Bản thân em là lưu học sinh Lào đã học tập tại Trường Đại học Dược Hà Nội, thấy các nội dung của việc học tập liên quan đến thực vật, dược liệu, dược cổ truyền… vẫn còn rất hạn chế đối v
Trang 1BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
KHACHONESACK PHOUMMASONE
NÂNG CẤP, HOÀN THIỆN TRANG WEB NHẬN THỨC DƯỢC LIỆU BẰNG TIẾNG LÀO PHỤC VỤ HỌC TẬP
DƯỢC LIỆU KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
Hà Nội - 2019
Trang 2BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
KHACHONESACK PHOUMMASONE
Mã sinh viên: 1401470
NÂNG CẤP, HOÀN THIỆN TRANG WEB NHẬN THỨC DƯỢC LIỆU BẰNG TIẾNG LÀO PHỤC VỤ HỌC TẬP
DƯỢC LIỆU KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
1 PGS TS Nguyễn Viết Thân
2 ThS Đỗ Thành Long
Nơi thực hiện:
1 Bộ môn dược liệu
2 Bộ môn Toán - tin
Hà Nội - 2019
Trang 3LỜI CẢM ƠN Đầu tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến: PSG.TS Nguyễn Viết Thân (Bộ môn Dược liệu) và ThS Đỗ Thành Long (Bộ môn Toán-tin) là những người thầy đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ em trong suốt quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tai, dẫn dắt em từng bước để em có thể hoàn thành khóa luận này
Em xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới DS Nguyễn Thanh Tùng là người thầy giúp đỡ em được nhận làm khóa luận tại Bộ môn Dược liệu
Em xin chân thành cảm ơn Chính phủ Việt Nam đã cấp học bổng và tạo điều kiện cho em trong việc học tập và sinh sống tại đây 6 năm
Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô ở Bộ môn Dược liệu, Bộ môn tin, cũng như ban giám hiệu nhà trường, các phòng ban và cán bộ nhân viên ở Trường Đại học Dược Hà Nội đã giảng dạy, giúp đỡ và tạo điều kiện cho em trong suốt thời gian 5 năm học tập tại đây
Toán-Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, nhũng người luôn cổ
vũ, tạo động lực để em có thể phấn đấu đi đến bước cuối cùng và hoàn thành khóa luận này
Hà Nội, Tháng 05 năm 2019
Sinh viên
KHACHONESACK PHOUMMASONE
Trang 4MỤC LỤC
Trang ĐẶT VẤN ĐỀ 1
PHẦN I: TỔNG QUAN 2
1.1 Khái quát và tình hình các tài liệu liên quan đến các vị dược liệu ở Lào 2 1.2 Tình hình và hình thức buôn bán các vị dược liệu ở Lào 3
1.3 Thực trạng của website nhận thức dược liệu phiên bản tiếng Lào trước khi hoàn thiện, nâng cấp website 4
PHẦN II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5
2.1 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 5
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 5
2.1.2 Phương pháp nghiên cứu 6
2.2 Cơ sở lý luận hoàn thiện Website tra cứu Dược liệu 6
2.2.1 Những yêu cầu chung khi thiết kế Website 6
PHẦN III: THỰC NGHIỆM, KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN 8
3.1 Kết cấu của website 8
3.1.1 Các bước tra cứu trên website 9
3.2 Kết quả thực nghiệm phần cây thuốc 17
3.3 Kết quả thực nghiệm phần động vật làm thuốc 38
3.2 Bàn luận 56
PHẦN IV : KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 57
4.1 Kết luận 57
4.2 Kiến nghị 57
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 5DANH MỤC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang 7
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
3.7 Nội dung vị dược liệu từ phiên bản tiếng Lào chuyển sang nội
dung phiên bản tiếng Việt
14
Trang 8ĐẶT VẤN ĐỀNgày nay, con người đang có xu hướng quay trở lại với thuốc có nguồn gốc
tự nhiên Vì vậy, việc học tập, nghiên cứu về các vị thuốc có nguồn gốc từ cây cỏ, động vật và khoáng vật thiên nhiên có vai trò vô cùng quan trọng
Tương tự như đất nước Việt Nam, nước Lào cũng là một quốc gia có hệ sinh thái đa dạng và phong phú Việc dùng cây cỏ, động vật và khoáng vật chữa bệnh cũng thường xuyên được sử dụng Tuy nhiên, những vị dược liệu đó vẫn chưa được nghiên cứu, ghi chép và công bố một cách chính thống, nên chưa có được những tài liệu sử dụng phổ biến hoặc nếu có thì chỉ với số lượng ít
Bản thân em là lưu học sinh Lào đã học tập tại Trường Đại học Dược Hà Nội, thấy các nội dung của việc học tập liên quan đến thực vật, dược liệu, dược cổ truyền… vẫn còn rất hạn chế đối với học sinh nước ngoài, vì từ ngữ chuyên ngành đặc biệt về các vị thuốc đều khó hiểu, đặc biệt các tên gọi của những vị dược liệu ở Việt Nam nhiều khi lưu học sinh vẫn chưa biết là vị thuốc gì bằng tiếng Lào, đồng thời vấn đề ngôn ngữ cũng gây ra những bất lợi cho việc học tập của lưu học sinh Lào nói chung
Đề tài “ Nâng cấp, hoàn thiện trang web nhận thức dược liệu bằng tiếng Lào phục vụ học tập dược liệu” nhằm các mục đích sau:
- Hệ thống hóa một số các cây thuốc, động vật làm thuốc có ở trong Lào
- Bổ sung thêm những kiến thức mới giúp cho việc học tập, nghiên cứu, tìm hiểu về vị dược liệu của người Lào được dễ dàng và hiểu rõ hơn
Đề tài gồm các mục tiêu sau:
1 Nâng cấp, hoàn thiện website tra cứu vị dược liệu từ phiên bản tiếng Lào phần cây thuốc đã có sẵn và xây dựng website, bổ sung thêm phiên bản tiếng Lào phần động vật làm thuốc
2 Sàng lọc, tập hợp, thống kê lại một số vị dược liệu làm thuốc bao gồm: cây thuốc
và động vật làm thuốc có ở bên Lào
Trang 9PHẦN I: TỔNG QUAN 1.1 Khái quát và tình hình các tài liệu liên quan đến các vị dược liệu ở Lào
giới giáp với biển, có diện tích 236.800 km2, có biên giới giáp với 5 nước: Việt Nam, Thái Lan, Căm Pu Chia, Myanmar và Trung Quốc Lào có cảnh quan rừng rậm, hầu hết là các dãy núi gồ ghề, đỉnh núi cao nhất là ở miền Bắc, cùng một số đồng bằng
và cao nguyên Lào có khí hậu nhiệt đới, chịu ảnh hưởng của gió mùa Về cơ bản, Lào có thể được phân thành ba khu vực địa lý: bắc, trung và nam
Tương tự như Việt Nam, ở Lào cũng có hệ sinh thái phong phú, có nhiều loài cây cỏ, nhiều loài động vật và tài nguyên thiên nhiên Việc sử dụng các vị dược liệu làm thuốc trong điều trị bệnh tật cũng được gắn bó với cuộc sống của cộng đồng nhân dân Lào từ lâu đời và có tầm quan trọng vô cùng lớn đối với đa số nhân dân sống ở vùng sâu vùng xa, chưa hoặc ít tiếp cận hệ thống y tế hiện đại
Ở nước CHDCND Lào, trong thời gian kể từ lúc giải phóng đất nước vào năm
1975 đến nay, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu và phát triển về ngành y – dược nói chung, lĩnh vực dược liệu-dược học cổ truyền nói riêng Số lượng tài liệu nghiên cứu, thống kê, tập hợp về vị dược liệu cũng được triển khai và có số lượng tăng dần, trong đo đa số quyển sách đã được công bố và sử dụng trong việc nghiên cứu dược liệu ở Lào
Vd: Quyển “Chính sách cây thuốc của Lào”, xuất bản năm 2010 (ບັນຊີຕົ້ນໄມເປັນຢາຂອງລາວ) [12], tập hợp nhiều loài thực vật làm thuốc với hơn 1400 vị thuốc Mỗi dược liệu được trình bày với các nội dung chính bằng tiếng Lào bao gồm:Tên
vị dược liệu, tên khoa học, tên họ, bộ phận dùng và công dụng
Tài liệu liên quan đến động vật làm thuốc vẫn còn ít và khó tìm kiếm, đồng thời tài liệu được đăng trên mạng của các vị dược liệu ở Lào nói chung hầu như chưa
có
Trang 10Vì vậy, việc bổ sung tài liệu dưới dạng phần mềm tra cứu trên mạng được coi
là rất cần thiết và có ích trong quá trình tra cứu, tìm hiểu của các vị dược liệu ở Lào cũng như sẽ phục vụ trong quá trình học tập, nghiên cứu sau này
1.2 Tình hình và hình thức buôn bán các vị dược liệu ở Lào
Nhân dân các bộ tộc Lào, dù đa số đã có điều kiện tiếp cận với hệ thống y tế hiện đại, nhưng đa phần vẫn có niềm tin về dược liệu – dược cổ truyền và truyền thống trong việc sử dụng dược liệu để điều trị bệnh tật
Hàng ngày, các thang thuốc, bài thuốc và các vị dược liệu sử dụng trong điều trị các loại bệnh được bày bán dọc bên đường ở gần chợ Sáng tại thủ đô Viêng Chăn, những thang thuốc và vị dược liệu đa số hầu như được ghi rõ tên, công năng chủ trị thu hút nhiều người qua lại, mỗi ngày các nhân dân mua bán khá đông đúc và sôi nổi
Hình 1.1 Vị dược liệu làm thuốc và tình hình buôn bán dược liệu ở Lào Tuy nhiên, chợ buôn bán các vị dược liệu vẫn còn tương đối ít Hầu như các chợ lớn thường sẽ tập trung ở các thành phố lớn, Vd: Thủ đô Viêng Chăn, Cố đô Luông Pha Băng… còn ở nhiều nơi khác đặc biệt ở vùng nông thôn hình thức buôn bán sẽ nhỏ và khó tìm kiếm hơn
Trang 111.3 Thực trạng của website nhận thức dược liệu phiên bản tiếng Lào trước khi hoàn thiện, nâng cấp website
Từ khóa luận tốt nghiệp của DS Phonesuda Outhay là Bổ sung phiên bản tiếng Lào cho phần mềm "những cây thuốc, vị thuốc thường dùng" (Khoá luận tốt nghiệp Dược sĩ Đại học 2009), với phiên bản tiếng Lào gồm tất cả 194 vị dược liệu
đã được dịch, trong đó nội dung chủ yếu của các vị dược liệu gồm đa số các nội dung sau: Tên thường gọi bằng tiếng Lào, tên khoa học, tên họ, phân bố, bộ phận dùng, công dụng, cách dùng và liều dùng
Với đề tài thực hiện bổ sung phiên bản tiếng Lào trong đó đa số là cây thuốc, vẫn chưa hoàn thiện thành website tra cứu hoàn chỉnh cho nên nội dung của của tất
cả các vị dược liệu vẫn chưa được nhập vào website, vẫn tồn tại một số lỗi phông chữ Website được thiết kế sơ bộ, chỉ gồm các tên vị dược liệu mà chưa có nội dung của từng vị dược liệu, chưa có hình ảnh của các vị dược liệu, chưa thiết kế được hệ thống tìm kiếm từ bảng chữ cái tiếng Lào … Nói chung chỉ có khung của website và danh mục tên của các vị dược liệu
Cho nên việc tiến hành nâng cấp và hoàn thiện thành website tra cứu cũng để nhằm thực hiện các mục tiêu đã đề ra ban đầu của đề tài, thiết kế thành website có thể dùng để tra cứu với hình thức cập nhật và hoàn chỉnh hơn
Trang 12PHẦN II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu
Tất cả các cây thuốc và động vật làm thuốc ở Lào đã được đưa vào tài liệu chính thống
Phần cây thuốc: Tài liệu tiếng Lào:
ເເລະ ຄຸມຄອງ ຢູໃນ ສປປ ລາວ.(Động vật dưới nước và động vật rừng thuộc danh sách đỏ tại CHDCND Lào) [11]
ການຢາພື້ນເມືອງ.(Chính sách cây thuốc của Lào) [12]
Phần động vật làm thuốc: Tài liệu tiếng Việt:
GS.BS Hoàng Bảo Châu, LY.DSCKII, Nguyễn Đức Đoàn (2007), Danh từ thuật ngữ Y-Dược cổ truyền, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội [3]
GS.BS Trần Văn Kỳ (2013), Từ điển đông y Hán-Việt-Anh, Nhà xuất bản thời đại, Hồ Chí Minh [4]
Nguyễn Viết Thân (2007), Những cây thuốc, vị thuốc thường dùng, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội [8]
Nguyễn Viết Thân (2018), Động vật, khoáng vật làm thuốc và những bài thuốc thuốc thường dùng, Nhà xuất bản Thế giới, Hà Nội [9]
Website: www.caythuocvn.com [14]
Trang 13 Phần mềm sử dụng: Microsoft Office FrontPage 2003
2.1.2 Phương pháp nghiên cứu
Sàng lọc, tập hợp, thống kê một số động vật làm thuốc có ở Lào
Bổ sung phiên bản tiếng Lào, được dịch từ cuốn sách Động vật, khoáng vật làm thuốc và những bài thuốc thường dùng [9]
Tiến hành lập thành website tra cứu vị dược liệu sử dụng phần mềm Microsoft Office FrontPage 2003
Cả hai phần trên đều được tiến hành lập website tương tự nhau dựa vào khung của website: http://caythuocvn.com/caythuocvn2.html
2.1.2.3 Các tiêu chuẩn lựa chọn – loại trừ
Tiêu chuẩn lựa chọn: Những vị dược liệu có ở trong Lào
Tiêu chuẩn loại trừ: Những vị dược liệu không có hoặc chưa rõ là có ở Lào
2.2 Cơ sở lý luận hoàn thiện Website tra cứu Dược liệu
2.2.1 Những yêu cầu chung khi thiết kế Website
Website được thực hiện trên máy tính dựa trên phần mềm FrontPage, đây là phần mềm dễ sử dụng cho những người không chuyên về công nghệ thông tin nhưng vẫn có thể thiết kế được những website chuyên nghiệp, với những nội dung kiến thức được thể hiện đa dạng như: văn bản, hình ảnh, phim… Nhưng dù ở hình thức nào thì website cũng phải đảm bảo đầy đủ nội dung, đúng vị thuốc, cây thuốc
Trang 14Đảm bảo tính chính xác: Phải đảm bảo các thông tin trên Website là một kênh tham khảo cho người dùng
Đảm bảo tính hệ thống: Nội dung của bản thiết kế phải đảm bảo cung cấp cho người dùng vốn hiểu biết cơ bản, có hệ thống Để từ đó ứng dụng có thể tiếp tục nghiên cứu hoặc sử dụng Dược liệu dễ dàng hơn Sự sắp xếp nội dung trình bày trên Website phải đảm bảo hợp lý, có hệ thống theo trình tự nội dung kiến thức, có tính
kế thừa, cấu trúc chặt chẽ, nội dung của mục trước làm cơ sở cho phần sau
Yêu cầu về kĩ thuật khi thiết kế:
Bản thiết kế Website trên FrontPage phải đảm bảo:
Cấu trúc rõ ràng khoa học, không cầu kì, dễ sử dụng, không đòi hỏi cao về kĩ năng sử dụng máy tính, thao tác điều khiển đơn giản thông qua bàn phím chuột
Font chữ thể hiện trên bản thiết kế phải là font chữ thông thường, cỡ chữ đủ lớn để quan sát được rõ ràng
Hình ảnh, phim, flash sử dụng cho bản thiết kế phải được chọn lựa thích hợp, cần được xử lý màu sắc, kích thước để nâng cao hiệu quả sử dụng
Website cần được trình bày rõ ràng, màu sắc được sử dụng cần đảm bảo độ tương phản giữa màu nền và màu chữ không nên lạm dụng quá nhiều màu sắc
Xác định mục tiêu:
Website trước hết phải đảm bảo các yêu cầu hiển thị, tra cứu được các thông tin về vị thuốc, cây thuốc
Xây dựng thư viện thông tin:
Tài liệu sưu tầm bao gồm nhiều dạng khác nhau như: phim, văn bản, âm thanh, hoạt ảnh… Các tư liệu này cần được sắp xếp hoặc tổ chức lại để thuận tiện cho việc
sử dụng
Thiết kế Website:
Sau khi xây dựng xong thư viện thông tin, sử dụng nguồn thông tin này để tiến hành thiết kế Website trên Microsoft FrontPage
Trang 15PHẦN III: THỰC NGHIỆM, KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
3.1 Kết cấu của website
Website dược xây dựng nhằm đạt được mục đích đã đề ra ban đầu Các vị dược liệu bao gồm phần cây thuốc và động vật làm thuốc được sàng lọc, tập hợp và bổ sung phiên bản tiếng Lào sau đó mới được đưa các nội dung lên website tra cứu
Những vị dược liệu làm thuốc được tiến hành xây dựng thành website tra cứu bằng tiếng Lào với đa số các nội dung sau: Tên thường gọi, tên khoa học, tên họ, phân bố, thành phần hóa học chính, công dụng, tính vị, quy kinh, cách dùng, liều dùng và những bài thuốc thường dùng
Website được xây dựng theo kiểu truyền thống Từ bảng chữ cái tiếng Lào, người đọc sẽ tìm ra được các tên vị dược liệu có chữ cái đầu tương ứng, từ các tên
vị dược liệu đó sẽ đi tới nội dung chính của từng vị dược liệu, từ những nội dung này có thể tra cứu hình ảnh của phần cây thuốc, động vật làm thuốc theo hệ thống của của website đã thiết kế
Riêng phần cây thuốc, vì đã có phiên bản tiếng Lào sẵn cho nên việc tiến hành xây dựng thành website tra cứu sẽ chỉ có bước chỉnh sửa phông chữ và nhập các nội dụng vào website Còn phần động vật làm thuốc thì sẽ tiến hành từ bước bổ sung phiên bản tiếng Lào cho đến bước nhập nội dung vào website
Phông chữ sử dụng là phông chữ phổ biến ở Lào(Phetsarath OT), với kích cỡ, màu sắc phù hợp với các nội dung đã đưa vào website
Phần nội dung của các vị dược liệu làm thuốc bằng tiếng Lào sẽ được đăng lên
ở địa chỉ website chính thống sau này
Các thao tác tra cứu trên website đã được thiết kế nói chung đã đảm bảo dễ thực hiện thao tác, phù hợp với từng đối tượng sử dụng Chi tiết về các bước tra cứu trên website sẽ được trình bày chi tiết ở các phần tiếp theo
Trang 163.1.1 Các bước tra cứu trên website
Trang 17Bước 2: Bấm chọn chữ cái đầu tiên của tên vị dược liệu cần tìm, hệ thống sẽ nhảy sang phần cột chứa các tên vị dược liệu bắt đầu bằng chữ cái đã chọn, phần cột
quả như sau:
Hình 3.2 Cột tên các vị dược liệu có cùng chữ cái đầu bằng tiếng Lào
Bấm chọn
Cột tên các vị dược liệu cùng chung chữ cái đầu tiên
Trang 18Bước 3: Trong cột tên sẽ chứa hàng loạt tên các vị dược liệu có chữ đầu đã chọn, người tìm sẽ lướt xem và bấm chọn đúng tên các vị dược liệu cần tìm, hệ thống
sẽ tự động nhảy sang phần nội dung chính của vị dược liệu đó nằm ngay ở phần giữa website
Trang 19Bước 4: Trong phần nội dung của từng vị dược liệu, đa số đã được nối link hình ảnh của vị dược liệu đó ở phần tên khoa học cây thuốc hoặc tên vị dược liệu hoặc cả hai Sau khi bấm chọn, hệ thống sẽ chuyển sang hình ảnh đã link với website
Hình 3.5 Vị dược liệu ກະເດົາ (Xoan) ở website caythuocvn.com
Trang 20Vd: ກະວານ (Bạch đậu khấu)
Hình 3.6 Vị dược liệu ກະວານ (Bạch đậu khấu) ở website caythuocvn.com
Trang 21Bước 5: Trong phần nội dung của từng vị dược liệu, ngoài nối link hình ảnh với website phiên bản tiếng Việt, thì còn link các nội dung vị dược liệu tiếng Lào
Việt) nằm ở trên bên tay phải của chính phần nội dung vị dược liệu đó, sau khi bấm chọn lập tức hệ thống sẽ chuyển nội dung của vị dược liệu đó mà đã được link với
Hình 3.7 Nội dung vị dược liệu từ phiên bản tiếng Lào chuyển sang nội dung
phiên bản tiếng Việt
Trang 22Bước 6: Để phục vụ cho việc tìm kiếm dễ dàng hơn, trong website còn chứa
trong phần nội dung của từng vị dược liệu Ngoài ra, nếu cần thông tin liên hệ về nội
dưới phần bảng chữ cái tiếng Lào ở đầu website
+ Trở về đầu trang:
Hình 3.8 Đầu trang của website
+ Tới cuối trang:
Hình 3.9 Cuối trang của website
Trang 23 Phần động vật làm thuốc
Hình 3.10 Giao diện website phần động vật làm thuốc
Cách thức, nội dung được làm tương tự như phần cây thuốc
Là phần mới được bổ sung phiên bản tiếng Lào
Phần động vật làm thuốc chưa hoàn thành được phần nối hình ảnh và dịch sang tiếng Việt Nam với website phiên bản tiếng Việt vì chưa đủ cơ sở dữ liệu, dự định sau này sẽ hoàn thiện sau
Trang 243.2 Kết quả thực nghiệm phần cây thuốc
Qua các qui trình thực nghiệm, theo thống kê đã có tất cả 181 vị dược liệu, gồm 83 họ
Để thuận tiện cho việc theo dõi, danh sách các cây thuốc đã hoàn thiện thành website được sắp xếp theo chữ cái tiếng Lào ở bảng sau:
Bảng 3.1 Danh sách các vị dược liệu của phần cây thuốc
STT Tên Lào Tên Việt
Nam
Trang 257 ກາວບົກ Dừa cạn Catharanthus roseus (L.) G
Don = Vinca rosea L
Apocynaceae
Willd.) Voigt = Securinega virosa (Willd.) Pax
Aquilaria sinensis (Lour.) Gilg
Trang 26- R cambodiana Pierre (ຂະຍອມກາປູເຈຍ)
domestica Valet
Zingiberaceae
đen
Trang 27Cardiospermum halicacabum L
Sapindaceae
Gossampinus malabarica (DC.) Merr = Bombax heptaphylla Cav
Bombacaceae
Trang 2833 ສະເພົາລົມ
ຂາວ
Hương nhu trắng
34 ສະເອັມ
ເຄືອ
Cam thảo dây
Trang 29Cucurbitaceae
kiến trắng
nhàu
Gardenia florida L
Rubiaceae
Trang 30Euphorbiaceae
50 ດອກຊອນ
ທອງ
Cây bướm bạc
51 ດອກ
ຫອນໄກ
Thanh tương tử
acutifolia (Poir.) Bailey
Apocynaceae
53 ຕະບອງ
ເພັດ
Xương rồng
Moraceae
Breyn
Lauraceae
Trang 3157 ຕົ້ນໝາກ
ແຂນ
Xuyên tiêu
60 ຕົ້ນສົນຫາງ
ສິງ
Trắc bách
Biota orientalis Endl = Thuja orientalis L
Cupressaceae
Terminalia nigrovenulosa piere ex Laness
Combretaceae
vang
Abelmoschus moschatus (L.) Medic = Hibiscus
abelmoschus L
Malvaceae
var ferrea Bak = Cordyline ferrea C Koch
Dracaenaceae
64 ຕົ້ນໝາກ
ຕຸມກາ
grandis L.f
Caesalpiniaceae
Trang 3266 ຕົ້ນໝາກ
ລິ້ນໄມ
Hoàng
bá nam
Thevetia peruviana (Pers.) K
Schum = Thevetia neriifolia Juss
Apocynaceae
72 ຕົ້ນໜູທອງ
ຂາວ
Kim tiền thảo
Desmodium styracifolium Merr
Fabaceae
73 ຕົ້ນສົມນົກ
ແອນ
Thổ nhân sâm
Talinum patens L = Talinum paniculatum (Jacq.)Gaertn
Portulacaceae
Trang 3374 ຕົ້ນພິລາ Lựu Punica granatum L Punicaceae
trúc hoàng
76 ຕົ້ນໝາກ
ເດືອຍຫີນ
79 ຕົ້ນເຕົ່າ
ຂຽດ
Thiên niên kiện
Homalomena aromatica Schott
Araceae
80 ຕົ້ນໄມ
ແຫມ
Vàng đắng
Coscinium usitatum Pierre = Coscinium fenestratum