bằng Câu 3: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp tứ giác đều có , côsin góc hợp bởi... Câu 10: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho khối chóp đều S ABC có cạnh đáy bằng.. mà SAC là tam giác Câu 19: [Lớp T
Trang 1LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Cần nhớ!
1
2
3 Các công thức tính nhanh + tỉ lệ thể tích
Công thức 1 Cho hình chóp S ABC Trên các đoạn
thẳng SA SB SC lần lượt lấy ba điểm , , M N K khác , ,
Công thức 3 Mặt phẳng cắt các cạnh của khối
lăng trụ ABC A B C lần lượt tại M N P sao cho , ,
S
N
K M
CHINH PHỤC ĐIỂM 8,9,10 KÌ THI THPT QUỐC GIA ĐÁP ÁN CHI TIẾT : THỂ TÍCH KHỐI ĐA DIỆN VÀ CÁC DẠNG TOÁN (MỨC 8+) LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404
Tham gia Group chinh phục 8+ https://www.facebook.com/groups/1632593617065392/
Trang 2Công thức 4 Cho hình hộp ABCD A B C D , lấy
1, 1, 1, 1
A B C D lần lượt trên các cạnh AA BB CC DD, , ,
sao cho bốn điểm ấy đồng phẳng Ta có tỉ số thể tích hai
V h BB BB với h là khoảng cách giữa hai
đáy, ,B B là diện tích của hai đáy
Công thức 8 Thể tích khối tứ diện biết các góc , ,
Trang 3LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2 Công thức 9 Cho tứ diện ABCD có
ABa CDb d AB CD d AB CD Khi đó
1sin6
ABCD
Công thức 10 Cho hình chóp S ABC với các mặt
phẳng SAB , SBC , SCA vuông góc với nhau từng
đôi một, diện tích các tam giác SAB SBC SAC lần lượt , ,
Công thức 11 Cho hình chóp S ABC có SA vuông
góc với ABC, hai mặt phẳng SAB và SBC
vuông góc với nhau, BSC;ASB
Khi đó:
3
.sin 2 tan12
S ABC
SB
Công thức 12 Cho hình chóp đều S ABC có đáy ABC
là tam giác đều cạnh bằng a, cạnh bên bằng b
Công thức 13 Cho hình chóp tam giác đều S ABC có
cạnh đáy bằng a và mặt bên tạo với mặt phẳng đáy góc
Khi đó:
3
tan24
S ABC a
Trang 4Công thức 14 Cho hình chóp tam giác đều S ABC có
các cạnh bên bằng b và cạnh bên tạo với mặt phẳng
S ABC
Công thức 15 Cho hình chóp tứ giác đều S ABCD có
đáy ABCDlà hình vuông cạnh bằng a, và
A'
D
Trang 5LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
( R là bán kính đường tròn ngoại tiếp ABC)
Công thức tính diện tích tam giác:
, r bán kính đường tròn nội tiếp
Công thức tính độ dài đường trung tuyến:
3 Diện tích đa giác:
Tam giác vuông
H
C B
Trang 6 Đặt biệt: 1 trong các góc trong của hình thoi bằng 60,
khi đó hình thoi được tạo bởi 2 tam giác đều
32
A
C D
Trang 7LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2 Câu 2: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho khối chóp tam giác đều S ABC có cạnh đáy bằng 4, chiều cao của
khối chóp bằng chiều cao của tam giác đáy Gọi M là trung điểm của cạnh SA Thể tích của khối chóp M ABC bằng
Câu 3: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp tứ giác đều có , côsin góc hợp bởi
Trang 8Gọi cạnh hình vuông đáy là ,góc hợp bởi hai mặt phẳng và là góc nhọn
Câu 4: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp tứ giác đều có , côsin góc hợp bởi
Câu 5: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp tứ giác đều có , côsin góc hợp bởi
1101
10
2 11
x a
Trang 9LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Gọi cạnh hình vuông đáy là ,góc hợp bởi hai mặt phẳng và là góc nhọn
Áp dụng định lí cosin trong tam giác có
Câu 6: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là hình bình hành Gọi M là
trung điểm của SB, N là điểm thuộc cạnh SC sao cho SN2CN , P là điểm thuộc cạnh SD
sao cho SP3DP Mặt phẳng (MNP cắt ) SA tại Q Biết khối chóp S MNPQ có thể tích bằng
1, khối đa diện ABCD QMNP có thể tích bằng
a x
Q
Trang 10Câu 7: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình hộp chữ nhật ABCD EFGH có AB 3, CB 1, CG 2 Gọi
M là trung điểm FG Tính thể tích khối đa diện MBCHE
Câu 8: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho lăng trụ đứng ABC A B C có đáy ABC là tam giác vuông tại A
và ABa, ACa 3, mặt phẳng A BC tạo với đáy một góc 30 Thể tích của khối lăng trụ
ABC A B C bằng
A
3
312
a
3
33
a
3
3 34
a
3
34
C D
E
Trang 11LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Gọi AH là đường cao của tam giác ABC , ta có BC AH BC AA H BC A H
Câu 9: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình hộp đứng ABCD A B C D có đáy ABCD là hình thoi có hai
đường chéo ACa, BDa 3 và cạnh bên AA a 2 Thể tích V của khối hộp đã cho là
Trang 12Câu 10: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho khối chóp đều S ABC có cạnh đáy bằng a, cạnh bên bằng 2 a Tính
thể tích V của khối chóp SABC
A
3
36
S ABC
a
3
1112
Trang 13LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
3111
3211
Trang 14Câu 12: [Lớp Toán Thầy Huy] Cho hình lăng trụ ABC A B C có đáy ABC là tam giác đều cạnh a ,
32
a AA Biết rằng hình chiếu vuông góc của điểm A lên mặt phẳng ABC là trung điểm của cạnh BC Tính thể tích V của khối lăng trụ đó theo a
Câu 13: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp S ABC ; tam giác ABC đều; SAABC, mặt phẳng
SBC cách A một khoảng bằng a và hợp với ABC góc 30 Thể tích của khối chóp S ABC
a
3312
a
3
49
a
Lời giải
Trang 15LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Gọi D là trung điểm BC
Trong SAD dựng AH SD với HSD
Câu 14: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp S ABC có đáyABC là tam giác đều cạnh a, cạnh bên SA
vuông góc mặt đáy, đường thẳng SB tạo với mặt đáy một góc 60 o Thể tích khối chóp S ABC .bằng
a
Lời giải
Trang 16Tam giácABC đều có diện tích là:
234
a
S
Do SAmp ABC nên góc giữa SB và mp ABC là SBA 600
Vì SAmp ABC nên SAAB
Trong ABC vuông tại A có SA AB tanSBAa tan 600 a 3
Khối chóp S ABC có đáy là ABC , chiều cao SA có thể tích là:
Câu 15: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho khối chóp S ABCD có đáy là hình vuông cạnh 2a, cạnh bên SA
vuông góc với mặt phẳng đáy, mặt bên (SBC) tạo với đáy một góc 30 Thể tích của khối chóp
đã cho bằng
A
333
Mặt khác, theo giả thiết ABBC Do đó B C (SA B) nên SBBC
Góc giữa hai mặt phẳng (SBC) và (A B C D)là góc SBA 30
Trang 17LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Ta có SBSCa, BSC 60 suy ra tam giác BSC đều BCa
Lại có SASCa, ASC 90 suy ra tam giác ASC vuông cân tại S ACa 2
Mặt khác, SASBa, ASB 120 , áp dụng định lí cosin cho tam giác ASB, ta được:
C'
B' B
B'
B
D' D
Trang 18Gọi x là độ dài cạnh hình lập phương ABCD A B C D , khi đó hình chữ nhật ' ' ' ' BDD B' ' có
d B ACD d D ACD B I DI x a nên x3a
Lại có thể tích của ABCD A B C D ' ' ' ' là ka3 nên ka3 27a3 k27
Câu 18: [Lớp Toán Thầy Huy]Tính thể tích Vcủa khối chóp tứ giác đều S ABCD mà SAC là tam giác
Câu 19: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình lăng trụ đứng ABC A B C có đáy ABC là tam giác đều cạnh ' ' '
bằng a và A BC' hợp với mặt đáy ABC một góc 30 Tính thể tích V của khối lăng trụ ' ' '
Trang 19LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Gọi H là hình chiếu vuông góc của A trên BC Suy ra AH BC
'
A H BC
Mà ABC A BC' BC
Góc giữa A BC' và ABC bằng góc AH A H; ' AHA'30
Ta có: ABC là tam giác đều cạnh bằng a nên AH a 3
Góc giữa A BC' và ABC bằng góc AH A H; ' AHA'30
Ta có: ABC là tam giác đều cạnh bằng a nên AH a 3
a
A AAH 30
2
Trang 20Thể tích khối lăng trụ ABC A B C là ' ' ' V A A S' ABC a a a
Câu 20: [Lớp Toán Thầy Huy]Tính thể tích khối lăng trụ tam giác đều ABC A B C ' ' ' có cạnh đáy bằng
a, góc giữa đường A C ' và mặt (ABB') là 30?
A 3 3
.4
4
.2
.8
2 2
Trang 21LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Giả sử ta có khối lập phương thỏa mãn yêu cầu bài toán là ABCD A B C D có cạnh bằng a và khối tứ diện đều có 4 đỉnh là đỉnh của khối lập phương là D AB C có cạnh bằng a 2 Khi đó, thể tích của khối tứ diệnD AB C là 3 3 3
Câu 22: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp S ABC có SAABC, ABC là tam giác đều cạnh 2a
, SB 2 a 2 Thể tích của khối chóp S ABC bằng
Trang 22Cách khác: Chọn hệ trục tọa độ Oxyz với A0;0;0,C4; 0;0 , D0;6; 0 Gọi tọa độ điểm B
Mặt phẳng CAD(Oxy) nên có phương trình:CAD: z 0
Chiều cao của tứ diện ABCD hạ từ B:
EF a và song song với AD Tất cả các cạnh còn lại của khối đa diện ABCDEF bằng a
Tính thể tích V của khối đa diện ABCDEF
A
326
a
3
5 26
a
323
a
3212
Trang 23LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Câu 25: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho khối chóp tứ giác S ABCD có đáy ABCD là hình thoi và S ABC
là tứ diện đều cạnh a Thể tích V của khối chóp S ABCD là
mặt phẳng SCD và mặt đáy bằng 450 Thể tích khối chóp đã cho bằng
a
334
Trang 24Gọi H là trung điểm của AB SH ABCD
Tam giác ABC đều nên CH AB, mà CD/ /ABCH CD 1
Câu 27: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho khối lăng trụ đứng ABC A B C có đáy ABC là tam giác vuông
cân tại , A BC 2 2 Góc giữa đường thẳng AB và mặt phẳng BCC B bằng 30 Thể tích của khối lăng trụ đã cho bằng
Trang 25LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Gọi H là trung điểm BC Dễ thấy AH BC, AHBB'AH BCC B' '
Tam giác ABB' vuông tại BBB'2 AB'2AB2 8 4 4 BB'2
Thể tích khối lăng trụ ABC A B C ' ' ' là 1 2
2
ABC
V BB AB
Câu 28: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho tứ diện ABCD có thể tích bằng V, hai điểm M P, lần lượt là trung
điểm của AB , CD ; N là điểm thuộc đoạn AD sao cho AD3AN Tính thể tích tứ diện BMNP
B'
P
M A
N
D B
C
Trang 26Câu 29: [Lớp Toán Thầy Huy] Cho hình chóp S ABC có đáy ABC là tam giác vuông cân tại B,
ACa, SAABC và SB hợp với đáy một góc 60 Thể tích khối chóp S ABC bằng
A
368
a
3648
a
3324
a
3624
SB hợp với đáy một góc 60 nên góc SBA 60
Xét tam giác SAB vuông tại A ta có, tan SA
SBA AB
Câu 30: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho khối lăng trụ tam giác ABC A B C , đáy là tam giác ABC đều ' ' '
cạnh a Gọi M là trung điểm AC Biết tam giác A MB cân tại A và nằm trong mặt phẳng
vuông góc với mặt phẳng ABC Góc giữa A B với mặt phẳng ABC là 30 Thể tích khối lăng trụ đã cho là:
A
3
316
a
3348
a
Lời giải
Trang 27LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Gọi H là trung điểm BM , tam giác A BM cân tại A nên A H' BM
ABC
a S
A B có hình chiếu vuông góc trên ABC là HB
Góc tạo bởi A B với mặt phẳng ABC là góc A BH
Xét tam giác A BH vuông tại H, ta có:
Câu 31: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho khối lăng trụ tam giác đều có cạnh đáy bằng a 3, đường cao bằng
2a Thể tích khối trụ ngoại tiếp lăng trụ trên là
A 2 a 2 B
3
23
Trang 28Gọi lăng trụ là ABC A B C , hình trụ ngoại tiếp hình lăng trụ như hình vẽ G là tâm tam giác đều ABC
Câu 32: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp S ABC D có đáy là hình thoi tâm O, BD 2AC 4a
Biết SAD là tam giác đều và nằm trong mặt phẳng vuông góc với mặt đáy Thể tích của khối chóp S ABC D là
A
3153
Gọi H là trung điểm cạnh AD suy ra SH AD
Do SAD ABCD theo giao tuyến AD nên SHABCD
Câu 33: [Lớp Toán Thầy Huy] Cho hình lăng trụ ABC A B C có đáy là tam giác đều cạnh a Hình
chiếu vuông góc của điểm A lên mặt phẳng ABC trùng với trọng tâm tam giác ABC Biết
Trang 29LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
khoảng cách giữa hai đường AA và BC bằng 3
a
3
324
a
3
312
a
3
33
Gọi H là hình chiếu của M lên AA
Từ đó suy ra khoảng cách giữa hai đường AA và BC bằng MH a43
3,2
Câu 34: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho lăng trụ ABC A B C có đáy ABC là tam giác đều cạnh a Hình
chiếu vuông góc của đỉnh A lên đáy ABC trùng với trung điểm I của cạnh BC, cạnh bên AA
tạo với đáy ABC góc 60 Tính thể tích V của khối lăng trụ đã cho
A
3
3 38
a
33 2
a
3
3 316
a
3
34
B
C A
C'
B' A'
Trang 31LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2 Câu 36: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là hình vuông tâm O , ABa
Cạnh bên SA vuông góc với đáy và SA3a Gọi M là trung điểm của SB , N là điểm trên cạnh SD sao cho SN 2ND Tính thể tích khối tứ diện ACMN
Dựng hệ trục tọa độ Axyz như hình vẽ ( Ax là trục hoành, Ay là trục tung, Az là trục cao)
Để thuận tiện cho việc tính toán, ta xem a là một đơn vị đo độ dài
Câu 37: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp đều S ABC có cạnh bằng a, góc giữa đường thẳng SA
và mặt phẳng ABC bằng 60 Gọi A B C, , tương ứng là các điểm đối xứng của A B C, ,
qua S Thể tích V của khối bát diện có các mặt ABC A B C A BC B CA C AB, , , , , AB C BA C , , CA B là
A V 2 3a3 B
3
2 33
a
3
4 33
a
332
x
y
O
N M
C
B S
Trang 32Ta có: V 2V A B C BC 2.4V A SBC. 8V A SBC. 8V S ABC.
Gọi G là trọng tâm ABC Ta có SA,ABC SA AG, SAG 60
2 38
Câu 38: [Lớp Toán Thầy Huy] Cho hình chóp S ABC có SASBSC, tam giác ABC là tam giác
đều cạnh 2a, khoảng cách giữa SA và BC bằng 3
Trang 33LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Câu 39: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho khối tứ diện ABCD có AB AC AD, , đôi một vuông góc với nhau
và ABa AC, 2 ,a AD3a Các điểm M N P, , theo thứ tự thuộc các cạnh AB AC AD, , sao cho 2AM MB AN, 2NC AP, PD Tính thể tích khối tứ diện AMNP?
a
3
23
a
3
34
a
3
8 23
a
3
2 23
C
D
O B
A S
Trang 343 2
a
334
//
HK CC với K BC ED
Theo định lý ta – lét, ta được:
23
ED EA
23
ED EA
H K E
C' C
B'
D' A
A'
D B
Trang 35LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
S S Theo giả thiết V S h
Gọi H BC ED , theo định lý 3 giao tuyến suy ra ED D BB C C HK trong đó
//
HK CC với K BC ED Theo định lý ta – lét, ta được:
23
ED EA
23
Câu 43: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho lăng trụ ABC A B C 1 1 1 có diện tích mặt bên ABB A1 1 bằng 4, khoảng
cách giữa cạnh CC1 và mặt phẳng ABB A1 1 bằng 6 Tính thể tích khối lăng trụ ABC A B C 1 1 1
Trang 36Câu 44: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình chóp S ABC có đáy ABC là tam giác vuông cân tại B , AB a
,SA2a và SA(ABC).Gọi H K, lần lượt là hình chiếu của A lên SB và SC. Tính thể tích hình chóp S AHK
A
38
45
a
3815
a
345
a
3415
Câu 45: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho lăng trụ ABC A B C có đáy là tam giác đều cạnh a Hình chiếu
vuông góc của điểm A lên mặt phẳng ABC trùng với trọng tâm tam giác ABC Biết khoảng
cách giữa hai đường thẳng AA và BC bằng 3
a
333
a
336
a
3324
Trang 37LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Câu 46: [Lớp Toán Thầy Huy] Cho hình lập phương ABCD A B C D cạnh bằng 1 Gọi M là trung
điểm cạnh BB Mặt phẳng MA D cắt cạnh BC tại K Thể tích của khối đa diện
A B C D MKCD bằng:
A 7
7
1
17.24
a
343
a
3
4 33
a
K M
B' A'
B
C' D'
A
Trang 38AB D C ABCD A B C D A ABC
a
V V V
Câu 48: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho tứ diện ABCD có BACDAB60 , CAD 90 , AB 1, AD 2
, AC Thể tích khối tứ diện ABCD bằng3
Câu 49: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho lăng trụ tam giác đều ABC A B C có đáy bằng a và ABBC
Tính thể tích V của khối lăng trụ đã cho.
A
3
78
Trang 39LỚP TOÁN THẦY HUY – NGỌC HỒI – THANH TRÌ – HN – 0969141404 – THỂ TÍCH VÒNG 2
Gọi E là điểm đối xứng với A qua B Ta có tứ giác ABEB là hình bình hành nên AB // BE
a
3
312
a
3
727
a
3
2127
Trang 40Gọi H là trọng tâm tam giác ABC, S ABC là hình chóp đều suy ra SHABC, tam giác
Câu 51: [Lớp Toán Thầy Huy]Nếu một hình chóp tứ giác đều có chiều cao và cạnh đáy cùng tăng lên
2 lần thì thể tích của nó tăng lên bao nhiêu lần?
Lời giải
Gọi h , a lần lượt là chiều cao và cạnh đáy của hình chóp tứ giác đều
Thể tích của khối chóp tứ giác đều là 1 2
3
V a h Khi tăng chiều cao và cạnh đáy lên 2 lần thì ta được khối chóp tứ giác đều mới có thể tích là
Câu 52: [Lớp Toán Thầy Huy]Cho hình tứ diện đều ABCD có tất cả các cạnh bằng 1 Gọi I là trung
điểm của C D Trên tia AI lấy điểm S sao cho AI2IS
Thể tích của khối đa diện ABCDS