Những vấn đề thiết yếu đặt ra cho thư viện học việt nam hiện nay Tiểu luận chuyên đề những vấn đề lý luận thông tin thư viện hiện đại

Theo tiến sĩ David Baker – Giám đốc Thư viện đại học East Anglia Nowich Anh Quốc thì: “ Trong xã hội thông tin các thư viện sẽ trở thành trung tâm chuyển giao tri thức với các biện pháp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

- -

NHỮNG VẤN ĐỀ THIẾT YẾU ĐẶT RA CHO

THƯ VIỆN HỌC VIỆT NAM HIỆN NAY

TIỂU LUẬN CHUYÊN ĐỀ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN THÔNG - TIN THƯ VIỆN HIỆN ĐẠI

Giảng viên hướng dẫn : PGS.TS Trần Thị Minh Nguyệt Học viên thực hiện: Trần Dương

Lớp: Cao học Khoa học TT-V.K20

HÀ NỘI - 2014

MỤC LỤC

A ĐẶT VẤN ĐỀ 1

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2

1 Khái quát lịch sử phát triển của thư viện 2

1.1 Khái quát lịch sử phát triển của thư viện trên Thế giới 2

1.2 Khái quát lịch sử phát triển của thư viện Việt Nam 2

2 Hệ thống các loại hình thư viện Việt Nam 4

3 Những thành tựu của thư viện Việt Nam 5

4 Một số hạn chế của thư viện Việt Nam 6

5 Những vấn đề thiết yếu đặt ra cho thư viện học Việt Nam hiện nay 7

5.1 Vốn tài liệu của thư viện 8

5.2 Cơ sở vật chất kỹ thuật 9

5.3 Người dùng tin/ Người đoc 11

5.4 Cán bộ thư viện (Người làm công tác thư viện) 11

5.5 Chính sách phát triển thư viện 12

5.6 Nguồn kinh phí 13

C KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

A ĐẶT VẤN ĐỀ

Sự phát triển như vũ bão của Công nghệ thông tin trong tất cả các lĩnh vực

có liên quan đến thông tin là một đặc trưng trong những năm gần đây Không chỉ hình thức và loại hình sản phẩm thông tin thay đổi mà còn thay đổi cả khái niệm về vai trò và chức năng của nhiều cơ quan thông tin thư viện Theo tiến sĩ David Baker – Giám đốc Thư viện đại học East Anglia Nowich Anh Quốc thì: “

Trong xã hội thông tin các thư viện sẽ trở thành trung tâm chuyển giao tri thức với các biện pháp và phương tiện của công nghệ thông tin.” Đồng thời nhu cầu

nắm bắt thông tin đầy đủ, nhanh chóng và chính xác đòi hỏi hoạt động thông tin phát triển lên tầm cao mới Vấn đề đặt ra đối với các nhà thông tin và thư viện là làm thế nào để việc thu thập, xử lý, lưu trữ và phổ biến thông tin một cách tốt nhất Hoạt động thông tin không chỉ dựa vào các hình thức cũ mà phải áp dụng các thành tựu của công nghệ thông tin vào các hoạt động của cơ quan thông tin – thư viện

Mạng lưới các cơ quan Thông tin – Thư viện đặc biệt này đã và đang từng bước khẳng định vai trò, vị trí của mình đối với sự nghiệp phát triển chung của đất nước Cũng nhờ đó mà chúng đã dành dược sự quan tâm và đầu tư rất lớn của Nhà nước và từ nhiều nguồn khác nhau ở trong và ngoài nước Có thể thấy

rõ, các cơ quan này đang đối diện với những thách thức to lớn và phức tạp, đồng thời cũng đang đứng trước các cơ hội vô cùng quý giá Điều đó lại càng rõ rệt khi các đổi mới sâu sắc và to lớn đang diễn ra trong công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học

Thư viện thế kỷ XXI không chỉ là trung tâm tri thức, mà còn trở thành một trung tâm thông tin, không thuần túy là thư viện truyền thống mà song song với

nó là thư viện điện tử/ thư viện số, ở đó không chỉ có sách, báo, tạp chí in trên giấy mà còn có cả xuất bản phẩm dưới dạng điện tử, các bộ sưu tập số kết nối mạng internet Vì vậy, hình thức tổ chức và phương pháp hoạt động của các hệ thống thư viện là sự kết hợp giữa giữa thư viện truyền thống và thư viện điện tử/ thư viện số Trong đó, việc sử dụng máy tính điện tử để lưu giữ, khai thác thông tin và xây dựng thư viện số là xu hướng quan trọng nhất trong việc phát triển tự

động hóa các thư viện – đó là “những vấn đề thiết yếu đặt ra cho thư viện học Việt Nam hiện nay”.

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Khái quát lịch sử phát triển của thư viện

1.1 Khái quát lịch sử phát triển của thư viện trên Thế giới

Theo các nguồn tài liệu sử học và khảo cổ học, thư viện trên thế giới đã xuất hiện từ thời cổ đại, khoảng 2350 trước công nguyên, đó là thư viện của nhà vua Sargon của Akkad Sargon, ở thành phố Akkad

Vào thế kỷ VII (668 - 633) trước công nguyên, trong thư viện của nhà vua Assyria tàng trữ 20.000 cuốn sách bằng đất sét Nội dung kho sách của thư viện rất phong phú, gồm biên niên sử, những sách khoa học đã ghi lại nhiều thành tựu của người Sumer, người Babylon, người Assyria; Những sách văn học bao gồm truyện cổ tích, truyện thần thoại, các bản anh hùng ca; Những tác phẩm thiên văn học; Những cuốn từ điển Sumer - Babylon; tuyển tập giáo trình; Các bài tập ngữ pháp Thư viện còn tàng trữ nhiều cuốn sách quý về ngôn ngữ, lịch sử, đời sống, tập quán, pháp luật của các dân tộc vùng Lưỡng Hà thời bấy giờ

Thư viện Alexandria thành lập vào thế kỷ III trước công nguyên - là thư viện công cộng đầu tiên trong lịch sử nhân loại Kho sách thư viện gồm 90.000 tập, đa số là các tác phẩm của nền văn hóa Hy Lạp cổ đại và của các dân tộc vùng Trung cận Đông Ở đây có nhiều tác phẩm nổi tiếng như bi kịch của Aeschylus, Sophocles, Euripides; hài kịch của Aristophanes Các tác phẩm của nhà sử học như: Herodotus, Polybius tác phẩm triết học của Aristotle và nhiều tác phẩm về khoa học tự nhiên, khoa học chính xác như: toán học, vật lý học, hóa học, thiên văn học, y học, thực vật, địa lý Tất cả các công dân được quyền

sử dụng thư viện, nhiều nhà bác học đã nghiên cứu và làm việc trong thư viện như nhà toán học Euclid và Archimes, nhà vật lý học Hieron Nhà bác học Calimachus, đồng thời là người trông coi thư viện Alexandria đã tiến hành phân loại sách trong thư viện, công trình này gồm 122 tập Bộ phân loại sách này đến nay không còn nữa [11]

1.2 Khái quát lịch sử phát triển của thư viện Việt Nam

Thư viện không phải là hiện tượng mới trong đời sống của người dân Việt Nam Thư viện xuất hiện vào thế kỷ XI, sau khi Việt Nam giành được chủ quyền độc lập chế độ phong kiến tập quyền trung ương dần dần ổn định, bắt đầu phát

triển kinh tế, văn hóa, giáo dục, xây dựng trường học, mở các khoa thi, xây dựng kho chứa sánh như: dựng nhà Tàng kinh Trần Phúc (1011), Tàng kinh Bác Giác (1021), Tàng kinh đại hùng (1023), Tàng kinh Trung Hưng (1034)

Nếu tính từ khi triều đình nhà Lý cho xây dựng nhà tàng kinh Trấn Phúc để làm nơi chứa bộ kinh Phật đầu tiên có được - kinh Tam Tạng vào năm 1011 và các nhà tàng kinh Bát giác, nhà tàng kinh Đại Hưng (1023) ở kinh thành Thăng Long đến nay thì sự nghiệp thư viện Việt Nam cũng đã có bề dày lịch sử 1000 năm tuổi Tuy nhiên, vẫn có người cho rằng các nhà tàng kinh nói trên chỉ là nơi chứa kinh phật mà trong lòng nghi ngờ đó chưa phải là thư viện Phải đến khi triều đình xây dựng Quốc Tử Giám ở Văn Miếu, trường học cao cấp đầu tiên của nước Đại Việt (1070) thì một thư viện chính thức ra đời với hai chức năng chính là tàng trữ sách vở, phục vụ việc đọc sách của vua quan và sĩ tử [8]

Tháng 10 năm 1919, Thực dân Pháp xây dựng thư viện trung tâm của Đông Dương (nay là thư viện Quốc gia Việt Nam) Vào năm 1921, Thực dân Pháp giao cho thư viện thu lưu chiểu văn hóa phẩm đã in, xuất bản trên lãnh thổ Việt Nam, Lào, Campuchia Từ năm 1922 đến 1943, thư viện đã biên soạn và xuất bản thư mục thống kê đăng ký quốc gia Kho sách của thư viện lúc bấy giờ có 150.000 tập và 1.883 tên loại báo và tạp chí xuất bản ở Đông Dương, các nước châu Á và Pháp

Từ thế kỷ XI đến đầu thế kỷ XX, thư viện Việt Nam phát triển rất chậm, kho sách thư viện bị nhiều tổn thất mất mát, có khi bị phá hủy vì các cuộc chiến tranh của phong kiến và đế quốc nước ngoài, các cuộc nội chiến gây nên Thư viện Việt Nam xuất hiện với chức năng tàng trữ là chủ yếu, trong khi thần quyền còn chiếm ưu thế trong ý thức của nhân dân, Phật giáo, Nho giáo giữ vai trò quốc giáo trong xã hội, thì thư viện thường xuất hiện trong các cung điện nhà vua, nhà chùa, nhà chung, nhà thờ, trong các trường học [11]

Từ năm 1945 cho đến nay, mục đích, phương hướng, nội dung hoạt động của các loại hình thư viện thay đổi về cơ bản Thư viện đã thiết thực phục vụ cho nền kinh tế mới, nền văn hóa mới, con người phát triển toàn diện

Trong thời kỳ đô hộ Việt Nam, thực dân Pháp cũng chỉ thành lập được 3 thư viện công cộng và một số thư viện tại các trường đại học, các viện nghiên

cứu, công sở của nước ta Chỉ từ tháng 8 năm 1945 đến nay, sự nghiệp thư viện nước ta mới có điều kiện để phát triển nhanh [10]

2 Hệ thống các loại hình thư viện ở Việt Nam

Kể từ cuối thập niên 1990 cùng với thời kỳ đổi mới đất nước, ngành thư viện Việt Nam cũng bắt đầu chuyển mình để hội nhập với sự phát triển của ngành thư viện - thông tin trên toàn thế giới Đến nay, mọi loại hình thư viện đã phát triển nở rộ trên mọi miền đất nước

Thư viện là một thiết chế văn hóa, trong những năm gần đây ngành thư viện luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, và hệ thống thư viện Việt Nam đã và đang phát trển mạnh mẽ với các loại hình:

Loại hình thứ nhất: Là Thư viện Quốc gia Việt Nam Cộng đồng sinh hoạt

của thư viện Quốc gia là ở tầng lớp cao về tri thức và nghệ thuật Để làm nổi bậc hình ượng của mình giữa tầng lớp này, Thư viện Quốc gia với nguồn di sản văn hóa của dân tộc và nguồn tinh hoa văn hóa nước ngoài phải đáp ứng được nhu cầu nghiên cứu, sưu tầm của các học giả, văn nhân, nghệ sĩ Thư viện Quốc gia phải thu thập, tích lũy và trình bày được những nguồn tài liệu để giúp giảng dạy học tập và làm thay đổi phương pháp giáo dục trong nhà trường

Loại hình thứ hai: Là thư viện của các trường đại học, cao đẳng và thư

viện của các viện nghiên cứu Thư viện của các viện nghiên cứu cũng như các trung tâm khoa học và công nghệ sẽ làm nổi bậc hình tượng của mình bằng sự đáp ứng nhu cầu sưu tầm, nghiên cứu của các học giả, viện sĩ, các giáo sư đại học qua việc cung cấp các tài liệu phong phú trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật, xã hội, và nhân văn tùy theo chức năng của từng viện hay trung tâm

Loại hình thứ ba: Là các thư viện chuyên ngành Đó là thư viện của các cơ

sở kinh doanh, tài chính, ngân hàng, của các xí nghiệp sản xuất như khai thác

mỏ, xây dựng, thủy lợi, các công nghiệp hóa chất, thực phẩm, luyện kim, công nghệ đồ gốm, gỗ, da, bột giấy, dệt may, v.v…, cả hệ thống thư viện quân đội cũng ở trong hệ cấp này Nguồn tài liệu của các thư viện này là để đáp ứng nhu cầu tham khảo, cải tiến,… cho các nhà quản trị, nhân viên, kỹ sư, công nhân,… của các cơ sở, xí nghiệp, nhà máy,… trong các hoạt động của mình; lãnh đạo và chiến sĩ trong các đơn vị quân đội

Loại hình thứ tư: Là các thư viện công cộng, nhiệm vụ của loại thư viện

này là truyền thông đại chúng Hình tượng của loại thư viện này có nổi bậc trong lòng quần chúng hay không là tùy theo cách phục vụ của nó đối với tính chất của từng địa phương Các thư viện công cộng ở vùng nông thôn như ở các huyện lỵ hay thị trấn phải có đầy đủ để hỗ trợ và hướng dẫn nông dân trong việc trồng trọt và chăn nuôi, sử dụng các loại phân bón, thực phẩm gia súc cách làm chuồng trại, cơ giới hóa nông nghiệp với tài liệu về các loại máy móc nông cơ… Các thư viện công cộng ở các vùng công nghiệp như các quận, thị xã hay thành phố phải cung cấp đầy đủ tài liệu để giúp các kỹ thuật viên, công nhân tìm hiểu

về sản xuất chế biến, cơ khí, hóa chất, và các tài liệu về tiểu thủ công nghiệp như đồ gốm, mây tre, đồ da, đồ mỹ nghệ v.v

Loại hình thứ năm: Là thư viện của các trường phổ thông Thư viện

trường học cần có một bộ sưu tập đầy đủ mỗi loại, phù hợp với các môn học trong chương trình đào tạo, gồm sách giáo khoa, tài liệu phê bình, tham khảo, các tài liệu với dụng cụ thính thị cùng hết thẩy các tài liệu khác cần thiết cho nền giáo dục Các tài liệu này phải hỗ trợ cho các giáo viên minh họa, thể nghiệm bài giảng của mình và giúp cho học sinh tìm hiểu thêm rộng ra về những đề tài

đã học và có thể viết báo cáo, thuyết trình về những đề tài này [4]

3 Những thành tựu của thư viện Việt Nam

Sự nghiệp thư viện Việt Nam sau năm 1975 – nhất là từ khi đất nước ta bước vào thời kỳ đổi mới 1986 – cho đến nay đã có những bước phát triển mạnh

mẽ Hệ thống thư viện công cộng và hệ thống thư viện chuyên ngành, đa ngành trong cả nước đã từng bước lớn mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng, đã và đang hoạt động có nhiều khởi sắc và đạt được những thành tựu to lớn, góp phần vào việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước [1]

- Sự nghiệp thư viện trở thành sự quan tâm lớn của Đảng, là công việc hàng ngày của Nhà nước và nhân dân ta

- Thành lập được mạng lưới thư viện rộng khắp, từ trung ương tới cơ sở, trong các ban ngành, đoàn thể, phù hợp với nơi ở và làm việc, học tập của người

dân với mục đích tạo những điều kiện thuận lợi cho họ sử dụng thư viện

- Cơ sở vật chất - kỹ thuật của các thư viện được tăng cường đáng kể

- Các thư viện nước ta xây dựng được nguồn lực thông tin khá lớn, có khả năng đáp ứng những nhu cầu cơ bản trong nghiên cứu, học tập, sản xuất và giải trí của người dân

- Hoạt động thư viện đã phục vụ đắc lực cho các nhiệm vụ chính trị, sản xuất nghiên cứu khoa học, phát triển văn hóa, xã hội của đất nước, của địa phương, của các cơ quan, xí nghiệp cũng như góp phần đắc lực nâng cao dân trí, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của người dân Việt Nam

- Mức hưởng thụ sách báo của nhân dân tăng lên gấp hàng chục lần

- Quan hệ hợp tác quốc tế của ngành thư viện được mở rộng và có những kết quả đáng khích lệ

- Xây dựng đội ngũ những người làm công tác thư viện yêu nghề, trung thành với Đảng, nhiệt tình sáng tạo trong công tác, ngày càng được tăng cường, phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng

- Hình thành được các cơ quan ngôn luận của ngành

- Hình thành một cách vững chắc cơ quan quản lý nhà nước và hệ thống cơ quan, hướng dẫn nghiệp vụ ngành thư viện [10]

4 Một số hạn chế của hoạt động thư viện Việt Nam

Bên cạnh những thành tích nổi bật, hệ thống thư viện Việt Nam thời gian qua vẫn còn bộc lộ những hạn chế, bất cập và yếu kém:

Thứ nhất, sự phát triển không đồng đều giữa các vùng, các khu vực trong cả

nước Những năm qua, các thư viện các vùng đồng bằng, đô thị có điề kiện phát triển nhanh, mạnh hơn về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, kinh phí, vốn sách báo tài liệu; các thư viện ở miên núi và Tây Nguyên, Tây Nam Bộ vẫn còn nhiều khó khăn, thiếu thốn: Trụ sở thư viện còn tạm bợ, chưa được xây mới, nhân lực vừa thiếu, vừa yếu (nhất là tuyến huyện)

Thứ hai, việc đầu tư chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ (cơ sở vật chất,

kinh phí, đội ngũ cán bộ, …) của các thư viện Nhiều địa phương do điều kiện kinh tế khó khăn chưa quan tâm, đầu tư cho thư viện phát triển Ví dụ: Hưng Yên, Bình Phước, Bắc Cạn, Hà Nam, Hòa Bình,… đã thực hiện tách tỉnh từ 6 –

15 năm nay, mà hiện tại trụ sở thư viện tỉnh còn tạm bợ (hoặc nhà cấp bồn)

Thứ ba, chế độ chính sách (nhất là ở tầm vĩ mô) còn thiếu và chưa đồng bộ,

nên chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và tình hình phát triển thư viện ở Việt Nam

Thứ tư, trình độ nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu, nhiều nơi còn thiếu và yếu

(nhất là ở cấp huyện và cấp cơ sở; nhiều nhân lực thư viện thiếu năng động, sáng tạo trong công việc) Đây cũng là nguyên nhân khách quan và chủ quan suốt thời kỳ bao cấp, nhiều nhân lực thư viện thiếu năng động, còn ỷ lại, trông chờ vào cấp trên, dựa vào cơ chế - xin cho là chính

Thứ năm, văn hóa đọc hiện nay đang có nhều biến động Bên cạnh đọc

truyền thống trong thư vện, qua sách, báo in, đã xuất hiện đối tượng đông đảo độc giả đọc qua mạng internet, ảnh hưởng không nhỏ tới văn hóa đọc truyền thống trong thư viện

Đồng thời, chúng ta có thể nhận thấy thư viện Việt Nam đang đối mặt với một số thách thức cơ bản sau đây: Thách thức về hiện đại hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập Bên cạch đó, thách thức về nguồn nhân lực (nhất là chuyên môn, ngoại ngữ,…) cũng là một thách thức rất lớn đối với các thư viện ở nước ta Ngoài ra, khả năng tụt hậu thư viện Việt Nam so với các nước khu vực

và thế giới cũng là một điều đáng báo động [1]

5 Những vấn đề thiết yếu đặt ra cho thư viện học Việt Nam hiện nay

Từ ngàn xưa cho đến nay, thư viện vẫn luôn luôn được coi là tòa lâu đài trí tuệ của nhân loại, nơi lưu trữ và bảo tồn những giá trị văn hóa của loài người, là một bộ phận của nền văn hóa và mang thêm sắc thái mới - là trung tâm thông tin, là bộ phận cấu thành quan trọng trong hệ thống thông tin - tư liệu của các nước, là nơi thu thập và thảo mãn nhu cầu thông tin cho quảng đại quần chúng Hiện nay, trên thế giới cũng như Việt Nam đã và đang phát triển mạnh mạnh các lọai hình thư viện nhằm đáp ứng nguồn lực thông tin của người dùng tin Thư viện nước ta những năm gần đây luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm và đầu tư phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin của nhân dân

Tại Điều 1 trong Pháp lệnh thư viện được Ủy ban thường vụ Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá X thông qua ngày 28/12/2000

đã quyết định: Thư viện có chức năng, nhiệm vụ giữ gìn di sản thư tịch của dân tộc, thu thập, tàng trữ, tổ chức việc khai thác và sử dụng vốn tài liệu trong xã hội nhằm truyền bá tri thức, cung cấp thông tin phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, công tác và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân; góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học, công nghệ, kinh tế,

văn hóa, phục vụ công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hoá

Theo tôi, những vấn đề thiết yếu đặt ra cho thư viện học Việt Nam hiện nay

là vừa phát triển thư viện truyền thống song song với phát triển thư viện điện tử/ thư viện số Trong thực tế cho thấy cho dù phát triển thư truyền thống hay thư viện điện tử/ thư viện số bao giờ cũng hội tụ đủ các yếu tố: Vốn tài liệu, cán bộ thư viện, bạn đọc và cơ sở vật chất Các yếu tố này có mối quan hệ hữu cơ và không thể thiếu đi một yếu tố nào Ngoài các yếu tố cấu thành thư viện còn có một số yếu tố khác tác động trực tiếp đến quá trình phát triển của thư viện như chính sách phát triển, nguồn kinh phí

5.1 Thứ nhất, Vốn tài liệu của thư viện

Tăng trưởng vốn tài liệu: Vốn tài liệu của một thư viện là một tài sản quý giá, là tiềm lực, là sức mạnh và niềm tự hào của thư viện Vốn tài liệu càng phong phú thì khả năng đáp ứng nhu cầu đọc càng lớn và do vậy có sức lôi cuốn đối với bạn đọc Ở bình diện Quốc gia vốn tài liệu là di sản văn hoá, là bộ nhớ của dân tộc, là thước đo trình độ phát triển về mọi mặt của mỗi Quốc gia, ở bình diện Quốc tế, vốn tài liệu thư viện là bộ nhớ của toàn nhân loại

Vốn tài liệu thư viện là bộ sưu tập có hệ thống các tài liệu phù hợp với chức năng, loại hình và đặc điểm của từng thư viện, nhằm phục vụ cho người đọc của thư viện Để có được vốn tài liệu phong phú đa dạng, đáp ứng nhu cầu bạn đọc đòi hỏi công tác bổ sung tài liệu phải được quan tâm, đầu tư thường xuyên

Cho dù thư viện truyền thống hay thư viện điện tử/ thư viện số đều cần phải có vốn tài liệu, vì nó nguồn lực, là sức mạnh của quốc gia, là công cụ giúp cho dân tộc họ cạnh tranh được với các dân tộc khác Tuy nhiên vốn tài liệu đó phải luôn được cập nhật, bổ sung những tài liệu mới để đáp ứng tốt nhu cầu đọc

và thông tin ngày càng tăng và đa dạng của mỗi công dân, của từng tổ chức và của cả cộng đồng, xã hội Nhu cầu đó thay đổi hàng ngày phụ thuộc vào nhiệm

vụ chính trị, sản xuất, học tập của cá nhân, tổ chức, dân tộc trong từng thời điểm nhất định Kinh nghiệm của Việt Nam trong những năm 1980, với điều kiện kinh tế cực kỳ khó khăn, cho thấy những thư viện nào thường xuyên có tài liệu mới thì bạn đọc đến sử dụng đông và nhiều Những thư viện nào không có tài