Pháp luật về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa tại việt nam giai đoạn hiện nay

PHẦN MỞ ĐẦUĐối với một quốc gia có nhiều ưu đãi của tự nhiên như nằm ven biển và có hệthống sông ngòi, kênh rạch phát triển phong phú như Việt Nam thì giao thôngĐTNĐ là kênh giao thông c

NGUYỄN THANH TUẤN

PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH VẬN TẢI ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA TẠI VIỆT

NAM GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017

NGUYỄN THANH TUẤN

PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH VẬN TẢI ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA TẠI VIỆT

NAM GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Luật kinh tế

Mã số: 60380107 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Võ Trí Hảo

TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017

Toàn bộ nội dung nghiên cứu của Luận văn này được tác giả tự mình thựchiện nghiên cứu, việc nghiên cứu có sử dụng một số văn bản pháp luật về mảngkinh doanh vận tải đường thủy nội địa theo quy định của pháp luật Việt Nam, cũngnhư có tham khảo một số nghiên cứu, phát biểu, đề xuất của các cá nhân, tổ chứckhác Trong quá trình làm Luận văn, tác giả có sự giúp đỡ định hướng, nhận xét,

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

PHẦN MỞ ĐẦU 1

LỜI MỞ ĐẦU 2

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ VẬN TẢI ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA VÀ PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH VẬN TẢI ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA 7

1.1 Những vấn đề pháp lý về kinh doanh vận tải bằng đường thủy nội địa 7

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của vận tải đường thủy nội địa 7

1.1.2 Vai trò của vận tải đường thủy nội địa 10

1.2 Pháp luật về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa 15

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm pháp luật về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa 15 1.2.2 Quy định của pháp luật nước ta về chủ thể quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vận tải đường thủy 17

1.3 Kinh nghiệm pháp luật, chính sách của một số nước về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa 25

1.3.1 Quy định của nước Hà Lan 25

1.3.2 Pháp luật vận tải thủy nội địa Trung Quốc 28

1.3.3 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam 29

Tiểu kết luận chương 1 31

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH VẬN TẢI ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA TẠI VIỆT NAM 32

2.1 Quy định của pháp luật hiện hành về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa 32

2.1.2 Quy định của pháp luật nước ta về kinh doanh vận tải hành khách đường thủy nội địa 44 2.1.3 Các quy định của pháp luật về chủ thể kinh doanh dịch vụ cảng thủy nội địa, bến bãi ngang sông 48

2.2 Thực tiễn thực thi pháp luật về kinh doanh vận tải đường thủy 53

2.2.1 Thực trạng hoạt động kinh doanh vận tải theo đường thủy nội địa ở Việt Nam giai đoạn 2005 – nay 54 2.2.2 Một số bất cập trong kinh doanh vận tải đường thủy nội địa 61

Tiểu kết luận chương 2 70

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT KINH DOANH VẬN TẢI ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA 71

3.1 Phương hướng hoàn thiện pháp luật kinh doanh vận tải đường thủy nội

địa: tạo lập môi trường kinh doanh bình đẳng, thuận lợi cho các doanh nghiệp

3.4 Các biện pháp hỗ trợ phát triển kinh doanh giao thông thuỷ nội địa 79

3.4.1 Các biện pháp hỗ trợ về việc tăng cường kinh doanh vận tải thủy nội địa

79

3.4.2 Các biện pháp hỗ trợ về nâng cao an toàn giao thông đường thủy nội địa 81 3.4.3 Pháp điển hoá pháp luật về kinh doanh vận tải thuỷ nội địa, tạo thuận lợi cho người kinh doanh tìm hiểu pháp luật 82

Tiểu kết luận chương 3 84

KẾT LUẬN 86

ATGT An Toàn Giao Thông

CHXHCNVN Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

Bảng 1.1 Bảng cước giá của vận tải đường bộ trên địa bàn tỉnh Long An đối với hàng hóa cấp 1 12

Bảng 1.2 Bảng giá cước của vận tải đường sông trên địa bàn tỉnh Long An, hàng hóa cấp 1 13

Bảng 1.3 Tỉ trọng khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa tại Hà Lan năm 2011 28

Bảng 2.1 Các loại cảng theo thông tư 61/2014/TT-BGTVT 51

Bảng 2.2 Bảng phí, lệ phí được quy định tại Thông tư số 59/206/TT-BGTVT

53

Bảng 2.3 Khối lượng vận chuyển, luân chuyển của ngành đường thủy nội địa (Theo kết quả dự báo chung từ Dự án Điều chỉnh bổ sung Chiến lược phát triển GTVT Việt Nam đến năm 2020) 55

Bảng 2.4 Chỉ số chất lượng hoạt động chính của các tàu vận tải nội địa ở Việt Nam 56 Bảng 2.5 Lượng hành khách vận chuyển qua các đường vận tải từ 2010-2015 57

Bảng 2.6 Lượng hành hóa vận chuyển qua các đường vận tải từ 2010-2015 58

Bảng 2.7 Tỷ lệ các tuyến đường thủy nội địa của Việt Nam 59

Bảng 2.8 Tổng hợp nhu cầu vốn đầu tư đến năm 2020 64

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1 Biểu đồ thống kê số lượng hàng hóa thông qua cảng-bến trong năm

2017 của Cục Vận tải đường thủy nội địa 58

Luận văn được trình bày gồm 3 phần: Lời mở đầu, Nội dung, và Kết luận.

Về mặt nội dung, Luận văn phân tích các quy định của pháp luật Việt Namhiện hành về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa, những bất cập vướng mắc màtác giả nhận thấy cũng như thực trạng phát triển của ngành kinh doanh vận tảiđường thủy nội địa Nội dung được phân bổ trong 3 chương, trong đó:

Chương 1: Nêu những định nghĩa, những khái niệm trong pháp luật kinhdoanh đường thủy nội địa theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành và theogóc nhìn của kinh tế Chương này cũng là chương nêu các phần, các bộ phận củavận tải đường thủy nội địa: Vận tải hành khách và vận tải hàng hóa Các loại hìnhcủa vận tải hàng hóa và các loại hình vận tải hành khách theo đường thủy nội địatheo quy định của pháp luật

Đồng thời, tác giả cũng đưa vào so sánh pháp luật của nước Hà Lan và của TrungQuốc cũng như định hướng phát triển của các nước bạn trong vận tải đường thủynội địa của họ và có những ý kiến rút ra mà Việt Nam có thể tham khảo

Chương 2: Phần này tác giả tập trung nêu ra những thực trạng cũng nhưnhững bất cập hiện nay trong quy định của pháp luật cũng như trong quá trình triểnkhai thực hiện các quy định của pháp luật trên thực tế Những thực trạng được nêu

rõ đối với từng loại hình vận tải, cũng như những số liệu mà tác giả thu thập, thamkhảo trong một số tài liệu khác cũng như trên trang web chính thức của Cục ĐTNĐViệt Nam

Chương 3: Chương này tác giả đưa ra các cách giải quyết, những kiến nghịthay đổi dựa trên những nội dung phân tích bất cập, thực trạng từ chương 2 Nhữngnhóm giải pháp tác giả có thể chia ra làm hai: (1)về định hướng hoàn thiện pháp luật

và (2)các giải pháp bổ sung

PHẦN MỞ ĐẦU

Đối với một quốc gia có nhiều ưu đãi của tự nhiên như nằm ven biển và có hệthống sông ngòi, kênh rạch phát triển phong phú như Việt Nam thì giao thôngĐTNĐ là kênh giao thông cần được chú trọng phát triển và khai thác tiềm năng vậntải để phục vụ việc giao thương, kinh doanh và góp phần thúc đẩy nền kinh tế.Những quốc gia mang trong mình các đặc điểm sông nước như Việt Nam hầu hếtđều tập trung khai thác loại hình kinh doanh vận tải đường thủy nói chung và đườngthủy nội địa nói riêng, đây là loại hình dịch vụ thương mại vận tải phổ biến trongnền kinh tế của các quốc gia này bên cạnh các loại hình kinh doanh vận tải khác.Với sự phát triển ngày càng nhanh của nền kinh tế, nhu cầu di chuyển khôngchỉ là vận chuyển hàng hóa, mà còn cả hành khách và các dịch vụ đi kèm khôngngừng tăng nhanh nên bắt buộc các doanh nghiệp kinh doanh về lĩnh vực vận tảiĐTNĐ cũng phải không ngừng tăng trưởng về mặt số lượng- các doanh nghiệp rađời ngày càng nhiều, mà còn về cả chất lượng- phát sinh nhiều loại hình dịch vụmới, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cungcấp để đáp ứng nhu cầu của xã hội Sự phát triển mạnh mẽ về lĩnh vực này trongtương lai chắc chắc sẽ mang lại một nguồn thu lớn cho nhà nước, tạo được nhiều cơhội việc làm và giảm tải áp lực đối với các loại hình vận tải khác mà đặc biệt là vậntải đường bộ nội địa, nhưng đi kèm với đó là rất nhiều các thách thức cho các banngành lãnh đạo, các cơ quan nhà nước Với vai trò thiết lập khuôn khổ pháp luật vềkinh tế, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi thông qua các chính sách và hệ thốngpháp luật chuẩn mực, phù hợp sẽ có tác động quyết định đến sự phát triển của hoạtđộng vận tải đường thủy nội địa

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Trong thời xưa, nhu cầu đi lại, di chuyển đã là một nhu cầu cấp thiết và quantrọng thì trong thời hiện đại ngày nay, với sự phát triển vũ bão của các loại hìnhkinh tế nói riêng và “thế giới không có biên giới” nói chung, việc di chuyển giao lưugiữa các vùng miền, quốc gia, lãnh thổ là một trong những nhu cầu thiết yếu Điềunày tạo nên ngành kinh tế vận tải đầy tiềm năng và sáng giá

Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, điều chỉnh quan hệ vận tải ĐTNĐ là một yêucầu cấp bách để tạo ra được nền móng vững chắc giải quyết vấn đề bức xúc hiện nay đểnâng cao hiệu quả trong công tác kinh doanh vận tải ĐTNĐ Các quy định của phát luậtcần được cập nhập và chuẩn hóa, cần vươn sâu nhưng phải khái quát bao tầm được hoạtđộng của loại hình kinh doanh vận tải ĐTNĐ ở Việt Nam cũng như những quy địnhcủa quản lý nhà nước để có thể điều tiết hoạt động của loại hình giao thông này

Vào ngày 15/06/2004, Luật Giao thông Đường thủy nội địa đã được Quốc Hộiban hành Lần lượt, nhiều nghị định, thông tư, quyết định cũng đã được ban hànhnhư Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giao thông đường thủy nội địa số48/20145/QH13; Nghị định 24/2015/NĐ-CP Quy định chi tiết và biện pháp thi hànhmột số điều của Luật Giao thông đường thủy nội địa, Luật sửa đổi, bổ sung một sốđiều của Luật Giao thông đường thủy nội địa, Thông tư số 15/ 2016/TT-BGTVT,…Việc ra đời Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004 và các Nghị định, Thông tư,Quyết định, Hướng dẫn,… đi kèm đã tạo nên một hệ thống pháp luật giao thôngđường thủy đa dạng và được điều chỉnh bởi nhiều văn bản quy phạm pháp luật vớikhối lượng các quy định đồ sộ, đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Nhà nước thựchiện việc quản lý các hoạt động vận tàu đường thủy Tuy vậy, tình hình thực tiễntriển khai và thực hiện pháp luật trên địa bàn cả nước còn những hạn chế, bất cậpcần được khắc phục để phát huy được vai trò của pháp luật Hệ thống pháp luật vẫndàn trải và quy định còn chưa thật sự thống nhất nên vẫn cần sự điều chỉnh của các

cơ quan có pháp luật để tạo nên một hệ thống các quy định về mảng kinh doanh vậntải ĐTNĐ bám sát thực tiễn và không chồng chéo

Tác giả đặt một giả thuyết khoa học bắt nguồn từ thực tiễn tốc độ phát triểnvận tải đường thủy nội địa tại Việt Nam hiện nay: Có phải giao thông vận tải đườngthủy nội địa của Việt Nam đang phát triển dưới mức tiềm năng hay không?

Với những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Pháp luật về kinh doanh vận tải đườngthủy nội địa Việt Nam” cho luận văn thạc sỹ của mình để thực hiện nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Cho đến nay, có nhiều công trình, bài viết nghiên cứu về kinh doanh vậnĐTNĐ dưới nhiều khía cạnh khác nhau Tuy nhiên, đa phần các bài nghiên cứu vềmặt kinh tế như: Chuyên đề tốt nghiệp “Phân tích các cơ hội thị trường vận chuyểnhàng khô, hàng bách hóa đa năng bằng ĐTNĐ của công ty vận tải thủy Bắc Nosco”của Sinh viên Đỗ Quốc Tuấn, lớp Marketing 42A được thực hiện năm 20131; Haychỉ nghiên cứu giới hạn địa lý ở một vùng như Luận văn Tiến sỹ kinh tế: “Phát triểnhợp tác xác vận tải thủy- bộ nội địa ở đồng bằng sông Cửu Long” của Trần NgọcHạnh của Học viện khoa học xác hội, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội ViệtNam (năm 2014)2 cũng thiên về nghiên cứu mặt kinh tế của kinh doanh vận tải thủynội bộ; Hay chỉ là thiên về nghiên cứu về mặt kỹ thuật: Các tiêu chuẩn kỹ năngnghề của Quản trị kinh doanh vận tải ĐTNĐ của các trường đào tạo về vận tảiđường thủy”3;…Hiện nay, chưa có công trình nghiên cứu nào tập trung phân tích vàkhai thác về những mặt ưu, nhược điểm của vận tải đường thủy nội địa tại Việt Namcũng như lí do về việc vận tải đường thủy Việt Nam chưa thực sự phát triển đúngtiềm năng cũng như các giải pháp đề xuất

3 Mục đích, nhiệm vụ, câu hỏi nghiên cứu của đề tài

Luận văn được thực hiện để tìm câu trả lời cho câu hỏi khoa học giả thuyết màtác giả đặt ra Tổng hợp, xây dựng, liên kết lại các lý luận pháp luật về kinh doanhvận tải ĐTNĐ tại Việt Nam, đánh giá thực trạng hiện nay của các quy định

1 “Tiếp cận dưới dạng điện tử tại”: chuyen-hang-kho-hang-bach-hoa-da-nang-bang-duong-thuy-noi-dia-cua-cong-ty-7393/

http://tailieu.tv/tai-lieu/chuyen-de-phan-tich-cac-co-hoi-thi-truong-van-2 “ Tiếp cận dưới dạng điện tử tại”: http://www.cantholib.org.vn:82/Default_DLSH.aspx?p=A7E91

A56462816C7D68617A93BA576181797A66777F9E965A56757D6D63747BA6AA575770696F77627E97AA5

A54706A6E64677B91BB55537

3 Tiếp cận dưới dạng tài liệu đào tạo của Ngành Quản trị kinh doanh vận tải đường thuỷ nội địa của một số trường đào tạo

pháp luật, đánh giá được ưu điểm của loại hình vận tải đường thủy nội địa với vậntải đường bộ cũng như và thực tiễn áp dụng Đồng thời, dựa vào những hiểu biết củabản thân và thực trạng hiện nay, đề xuất một số giải pháp khắc phục cho các lỗhổng, các điểm chưa thỏa đáng và còn gây ra nhiều bất cập khi triển khai thực hiệntrong thực tế như việc chồng chéo các cấp quản lý, việc ATGT trên ĐTNĐ, việc thuhút đầu tư vào vận tải đường thủy nội địa.

Để trả lời được câu hỏi nghiên cứu lớn: “Có phải đường thủy nội địa ViệtNam đang phát triển dưới mức tiềm năng hay không?” cũng như tìm ra các giảipháp có thể vực dậy và thay đổi thực trạng mà tác giả nhận thấy, luận văn có cáccâu hỏi nhỏ hơn để nghiên cứu mà nếu trả lời được tất cả thì sẽ có kết luận cho câuhỏi nghiên cứu lớn:

Vận tải thuỷ nội địa có đặc điểm, vai trò đối với vận tải đường bộ và quy định pháp luật đã phản ánh đầy đủ những đặc thù khác biệt này hay chưa?

Trong kinh doanh vận tải đường thuỷ nội địa, có những loại vi phạm pháp luật nào cần được xử lý triệt để?Quy chế pháp lý của bến bãi, phương tiện, người tham gia kinh doanh vận tải đường thuỷ nội địa đã phù hợp chưa?

Các cơ quan nhà nước cần thực hiện những yêu cầu nào để cải thiện và nâng cao quản lý nhà nước trong lĩnh vực này so với thực trạng hiện nay Định hướng phát triển vận tải đường thủy nội bộ trong tương lai gần và những kế hoạch thúc đẩy phát triển trong tương lai xa theo hướng bền vững, an toàn và khai thác tối đa được nguồn lợi.

Luận văn có nhiệm vụ phải cung cấp được câu trả lời cho người đọc và làmsáng tỏ được các câu hỏi học thuật, đồng thời, luận văn cũng phải thể hiện được cácquan điểm pháp luật của tác giả trong việc phân tích, so sánh, nhận xét các thựctrạng trong kinh doanh vận tải đường thủy nội địa

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu trong bài luận này được giới hạn là các quy phạm pháp luật hiện hành liên quan trực tiếp đến việc điều chỉnh, quản lý kinh doanh vận tải

ĐTNĐ và những văn bản pháp luật có liên quan: các quy định pháp luật được quyđịnh trong Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004, Luật sửa đổi Luật GTĐT nộiđịa 2014 và các quy định pháp luật trong Thông tư, Nghị định, Quyết định có liênquan đến kinh doanh vận tải đường thủy nội địa tại Việt Nam.

Kinh doanh vận tải ĐTNĐ theo quy định của pháp luật Việt Nam gồm: Kinhdoanh vận tải hành khách và kinh doanh vận tải hàng hóa Vì thời gian và năng lực, tácgiả xin tập trung chủ yếu vào khai thác đối tượng kinh doanh vận tải ĐTNĐ- Vận tảihành khách bên cạnh việc phân tích việc kinh doanh vận tải hàng hóa bằng ĐTNĐ

b Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi nghiên cứu của Luận văn sẽ trọng tâm về hệ thống Pháp luật đườngthủy nội địa của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, cũng như, Luận văn sẽ lấy tìnhhình phát triển của ngành Đường thủy nội địa tại Việt Nam từ lúc bắt đầu được đầu

tư cho đến nay để phân tích nghiên cứu Luận văn không tập trung nghiên cứu vềtình hình phát triển tại một khu vực địa lý nhất định mà nhìn chung trên số liệu vàthực trạng mà tác giả có được khi xét trên toàn ngành

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn này được hoàn thành trên cơ sở vận dụng các phương pháp sau vàonghiên cứu: phương pháp phân tích luật học để phân tích các quy định của pháp luậttrong nước và các quy định của các nước bạn nhằm làm sáng tỏ nội dung của quy định.Phương pháp phân tích luật học kết hợp cùng phương pháp so sánh luật cũng được vậndụng để làm nổi bật lên sự khác biệt trong tư duy làm luật của các Quốc gia và từ đó cóthể rút ra những bài học mà Việt Nam có thể vận dụng Tác giả cũng sử dụng phươngpháp thống kê, mô tả như là một phương pháp nghiên cứu chính để làm nổi bật lên hiệntrạng thực tế hiện nay của ngành đường thủy nội địa cùng sự mô tả dưới góc nhìn củangười học Luật để trình bày được thực tế sự phát triển của ngành

Bên cạnh đó, tác giả cũng sử dụng một số phương pháp nghiên cứu phụ kháchtrong luận văn như: phương pháp tiếp cận liên ngành để nghiên cứu đề tài này: kinh tế-luật, liên chuyên ngành luật kinh tế- luật hành chính; phương pháp so sánh để tìm ra ưunhược điểm của loại hình vận tải đường thủy nội địa so với các phương thức

vận tải khác; phân tích, phương pháp quy nạp, diễn giải, tư duy logic,… nhằm làmsáng tỏ về mặt nội dung trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này và đưa ra quanđiểm của bản thân.

6 Tính mới và những đóng góp của đề tài

Đề tài tập trung khai thác và phân tích các quy định của pháp luật Việt Nam

về các điều kiện để tiến hành kinh doanh vận tải ĐTNĐ Việt Nam về chủ thể kinhdoanh, loại hình kinh doanh cũng như việc quản lý nhà nước về mảng kinh doanhnày Đề tài cũng khái quát và cung cấp cho người đọc cái nhìn tổng quan về hệthống pháp luật của ngành kinh doanh này, bên cạnh đó, là cung cấp những bất cậptrong thực tế mà các chủ thể kinh doanh ngành vận tải ĐTNĐ ở Việt Nam gặp phảicũng như những vướng mắc của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc quản lýngành nghề kinh doanh này

Đề tài nêu ra những góc nhìn và phân tích những ưu nhược điểm của vận tảiđường thủy nội địa Việt Nam so với các loại hình vận tải khác, những tiềm năng cóthể khai thác, những tiềm năng đã khai thác và chưa được khai thác hết cũng như lí

do vì sao mà nền vận tải đường thủy nội địa Việt Nam lại chưa thể thu hút đượcnguồn vốn đầu tư cần và đủ để khai thác và phát triển

Tác giả mong muốn luận văn có thể trở thành nguồn tham khảo cho cácnghiên cứu sau này về tiềm năng phát triển của kinh doanh vận tải đường thủy nộiđịa Việt Nam, cũng như bối cảnh phát triển của loại hình dịch vụ vận tải này giaiđoạn này

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ VẬN TẢI ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA

VÀ PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH VẬN TẢI ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA 1.1 Những vấn đề pháp lý về kinh doanh vận tải bằng đường thủy nội địa

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của vận tải đường thủy nội địa

1.1.1.1 Khái niệm

Theo từ điển Tiếng Việt: Vận tải hay giao thông vận tải là sự vận chuyển hay

chuyển động của người, động vật và hàng hóa từ nơi này đến nơi khác Phương thức vận chuyển bao gồm hàng không, đường sắt, đường bộ, đường thủy, bằng cáp, đường ống và trong không Các lĩnh vực có thể được chia thành cơ sở hạ tầng, phương tiện và

hoạt động Phương tiện giao thông rất quan trọng trong vì nó cho phép quan hệ thươngmại trong cuộc sống; đó là điều cần thiết cho sự phát triển của nền văn minh.4

Giao thông thuỷ đường thuỷ Còn giao thông đường thủy là giao thông trên

nước Khi nhắc đến giao thông đường thủy, có thể hiểu gồm các dạng như sau: sông,

hồ, biển, và kênh-rạch Nhưng không phải mọi mặt nước đều được sử dụng vào giaothông đường thuỷ Để được xem là tuyến đường giao thông vận tải thủy phải bảo đảm:

 Tuyến phải đủ độ sâu để tàu có thể lưu thông;

 Tuyến phải đủ độ rộng so với chiều rộng của tàu;

 Tuyến không có các vật cản sự lưu thông như thác nước, gềnh nước hoặc cáccông trình nhân tạo mà có thể ảnh hưởng và ngăn cản sự lưu thông;

 Tốc độ dòng chảy của tuyến phải đủ vừa để tàu bè có thể lưu thông về

phía trước

Vận tải đường thuỷ Không có một định nghĩa trong văn bản nào cho khái

niệm vận tải đường thủy, nhưng qua cách hiểu gián tiếp thì có thể nhìn nhận rằng,

Vận tải đường thủy là hình thức vận chuyển hàng hóa, hành khách bằng các

phương tiện đường thủy, di chuyển bằng các tuyến đường thủy và trên mặt nước,như: tàu, thuyền, phà,… Vận tải đường thủy phải tuân theo pháp luật giao thông

4 https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i , truy cập lúc 18h ngày 01/9/2017.

đường thủy Vận tải đường thủy ra đời khá sớm và phù hợp để chuyên chở tất cả cácloại hàng hóa có trọng lượng lớn, cồng kềnh và đặc biệt là các loại hàng chuyên chởtrên cự ly dài với thời gian giao hàng không gấp.

Đường thuỷ nội địa Tại Điều 3, Luật Giao thông đường thủy nội địa Việt

Nam, 2004 thì đường thủy nội địa được định nghĩa như sau: Đường thủy nội địa là

luồng, âu tàu, các công trình đưa phương tiện qua đập, thác trên sông, kênh, rạch hoặc luồng trên hồ, đầm, phá, vụng, vịnh, ven bờ biển, ra đảo, nối các đảo thuộc nội thủy nước CHXHCN Việt Nam được tổ chức quản lý, khai thác giao thông vận tải Có thể hiểu rằng đường thủy nội địa ý chỉ những công trình được Việt nam tổ

chức quản lý, khai thác giao thông vận tải, không bao gồm đường biển Đường thủynội địa quốc gia gồm: đường thủy nội địa quốc gia, đường thủy nội địa địa phương

và đường thủy nội địa chuyên dùng (Quy định tại Điều 4, TT 70/2014/TT-BGTVTban hành ngày 05/12/2014)

Trong hệ thống phân ngành kinh tế của Bộ Kế hoạch và Đầu tư có nêu: Vận

tải hành khách hoặc hàng hoá bằng đường thuỷ, theo lịch trình hoặc không Hoạt động của tàu thuyền kéo hoặc đẩy, tàu thuyền du lịch hoặc thăm quan, phà, tàu xuồng taxi cũng được phân loại trong ngành này Mặc dù vị trí địa lý được coi là yếu tố phân biệt giữa vận tải biển và vận tải đường thủy nội địa, nhưng trong thực

tế, loại tàu thuyền được sử dụng lại là yếu tố quyết định Vận tải bằng tàu thuyền đi biển được phân vào nhóm 501(Vận tải ven biển và viễn dương) vận tải sử dụng thuyền khác được phân vào nhóm 502 (Vận tải đường thuỷ nội địa 5 (Loại trừ: Hoạt động của nhà hàng và quán bar trên bong tàu được phân vào nhóm 56101(Nhà hàng, quán ăn, hàng ăn uống) và nhóm 56301 (Quán rượu, bia, quầy bar) nếu những hoạt động đó do một đơn vị khác thực hiện).

Như vậy, vận tải đường thủy nội địa là sự vận chuyển hay chuyển động của

người, động vật và hàng hóa từ nơi này đến nơi khác bằng các phương tiện trên đường thủy, trong phạm vi nội địa.

5 Quyết định số 337/QĐ-BKH ngày 10/04/2007 về việc ban hành quy định nội dung Hệ thống ngành kinh kế của Việt Nam.

- Có thể vận chuyển hầu hết các loại hình hàng hóa: Vận tải đường thủy có

thể vận chuyển nhiều loại hình hàng hóa, gần như là hầu hết: từ hàng tạp hóa, tạp phẩm,đến hàng lỏng, khí, hành khách cho đến hàng đông lạnh, hàng tươi sống Tức là không bịgiới hạn lại như các phương pháp vận tải khác Ví dụ như với đường hàng không thì việcvận chuyển hàng lỏng rất khó khăn, được quy định kiểm tra nghiêm ngặt vì để đảm bảocho việc vận chuyển được thuận tiện; hay như vận chuyển hàng đông lạnh bằng đường

bộ thì cũng gây khó khăn để giữ được chất

- Việc khắc phục hậu quả vô cùng khó khăn và mất thời gian: Những tai nạn

trên đường thủy, đặc biệt là trên biển, luôn ẩn chứa nhiều rủi ro và mang tính chất bấtngờ Việc khắc phục thiệt hại sau tai nạn cũng khó khăn và chiếm nhiều thời gian hơn sovới các phương thức vận chuyển khác vì khi tai nạn xảy ra trên mặt

nước, hàng hóa có thể dễ dàng bị hư hỏng, thất lạc hay chìm sâu gây tổn thất Công

tác cứu hộ người cũng gặp nhiều khó khăn hơn, nhiều thách thức hơn và yêu cầu nhiều nhân lực cũng như việc sử dụng lực lượng cứu hộ có những kỹ năng đặc biệt.

- Ít gây ô nhiễm môi trường: Hầu hết các phương tiện di chuyển chạy bằng

nhiên liệu xăng dầu và thải ra rất nhiều khói CO2, đồng thời cơ sở hạ tầng của các tuyếnđường bộ mỗi khi vận chuyển hàng hóa cũng là nguyên nhân tạo ra bụi gây ô nhiễm môitrường, trong khi đó, vận tải đường thủy có thể khắc phục được những khuyết điểm đó khi

có thể vận chuyển được số lượng lớn, chi phí rẻ,… Ví dụ như trên

địa bản tỉnh Quảng Ninh, hiện nay việc vận chuyển than bằng đường bộ đã bị cấmtrên một số tuyến đường và đang chuyển sang vận tải bằng đường thủy vì chi phígiá thành rẻ hơn, lượng than vận chuyển một chuyến được nhiều hơn, than được bảoquản tốt hơn (không gây ra tình trạng bụi than gây ô nhiễm môi trường)

1.1.2 Vai trò của vận tải đường thủy nội địa

1.1.2.1 Vận tải đường thủy nội địa là phương thức vận tải có thể vận chuyển được những chuyến hàng với khối lượng lớn, những chuyến vận chuyển hàng hóa

“siêu trường, siêu trọng” mà những phương thức vận chuyển khác không đủ điều kiện để đáp ứng.

Như những phân tích về mặt đặc điểm của phương thức vận tải bằng đườngthủy nội địa ở trên, một trong những ưu điểm lớn vượt trội và nổi bật của vậnchuyển hàng hóa bằng đường thủy chính là ưu việt về khả năng vận tải nhữngchuyến hàng với khối lượng lớn, di chuyển xa Có thể kể đến như việc vận chuyềnbức tượng đồng nhân kỷ niệm Điện Biên Phủ Đây là tượng đồng được thực hiện vàhoàn thành sau 153 ngày đêm, là tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ để kỷ niệm

50 chiến thắng Điện Biên Phủ Tượng gồm 12 khối (khối nặng nhất 40 tấn, khối nhẹnhất 9 tấn) Tượng cao 12,6 mét, dài 10 mét, rộng 8 mét, sử dụng tổng cộng 220 tấnđồng nguyên liệu Với một tượng đài chiến thắng có khối lượng và trọng lượngthuộc loại “siêu trọng” như thế này thì trên thực tế, chỉ có vận tải đường thủy (thực

tế thì thời gian vận chuyển bằng đường thủy cũng mất tới 2 ngày, trên 250km đườngSông Đà mới có thể cập bến) phụ trách chuyên chở Nếu vận chuyển bằng đường

bộ, thời gian và chi phí bỏ ra chắc chắn sẽ bị đội lên rất nhiều

Vận chuyển các dầm cầu đúc sẵn với khối lượng lớn và cồng kền thì phươngpháp vận chuyển bằng tàu thủy nội địa sẽ dễ dàng và vận chuyển nhanh hơn, chi phí

rẻ hơn khi sử dụng đường bộ (quá dài, quá nặng), hay đường máy bay và tàu hỏacàng không khả thi

1.1.2.2 Vận tải đường thủy nội địa có ưu điểm về chi phí so với các phương thức vận tải khác, vậy nên, đây có thể coi là một phương thức vận tải hàng hóa giá

rẻ so với các loại hình khác

Để có thể thấy được sự ưu việt cũng như vai trò của vận tải đường thủy trongviệc vận chuyển hàng với chi phí giá rẻ, đặc biệt đối với những chuyến hàng tảitrọng nặng và đi quãng đường xa, có thể so sánh trên cùng một địa bàn, với cùngloại hàng hóa cấp 1: cát, sỏi, than đá

Xét đến quy định 20/2013/QĐ-UBND của tỉnh Long An về cước vận tảihàng hóa trên địa bàn tỉnh Long An, xét với loại hình hàng hóa: cát, sỏi, than, đá;trong quyết định ghi rõ:

Đơn giá cước đường bộ và đường thủy với hàng Bậc 1 (đất cát, sỏi, đá xay,gạch các loại)

Điều 6, Quyết định 23/2013 của UBND Long An cũng quy định giá cướcđường thủy theo bảng dưới đây:

Đường sông loại 1 Đơn giá cước ở các khoảng cách

trừ sâu, xi măng, muối ăn các loại

Bảng 1.2 Bảng giá cước của vận tải đường sông trên địa bàn tỉnh Long

An, hàng hóa cấp 1

Nếu so sánh thì với đoạn đường vận chuyển dưới 30km, có thể thấy đường

bộ trội hơn vì chi phí rẻ hơn Tuy nhiên, với những chuyến hàng vận tải dài trên31km thì dễ dàng nhận thấy chi phí vận tải đường thủy nội địa sẽ tiết kiệm chi phíhơn rất nhiều với cùng một loại hình hàng hóa

1.1.2.3 Bảo đảm lưu thông hàng hoá tới vùng sông nước (đặc biệt ở Nam

Bộ, thậm chí ngay cả tại Sài Gòn)

Nước ta có hệ thống sông ngòi, kênh rạch phân bố cực kỳ nhiều tại Vùng Nam

Bộ, mặt thuận lợi là nó tạo ra điểm riêng biệt với việc thúc đẩy kinh tế du lịch vớinhững hình ảnh đặc trưng: chợ nổi, hình ảnh chèo thuyền,… tuy vậy, đây là thách thứcrất lớn trong việc phát triển đường giao thông để có thể đảm bảo được sự lưu thông củahàng hóa, đặc biệt là những hàng hóa lớn như đã phân tích ở phần trên Vậy nên việcđầu tư phát triển hệ thống tuyến và cơ sở hạ tầng cho giao thông vận tải đường thủy nội

Ngay cả tại TP Hồ Chí Minh hay các Thành phố lớn như Cần Thơ, Đà Nẵng,Hội An, Huế, Vinh, Thanh Hóa, Nam Định, Hải Phòng, có các dòng sông lớn chảyqua, đây đều là những tuyến đường thủy nội địa trọng yếu và được đầu tư để pháttriển song song bên cạnh đường bộ Việc vận chuyển những chuyến hàng tải trọnglớn và khối lượng nhiều thì vận dụng đường bộ là phương án không hiệu quả, vậynên đường thủy nội địa là sự lựa chọn hợp lý hơn cả.

1.1.2.4 Thúc đẩy phát triển du lịch

Những cảnh quan đẹp và hình thái du lịch sông nước là một điểm đặc trưng tiêubiểu cho Miền Tây Việt Nam nói riêng và những vùng có hệ thống sông ngòi phát triểnnhư Nam Bộ, Miền Trung-Tây Nguyên,…việc đảm bảo cơ sở hạ tầng cũng như pháttriển vận tải những khu vực này sẽ tạo đà phát triển và quảng bá cho du lịch

Vận tải đường thủy nội địa phát triển sẽ góp phần giúp cho du lịch phát triển,không chỉ là loại hình vận tải hàng hóa, hành khách mà còn có thể kết hợp để pháttriển những loại hình liên quan, như là: những mô hình nhà hàng- vận chuyển dulịch đường thủy- vận chuyển đường bộ, phát triển loại hình du lịch di chuyển trênsông, những chuyến trải nghiệm khám phá địa hình Miền tây,…

1.1.2.5 Đa dạng hoá phương thức vận tải; giảm tải kẹt xe, chia sẻ gánh nặng vận tải cho giao thông đường bộ

Hiện nay, đường bộ nói riêng và các loại hình vận tải khác đang quá tải vàcần thường xuyên cải tạo, nâng cấp mà đặc biệt là đường bộ với nhiều tuyến đườngbắt đầu hư hỏng, xuống cấp,… việc kẹt xe đã trở thành “đặc sản” của nhiều thànhphố lớn và Bộ GTVT cũng như Sở GTVT của các tỉnh, thành phố đã và đang triểnkhai những phương án có thể giúp giảm sự kẹt xe như: khuyến khích di chuyểnbằng phương tiện công cộng, phát triển tuyến Metro,… Bên cạnh đó, các “xe busđường thủy” cũng đang được Sở GTVT TP Hồ Chí Minh nghiên cứu phát triển vàđưa vào ứng dụng vì ngay cả tại TP Hồ Chí Minh, dù đường bộ rất phát triển nhưngđường thủy nội địa vẫn được chú trọng đầu tư và khai thác Bởi tại TP Hồ ChíMinh, hệ thống đường bộ đang quá tải với lượng phương tiện và lượt vận tải

quá lớn khiến cơ sở hạ tầng mau xuống cấp, phát triển vận tải đường thủy nội địa làmột giải pháp để chia sẻ sự quá tải này.

Đồng thời, việc phát triển mô hình vận tải đường thủy nội địa sẽ đa dạng hóaphương thức vận tải, cạnh tranh với các loại hình vận tải khác và giúp các bên cóthể cạnh tranh nhau và đem lại lợi ích cho người tiêu dùng

1.1.2 Thích nghi với việc ngập lụt, triều cường, biến đổi khí hậu

Tại các thành phố mà mặt đất thấp, thường xuyên ngập lụt mà tiêu biểu là HàNội và Hồ Chí Minh thì giao thông mỗi khi có triều cường hoặc mưa bão sẽ bị ảnhhưởng rất nhiều Việc các con đường biến thành sông và các phương tiện không thể

di chuyển hoặc di chuyển cực kỳ khó khăn cũng ảnh hưởng tới việc lưu thông, chưa

kể việc vận chuyển hàng hóa vào những ngày ngập lụt Việc ứng dụng mô hình vậntải đừng thủy sẽ giúp khắc phục được các nhược điểm của đừng bộ trong khi nângcao cơ sở hạ tầng đường bộ, hoặc thích ứng sống chung với việc ngập lụt

Ngoài ra, các chương trình dự thảo, các đề án phát triển của Bộ GTVT cũngquan tâm và đề ra các phương án nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải thủy nộiđịa, đảm bảo an toàn khi vận tải hàng hóa, hành khách theo đường thủy nội địa cũngnhư những giải pháp an toàn, thân thiện với môi trường và có thể tạo ra những lợi thế

rõ rệt giữa vận tải đường thủy nội địa đối với các phương thức vận tải khác nhằm có thểthu hút được đầu tư, chia sẻ gánh nặng với các loại hình vận tải khác mà đặc biệt làđường bộ và khai thác được tiềm năng của loại hình vận tải đường thủy nội địa

1.2 Pháp luật về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm pháp luật về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa

1.2.1.1 Khái niệm

Kinh doanh vận tải đường thủy nội địa là hoạt động của đơn vị kinh doanh sử

dụng phương tiện thủy nội địa để vận tải hành khách, hàng hóa có thu cước phí vận tải (Quy định tại Điều 3, Nghị định 110/2014/NĐ-CP) Như vậy, pháp luật về kinh

doanh vận tải đường thủy nội địa là tổng hợp tất cả các quy phạm pháp luật, là hệ

thống các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành để điều chỉnh những quan hệ

xã hội có liên quan đến hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng đường thủy

nội địa như: điều kiện kinh doanh vận tải đường thủy nội địa, nguyên tắc, các quy định liên quan, quản lý nhà nước.

1.2.1.2 Đặc điểm

Pháp luật về kinh doanh vận tải đường thủy nội bộ là hệ thống pháp luật điềuchỉnh các hoạt động thương mại dịch vụ, trong đó có cả hàng hóa và con người nênchịu sự chi phối, điều chỉnh chặt chẽ của bộ các quy định không chỉ của bên Luậtkinh doanh vận tải đường thủy nội địa, mà còn là liên quan đến Luật về bảo hiểm,Luật Kinh Doanh, Luật Đầu tư,… Có thể thấy, pháp luật về kinh doanh vận tảiđường thủy nội bộ có các đặc điểm sau đây:

Đầu tiên, là ngành nghề kinh doanh có điều kiện Do liên quan đến an toàn

tính mạng của người tham gia giao thông vận tải đường thủy nội địa, nên đây là lĩnhvực kinh doanh có điều kiện và bị định hướng theo quy hoạch Cũng tương tự nhưvận tải bằng đường hàng không hay bằng đường bộ, khi thực hiện chuyên chở trênđường thủy nội địa sẽ có những ràng buột pháp lý nhất định giữa người giao vàngười nhận vận chuyển Việc có những công cụ pháp lý đi kèm, rõ ràng, và chặt chẽ

là điều mà các bên đều mong muốn khi hợp tác với nhau Ở đây không chỉ nói riêng

về mặt hàng hóa, mà còn nói cả về việc vận chuyển hàng khách, hay việc cho thuêtàu, thuê thuyền viên,…

Thứ hai, đây là ngành nghề bị chi phối và giám sát sâu bởi nhà nước Bởi vận

tải đường thuỷ liên quan đến an toàn tính mạng tài sản của khách hàng, lợi ích công,nên Nhà nước phải can dự và giám sát sâu: Các quy định về quản lý nhà nước thể hiệnrất rõ ràng và giữ vai trò chi phối trong pháp luật kinh doanh vận tải đường thủy nộiđịa Những công cụ quản lý nhà nước định hình hướng phát triển cũng như điều chỉnhcác mối quan hệ trong quan hệ pháp luật kinh doanh vận tải đường thủy nội địa Ví dụnhư quy định các điều kiện về thuyền viên, các quy định an toàn về phương tiện, cácquy định về các bảo hiểm đối với người và hàng hóa khi vận chuyển,…

Thứ ba, các quy định pháp luật nằm rải rác trong nhiều văn bản luật khác

nhau Hình thức thể hiện của pháp luật kinh doanh vận tải đường thủy nội địa nằm

rải rác trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau, do nhiều cấp ban hành và đôi khi

việc quản lý một vấn đề lại nằm trong nhiều văn bản pháp luật Đồng thời, số lượngcác văn bản pháp luật quy định chuyên về kinh doanh vận tải đường thủy nội địacòn ít, không phong phú như quy định về kinh doanh vận tải đường bộ Hệ thốngpháp luật quy định về đường thủy nội địa nói riêng và kinh doanh vận tải đườngthủy nội địa nói chung nhìn chung còn chưa nhiều.

Thứ tư, chủ thể kinh doanh không có giới hạn về mặt hình thức Bởi vì ngành

nghề kinh doanh đặc trưng có thể được tiến hành bởi bất kỳ cá nhâ, tổ chức nào (vớiđiều kiện có đăng ký kinh doanh) thì kinh doanh vận tải đường thủy nội địa khôngyêu cầu đặc biệt về chủ thể kinh doanh

Thứ năm, đây là ngành nghề kinh doanh đang được quy hoạch Bởi cả về

tính cấp thiết, quan trọng và sự phát triển sau muộn mà kinh doanh vận tải đườngthủy nội địa đang là ngành được nhà nước chú trọng đầu tư để vực lên tiềm năng.Chính vì lẽ đó mà ngành này đang được nhà nước quy hoạch phát triển để đảm bảohướng đi đúng định hướng cũng như khai thác

Thứ sáu, phương thức kinh doanh chủ yếu diễn ra trên mặt nước nội địa Không

giống như những ngành kinh doanh khác, vận tải đường thủy nội địa là ngành kinhdoanh mà địa điểm diễn ra dịch vụ là mặt nước chứ không phải là mặt đất

1.2.2 Quy định của pháp luật nước ta về chủ thể quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vận tải đường thủy

Quản lý nhà nước đối với hoạt động vận tải đường thủy nội địa được chia làmnhiều cấp theo phân cấp quản lý nhà nước, gồm: Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải,Cục đường thủy nội địa Việt Nam, Sở giao thông vận tải tại các tỉnh, thành phố trựcthuộc trung ương, Chi cục quản lý đường thủy nội địa và các cơ quan chức năng

1.2.2.1 Chính phủ

Chính phủ là cơ quan hành pháp của nước CHXHCN Việt Nam, là cơ quan

cao nhất trong bộ máy hành chính theo quy định của Hiến Pháp 2013, Chính phủ cócác quyền hạn sau:

- Thực hiện đề xuất, xây dựng, ban hành pháp lệnh, nghị quyết, chính sách đểtrình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ quốc hội Thực hiện theo quyết định của Chủ

tịch nước, hoặc theo thẩm quyền của mình để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn Tổchức đàm phán, ký kết, gia nhập, chấm dứt ước quốc tế nhân danh Nhà nước theoquy định tại khoản 14 Điều 70;

- Là cơ quan thống nhất quản lý về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế,khoa học, công nghệ, môi trường, thông tin, truyền thông, đối ngoại, quốc phòng, an ninhquốc gia, trật tự, an toàn xã hội; thi hành lệnh tổng động viên hoặc động viên cục bộ, lệnhban bố tình trạng khẩn cấp và các biện pháp cần thiết khác để bảo vệ Tổ quốc, bảo đảmtính mạng, tài sản của Nhân dân;

Chính Phủ là cơ quan quản lý các Bộ, cơ quan ngang Bộ; có các quyền hạn về mặt

địa giới hành chính tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đơn vị hành chính - kinh

tế đặc biệt, đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, thốngnhất quản lý nền hành chính quốc gia; thực hiện quản lý, thanh tra, kiểm tra về nhân

sự trong các cơ quan nhà nước; lãnh đạo công tác của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơquan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp; hướng dẫn, kiểm tra và tạo điềukiện cho Hội đồng nhân dân trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình;phối hợp với Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan trung ươngcủa tổ chức chính trị - xã hội trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình

- Ngoài ra, Chính phủ bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích chính đáng của tổ chức và công dân Việt Nam ở nước ngoài;

Từ những nhiệm vụ đã được quy định trong Hiến Pháp nói trên, có thể thấy,Chính Phủ chính là cơ quan định hướng phát triển của nhóm ngành vận tải đườngthủy nội địa nói riêng và các nhóm ngành kinh tế theo định hướng phát triển nềnkinh tế, cũng như phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế Chính phủ là cơ quan đưa raquyết sách liên quan, các quyết sách định hướng đường đi, các yêu cầu cũng nhưnhững nhiệm vụ, chức năng mà các cơ quan chức năng, các cơ quan quản lý nhànước trong vận tải đường thủy nội địa

1.2.2.2 Bộ Giao thông vận tải

Bộ Giao thông Vận tải (Bộ GTVT) là cơ quan có chức năng quản lý Nhà nước

về vấn đề giao thông vận tải đường bộ, đường sắt, đường sông, đường hàng hải trongphạm vi cả nước; đây là cơ quan nhà nước thực hiện việc quản lý nhà nước về các hoạtđộng vận tải Chính phủ có ban hành Nghị định số 36/2012/NĐ-CP ngày 18 tháng 4năm 2012 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chứccủa Bộ, cơ quang ngang Bộ; những nhiệm vụ, quyền hạn liên quan đến hoạt động kinhdoanh vận tải đường thủy nội địa thì được quy định chi tiết hơn trong Thông tư15/2016/TT-BGTVT ngày 30 tháng 6 năm 2016 của Bộ Giao thông vận tải

Bộ GTVT là cơ quan có chức năng quản lý nhà nước về vấn đề GTVT Bộ chịutrách nhiệm chính trong việc đề ra các chủ trương, chính sách pháp luật và ban hànhcác văn bản trong thẩm quyền của mình về quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực do

Bộ quản lý; chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện cũng như xây dựng tiêuchuẩn quốc gia, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, định mức kinh tế- kỹ thuậttrong các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ; tổ chức quản lý,hướng dẫn, kiểm tra đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện thuộc ngành giaothông vận tải theo danh mục do Chính phủ, Thủ tướng chính phủ quy định

Bộ GTVT có chức năng chỉ đạo, hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra, hướng dẫn vàchịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược quyhoạch, kế hoạch đã được phê duyệt cũng như điều kiện kinh doanh vận tải, cơ chế,chính sách phát triển vận tải, các dịch vụ hỗ trợ vận tải theo quy định của CP;

Ngoài ra, Bộ còn có chức năng nhiệm vụ thông tin tuyên truyền, phổ biến,giáo dục pháp luật về các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Quy định và hướng dẫnthực hiện tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, việc kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuậtcủa phương tiện giao thông cơ giới đường bộ; quy định những việc liên quan đếnviệc cấp phép, chứng chỉ chuyên môn cho người điều khiển phương tiện giao thông,người vận hành phương tiện, thiết bị chuyên dùng trong giao thông vận tải (trừngười điều khiển phương tiện, thiết bị chuyên dùng phục vụ vào mục đích quốc

phòng, an ninh và tàu cá) và cho đối tượng đặc thù trong lĩnh vực giao thông vậntải; thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.

Trong quy định quyền hạn chức năng trong TT 15/2016/TT-BGTVT cũng cóquy định, Bộ GTVT có chức năng quyết định cấp và điều chỉnh cấp kỹ thuật tuyếnđường thủy nội địa trên cơ sở đề nghị của Cục trưởng Cục Đường thủy nội địa ViệtNam; công bố mở, đóng đường thủy nội địa chuyên dùng nối với đường thủy nộiđịa quốc gia, đường thủy nội địa chuyên dùng nằm trên địa giới hai tỉnh, thành phốtrực thuộc Trung ương trở lên hoặc đường thủy nội địa chuyên dùng nối đường thủynội địa quốc gia với đường thủy nội địa địa phương; cho ý kiến bằng văn bản đốivới các công trình bảo đảm an ninh, quốc phòng trên đường thủy nội địa quốc gia

1.2.2.2 Cục đường thủy nội địa Việt Nam

Cục Đường thủy nội địa Việt Nam là tổ chức trực thuộc Bộ GTVT, là cơ

quan thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ GTVT quản lý nhà nước

và tổ chức thực thi pháp luật chuyên ngành giao thông vận tải đường thủy nội địatrong phạm vi cả nước; được quy định nhiệm vụ, chức năng trong Quyết định số4409/QĐ-BGTVT do Bộ trưởng Đinh La Thăng ký quyết định ban hành

Cục có chức năng tham mưu, chủ trì xây dựng, trình Bộ trưởng các dự án luật,pháp lệnh, các văn bản quy phạm pháp luật khác và các quy định quản lý chuyênngành về giao thông vận tải đường thủy nội địa, ban hành theo thẩm quyền các vănbản quản lý chuyên ngành về giao thông vận tải đường thủy nội địa; cục có nhiệm

vụ chủ trì xây dựng, trình các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch dài hạn, kế hoạchnăm năm và kế hoạch hàng năm, các chương trình, dự án quốc gia, các đề án pháttriển về giao thông vận tải đường thủy nội địa lên Bộ trưởng Bộ GTVT

Cục cũng là cơ quan giúp Bộ trưởng Bộ GTVT quản lý nhà nước và tổ chứcthực thi pháp luật chuyên ngành giao thông vận tải đường thủy nội địa Ngoài ra,Cục còn có chức năng thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giaothông vận tải đường thủy nội địa

Dưới Cục đường thủy nội địa có các Chi cục, là các đơn vị nhỏ hơn có chứcnăng tại địa bàn chi cục đường thủy nội địa của tỉnh đó đóng

1.2.2.3 Sở giao thông vận tải các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương

Sở giao thông vận tải là cơ quan dưới Bộ, là đơn vị trực thuộc Bộ GTVT ở

cấp tỉnh/thành phố Theo quy định của Thông tư liên tịch số BNV về Hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quanchuyên môn về GTVT thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương vàUBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh thì:

42/2015/TTLT-GTVT-Sở có chức năng quản lý nhà nước đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện dự

án đầu tư, xây dựng công trình giao thông vận tải trên địa bàn thành phố theo đúngpháp luật của nhà nước và hướng dẫn của các Bộ quản lý chuyên ngành; quản lýngành theo phân cấp của Ủy ban nhân dân thành phố về chất lượng các công trìnhxây dựng theo Nghị định 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ về quản

lý chất lượng công trình xây dựng; tổ chức và hướng dẫn các đơn vị quản lý và chủcông trình trong việc duy tu, bảo dưỡng và bảo vệ hệ thống giao thông đường bộ,đường thuỷ; quản lý công viên cây xanh; quản lý vận tải

Sở có nhiệm vụ dựa trên cơ sở các quy định của pháp luật, các văn bản quyđịnh chung, chịu trách nhiệm hướng dẫn, triển khai thực hiện các quy định đó, nhằmđảm bảo tính thống nhất, hiệu lực và hiệu quả trong phạm vi toàn thành phố; chỉđạo, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện các chương trình, dự án đầu tư phát triển

do Sở phụ trách trên địa bàn thành phố, theo dõi đề xuất xử lý các vấn đề phát sinhtrong quá trình thực hiện kế hoạch;

Tại địa phương, Sở là cơ quan thực hiện công tác thanh tra và kiểm tra việcthực hiện pháp luật GTVT và đảm bảo nhiệm vụ quản lý nhà nước GTVT trên cáclĩnh vực giao thông đường bộ, đường thuỷ, bến cảng, thoát nước, chiếu sáng trên địabàn; quản lý về việc cấp/ thu hồi các loại giấy phép thuộc chức năng của Sở theoquy định của pháp luật, của Bộ quản lý chuyên ngành và của UBND thành phố;giáo dục, tuyên truyền, thông tin phổ biến các văn bản quy phạm luật có liên quanđến ngành giao thông vận tải

Dưới Sở GTVT có các cơ quan chức năng có nhiệm vụ thực hiện việc quản lýnhà nước về các vấn đề đường thủy nội địa như: Phòng Quản lý giao thông đường

thủy, Khu Quản lý đường thủy nội địa, Cảng vụ đường thủy nội địa, Thanh tra Sở GTVT, Trung tâm đăng kiểm phương tiện thủy nội địa.

1.2.2.4 Các cơ quan chức năng khác

1.2.2.4.1 Phòng Quản lý Giao thông đường thủy

Phòng Quản lý Giao thông đường thủy là Phòng tham mưu cho Lãnh đạo

Sở thực hiện công tác quản lý nhà nước về giao thông đường thủy

Đây là phòng có trách nhiệm:

và triển khai các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản khác, các chủ trương,

biện pháp liên quan đến hoạt động, trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa;chủ trì phối hợp với Thanh tra Sở GTVT tiến hành xử lý vi phạm hành chính, giảiquyết và trả lời các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo hoặc khiếu kiện liên quan đếnchuyên ngành quản lý giao thông đường thủy;

- Tham mưu trình Sở GTVT các vấn đề về luồng, tuyến, tình hình thủy văn, cảng,bến thủy nội địa cho các đơn bị liên quan theo định kỳ hoặc đột xuất Phòng cũngthông báo kịp thời cho các đơn vị liên quan các trường hợp bằng, giấy chứng nhậnkhả năng chuyên môn thuyền trưởng không còn giá trị sử dụng theo quy định; -Cung cấp quyết định, giấy phép, phương án khai thác, sơ đồ vị trí vùng nước hoạt

động cảng, bến thủy nội địa và phối hợp với Cảng vụ ĐTNĐ, Khu Quản

lý ĐTNĐ và Trung tâm Đăng kiểm PTTNĐ trong công tác kiểm tra công bố, cấpgiấy phép hoạt động của cảng, bến thủy nội địa;

- Tổng hợp những tồn tại, khó khăn bất cập trong lĩnh vực giao thông đường thủy; kiến nghị giải quyết theo quy định

1.2.2.4.2 Khu Quản lý đường thủy nội địa

Khu quản lý đường thủy nội địa là đơn vị sự nghiệp, thực hiện công tác

quản lý, bảo trì đường thủy nội địa

Khu quản lý đường thủy nội địa có chức năng chủ trì phối hợp với các đơn vịthực hiện công tác cứu nạn, cứu hộ các tai nạn, sự cố trên đường thủy nội địa, trừvùng nước cảng, bến thủy nội địa Khi có tai nạn, sự cố, tình huống đột xuất thì đơn

vị này có chức năng thông báo kịp thời cho lãnh đạo Sở GTVT, Phòng Quản lýGTĐT và các cơ quan liên quan để phối hợp xử lý kịp thời.

Chủ trì, phối hợp với các đơn vị khác thực hiện chức năng quản lý, kiểm tra,

xử lý hành vi vi phạm về trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa Khu quản lýđường thủy nội địa cũng có quyền điều động phương tiện để lai dắt, tạm giữ tangvật, phương tiện thủy vi phạm khi có yêu cầu và phải có xác nhận của lãnh đạo đơn

vị bằng điện thoại

Ngoài ra, đây cũng là cơ quan tiếp nhận thông tin do các đơn vị phản ánh vềtình hình luồng tuyến, báo hiệu đường thủy nội địa, chướng ngại vật đột xuất trênluồng để có biện pháp khắc phục kịp thời

1.2.2.4.3 Cảng vụ đường thủy nội địa

Cảng vụ đường thủy nội địa là đơn vị thực hiện chức năng quản lý chuyên

ngành tại cảng, bến thủy nội địa theo Thông tư 83/2015/TT-BGTVT

Cảng vụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước chuyên ngành về giao thôngvận tải đường thủy nội địa tại cảng, bến thủy nội địa nhằm bảo đảm việc chấp hànhcác quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường thủy nội địa và bảo

vệ môi trường

Là cơ quan có có thẩm quyền quy định nơi neo đậu cho phương tiện thủy nộiđịa, phương tiện thủy nước ngoài, tàu biển trong vùng nước cảng, bến thủy nội địa;Cảng vụ cũng là cơ quan thẩm định hồ sơ đánh giá an ninh cảng thủy nội địa, thẩmđịnh kế hoạch an ninh cảng thủy nội địa, tiếp nhận và thông báo các thông tin vềtình hình đường thủy nội địa, tình hình thủy văn,… cho các phương tiện Chủ trìphối hợp với Trung tâm Đăng kiểm PTTNĐ xác định tải trọng toàn phần hoặc côngsuất phương tiện trong công tác xử phạt vi phạm hành chính;

Cảng vụ là cơ quan có chức năng thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiệnquy định của pháp luật về an toàn, an ninh và bảo vệ môi trường của phương tiệnthủy nội địa, phương tiện thủy nước ngoài, tàu biển, cảng, bến thủy nội địa, luồng,tuyến, các công trình khác trong phạm vi liên quan cũng như việc xếp hàng lênphương tiện; kiểm tra giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, bằng, chứng chỉ

chuyên môn của thuyền viên và người lái phương tiện; cấp phép cho phương tiệnthủy nội địa, phương tiện thủy nước ngoài, tàu biển ra, vào cảng, bến thủy nội địa;thực hiện công tác phòng chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn trong phạm vi quản lý.Thông báo kịp thời về tai nạn, sự cố và tình huống đột xuất tại cảng, bến thủy nộiđịa; tham gia lập biên bản, kết luận nguyên nhân tai nạn, sự cố xảy ra trong vùngnước cảng, bến thủy nội địa; yêu cầu các bên liên quan khắc phục hậu quả tai nạn;

xử phạt vi phạm hành chính; thu phí, lệ phí theo quy định của pháp luật

Chủ trì, phối hợp hoạt động với các cơ quan quản lý nhà nước khác thực hiệncông tác bảo đảm bảo trật tự an toàn giao thông trong khu vực cảng, bến thủy nộiđịa; huy động phương tiện, thiết bị, nhân lực trong khu vực cảng, bến thủy nội địa

để tham gia cứu người, hàng hóa, phương tiện thủy nội địa, phương tiện thủy nướcngoài, tàu biển trong trường hợp khẩn cấp và xử lý ô nhiễm môi trường trong phạm

vi cảng, bến thủy nội địa

Là cơ quan xây dựng kế hoạch hoạt động hàng, xây dựng quy hoạch phát triểnđường thủy nội địa, cảng, bến thủy nội địa ; quản lý, sử dụng tài sản, kinh phí, địnhbiên được giao và thực hiện chế độ thống kê, báo cáo theo quy định trong phạm vi.Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn thực hiện những quy định của pháp luật vềgiao thông vận tải đường thủy nội địa

Ngoài ra, Cảng vụ thực hiện những nhiệm vụ khác do Cục trưởng Cục Đườngthủy nội địa Việt Nam, Giám đốc Sở Giao thông vận tải giao

1.2.2.4.4 Thanh tra Sở Giao thông vận tải

Thanh tra Sở GTVT là Bộ phận có chức năng thanh tra quản lý và trực thuộc

Sở GTVT, có bộ phận Thanh tra đường thủy chuyên về công tác thanh tra chuyênngành về đường thủy

Cơ quan này có các chức năng:

- Chủ trì phối hợp với Cảng vụ ĐTNĐ, Khu Quản lý ĐTNĐ kiểm tra, xử lý cáchành vi vi phạm về trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa theo luật, về đăng ký đăngkiểm phương tiện; xác định tải trọng toàn phần hoặc công suất phương tiện trong công tác xửphạt vi phạm hành chính, trừ vùng nước cảng, bến thủy nội địa;

- Tiếp nhận các thông tin do các đơn vị về phương án điều tiết giao thông,hành vi vi phạm về trật tự an toàn giao thông trên đường thủy nội địa để phối hợp xử lý.Trong một số tình huống đột xuất sau khi nhận được phản ánh của các đơn vị,

có trách nhiệm triển khai kịp thời các biện pháp cần thiết để phối hợp, xử lý theoquy định và thông báo bằng điện thoại hoặc bằng văn bản trong thời gian 48 giờ kếtquả kiểm tra, xử lý

1.2.2.4.5 Trung tâm đăng kiểm phương tiện thủy nội địa

Trung tâm đăng kiểm phương tiện thủy nội địa là đơn vị thực hiện công

tác đăng kiểm các phương tiện thủy nội địa theo phân cấp

Trung tâm đăng kiểm phương tiện thủy nội địa có các chức năng như sau:

- Chủ trì phối hợp với Thanh tra Sở GTVT tiến hành xử lý vi phạm hành chínhđối với hành vi khai báo không đúng sự thật để được đăng kiểm phương tiện;

- Phối hợp với các đơn vị xác định tải trọng toàn phần, công suất phương tiệnphục vụ công tác xử phạt vi phạm hành chính hoặc làm cơ sở đăng ký phương tiện

đối với phương tiện thuộc diện đăng ký nhưng không đăng kiểm;

- Phối hợp với các đơn vị trong công tác kiểm tra điều kiện an toàn an toàn kỹthuật và bảo vệ môi trường của phương tiện thủy nội địa đối với tàu du lịch, tàu thủy lưu trú du lịch ngủ đêm, nhà hàng nổi, khách sạn nổi, khi có yêu cầu

1.3 Kinh nghiệm pháp luật, chính sách của một số nước về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa

1.3.1 Quy định của nước Hà Lan

Hà Lan nổi tiếng là đất nước nằm dưới mực nước biển (tên tiếng Hà Lan làNetherlands; trong đó Nether là bên dưới, thấp hơn; Lands là đất), bởi vậy có mạnglưới đường thủy dày đặc (khoảng 6.000km sông rạch) với các tuyến đường thủy cótổng chiều dài ước tính khoảng 2.200km và các tuyến đường thủy này do Nhà nướcđiều hành Các tuyến đường thủy nhỏ được quản lý bởi chính quyền cấp tỉnh hoặcBan thoát nước Các sông ngòi, kênh đào không chỉ mang nước ra biển, mà đây còn

là hệ thống vận tải vận chuyển giá rẻ của Hà Lan, và đây cũng là nguồn cung cấpcho các nhà máy thủy điện của Hà Lan

Sông Rhine từ nội địa Châu Âu đi qua phía nam của Hà Lan và đổ ra Bắc Hải,đây là con sông đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển hàng hóa của Hà Lan

và từ Đức, Thụy Sĩ đến Hà Lan Hà Lan và Đức có phát triển Dự án "Trung tâm

Quản lý Giao thông Tàu trong tương lai" (tên Tiếng anh là Vessel Traffic

Management), được chọn để tài trợ trong Cuộc gọi Đa năng Hàng năm TEN-T, sẽ

đưa ra các cơ sở cho mạng lưới các trung tâm VTM mới dọc theo sông Rhine ở Đức

và ở Hà Lan Dự án này có mục đích làm cho hệ thống đường thủy nội địa trở nêncạnh tranh, hiệu quả và an toàn đối với vận tải hàng hóa cũng như vận tải hànhkhách

Ngoài ra là sông Maas (nhánh của sông Meuse) và sông Schelde, chảy từ Bỉsang Cùng với vô số kênh rạch, sông ngòi đã tạo thành lối ra vào thuận tiện chovùng nội địa châu Âu

Hệ thống quản lý nhà nước về mặt đường thủy nội địa gồm: Bộ Cơ sở hạtầng và Môi trường chịu trách nhiệm quản lý chính; Tổng cục về Công cộng vàQuản lý nước (Rijkswaterstaat, RWS)- đây là cơ quan điều hành của Bộ Cơ sở hạtầng và Môi trường; Cơ quan chức năng cấp tỉnh hoặc các Ban thoát nước tại địaphương Nhiệm vụ của RWS là quản lý và phát triển mạng lưới quốc lộ, mạng lướiđường thủy, và các vùng nước khác như một môi trường sống bền vững RWS cónhiệm vụ bao gồm: bảo vệ lũ; đảm bảo đủ nước sạch; và cung cấp mạng lưới cơ sở

hạ tầng giao thông có điều kiện kỹ thuật tốt, thân thiện với người sử dụng, và chophép lưu thông an toàn Với các tuyến đường thủy nhỏ hơn thì được quản lý bởi các

cơ quan chức năng cấp tỉnh hoặc các ban thoát nước tại địa phương Tại Hà Lan, Bộ

và Rijkswaterstaat là có tác động qua lại lẫn nhau và tương tự như Cục đường thủynội địa Việt Nam và Bộ GTVT tại Việt Nam

Giữa Bộ và RWS có thỏa thuận về mặt chức năng ;và RWS có chức năngriêng biệt sau: RWS chỉ đạo dự án xây dựng và các công trình bảo trì có giá trị lớn,trong chu trình dự án của Chương trình Đa ngành hàng năm về Cơ sở hạ tầng, Quyhoạch sử dụng đất và Giao thông vận tải (trong tiếng Hà Lan: MIRT), RWS có vaitrò tư vấn này vì chuyên môn của mình trong các khía cạnh kỹ thuật của xây dựng

và các tác động cũng như chi phí của chúng RWS chịu trách nhiệm giám sát và kýhợp đồng trong giai đoạn thực hiện dự án Ngoài ra RWS còn có đóng vai trò chínhtrong việc thoả thuận Mức độ Dịch vụ (SLA) cho quản lý mạng lưới cơ sở hạ tầng,bao gồm bảo trì thường xuyên cơ sở hạ tầng (Dutch Civil Code, 2015).

Theo luật Convention on Civil Liability for Damage caused during Carriage

of Dangerous Goods by Road, Rail and Inland Navigation Vessels (CRTD), 1989của Hà Lan quy định: Tàu thuyền là bất kỳ tàu hoặc thuyền, không bao gồm tàubiển hoặc tàu vận chuyển trên biển hay bất kỳ hình thức nào tương tự

Theo Luật Inland Navigation Act, 2016 (Binnenvaartwet) quy định về cácđiều kiện về tài thuyền cũng như các điều kiện khác về thuyền viên như:

- Thuyền viên phải được đăng ký về giờ làm việc, giờ nghỉ ngơi

- Điều kiện, thiết kế, các thiết bị trang bị trên tàu Hà Lan xét điều kiện nàydựa trên một giấy chứng nhận kiểm tra để đảm bảo tàu đạt tiêu chuẩn để thực hiện việc vậntải và một giấy phép điều hướng để có thể lưu thông trên các tuyến thủy nội địa tại Hà Lan.Tàu phải đáp ứng các điều kiện về tỷ lệ phát thải tối đa của hydrocarbon, oxit nitơ, các hạt

và carbon monoxide Để tránh xả nước thải, tàu

được trang bị nhà vệ sinh phải có hệ thống xử lý nước thải hoặc tự xử lý nước thải

Về mặt thiết kế: các đoạn đường thủy, ổ khóa, cầu và bến bên trong (Article V)

Chính phủ Hà Lan theo đuổi chính sách thay thế vận tải hàng hóa bằngđường bộ bằng vận tải liên hợp bằng đường sắt và đường thủy nội địa, sự chuyểnđổi phương thức vận tải đòi hỏi phải có một hệ thống GTVT liên hợp hiệu quả

Khối lượng (triệu tấn)

58% 5% 37% 100%Chiều dài trung bình (km)

Bảng 1.3 Tỉ trọng khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa tại Hà Lan năm 2011 6

1.3.2 Pháp luật vận tải thủy nội địa Trung Quốc

Cũng giống như Việt Nam, Trung Quốc là quốc gia có hệ thống sông ngòiphát triển, trong lãnh thổ Trung Quốc có rất nhiều dòng sông, có trên 1500 dòngsông có diện tích lưu vực trên 1000 ki-lô-mét vuông Dòng sông được chia thànhdòng sông đổ ra biển và dòng sông nội địa Các dòng sông đổ ra biển có diện tíchlưu vực chiếm khoảng 64% tổng diện tích đất đai Trung Quốc

Ở Trung quốc, công tác quản lý nhà nước về vận tải thủy nội địa chia làm 3 cấp, bao gồm: Bộ GTVT, Cục đường thủy và các tỉnh Bộ GTVT Trung Quốc là cơ quan quản lý cao nhất, xây dựng, ban hành các chính sách liên quan tới các chuyên ngành và các quy hoạch về cơ sở hạ tầng Cấp quản lý sau Bộ GTVT là Cục đường thủy, chịu trách nhiệm thực hiện các dự án đường thủy nội địa chính thuộc 2 sông làsông Dương Tử và sông Châu Giang Cấp quản lý thứ ba là các tỉnh, chịu trách nhiệm thực hiện các dự án đường thủy thuộc địa bàn tỉnh quản lý Chính phủ Trung Quốc cũng xây dựng các quy hoạch, chiến lược về:

- Tư nhân hóa công tác xây dựng, khai thác cảng và hoạt động vận tải

- Đưa ra các chính sách khuyến khích, ưu đãi, như giảm các loại phí trước và sauvận tải đường dài bằng đường thủy, hỗ trợ cho việc mở mới các tuyến vận tải thủy

- Phát triển nền tảng vận tải thông minh (IT) nhằm tăng tính hiệu quả hoạt động

và khai thác cảng, bến thủy7

6 Bảng được trích dẫn tại Sách Thúc đẩy Thương mại thông qua Giao thông Vận tải có sức cạnh tranh và ít khí

thải- Tuyến đường thủy nội địa và Đường biển ở Việt Nam- Tác giả: Luis C, Blancas và M.Baher El-Hifn Trang 15 truy cập vào ngày 04/9/217

awi,2014-Nguồn: Theo phân tích của Ecorys/Ngân hàng thế giới trên nguồn số liệu năm 2013 của Trung tâm thống kê Quốc gia Hà Lan và Eurosta

: số liệu không có sẵn