luật, về kinh tế, tài chính doanh nghiệp, phântích và đánh giá hiệu qủa đầu tư Cần cử cán bộ theo học những khoá đào tạochuyên ngành về thẩm định trong và ngoài nước

Một giải pháp tương đối quan trọng là có chính sách ưu đãi để tăngcường trách nhiệm, ý thức và tinh thần vươn lên, tự hoàn thiện của mỗi cán

bộ Gắn liền trách nhiệm vật chất với kết quả của công việc Khuyến khíchphát huy sáng kiến, tổ chức phát động các phong trào thi đua trong năm, tổngkết khen thưởng thoả đáng, kịp thời theo từng đợt Khuyến khích sự năngđộng, sáng tạo của cán bộ trẻ trong công tác thẩm định vì đây là lực lượng sẽđóng góp lâu dài cho sở Tạo điều kiện thuận lợi để số cán bộ trẻ này tiếp tụchọc tập, nâng cao nghiệp vụ chuyên môn Phân công cán bộ có thâm niên,