Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở Bài giảng Quản lý văn hóa giáo dục ở cơ sở
Trang 1Bài 6 QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA,
GIÁO DỤC, Y TẾ Ở CƠ SỞ
Trang 21 Mục đích yêu cầu
1.1 Về kiến thức
Nắm được vai trò, quan điểm, nội dung và phương thức QLNN về văn hoá, giáo dục, y tế ở cơ sở.
1.2 Về kỹ năng
Biết cách tổ chức và quản lý các lĩnh vực trên.
Trang 31 Mục đích yêu cầu (tt)
1.3 Về thái độ
- Trung thành với đường lối chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về mục tiêu CNXH;
- Ra sức phục vụ Nhân dân vì sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam.
Trang 63 Thời lượng
8 tiết
Trang 7I Quản lý hoạt động về văn hóa
Trang 81.1 Vai trò của VH và quản lý hoạt động
VH đối với sự phát triển của đất nước; 1.2 Quan điểm của Đảng về văn hóa và văn hóa ở cơ sở;
1.3 Nội dung hoạt động quản lý về văn hóa;
1.4 Phương thức quản lý các hoạt động văn hóa cơ sở.
Trang 101.1 Vai trò của VH và quản lý hoạt động VH đối với sự phát triển của đất nước
1.1.1 Khái niệm VH
- Là sự kết hợp tất cả những gì tốt đẹp nhất trong mỗi dân tộc;
- Nó không chỉ là sự hiểu biết, nhưng trước hết nó đòi hỏi sự hiểu biết;
Trang 111.1 Vai trò của VH…
1.1.1 Khái niệm VH (tt)
- Bác Hồ cho rằng:
“Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học,
Trang 131.1 Vai trò của VH…
1.1.1 Khái niệm VH (tt)
- Bác Hồ cho rằng (tt):
Người nêu lên 3 vấn đề:
+ Nguồn gốc ra đời của VH;
+ Các dạng thức của VH;
+ Bản chất của VH.
Trang 141.1.1 Khái niệm (tt)
- Theo Cựu TGĐ Unesco nêu đại ý:
“VH phản ánh và thể hiện một cách tổng quát và sống động mọi mặt của cuộc sống đã diễn ra trong quá khứ, hiện tại thể hiện bản sắc riêng của từng dân tộc”;
- Theo Unesco:
Trang 15- Theo Unesco:
VH bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc kia.
Tóm lại:
1) VH là phẩm chất đặc hữu chỉ có ở loài người;
2) Nó giúp cho chúng ta phân biệt giữa cộng đồng XH này với cộng đồng XH khác
Trang 181.1.3 Xây dựng đời sống VH cơ sở
- Đời sống VH ở cơ sở là toàn bộ các sinh hoạt VH tại cơ sở;
Trang 191.1.3 Xây dựng đời sống VH cơ sở (tt)
- Xây dựng đời sống VH ở cơ sở là xây dựng đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân ở cơ sở vì mục tiêu “Dân giàu,…”.
Trang 201.1.4 Thiết chế văn hóa ở cơ sở (TCVHCS)
- Thiết chế là gì?
Đó là việc tạo nên, lập nên; là sự chế định và luật lệ đặt ra của mỗi cộng đồng, quốc gia
- Mục đích của TCVHTTCS là để:
+ Thực hiện chức năng giáo dục VH chính thống của Nhà nước với Nhân dân;
Trang 211.1.4 Thiết chế văn hóa ở cơ sở (TCVHCS)
- Mục đích của TCVHTTCS là để (tt):
+ Nâng cao dân trí,
+ Góp phần phát triển dân sinh, DCCS.
- Vai trò của TCVHCS:
+ Phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ chính trị của TW và ĐP;
Trang 221.1.4 Thiết chế văn hóa ở cơ sở (TCVHCS)
Trang 23- NQTW5, khóa VIII nêu: “Xây dựng nền
VH Việt Nam tiên tiến,… VH là nền tảng tinh thần của XH, vừa là mục tiêu, vừa là động lực…”;
- ĐH XII của Đảng nêu: Các cấp, các ngành phải nhận thức đầy đủ mục tiêu xây dựng nền VH hướng đến
chân - thiện - mỹ, VH phải thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của
XH, là sức mạnh nội sinh quan trọng;
Trang 24- ĐH IX, Đảng ta đã nhấn mạnh:
“Tiếp tục đưa các HĐVH thông tin
về cơ sở, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào các dân tộc; phát động phong trào toàn dân tham gia thực hiện nếp sống văn minh, gia đình, bản, làng VH”
Trang 25* ĐHX Đảng bộ tỉnh (2015 – 2020)
đánh giá:
- 2 kết quả đạt được:
+ Môi trường VH được cải thiện và
có một số mặt tiến bộ, vai trò của gia đình, cộng đồng dân cư trong việc giữ gìn truyền thống VH, bồi dưỡng phẩm chất, lối sống tốt đẹp được phát huy;
+ Các HĐ VH ngày càng phong phú,
đa dạng.
Trang 2618 Tháng 08 2024
- 3 hạn chế, yếu kém:
+ Phong trào “Toàn dân đoàn kết
XD ĐS VH” ở một số nơi còn hình thức, chưa thực chất, chưa đủ sức tạo bước chuyển mạnh mẽ trong
XD môi trường VH lành mạnh, nếp sống VM, xử lý một số vấn đề XH đang diễn ra phức tạp;
Trang 27- 3 hạn chế, yếu kém (tt):
+ Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống chưa được ngăn chặn có hiệu quả, tệ nạn XH, tội phạm có lúc gia tăng, gây tâm trạng lo lắng trong XH;
+ Các thiết chế VH ở nông thôn chưa phát huy hiệu quả.
Trang 2818 Tháng 08 2024
- 4 phương hướng, nhiệm vụ:
+ Xây dựng môi trường VH, phát triển con người về mọi mặt, hướng vào XD con người Đồng Tháp sống trách nhiệm, nghĩa tình, năng động, có
ý thức chấp hành PL, kỷ luật nghề nghiệp, tính hợp tác, đủ năng lực, kỹ năng, thể lực….; huy động các nguồn lực tham gia đầu tư lĩnh vực TDTT; đa dạng hóa hình thức tiếp cận, tuyên truyền, giáo dục người dân;
Trang 29- 4 Phương hướng, nhiệm vụ (tt):
+ Phát huy các di tích lịch sử -
VH, các công trình VH hiện có, kêu gọi các thành phần KT khai thác du lịch và tổ chức các hoạt động dịch vụ, tạo sức thu hút đông đảo Nhân dân trong và ngoài Tỉnh…;
Trang 3018 Tháng 08 2024
- 4 Phương hướng, nhiệm vụ (tt):
+ Xây dựng CSVC phục vụ HĐVH;
+ Tổ chức các hoạt động, sự kiện VH nhằm tôn vinh người có công và tuyên truyền tình yêu quê hương, quảng bá hình ảnh địa phương ĐT.
Trang 311.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
Trang 321.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2 Nội dung quản lý
1.3.2.1 Chỉ đạo tổ chức và vận động Nhân dân xây dựng phong trào TDĐKXDĐSVH
* Gồm 5 nội dung sau:
- Phát triển KT, giúp nhau làm giàu chính đáng, XĐGN;
- Xây dựng tư tưởng chính trị vững mạnh;
Trang 331.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2 Nội dung quản lý
1.3.2.1 Chỉ đạo tổ chức và vận động Nhân dân xây dựng phong trào TDĐKXDĐSVH
* Gồm 5 nội dung sau (tt):
- Xây dựng nếp sống văn minh, kỷ cương XH, sống và làm việc theo PL;
Trang 341.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2 Nội dung quản lý
* Gồm 5 nội dung sau (tt):
- Xây dựng môi trường VH sạch - đẹp - an toàn;
- Xây dựng các thiết chế VH và nâng cao chất lượng các hoạt động VH - thể thao cơ sở.
Trang 351.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2 Nội dung quản lý
1.3.1.2.1 Chỉ đạo tổ chức và vận động Nhân dân xây dựng phong trào TDĐKXDĐSVH
* 5 nội dung trên được cụ thể hóa thành 7 phong trào
(Xem SGK)
Trang 361.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2 Nội dung quản lý
1.3.1.2.1 Chỉ đạo tổ chức và vận động Nhân dân xây dựng phong trào TDĐKXDĐSVH
* Mục tiêu của phong trào là:
- Tạo sự chyển biến mạnh mẽ về nhận thức;
- Phối hợp đẩy mạnh các phong trào quần chúng hành động;
Trang 371.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2 Nội dung quản lý
1.3.1.2.1 Chỉ đạo tổ chức và vận động Nhân dân xây dựng phong trào TDĐKXDĐSVH
* Mục tiêu của phong trào là (tt):
- Giữ gìn và phát huy những giá trị VH truyền thống, hình thành những phong tục tập quán mới tiến bộ, lành mạnh.
Trang 381.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2 Nội dung quản lý
1.3.2.2 Tổ chức quản lý các hoạt động thông tin, tuyên truyền và cổ động (TTTTCĐ)
* Nhiệm vụ cơ bản của TTTTCĐ:
- Trực tiếp tổ chức thực hiện;
- Kịp thời làm sáng tỏ quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, PL của Nhà nước ;
Trang 391.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2 Nội dung quản lý
* Nhiệm vụ cơ bản của TTTTCĐ (tt):
- Cổ vũ cho Nhân dân hành động;
- Đấu tranh chống lại phản tuyên truyền của các thế lực thù địch; bài trừ các hủ tục lạc hậu, các biểu hiện phản VH.
Trang 401.3 Nội dung hoạt động quản lý VH 1.3.2 Nội dung quản lý
Trang 411.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2 Nội dung quản lý
* Công tác quản lý của chính quyền cơ sở:
- Bảo đảm chất lượng nội dung thông tin;
- Đầu tư CSVC, trang thiết bị;
- Chăm lo, bồi dưỡng đội ngũ làm công tác chuyên môn;
- Phối hợp các tổ chức đoàn thể
Trang 421.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.3 Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
* Các văn bản của TW:
- Chỉ thị số 214-CT/TW ngày
15-01-1975 của BBT về thực hiện nếp sống mới trong 3 vấn đề trên;
- Năm 1980, thành lập Ban chỉ đạo nếp sống mới, gia dình văn hóa;
Trang 431.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.3 Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
* Các văn bản của TW (tt):
- Công cuộc đổi mới đất nước, do buông lỏng chỉ đạo, quản lý nên phát sinh lối sống thực dụng, sùng ngoại, xem thường giá trị VH, đạo lý dân tộc, rõ nhất là 3 vấn đề trên;
Trang 441.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.3 Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
* Các văn bản của TW (tt):
- Chỉ thị 27-CT/TW ngày 12-01-1998 của Bộ Chính trị định hướng xây dựng nếp sống văn minh, xóa bỏ hủ tục lạc hậu, giữ gìn bản sắc dân tộc;
Trang 451.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.3 Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
* Các văn bản của TW (tt):
- NQTW5 khóa VIII ngày 16-7-1998
đề cập đến nhiệm vụ xây dựng nếp sống văn minh trong 3 vấn đề trên.
Trang 461.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.3 Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
* Lễ hội:
- Cả nước có khoảng 8.000 lễ hội, trong đó lễ hội dân gian chiếm khoảng 88%, diễn ra chủ yếu trong quý 1 hàng năm.
Trang 471.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.3 Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
* Lễ hội (tt):
- Mục đích của lễ hội là nhằm tưởng nhớ công đức của các anh hùng dân tộc, danh nhân VH, các liệt sĩ, các bậc tiền bối có công xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,…
Trang 481.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.3 Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
* Lễ hội (tt):
- Tuy nhiên, thời gian qua xảy ra hiện tượng lợi dụng lễ hội để thương mại hóa các lễ hội truyền thống, mê tín dị đoan, đốt vàng mã diễn ra ở hầu hết
lễ hội.
Trang 491.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.3 Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
* Một số biện pháp xây dưng nếp sống văn minh:
- Quán triệt phương châm của Bác Hồ trong vận động đời sống mới;
- Tranh thủ sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền các cấp;
Trang 501.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.3 Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
* Một số biện pháp xây dưng nếp sống văn minh (tt):
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nêu cao vai trò gương mẫu của CBĐVCC;
- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra.
Trang 511.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.4 Bảo vệ và phát huy giá trị các
Trang 521.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.4 Bảo về và phát huy giá trị các
di tích lịch sử VH
Di sản VH phi vật thể bao gồm:
- Tiếng nói, chữ viết;
- Tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học;
- Ngữ văn truyền miệng;
- Diễn xướng dân gian;
Trang 531.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.4 Bảo về và phát huy giá trị các di tích lịch sử VH
Trang 541.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.5 Chỉ đạo và hoàn thiện các thiết chế VH ở cơ sở
* Nhiệm vụ của thiết chế VH:
- Sáng tạo ra sản phẩm VH, giữ gìn
và bảo quản vốn VH dân tộc;
- Phân phối và tiêu dùng các sản phẩm VH, truyền đạt giá trị VH thông tin theo định hướng của Đảng và Nhà nước.
Trang 551.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.2.6 Quản lý các hoạt động dịch vụ VH
* Nội dung quản lý:
- Bài trừ các loại VH phẩm độc hại;
- Bài trừ các tệ nạn XH.
* Biện pháp quản lý:
- Nắm vững đối tượng và tình hình hoạt động;
Trang 561.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
Trang 571.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.3 Nhiệm vụ của chính quyền cơ sở trong các nội dung trên
- Thực hiện XH hóa các phong trào;
- Điều tra, đánh giá thực trạng, nắm vững nhu cầu của các đối tượng để có biện pháp thích hợp;
- Tổ chức hoạt động VH thông tin với nhiều quy mô khác nhau, từ nhỏ đến lớn,
từ thấp đến cao,…;
Trang 581.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.3 Nhiệm vụ của chính quyền cơ
sở trong các nội dung trên (tt)
- Chủ động liên kết, phối hợp với các ngành, đơn vị cơ sở trên địa bàn;
- Làm tham mưu tốt cho cấp ủy ban hành các NQ cần thiết cho hoạt động
VH trên địa bàn;
Trang 591.3 Nội dung hoạt động quản lý VH
1.3.3 Nhiệm vụ của chính quyền cơ sở trong các nội dung trên (tt)
- Huy động tài chính cho hoạt động VH;
- Bám sát nhiệm vụ chính trị của TW và địa phương, nâng cao chất lượng hoạt động của các thiết chế VH;
- Xây dựng đội ngũ cán bộ, quy hoạch phát triển hệ thống thiết chế VH.
Trang 601.4 Phương thức quản lý các hoạt động
VH ở cơ sở
1.4.1 Quản lý bằng PL
- Đây là phương thức quản lý (QL) có phạm
vi điều chỉnh lớn, có tính cưỡng chế cao;
- Là phương thức QL quan trọng nhất để đưa các hoạt động VH đúng hướng;
- Chính quyền cơ sở phải thường xuyên cập nhật các văn bản PL, đồng thời thực hiện theo Luật Tổ chức HĐND và UBND xã
về VH
Trang 61- Xác định mối quan hệ biện chứng giữa KT và VH;
- Huy động cho được các cấp, các ngành, tổ chức, cá nhân cùng tham gia hoạt động VH;
- Chính sách VH phải lượng hóa được mục tiêu phát triển VH
Trang 62- Đầu tư cho VH, thực chất là đầu tư cho con người, cho sự phát triển;
- Dành NS cho VH, không đồng nghĩa với việc đầu tư cho đơn vị mang tên VH;
- Ở cơ sở, chính quyền cần phân bổ một phần NS hợp lý cho VH cùng với huy động nguồn lực từ XH đóng góp.
Trang 63- Nhằm nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm trong bảo tồn và phát huy giá trị VH;
- Đẩy mạnh tuyên truyền phong trào
“Toàn dân đoàn kết xây dựng ĐSVH”, kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân tiêu biểu.
Trang 64- Đây là nhiệm vụ quan trọng của QLNN, nhất là đối với các cơ quan kiểm duyệt và thanh tra trong điều kiện hội nhập quốc tế;
- Mục đích là nhằm ngăn ngừa các loại VH phẩm độc hại xâm nhập tràn lan, tệ nạn XH ngày càng phát triển.
Trang 651.4.5 Quản lý VH bằng kiểm tra, giám sát (tt)
- Xây dựng các biện pháp ngăn chặn
VH phẩm độc hại, đồi trụy, mê tín dị đoan,…;
- QĐ các biện pháp kiểm tra, giám sát
và xử phạt VPHC
Trang 662 Quản lý hoạt động giáo dục ở cơ sở
2.1 Vai trò của giáo dục và quản lý hoạt động giáo dục đối với sự phát triển của đất nước, địa phương
2.1.1 Khái niệm GD và hệ thống GDQD
Trang 672 Quản lý hoạt động giáo dục ở cơ sở 2.1.1.1 Giáo dục là gì?
- Là hoạt động có ý thức, có mục đích,
có kế hoạch, có tổ chức nhằm giúp con người có khả năng tham gia vào đời sống XH;
- Là nhằm phát triển trí tuệ, nhận thức, tình cảm, kỹ năng cho con người.
Trang 682 Quản lý hoạt động giáo dục ở cơ sở
1.1.1.2 Hệ thống GDQD là gì?
- Giáo dục chính quy (4 cấp học);
- Giáo dục thường xuyên.
2.1.2 Vai trò của giáo dục
- Là động lực quan trọng thúc đẩy CNH - HĐH;
- Là nhân tố quan trọng phát huy nguồn nhân lực.
Trang 692 Quản lý hoạt động giáo dục ở cơ sở 2.2 Quan điểm của Đảng CSVN về giáo dục
NQTW8, khóa XI nêu lên mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể đề cập đến giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề, giáo dục ĐH, giáo dục thường xuyên, dạy tiếng Việt.
(Xem SGK)
Trang 702 Quản lý hoạt động giáo dục ở cơ sở
2.3 Nội dung quản lý nhà nước về giáo dục ở cơ sở
Luật Giáo dục 2019 quy định: