PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ PHÂN QUYỀN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN INTIMEX TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI

Trong những năm 1979 -1989: Công ty CP Intimex VN đã góp phần to lớn vàonhiệm vụ chính trị của Nhà nước giao phó và trở thành doanh nghiệp nổi tiếng vàcung cấp hàng tiêu dùng nhập khẩu c

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ PHÂN QUYỀN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN INTIMEX TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI

3.1 Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu sơ cấp và thứ cấp có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với quá trình nghiêncứu các hiện tượng kinh tế xã hội Với luận văn này, để nghiên cứu thực trạng cơ cấu

tổ chức và phân quyền của Công ty Cổ phần Intimex trên địa bàn Hà Nội em đã sửdụng một số phương pháp sau đây để thu thập và phân tích dữ liệu

3.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

3.1.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Dữ liệu sơ cấp là dữ liệu không có sẵn, người nghiên cứu phải tự mình thu thập nósao cho phù hợp với vấn đề nghiên cứu đặt ra Có nhiều phương pháp thu thập dữ liệu

sơ cấp Để đạt được hiệu quả mong muốn, trong quá trình thu thập dữ liệu sơ cấp, em

đã sử dụng phối hợp nhiều phương pháp với nhau Bao gồm:

- Phương pháp quan sát: Ghi lại có kiểm soát các sự kiện hoặc các hành vi ứng xử

của các nhà quản trị, các nhân viên làm việc trong đơn vị thực tập

- Phương pháp điều tra bằng bảng câu hỏi: Em đã xây dựng hai loại phiếu điều tra

trắc nghiệm: một cho đối tượng là nhà quản trị và một là cho nhân viên, trong đó baogồm các câu hỏi về cơ cấu tổ chức và phân quyền được sắp xếp theo logic nhất định.Sau đó gửi phiếu điều tra tới các đối tượng này trong Công ty để thu thập được nhữngthông tin cần thiết

- Phương pháp phỏng vấn: Có những vấn đề về cơ cấu tổ chức và phân quyền của

Công ty mà phiếu điều ta chưa thể làm rõ được, do vậy em đã tiến hành phỏng vấnchuyên sâu với các nhà quản trị của công ty Để thực hiện công việc này em đã xâydựng những câu hỏi dài và phức tạp hơn nhằm để người được phỏng vấn có được đầy

đủ hơn các dữ liệu về khách thể nghiên cứu

3.1.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

- Từ phía Công ty: báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, báo cáo tàichính, tình hình cơ cấu lao động, kỷ yếu 30 năm thành lập

- Từ các công trình nghiên cứu trước: luận văn tốt nghiệp khóa 41 và 42 KhoaQuản trị doanh nghiệp- Đại học Thương mại

- Từ các sách, báo, tạp chí, các Website…

3.1.2 Phương pháp phân tích dữ liệu

Đối với dữ liệu sơ cấp: trên cơ sở phiếu điều tra và kết quả phỏng vấn chuyên sâu,

dữ liệu sơ cấp được phân loại, tổng hợp và đánh giá để thu được các thông tin nhằmthấy rõ thực trạng cơ cấu tổ chức và phân quyền tại Công ty trên địa bàn Hà Nội Đặc biệt với bảng câu hỏi trắc nghiệm, các dữ liệu sẽ được xử lý với sự hỗ trợ củaphần mềm thống kê SPSS để thu được các kết quả chính xác hơn

Đối với dữ liệu thứ cấp: trên cơ sở các dữ liệu thu thập được, sử dụng phương pháp

thống kê và phương pháp so sánh để phân tích Các bảng thống kê số liệu và so sánhcác chỉ tiêu về số tương đối và tương đối giữa các năm sẽ được lập để thấy được sựkhác biệt, sự thay đổi qua các năm

Từ các bảng biểu được lập, phương pháp phân tích kinh tế sẽ được sử dụng để đánhgiá sự thay đổi cũng như nguyên nhân của sự tăng giảm đó và ảnh hưởng của nó tớikhách thể nghiên cứu

3.2 Đánh giá tổng quan tình hình và ảnh hưởng của các nhân tố môi trường tới

cơ cấu tổ chức và phân quyền tại Công ty Cổ phần Intimex trên địa bàn Hà Nội

3.2.1 Đánh giá tổng quan tình hình

3.2.1.1 Giới thiệu về công ty

a Giới thiệu về công ty

Tên Công ty: CÔNG TY CỔ PHẦN INTIMEX VIỆT NAM

Tên Tiếng Anh: VIETNAM INTIMEX JOINT STOCK CORPORATION

Tên Công ty viết tắt: INTIMEX

Trụ sở chính: 96 Trần Hưng Đạo - Hoàn Kiếm - Hà Nội

Điện thoại: 043.9424247/ 39424565 Fax: 043.9424250

Số đăng ký kinh doanh 0103038680 do Sở KH&ĐT Thành phố Hà Nội cấp

Công ty Cổ phần Intimex Việt Nam được Bộ Nội thương thành lập ngày10/08/1979 với tên gọi ban đầu là Công ty XNK nội thương

Trong những năm 1979 -1989: Công ty CP Intimex VN đã góp phần to lớn vàonhiệm vụ chính trị của Nhà nước giao phó và trở thành doanh nghiệp nổi tiếng vàcung cấp hàng tiêu dùng nhập khẩu của các nước XHCN và thu mua hàng thủ công

mỹ nghệ xuất khẩu

Thời kỳ 1989 -1990: Intimex đã trở nên nổi tiếng với mọi người đi lao động, côngtác, học tập nước ngoài trở về Việt Nam thời kỳ này và hoàn thành nhiệm vụ đượcgiao phó, thu về cho Nhà nước hàng chục triệu USD mỗi năm

Thời kỳ sau năm 1998: Sau 10 năm Intimex đã trở thành nhà xuất khẩu cà phê, hạttiêu hàng đầu cả nước mỗi năm xuất khẩu từ 150.000-200.000 tấn cà phê, từ 10.000-15.000 tấn tiêu, chiếm 20% xuất khẩu cà phê ở Việt Nam và 15% tiêu của cả nước trởthành doanh nghiệp xuất khẩu nổi tiếng trong ngành thương mại cũng như trong vàngoài nước

Năm 2006 có 3 đơn vị của Intimex cổ phần hoá thành công và phát triển mạnh trởthành doanh nghiệp có doanh thu lớn thứ 5 trong 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhấtViệt năm 2008 Tháng 7/2009, Công ty Intimex đã cổ phần hóa thành công và pháttriển mạnh trở thành doanh nghiệp có doanh thu lớn

Ngành nghề kinh doanh của Intimex rất đa dạng bao gồm:

+ Kinh doanh dịch vụ siêu thị

+ Kinh doanh, chế biến hàng nông, thủy, hải sản, thực phẩm, thủ công mỹ nghệ.+ Nuôi trồng giống thủy, hải sản

+ Kinh doanh nguyên liệu, vật liệu xây dựng, sắt thép, trang thiết bị y tế

+ Mua bán đá quý, thuốc lá nội, thức ăn chăn nuôi, giống thủy, hải sản, phân bón.+ Kinh doanh phương tiện vận tải, sản xuất, gia công, lắp ráp xe máy

+ Kinh doanh dịch vụ viễn thông (không bao gồm thiết lập mạng)

+ Lữ hành nội địa, lữ hành quốc tế và các dịch vụ phục vụ khách du lịch (khôngbao gồm kinh doanh quán bar, phòng karaoke, vũ trường)

+ Kinh doanh khách sạn, nhà ở, cho thuê văn phòng, cửa hàng, kho bãi

+ Dịch vụ chuyển khẩu, chuyển tải hàng hóa

+ Xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi, hạ tầng đôthị, khu công nghiệp, công trình cấp thoát nước

+ Sản xuất, gia công hàng may mặc

+ Xuất nhập khẩu các sản phẩm, hàng hóa Công ty kinh doanh

Sau hơn 30 năm xây dựng và trưởng thành, Công ty đã từng bước vượt qua khókhăn, với thành tích nổi bật trong hoạt động xuất khẩu, động kinh doanh siêu thị vàphân phối bán buôn cũng như những đầu tư đúng hướng vào sản xuất chế biến hàngnông sản Intimex đã vươn lên khẳng định vị trí là một trong những doanh nghiệp kinhdoanh thương mại chủ lực của toàn ngành

b Kết quả kinh doanh của Công ty trong 3 năm 2008-2010

Đây là giai đoạn có khá nhiều sự biến động của Intimex, năm 2008 trong khi đangphải giải quyết hậu quả của CPH lần đầu thất bại năm 2007 do có những vi phạm Luậtchứng khoán, để lại những ảnh hưởng xấu cho Công ty không chỉ về tài chính và cả về

tinh thần của người lao động, công ty lại phải đối mặt với tác động của suy thoái kinh

tế toàn cầu

Sang năm 2009, nên kinh tế Việt Nam cũng trải qua nhiều khó khăn khi mà các nềnkinh tế lớn rơi vào tình trạng suy thoái đã thu hẹp thị trường XNK và thị trường vốncủa Việt Nam Khi vẫn còn nhiều khó khăn trong tình hình chung như vậy nhưngCông ty vẫn quyết đinh tiến hành CPH lần 2 và đã thành công Song qua hai lần cổphần hóa làm cho chi phí tăng lên rất cao, ảnh hưởng lớn tới lợi nhuận của công ty Đến 2010 khi mà kinh tế cả nước có nhiều khởi sắc, Intimex cũng đã đạt được sựtăng trưởng đáng chú ý

Kết quả kinh doanh của Công ty năm 2009 là lỗ và đến 2010 lãi thuần có tăng lạinhưng vẫn còn rất thấp Nhìn vào bảng kết quả kinh doanh ta nhận thấy nguyên nhâncủa việc này chính là trong khi các khoản mục doanh thu đều giảm vào năm 2009 rồităng lại vào năm 2010 thì các đầu mục chi phí đều tăng qua ba năm Cụ thể:

Chi phí tài chính: từ năm 2008 sang năm 2009 tăng hơn 80 %, và đến năm 2010

vẫn duy trì ở mức cao Xuất phát điểm của sự tăng vọt khoản mục chi phí này là việcCông ty mẹ tiến hành CPH Mặt khác, trong khi Công ty do thiếu vốn nên đang phải

sử dụng một lượng lớn vốn vay ngân hàng để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh,thì Cơ quan thuế lại tiến hành thủ tục bàn giao vốn rất chậm nên chưa hoàn thành việcbàn giao vốn Nhà nước sang Công ty cổ phần Điều này càng làm gia tăng áp lực lãivay cho Công ty, làm giảm hiệu quả hoạt động kinh doanh

Chi phí bán hàng: bán hàng và cung cấp dịch vụ là hoạt động mang lại doanh thu

chính cho Công ty và đồng thời cũng đòi hỏi nhiều chi phí nhất Nhưng ta có thể nhậnthấy khi so sánh tương quan giữa sự tăng trưởng doanh thu của hoạt động này với sựgia tăng chi phí có sự không tương xứng, có nghĩa là mặc dù Công ty đầu tư khá nhiềunguồn lực cho hoạt động này nhưng hiệu quả của nó lại không cao

Chi phí quản lý doanh nghiệp: năm 2009 so với 2008 có sự tăng nhỏ 0,45% nhưng

năm 2010 so với 2009 lại tăng tới 24,33% Bên cạnh việc do tiền điện, nước phụ trội

do bị cắt điện luân phiên và phải sử dụng năng lượng thay thế, thì sau khi CPH tháng7/2009 Công ty phải tiến hành tổ chức lại bộ máy của mình, tiến hành bổ nhiệm, điềuchuyển cán bộ giữa các đơn vị, tuyển dụng và đào tạo để bổ sung nhân lực vào vị trícòn khuyết…Điều này làm gia tăng đáng kể các chi phí quản lý doanh nghiệp

3.2.1.2 Tổng quan tình hình cơ cấu tổ chức và phân quyền của Công ty Cổ phần Intimex trên địa bàn Hà Nội

Như đã giới thiệu ở phần đầu của luận văn, cơ cấu tổ chức của Công ty Cổ phầnIntimex Việt Nam chia thành khối các Ban quản lý, khối các Ban kinh doanh, khối cácđơn vị trực thuộc và khối các công ty con và công ty liên kết Với giới hạn đề tài nàychỉ nghiên cứu cơ cấu tổ chức và phân quyền của Công ty Cổ phần Intimex Việt Namtrên địa bàn thành phố Hà Nội bao gồm 15 ban trực thuộc Văn phòng Công ty baogồm: khối các Ban quản lý (6 tiểu ban), khối các Ban kinh doanh (4 tiểu ban) và hệthống siêu thị Intimex ở Hà Nội (5 siêu thị).

Trong năm 2009, cùng với việc CPH thì công tác cán bộ cũng được bố trí, sắp xếp,điều động cho phù hợp Trên cơ sở kế thừa từ khối văn phòng đến các đơn vị trựcthuộc, mặc dù đã có nhiều thay đổi theo hướng hợp lý hóa song cơ cấu tổ chức vàphân quyền tại Công ty Cổ phần Intimex nói chung và trên địa bàn Hà Nội nói riêngvẫn còn tồn tại nhiều bất cập và hạn chế cần phải giải quyết

Về cơ cấu tổ chức, mô hình tổ chức của Công ty Cổ phần Intimex trên địa bàn HàNội là mô hình hỗn hợp, là sự kết hợp của mô hình tổ chức trực tuyến và chức năng.Tuy nhiên với cơ cấu tổ chức này lãnh đạo công ty lại phải giải quyết thường xuyênmối quan hệ giữa các phòng ban và khối lượng công việc của ban lãnh đạo là khá lớn.Các phòng ban được xây dựng khá đầy đủ, chuyên môn hóa các chức năng song sựphối hợp giữa các phòng ban trong Công ty chưa chặt chẽ, mỗi phòng ban lại quá tậptrung vào mục tiêu riêng của mình tạo ra khó khăn trong việc hợp tác và truyền thông.Thêm nữa, Công ty lại chưa có cơ chế quản lý phù hợp, chưa xây dựng được một hệthống các quy chế hoàn chỉnh để định hướng hoạt động cho toàn thể Công ty

Về phân quyền, Công ty tiến hành phân quyền theo chức năng, mỗi Ban trong Công

ty sẽ có phạm vi quyền hạn tương ứng để thực hiện công việc, nhiệm vụ của mình.Song trên thực tế, hiện tại quyền lực lại đang tập trung quá lớn vào ban lãnh đạo, vàoTổng giám đốc của Công ty Việc này làm gia tăng áp lực công việc cho nhà quản trịcấp cao, vừa không thể tập trung cao cho công tác chiến lược lại vừa phải đưa ra quánhiều quyết định làm ách tắc công việc Trong khi đó, các nhà quản trị cấp thấp hơnlại thiếu đi điều kiện để phát huy tính chủ động, sang tạo cũng như thể hiện tinh thầntrách nhiệm trong công việc

3.2.2 Ảnh hưởng của nhân tố môi trường tới cơ cấu tổ chức và phân quyền tại Công ty Cổ phần Intimex trên địa bàn Hà Nội

3.2.2.1 Nhân tố bên trong

* Chiến lược và mục tiêu của Công ty: Đẩy mạnh xuất khẩu là một trong những

nhiệm vụ trọng tâm của Công ty nhằm kịp thời thích ứng với chính sách chung củaNhà nước, mặt khác tạo ra nguồn ngoại tệ nhập khẩu cho Công ty Lấy xuất khẩu,

trong đó xuất khẩu nông sản là mũi nhọn để đột phá tăng trưởng và mở rộng quy môkimh doanh, Công ty đã rất quan tâm tới việc đầu tư phát triển Ban kinh doanh Đểtăng sự quản lý tập trung nhằm làm bộ phận kinh doanh XNK hoạt động thực sự cóhiểu quả, Công ty đã tiến hành sát nhập các phòng kinh doanh Từ 9 phòng kinh

doanh trước đây, hiện nay chỉ còn 3 Ban kinh doanh Không chỉ dừng lại ở kinh doanh

xuất nhập khẩu, Công ty đã xác định thị trường nội địa là một tiềm năng vô cùng tolớn và sẽ quyết định sự thành bại trong các hoạt động sản xuất kinh doanh của Công

ty trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế Do vậy song song với các hoạt động xuấtnhập khẩu, Công ty thực hiện chiến lược phát triển hệ thống bán buôn, bán lẻ và chuỗisiêu thị nhằm chiếm lĩnh thị trường nội đia Công ty đã thành lập Trung tâm Thươngmại Intimex trên cơ sở sáp nhập ba đơn vị: Trung tâm thương mại dịch vụ tổng hợp, xínghiệp thương mại dịch vụ tổng hợp và phòng kinh Xuất nhập khẩu số 9 của công tyMặc dù đã thu được những thành công nhất định song đến cuối năm 2009, với mụcđích tập trung nguồn lực cho công tác quản lý mạng lưới siêu thị Công ty đã có bướcchuyển trong việc xóa bỏ khâu quản lý trung gian Trung tâm thương mại bị giải tán,thay vào đó hình thành hai ban mới là: Ban quản lý siêu thị, Ban kho vận và bán buôn,

và các siêu thị trở thành đơn vị chịu sự quản lý trực tiếp của Ban Tổng giám đốc

* Chức năng và nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp: Công ty Cổ

phần Intimex Việt Nam hiện nay, tiền thân là Công ty Xuất nhập khẩu Nội thương vàHợp tác xã, trực thuộc Bộ Nội thương (Bộ Công Thương), được tổ chức theo quyếtđịnh 217 TTg ngày 23/6/1979 của Thủ tướng Chính phủ và quyết định 58 NT/QĐngày 10/08/1797 của Bộ Nội thương Với nhiệm vụ kinh doanh XNK dưới hình thứctrao đổi hàng hóa nội thương và hợp tác xã với các nước XHCN và một số nước khác

Là một DNNN, chịu sự quản lý trực tiếp của Bộ Công Thương trên tất cả các mặtcủa hoạt động sản xuất kinh doanh, bao gồm cả các vấn đề về xây dựng cơ cấu tổ chứccũng như bổ nhiệm nhân sự vào các vị trí chủ chốt

Tháng 7/2009, sau lần thất bại năm 2007 thì lần này công ty đã cổ phần hóa thànhcông Đây là một bước chuyển biến mới, từ doanh nghiệp 100% vốn Nhà nướcchuyển sang Công ty Cổ phần với vốn Nhà nước chỉ còn 49%, làm cho chủ sở hữutrong doanh nghiệp trở nên đa dạng hơn Ngay sau đó Công ty đã tiến hành tổ chức lạicông tác cán bộ, sắp xếp, điều chuyển, bổ nhiệm nhân sự vào các vị trí trong Công ty

Và hiện tai đề án tái cấu trúc của Công ty đang được xây dựng để sớm đưa vào thựchiện

* Công nghệ của doanh nghiệp: Với việc hoạt động trên nhiều lĩnh vực là kinh

doanh XNK, kinh doanh siêu thị và nhất là kinh doanh khai thác cơ sở vật chất và sảnxuất, Công ty Intimex đã trang bị các loại thiết bị văn phòng, các phần mềm quản lý,

các thiết bị thi công…tuy nhiên các loại thiết bị này đã lạc hậu Điều này ảnh hưởng

không nhỏ tới cơ cấu tổ chức của công ty Đơn cử là phần mền quản lý siêu thị hiện

nay đã lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu quản lý về số liệu như: trưng bày hànghóa, quản lý nhập hàng, quản lý hàng tồn kho…theo xu hướng của bán lẻ hiện đại làmgia tăng công việc cho nhà quản lý và số nhân viên cần để thực hiện các nghiệp vụnày cũng tăng lên đáng kể

* Quy mô của doanh nghiệp: Khi mới thành lập, tổ chức của Công ty bao gồm một

giám đốc và 20 cán bộ, nhân viên căng ra với công việc, vừa làm, vừa học, tự bổ túckiến thức ngoại thương để tự hoàn thiện nhằm đảm trách được hoạt động của Công ty.Đến nay, sau hơn 30 năm hoạt động Intimex đã mở rộng quy mô ra gấp nhiều lần.Năm 2008 được xếp là doanh nghiệp thứ 49 trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhấtViệt Nam( Theo bảng VNR500 do báo Vietnamnet và Công ty Viêt Nam Report lập).Intimex đã không chỉ hoạt động trong lĩnh vực XNK mà đã mở rộng sang kinh doanhnội địa với hệ thống siêu thị, phân phối bán buôn, không chỉ hoạt động trong ngànhthương mại mà còn chuyển hướng đầu tư sang cả hoạt động sản xuất nông sản

Cùng với việc mở rộng quy mô hoạt động như vậy, cơ cấu tổ chức của công ty đã

có rất nhiều thay đổi qua các thời kỳ Chỉ nói riêng trên địa bàn Hà Nội, từ chưa đến

30 người đảm đương tất cả các công việc thì đến nay với hàng trăm nhân viên, cácphòng ban được thành lập, được chuyên môn hóa chức năng, cơ cấu tổ chức và phânquyền được thay đổi theo hướng thích nghi với thực tiễn sản xuất kinh doanh

* Con người và trang thiết bị

Bảng 3.2: Cơ cấu lao động trong Công ty theo trình độ ST

hầu như lại chỉ tập trung vào chức năng của phong ban mình làm hạn chế tầm nhìn,

giảm tính phối hợp giữa các bộ phận và tính linh hoạt của tổ chức kém

Về nhân viên công ty trên địa bàn Hà Nội, bao gồm 125 nhân viên ở khối phòngban và hơn 600 ở hệ thống siêu thị Nhìn chung nhân viên của công ty có ý thức kỷluật cao, hiểu về công việc của mình song năng lực và trình độ chuyên môn khôngđồng đều, khả năng làm việc độc lập không cao Điều này dẫn đến việc cần nhiều hơnnhà quản trị trung gian để hướng dẫn và quyền hành giao cho nhân viên cũng sẽ hạnchế hơn

Trang thiết bị của Công ty chưa ứng dụng công nghệ hiện đại vào hoạt động quản

lý, hệ thống máy tính chưa được tích hợp với các phần mềm quản lý hiện đại…để đápứng yêu cầu ngày càng cao của việc quản lý Công ty Do đó, tạo ra không ít khó khăncho nhà quản trị, làm gia tăng số lao động cần thiết cho cùng một đầu công việc

3.2.2.2 Nhân tố bên ngoài

a Môi trường chung

* Môi trường kinh tế: Trong nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo

cơ chế thị trường, thêm nữa Việt Nam đã chính thức là thành viên của tổ chức thươngmại quốc tế WTO, điều đó có nghĩa hội nhập và toàn cầu hóa là xu thế của kinh tế

Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp Việt Nam nói riêng Đặc biệt với một doanh

nghiệp lấy XNK làm mũi nhọn phát triển như Công ty Intimex thì một yêu cầu đặt ra

là luôn phải hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị sao cho phù hợp với điều kiệnthị trường để duy trì và khẳng định vị trí của mình trên thương trường

Năm 2010, mặc dù kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã có nhiềukhởi sắc sau khủng hoảng song vẫn còn tềm ẩn nhiểu rủi ro, đặt ra những thách thứckhông nhỏ cho Công ty Điều này càng đòi hỏi Intimex càng phải nhanh chóng hoànthành đề án tái cấu trúc đang còn dang dở nhằm hình thành một cơ cấu tổ chức vàphân quyền thực sự hợp lý và hữu hiệu

* Môi trường pháp luật: Hệ thống pháp luật Việt Nam ngày càng hoàn thiện và

phù hợp hơn, đảm bảo sự công bằng cho mọi loại hình doanh nghiệp, tạo ra môitrường pháp lý giúp doanh nghiệp phát triển, ổn định về cơ cấu tổ chức

Cùng với quá trình Cổ phần hóa DNNN, hệ thống các văn bản pháp lý về CPHcũng đã liên tiếp được sửa đổi, bổ sung để ngày càng hoàn thiện hơn, phù hợp hơn:xác định rõ hơn mục tiêu CPH, mở rộng đối tượng có quyền mua CPH lần đầu, chophép sử dụng phương pháp khác nhau để xác định giá trị doanh nghiệp, xoá bỏ cáchCPH “khép kín” trong nội bộ doanh nghiệp, khuyến khích việc bán cổ phần ra bênngoài nhằm thu hút vốn từ bên ngoài xã hội, thu hút nhà đầu tư có tiềm lực, thực hiệnviệc bán cổ phần ra bên ngoài bằng hình thức đấu giá, sửa đổi, bổ sung một số giải

pháp khắc phục những khó khăn bất cập để giải quyết triệt để hơn vấn đề xử lý tàichính, lao động dôi dư, vấn đề cổ đông sáng lập, chính sách ưu đãi về thuế cho doanhnghiệp sau CPH Và chính đây là một trong những nhân tố quan trọng giúp Công tyCPH thành công sau lần thất bại năm 2007, tạo ra những biến chuyển lớn trong cơ cấu

tổ chức và phân quyền của Công ty

* Môi trường chính trị xã hội: Việt Nam là nước có nền chính trị xã hội ổn định,

nhà nước chủ trương giao cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế quyền được tựhạch toán để phát huy tính tự chủ của mình, luôn khuyến khích sự hợp tác phát triển,

các chính sách kinh tế, đầu tư thông thoáng …tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh

nghiệp có thể đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, mở rộng quy mô

Bất kì chính sách kinh tế nào cũng tác động đến các vấn đề xã hội Thực tế nàyđúng với quá trình chuyển các DNNN thuần tuý thay vào đó là các doanh nghiệp đa

sở hữu với sự hội tụ của các thành phần kinh tế khác nhau CPH tác động đến các vấn

đề xã hội ở nhiều phương diện, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của nhiều đối tượng

xã hội, làm phát sinh những mối quan hệ mới Một trong những mục tiêu của chínhsách CPH là thay đổi cơ cấu quản lí của doanh nghiệp cho hợp lí và hiệu quả hơn,trong đó có việc sắp xếp lại quy trình sản xuất kinh doanh Những thay đổi này đã vàchắn chắn sẽ kéo theo sự thay đổi lớn trong cơ cấu tổ chức cũng như phân quyền củaCông ty Từ khi CPH thành công 7/2009 đến nay đã có hàng loạt những thay đổi trong

cơ cấu, trong công tác cán bộ của Công ty Và trong thời gian tới, Intimex đang cốgắng xây dựng để sớm đưa vào thực hiện đề án tái cấu trúc Công ty

* Môi trường văn hóa: Việt Nam có hàng ngàn cái chợ, chợ mọc lên khắp nơi, từ

những chợ tạm, chợ tự phát tới những chợ rất nổi tiếng như Đồng Xuân, Đông Ba hayBến Thành…Nhưng dù quy mô khác nhau thì cung cách mua bán vẫn như thế Điềunày hình thành nên văn hóa tiêu dùng đặc trưng của người Việt Để tham gia vào thịtrường bán lẻ thông qua hệ thống siêu thị Intimex buộc phải tính đến tác động khôngnhỏ của nhân tố văn hóa tiêu dùng này

Intimex là một trong những doanh nghiệp đi đầu với việc kinh doanh siêu thị, nhắc

đến Intimex người ta nghĩ ngay tới siêu thị Nơi đây cung cấp từ những hàng hóathông dụng, phổ thông tới chuyên dụng bởi sự tiện lợi của khách hàng là phươngchâm phục vụ của Siêu thị Intimex Ban đầu, để tạo ra sự thuận lợi cho việc phát triểnlĩnh vực kinh doanh mới, Công ty đã hình thành Trung tâm Thương mại, là đơn vịchuyên trách, quản lý hệ thống siêu thị Trung tâm thương mại có quyền độc lập xâydựng chiến lược phát triển, tùy theo sự thay đổi của của các nhân tố môi trường, kháchhàng…để đưa ra các quyết định nhanh chóng, kịp thời.Trong thời gian hoạt động 8năm từ 2001, mặc dù đã có nhiều đóng góp cho việc kinh doanh siêu thị, song khi mà

người tiêu dùng Việt Nam đã quen với việc tiêu dùng sản phẩm trong hệ thống bán lẻhiện đại, khi mà thị trường bán lẻ Việt Nam mở cửa làm gia tăng đáng kể những đốithủ cạnh tranh nước ngoài thì trung gian quản lý này lại chưa thể tạo ra được lợi thếcạnh tranh cho người vốn dĩ đi tiên phong như Intimex Và đến 2009 Công ty quyếtđịnh xóa bỏ Trung tâm thương mại để tập trung nguồn lực cho việc phát triển, gia tăngkiểm soát tới hiệu quả kinh doanh siêu thị.

b Môi trường đặc thù

* Khách hàng: Công ty Intimex với nhiệm vụ khởi điểm là trao đổi hàng hóa với

các nước XHCN theo Nghị định thư của Chính phủ, khi nền kinh tế chuyển sang cơchế thị trường, Công ty buộc phải tự tìm kiếm cho mình những khách hàng, đối tácmới Hiện nay khách hàng của Intimex vô cùng đa dạng bởi các lĩnh vực kinh doanhcủa Công ty, bao gồm cả khách hàng nội địa và nước ngoài, khách hàng cá nhân và tổchức Mỗi loại khách hàng sẽ có nhu cầu khác nhau, đặt ra cho Công ty bài toán phảithỏa mãn tối đa các yêu cầu khác nhau của khách hàng đó, hình thành nhiều đầu côngviệc mang tính đặc thù Kéo theo đó, cơ cấu tổ chức và phân quyền của công ty cũngphải được xây dựng sao cho có thể hỗ trợ hiệu quả cho việc đáp ứng ngày càng caonhu cầu của khách hàng

Với lĩnh vực kinh doanh chủ lực là xuất nhập khẩu, để đáp ứng được tốt nhất yêucầu của các đối tác công ty đã hình thành nên nhiều phòng kinh doanh Tính đến thờiđiểm trước năm 2001 công ty có 9 phòng Khi Công ty có thêm lĩnh vực kinh doanhmới là kinh doanh siêu thị, phòng kinh doanh số 9 đã được chuyển sang Trung tâmthương mại Intimex Đến năm 2009, sau khi cổ phần hóa, Công ty lại tiếp tục cónhững thay đổi lớn, thay vì có quá nhiều phòng kinh doanh tạo ra sự cồng kềnh cho bộmáy, có quá nhiều trung gian trong quản lý, vừa không mang lại hiệu quả cao cho hoạtđộng kinh doanh lại vừa tăng chi phí, Công ty đã quyết đinh sáp nhập các phòng kinhdoanh lại thành 3 ban chuyên về các hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu, hình thànhban kho vận và bán buôn chuyên về kinh doanh nội địa , xóa bỏ Trung tâm Thươngmại đồng thời thành lập Ban quản lý siêu thị để hỗ trợ TGĐ quản lý chuỗi siêu thị củaCông ty

* Nguồn cung ứng: tương tự như khách hàng của Công ty, do đặc thù các lĩnh vực

hoạt động của nên nguồn cung ứng của Công ty cũng rất đa dạng Công ty chủ yếunhập khẩu từ nước ngoài về các trang thiết bị, máy móc…Với nguồn cung trong nước,ngoài phần hàng thu mua từ các doanh nghiệp khác, từ các hộ nông dân…thì một phầnquan trọng chính là những sản phẩm mà Công ty làm ra như các loại thủy, hải sản…Tuy nhiên, trong thời gian gần đây giá nguyên liệu đầu vào tăng cao, nguồn cung,một số mặt hàng không ổn định Để duy trì nguồn cung ứng thường xuyên, ổn định

các mặt hàng, nhất là nông sản Công ty đã liên tục đầu tư vào các dự án phát triển cáckhu nuôi trồng thủy hản sản, các vùng nguyên liệu…làm đầu và khối lượng công việctăng lên khá nhiều Điều này buộc các nhà quản trị công ty phải quan tâm hơn tới việcđào tạo, phát triển nhân viên để họ có thể hoạt động độc lập hơn, hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó chi phí hoạt động tăng cao do phải liên tục đào tạo lao động, tiền điện,nước cũng bị phụ trội nhiều do bị cắt điện luân phiên và phải sử dụng năng lượng thaythế…ảnh hưởng tới các đơn hàng xuất khẩu, tới hoạt động của hệ thống siêu thị Điềunày buộc Công ty phải đưa ra những phương án thay đổi trong đó có cả về tổ chức vàphân quyền để duy trì sự thường xuyên, ổn định của quá trình kinh doanh và khả năngcạnh tranh của sản phẩm Cơ cấu tổ chức của Công ty phải được thay đổi theo hướngvừa gọn nhẹ vừa hiệu quả, thích hợp với thực tế

* Đối thủ cạnh tranh: Việc nuớc ta tích cực chủ động hội nhập kinh tế thế giới thể

hiện rõ hơn trong việc gia nhập các tổ chức kinh tế thế giới và khu vực Tất cả nhữngbước tiến sâu vào hội nhập kinh tế đều dẫn đến thị trường mở và chế độ tự do thươngmại Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp phải cạnh tranh mới tồn tại, cạnhtranh ngay trên thị trường nội địa và thị trường quốc tế

Xét riêng trên địa bàn Hà Nội, điều chúng ta nghĩ đến đầu tiên khi nhắc đếnIntimex đó là hệ thống siêu thị, song ta nhận thấy rằng siêu thị Intimex đang mất đi lợithế của người đi tiên phong khi đối mặt với sự ra đời của hàng loạt hệ thống siêu thịcủa các doanh nghiệp trong và ngoài nước khác Để tạo thuận lợi, thời gian trướcCông ty đã giao quyền quản lý kinh doanh hệ thống siêu thị tại Hà Nội cho Trung tâmThương mại Intimex Tuy nhiên bên cạnh những thành tích đạt được thì có nhiều vấn

đề tồn tại mà Trung tâm này không thể giải quyết được Đó là việc hiệu quả kinhdoanh tuy có nhưng không tương xứng với tiềm năng và do không đồng đều về doanhthu và lợi nhuận giữa các siêu thị Hơn nữa, trước sức ép cạnh tranh ngày càng mạnh,một số siêu thị đã không kịp thích ứng nên bị thua lỗ trong nhiều năm Đến 2009 mại

để tập trung nguồn lực cho công tác quản lý hệ thống siêu thị Công ty quyết định xóa

bỏ Trung tâm Thương mại, hình thành Ban quản lý siêu thị để hỗ trợ TGĐ

Thống kê cho thấy, hệ thống phân phối tổng hợp hàng tiêu dùng ở Việt Nam hiệnnay bao gồm gần 9.000 chợ trên toàn quốc, hệ thống bán lẻ hiện đại có khoảng 70trung tâm thương mại - trung tâm mua sắm, hơn 400 các loại siêu thị và hàng trăm cửahàng tiện lợi khác Không chỉ phải cạnh tranh với những doanh nghiệp trong nước vớinhững tên tuổi lớn như Hapro Mart, Saigon Co.op, Fivimart, Citimart,…mà Công tycòn cả những tên tuổi lớn trên thế giới Intimex phải vừa duy trì được lợi thế cạnhtranh hiện tại và vừa phát triển năng lực cạnh tranh mới Việc xóa bỏ đi khâu trung

gian trong quản lý là Trung tâm Thương là chưa đủ để tạo ra bước ngoặt làm gia tăngsức cạnh tranh cho hệ thống siêu thị của Công ty.

* Chính sách quản lý Nhà nước về ngành, lĩnh vực kinh doanh

Với khởi điểm là một DNNN chỉ tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, khi chínhsách phát triển thương mại của Việt Nam có nhiều sự thay đổi nhằm hội nhập ngàycàng sâu hơn vào nền kinh tế thế giới tạo nền tảng để kinh tế Việt Nam phát triển bềnvững trong tương lai, chính sách quản lý ngành thương mại của Nhà nước trở nênthông thoáng hơn, điều này vừa tạo thuận lợi cho Công ty hợp tác với các doanhnghiệp nước ngoài, cơ hội mở rộng thị trường ra quốc tế, song lại vừa làm gia tăng áplực cạnh tranh từ các công ty nước ngoài…Thực hiện mục tiêu chủ động một phầnhàng cung ứng đồng thời tăng giá trị các mặt hàng xuất khẩu góp phần nâng cao hiệuquả hoạt động này, Công ty đã đầu tư vào các hoạt động sản xuất như nuôi trồng, chếbiến thủy hải sản, gia công hàng may mặc… Theo sau đó, cùng với sự quan tâm đếnphát triển thị trường bán lẻ trong nước đã tạo thuận lợi cho Công ty đầu tư kinh doanhmảng siêu thị, và kết quả là hệ thống siêu thị Intimex đã được hình thành…Tuy nhiênviệc tham gia quá nhiều lĩnh vực kinh doanh đã đặt ra nhiều vấn đề trong quản trị choCông ty Bộ phận quản lý siêu thị, đầu tư và xây dựng cơ bản, kho vận và bán buôn đãđược hình thành song đây không phải là các bộ phận chuyên trách quản lý từng mảnghoạt động kinh doanh của công ty, các phòng ban chỉ dừng lại ở mức tham mưu choTGĐ mà quyền hành còn rất hạn chế Hơn nữa sự hiểu biết cũng như khả năng quản

lý của nhà quản trị, tác nghiệp của nhân viên ở những lĩnh vực kinh doanh mới cònkhá hạn chế

3.3 Kết quả phân tích dữ liệu sơ cấp về cơ cấu tổ và phân quyền tại Công ty Cổ phần Intimex trên địa bàn Hà Nội

3.3.1 Kết quả điều tra thông qua bảng câu hỏi

Để tìm hiểu cụ thể các vấn đề còn tồn tại của công ty trong cơ cấu tổ chức và phânquyền, em đã gửi đi 40 phiếu và thu lại 36 phiếu trong đó có 11 phiếu dành cho nhàquản trị và 25 phiếu dành cho đối tượng là nhân viên Công ty Cổ phần Intimex đanglàm việc trên địa bàn Hà Nội Kết quả tổng hợp các phiếu điều tra này như sau:

3.3.1.1 Về cơ cấu tổ chức của Công ty Cổ phần Intimex trên địa bàn Hà Nội

a Đặc điểm của cơ cấu tổ chức

Bảng 3.3: Kết quả đánh giá về các đặc điểm cơ cấu tổ chức của Công ty

5.Hệ thống các tiêu chuẩn công

việc, chế độ sát hạch, báo cáo

Qua kết quả thống kê cho thấy đa số nhà quản trị và nhân viên đều cho rằng cơ cấu

tổ chức của Công ty hiện nay là chưa hợp lý, chưa mang tính hữu hiệu Trong khi tỷ lệđánh giá sự đầy đủ các phòng ban cũng chỉ là 63, 6% và 36, 4% còn lại cho rằng cònthiếu, thì ngay trong sự sắp xếp nhân lực trong các phòng ban cũng bất hợp lý Có44% cho là đủ, 28% cho là thiếu và 28% còn lại lại cho là thừa

Có tới 75% đối tượng được điều tra cho rằng hệ thống tiêu chuẩn công việc, chế độsát hạch, báo cáo là thiếu đẩy đủ rõ ràng, gần 60% có mong muồn gia tăng quyền hạn.Điều này chứng tỏ tính tập trung của cơ cấu tổ chức Công ty khá cao trong khi đó tínhtiêu chuẩn hóa lại thấp

b Đánh giá về mức độ đáp ứng các nguyên tắc cấu trúc tổ chức

* Đáp ứng yêu cầu chiến lược

Bảng 3.4: Kết quả đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu chiến lược

1.Thích ứng với chiến lược

4.Mức độ chuyên môn hóa

trong công việc