Phương pháp phỏng vấn tình huống dựa trên cơ sở đưa ra các tình huống xác định và đề nghị người được phỏng vấn mô tả hành vi hoặc quyết định của mình trong tình huống đó.. c/ Các mô hình
Trang 1Phỏng vấn tình huống & Nghệ thuật nhận
diện ứng viên (Phần Một)
Trang 2 Trước mặt bạn là nhiệm vụ sản xuất rất quan trọng Bạn cho rằng, để giải quyết nó, giải pháp tốt nhất là phương án X Giám đốc của bạn yêu cầu bạn phải thực hiện phương án Y Nhưng bạn cho rằng đối với công việc thì phương án X sẽ tốt hơn Bạn sẽ làm gì trong tình huống này?
Bạn biết cách tạo ảnh hưởng đến người khác Trước mặt bạn là khách hàng, người mà bạn có thể thuyết phục một cách dễ dàng để anh ta mua món đồ không cần thiết mặc dù món đồ này hoàn toàn vô hại Bạn sẽ làm gì trong trường hợp này? Và tại sao bạn lại làm như vậy?
Hãy tưởng tượng là có một người đã từng làm việc tại vị trí giống như bạn hiện nay nhưng giờ đây lại là cấp dưới của bạn Có thể giải thích việc này như thế nào và bạn sẽ hành động ra sao?
Phương pháp phỏng vấn tình huống dựa trên cơ sở đưa ra các tình huống xác định và đề nghị người được phỏng vấn mô tả hành vi hoặc quyết định của mình trong tình huống đó
Ứng viên khi tham gia các cuộc phỏng vấn tình huống thường cố gắng đưa ra những câu trả lời được số đông chấp nhận, nghĩa là thể hiện các hành vi mà ứng viên cho là đúng với chuẩn mực xã hội Qua đó, chúng ta cũng đánh giá được những ý niệm, kiểu hành vi như vậy thích hợp như thế nào với giá trị của tổ chức cũng như công việc của ứng viên trong tương lai
Nguyên tắc xây dựng các tình huống
Bạn tạo ra tình huống cho phép kiểm tra những gì bạn quan tâm trong thời điểm hiện tại Ví dụ, tôi muốn kiểm tra xem điều gì mà ứng viên này cho là quan trọng: lợi tích kinh doanh hay sự lương thiện và ý thức bảo vệ danht iếng của công ty Như vậy, tôi cần tạo ra một bài tập tình huống, trong đó, hai yếu tố này sẽ mâu thuẫn nhau và đề nghị ứng viên tìm lời giải
Trường hợp1:
Anh/Chị nhận được một lô kem (thuốc,…v…v ) mà thời hạn sử dụng đã hết do
sự phức tạp trong thủ tục hải quan Anh/Chị có thể:
Trang 3a/ Bán lô hàng cho các đại lý theo giá gốc và che giấu yếu tố thời hạn (có khả năng tiên nghiệm như vậy)
b/ Bán lô hàng cho các đại lý với chế độ giảm giá và thông báo cho họ
về việc lô hàng đã hết hạn sử dụng
c/ Trả lại lô hàng cho nhà cung cấp, chấp nhận thua lỗ - khoản thua lỗ chưa đến mức gây ra sự sụp đổ cho công ty bạn
Hãy lựa chọn phương án giải quyết và giải thích lập luận của mình
Trường hợp 2:
Anh/Chị là nhân viên một công ty tư vấn Anh/Chị có một khách hàng rất yếu
về marketing (trong khi công ty bạn lại chuyên tư vấn về lĩnh vực này) Khách hàng cần tổ chức một chiến dịch quảng cáo để tung ra một nhãn hàng mới Anh/Chị đề nghị khách hàng:
a/ Một dự án nghiên cứu thị trường quy mô và đắt tiền, việc quảng cáo được thực hiện qua đối tác của công ty Anh/Chị
b/ Một nhóm khách hàng thử nghiệm với chi phí không đáng kể cho thành viên nhóm này và tổ chức đấu thầu mà đối tác của Anh/Chị cũng là thành viên tham gia
c/ Chọn một trong hai phương án: Anh/Chị hướng dẫn đại diện của công
ty khách hàng để họ tự tiến hành cách cách kể trên, hoặc công ty khách hàng sẽ đề nghị Anh/Chị làm điều đó
Hãy lựa chọn phương án giải quyết và giải thích cho lập luận của mình (chỉ dành cho những người nắm vững về marketing và nguyên tắc hoạt động tư vấn)
Có thể chia các tình huống này làm ba nhóm:
a/ Các kỹ năng cụ thể được kiểm tra;
b/ Các giá trị và quan điểm được kiểm tra
c/ Các mô hình hành vi và đặc điểm cá nhân được kiểm tra
Mỗi nhà lãnh đạo và chuyên gia nhân sự đều muốn có được một công cụ
cụ thể cho phép mình xác định xem ứng viên tiềm năng có thích hợp với vị trí công việc trong công ty hay không Chúng tôi xin dẫn ra một số nhóm tình huống theo chủ
Trang 4đề, các phương án diễn giải và đáp án Các tình huống được đưa ra, một phần các tình huống này hướng đến việc mang lại sự hình dung về các giá trị, mô hình hành vi, đặc trưng cá nhân và dĩ nhiên là không có các câu trả lời chuẩn, phù hợp với tình huống của công ty và văn hóa của công ty
Kỹ năng bán hàng và sự hiểu biết về quá trìnhkinh doanh trong môi trường đó
1 Khách hàng quyết định mua
hàng/hợp tác dựa trên cơ sở ba yếu tố:
Hàng hóa, phục vụ và cá nhân người bán
hàng Những yếu tố nào có ảnh hưởng tới
bạn? Giải thích tại sao
Câu trả lời thể hiện mức độ trách nhiệm và sự hiểu biết về quá trình bán hàng thống nhất
2 Hãy bán cho tôi… Đánh giá hiểu biết về kỹ thuật bán
hàng
3 Hãy đưa ra nhiều phương án giải
quyết cho tình huống sau: Khách hàng đòi
giảm giá ở mức X nào đó trong khi bạn
không thể thực hiện
Thể hiện sự linh hoạt, tư duy theo nhiều hướng và hiểu biết về đặc thù của công việc bán hàng, đồng thời thể hiện khả năng mặc cả Người bán hàng tốt sẽ phải đưa ra không ít hơn 3-5 phương án giải quyết
4 Làm thế nào để bạn xác định
được khách hàng mới gặp lần đầu có phải
là khách hàng tiềm năng hay không?
Người bán hàng giỏi hiểu rằng, không nên có kết luận ngay về triển vọng của khách hàng Cần đánh giá sự kiện trong sự phát triển của nó
5 Bạn sẽ hành động như thế nào
khi khách hàng khiếu nại về thời hạn giao
hàng (thực tế là có vi phạm về thời hạn)
Kỹ năng thương thảo và giải quyết mâu thuẫn cũng như khả năng đưa ra quyết định trong các tình huống phức tạp
Trang 5trong khi bạn không phải chịu trách nhiêm
về thời hạn đó
Sẽ rất dở nếu nhân viên bán hàng cứ tự biện hộ và đổ lỗi cho đồng nghiệp ở phòng ban khác
6 Bằng cách nào bạn có thể nhận
được sự phản hồi từ khách hàng? Cách
nào là đáng tin cậy nhất?
Kỹ năng tiến hành đàm phán Ứng viên cần đưa ra không ít hơn ba cách
7 Bạn có thể thực hiện bao nhiêu
cuộc viếng thăm khách hàng trong một
ngày?
Kỹ năng nhận biết sự khác nhau của các công việc kinh doanh khác nhau
8 Bạn sẽ đưa những dữ liệu nào
vào cơ sở dữ liệu khách hàng?
Sự tương thích của khái niệm về trade-marketing đối với đặc thù và và yêu cầu của công ty bạn
9 Xác định nhóm khách hàng mục
tiêu của sản phẩm công ty
Kỹ năng xác định nhóm khách hàng mục tiêu
10 Khách hàng mong đợi gì ở bạn
và sản phẩm của bạn (có thể nói về một
loại hàng hóa cụ thể)
Xác định kỹ năng đánh giá nhu cầu của khách hàng
11.Bằng cách nào bạn có thể xác
định được điều cần nói trong buổi thuyết
trình?
Kỹ năng tiến hành đàm phán và kỹ năng đánh giá nhu cầu của khách hàng
12 Điều gì quan trọng giao tiếp:
cảm nhận bằng lời nói hay cảm nhận
không bằng lời nói?
Kỹ năng tiến hành đàm phán: ý nghĩa phụ thuộc vào tình huống cụ thể Người bán hàng giỏi cần biết cách tiến hành đàm phán
13 Hãy xây dựng và giải thích cấu
trúc cuộc đàm phán
Kiến thức về kỹ thuật bán hàng
Trang 614 Hãy kể tên càng nhiều càng tốt
các phương thức hoàn tất việc bán hàng
Kiến thức về kỹ thuật bán hàng
15 Điều gì quan trọng khi bán
hàng: Nói hay nghe?
Phụ thuộc vào giai đoạn bán hàng – kiến thức về kỹ thuật bán hàng
16 Chất vấn khách hàng – thuyết
trình chất vấn
Kỹ năng thực tế về bán hàng, người phỏng vấn đóng vài một khách hàng điển hình
17 Hãy trả lời cho ý kiến “…” Kỹ năng thực tế về bán hàng,
người phỏng vấn đóng vài một khách hàng điển hình
18 Bạn đại diện cho công ty – nhà
sản xuất một mặt hàng nào đó với một
nhóm giá cả nào đó và một chiến lược bán
hàng nào đó Hãy giải thích tiêu chí chọn
nhà phân phối
Kến thức về trade-marketing và sự tương ứng giữa hình dung của ứng viên với đặc điểm công ty
19 Trong các trường hợp nào thì
điều quan trọng không phải là lợi nhuận
biên mà là lượng hàng bán được?
Kiến thức về chiến lược marketing
20 Sự khác nhau giữa việc bán
hàng cho đại lý phân phối và bán hàng
cho người tiêu dùng cuối cùng?
Kiến thức về thực tế marketing và bán hàng
21 Khách hàng nói “Đắt thế” Tại
sao khách hàng lại nói vậy? Hãy đưa ra
càng nhiều phương án càng tốt
Sự sáng tạo, kỹ năng nhìn nhận các phương án khác nhau, sự hiểu biết về đặc thù kinh doanh
22 Bạn thực hiện việc giao hàng
đến một điểm bán lẻ lớn Khi bạn quay lại
đó sau một thời gian, người ta than phiền
Kỹ năng đàm phán, kiến thức về cách làm việc với các đại lý bán lẻ
Trang 7với bạn rằng “Hàng của anh không bán
được” Bạn sẽ giải quyết thế nào?
23 Khách hàng gây cho bạn tâm
trạng không tốt Mặc dù bạn đã cố giấu
nhưng khách hàng vẫn cảm thấy có gì đó
không ổn Bạn sẽ giải quyết như thế nào
Nghệ thuật kiềm chế tâm trạng khi tiếp xúc với khách hàng
24 Hãy chọn trong danh mục công
thức không có lợi khi đàm phán với khách
hàng, hãy giải thích và thay thế chúng
bằng các phương án ngược lại:
- Chúng tôi sẽ giải quyết các vấn
đề của anh
- Các anh cần phải tự nhận hàng
- Quyết định có lợi
- Sự hợp tác
- Chúng tôi bán
- Nếu giá này là đắt đối với các
anh thì chúng tôi sẽ giảm giá.
- Chúng tôi đề nghị các hình thức
hợp tác khác nhau
- Điều gì làm các anh không hài
lòng
- Về nguyên tắc, điều đó có thể đạt
được
- Chúng tôi còn có thể đạt được
lượng hàng bán tốt hơn nếu có đầy đủ
chủng loại
- Không, chúng tôi không thể đưa
Cách nói chuyện có văn hóa khi đàm phán, tâm trạng tiêu cực không hiện diện (Hình thức đối thoại tiêu cực là những chữ in nghiêng)
Trang 8ra những điều kiện đó
25 Là người bán hàng, bạn cần
hiểu rõ mọi người Bạn có hiểu rõ mọi
người không? (Chúng ta nhận được câu
trả lời “bình thường” hoặc “không tệ
lắm”) Khi đó hãy miêu tả các đặc điểm
của tôi như là một khách hàng (một cách
chi tiết và cụ thể: tôi sẽ đưa ra quyết định
như thế nào?, điều gì được coi là phong
cách giao tiếp thích hợp? v…v )
Câu hỏi này sẽ có ý nghĩa khi được đưa ra vào cuối buổi phỏng vấn để kiểm tra khả năng đối phó với căng thẳng và kỹ năng thiết lập ấn tượng đầu tiên về khách hàng (phỏng vấn tình huống giống như tình huống một cuộc đàm phán quan trọng)
Cơ sở marketing
1 Sức chứa thị trường theo nhóm
sản phẩm của Anh/Chị (có thể biểu thị
được) đã cạn kiệt Hãy nêu ra các cách
thức có thể làm tăng khối lượng bán hàng,
càng nhiều càng tốt
Đánh giá kiến thức và các kỹ năng thực tế trong lĩnh vực marketing, trade-marketing và PR
2 Hãy nêu ra sơ đồ xác định nhóm
người tiêu dùng mục tiêu/nhà phân phối
sản phẩm nào đó
Như trên
3 Hãy nêu ra sơ đồ tính toán dung
lượng thị trường đối với một loại sản
phẩm nào đó trong khu vực nào đó
Như trên
4 Chúng ta có dữ liệu (hãy mô tả
chúng) Hãy giải thích các dữ liệu này
Như trên
5 Trong quá trình tung dòng sản
phẩm kem dưỡng da của một nhà sản xuất
và một nhãn hiệu, một loại kem dưỡng da
có khối lượng doanh số thấp hơn Đây là
Như trên
Trang 9loại kem dưỡng có hai tính năng dành cho
cả nhóm khách hàng mục tiêu lẫn nhóm
khách hàng khác, trong khi giá bán và
thiết kế bao bì mẫu mã cũng tương tự với
các sản phẩm bán chạy khác Anh/Chị cần
phải xác định nguyên nhân khi đưa ra cho
tôi bất kỳ câu hỏi nào về sản phẩm hoặc
kiểu phân phối Tôi sẽ đưa ra các câu trả
lời đúng hoặc nói rằng, thông tin này
không có ý nghĩa đối với việc quyết định
nhiệm vụ này
6 Hãy đưa ra các ý tưởng cho bài
viết PR nhằm quảng bá một loại sản phẩm
nào đó cho một nhóm khách hàng mục
tiêu nào đó Làm thế nào mà Anh/Chị xác
định được nơi Anh/Chị định đăng bài báo
PR trên
Như trên
7 Anh/Chị có cho rằng câu slogan
quảng cáo sau đây là thành công hay
không: “Kết nối mọi người” Anh/Chị thử
nghĩ xem, vì sao câu slogal này lại được
sử dụng, và hãy nêu ra các ví dụ sản phẩm
mà phong cách tương tự được coi là khả
thi Hãy giải thích câu trả lời
Như trên
8 Hãy giải thích vì sao trong các
clip quảng cáo các sản phẩm tẩy rửa gần
như thường xuyên hiện diện một “chuyên
gia khuyên bảo”, còn trong quảng cáo một
loại sản phẩm cao cấp đối với khách hàng
thì người ta thường đưa ra những lời
Như trên
Trang 10thuyết phục của chính bản thân người tiêu
dùng cao cấp?
9 Bằng cách nào mà Anh/Chị có
thể tính được hiệu quả của chiến dịch
quảng cáo nhằm xác định thông số chứ
không phải chất lượng làm việc của các
nhân viên bán hàng?
Như trên
10 Trong những trường hợp nào
thì giá cao trở thành lợi thế của hàng hóa
chứ không phải là điểm bất lợi hoặc yếu
tố không có tính rõ ràng?
Như trên
11 Hãy nêu ra các phương pháp
định vị giá cao như một lợi thế
Như trên
12 Hãy đưa ra các ví dụ của việc
tạo ra nhu cầu khách hàng và giải thích sơ
đồ hình thành đó
Như trên
(Còn nữa)