Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong trường trung học cơ sở môn thể dục

Trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, năng lực được quan niệm là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHÁNH HÒA

PHÒNG GIÁO DỤC TRUNG HỌC

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG

DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

NĂNG LỰC HỌC SINH TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

MÔN: THỂ DỤC

(Lưu hành nội bộ)

Nha Trang, tháng 08 năm 2018

Phần I DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

I Dạy học định hướng phát triển năng lực

1 Quan niệm về năng lực

Có rất nhiều cách quan niệm khác nhau về năng lực Trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, năng lực được quan niệm là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí, thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể.

Từ định nghĩa trên, có thể rút ra những đặc điểm chính của năng lực là:

- Năng lực là sự kết hợp giữa tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện của người học;

- Năng lực là sự tích hợp của kiến thức, kỹ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí, ;

- Năng lực được hình thành, phát triển thông qua hoạt động và thể hiện ở sự thành công trong hoạt động thực tiễn.

2 Dạy học định hướng năng lực được thể hiện ở trong các thành tố quá trình dạy học

- Về mục tiêu dạy học: Ngoài các yêu cầu về mức độ như nhận biết, tái hiện kiến

thức cần có những mức độ cao hơn như vận dụng kiến thức trong các tình huống, các nhiệm vụ gắn với thực tế Các mục tiêu này đạt được thông qua các hoạt động trong và ngoài nhà trường.

- Về phương pháp dạy học: Ngoài cách dạy học thuyết trình cung cấp kiến thức

cần tổ chức hoạt động dạy học thông qua trải nghiệm, giải quyết những nhiệm vụ thực tiễn Như vậy thông thường, qua một hoạt động học tập, học sinh sẽ được hình thành và phát triển không phải một loại năng lực mà là được hình thành đồng thời nhiều năng lực hoặc nhiều năng lực thành tố mà ta không cần (và cũng không thể) tách biệt từng thành

tố trong quá trình dạy học.

- Về nội dung dạy học: Cần xây dựng các hoạt động, chủ đề, nhiệm vụ đa dạng

gắn với thực tiễn.

- Về kiểm tra đánh giá: Về bản chất đánh giá năng lực cũng phải thông qua đánh

giá khả năng vận dụng kiến thức và kỹ năng thực hiện nhiệm vụ của HS trong các loại tình huống phức tạp khác nhau Trên cơ sở này, các nhà nghiên cứu ở nhiều quốc gia khác nhau đề ra các chuẩn năng lực trong giáo dục tuy có khác nhau về hình thức, nhưng khá tương đồng về nội hàm Trong chuẩn năng lực đều có những nhóm năng lực chung Nhóm năng lực chung này được xây dựng dựa trên yêu cầu của nền kinh tế xã hội ở mỗi nước Trên cơ sở năng lực chung, các nhà lí luận dạy học bộ môn cụ thể hóa thành những năng lực chuyên biệt.

Khác với việc tổ chức hoạt động dạy học, các công cụ đánh giá cần chỉ rõ thành

tố của năng lực cần đánh giá và xây dựng được các công cụ đánh giá từng thành tố của

các năng lực thành phần Sự liên hệ giữa mục tiêu, hoạt động dạy học và công cụ đánh giá được thể hiện trong Hình 1.

II Các năng lực chung và chuyên biệt

1 Các năng lực chung (09 năng lực)

Ở cách tiếp cận này, người ta xác định các năng lực chung trước, chúng là các năng lực mà toàn bộ quá trình giáo dục ở trường phổ thông đều phải hướng tới để hình thành ở học sinh Sau đó, từng môn học sẽ xác định sự thể hiện cụ thể của các năng lực chung ở trong môn học của mình như thế nào.

B Nhóm năng lực về quan hệ xã hội

5 Năng lực giao tiếp

NL thành phần 2

Thành tố 2

Đánh giá: Các thành tố

HĐ dạy học: Phát

triển các năng lực

Công cụ 1Công cụ 2

Với cách tiếp cận này, người ta sẽ dựa trên đặc thù nội dung, phương pháp nhận thức và vai trò của môn học đối với thực tiễn để đưa ra hệ thống năng lực Tuy nhiên việc hình thành, phát triển và đánh giá các năng lực này như một chỉnh thể là việc làm hết sức khó khăn và đòi hỏi cần có thời gian

Do đó ta cần tiếp tục chia nhỏ các năng lực trên thành các năng lực thành phần Tiếp theo, ta cần chỉ ra các thao tác liên quan đến từng năng lực thành phần, mà các thao tác này có thể nhận biết được và đưa ra chỉ bảo rõ ràng về mức độ chất lượng của từng thao tác.

3 Mối quan hệ giữa năng lực với kiến thức, kỹ năng, thái độ

Một năng lực là tổ hợp đo lường được các kiến thức, kỹ năng và thái độ mà một người cần vận dụng để thực hiện một nhiệm vụ trong một bối cảnh thực và có nhiều biến động Để thực hiện một nhiệm vụ, một công việc có thể đòi hỏi nhiều năng lực khác nhau Vì năng lực được thể hiện thông qua việc thực hiện nhiệm vụ nên người học cần chuyển hóa những kiến thức, kỹ năng, thái độ có được vào giải quyết những tình huống mới và xảy ra trong môi trường mới

Như vậy, có thể nói kiến thức là cơ sở để hình thành năng lực, là nguồn lực để người học tìm được các giải pháp tối ưu để thực hiện nhiệm vụ hoặc có cách ứng xử phù hợp trong bối cảnh phức tạp Khả năng đáp ứng phù hợp với bối cảnh thực là đặc trưng quan trong của năng lực, tuy nhiên, khả năng đó có được lại dựa trên sự đồng hóa và sử dụng có cân nhắc những kiến thức, kỹ năng cần thiết trong từng hoàn cảnh cụ thể.

Những kiến thức là cơ sở để hình thành và rèn luyện năng lực là những kiến thức

mà người học phải năng động, tự kiến tạo, huy động được Việc hình thành và rèn luyện năng lực được diễn ra theo hình xoáy trôn ốc, trong đó các năng lực có trước được sử dụng để kiến tạo kiến thức mới; và đến lượt mình, kiến thức mới lại đặt cơ sở để hình thành những năng lực mới.

Kỹ năng theo nghĩa hẹp là những thao tác, những cách thức thực hành, vận dụng kiến thức, kinh nghiệm đã có để thực hiện một hoạt động nào đó trong một môi trường quen thuộc Kỹ năng hiểu theo nghĩa rộng, bao hàm những kiến thức, những hiểu biết

và trải nghiệm,… giúp cá nhân có thể thích ứng khi hoàn cảnh thay đổi.

Kiến thức, kỹ năng là cơ sở cần thiết để hình thành năng lực trong một lĩnh vực hoạt động nào đó Không thể có năng lực về toán nếu không có kiến thức và được thực hành, luyện tập trong những dạng bài toán khác nhau Tuy nhiên, nếu chỉ có kiến thức,

kỹ năng trong một lĩnh vực nào đó thì chưa chắc đã được coi là có năng lực, mà còn cần đến việc sử dụng hiệu quả các nguồn kiến thức, kỹ năng cùng với thái độ, giá trị, trách nhiệm bản than để thực hiện thành công các nhiệm vụ và giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn khi điều kiện và bối cảnh thay đổi

Phần II XÂY DỰNG BÀI GIẢNG

I Quy trình chung để chuẩn bị và thực hiện một giờ dạy học

1 Quy trình chung để chuẩn bị một giờ dạy học

Hoạt động chuẩn bị cho một giờ dạy học đối với GV thường được thể hiện qua việc chuẩn bị giáo án Đây là hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học cho một bài học cụ thể, thể hiện mối quan hệ tương tác giữa GV với HS, giữa HS với HS nhằm đạt được những mục tiêu của bài học.

Căn cứ trên giáo án, có thể vừa đánh giá được trình độ chuyên môn và tay nghề

sư phạm của GV vừa thấy rõ quan niệm, nhận thức của họ về các vấn đề giáo dục như: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, cách sử dụng PPDH, thiết bị DH, hình thức tổ chức dạy học và cách đánh giá kết quả học tập của HS trong mối quan hệ với các yếu tố

có tính chất tương đối ổn định như: kế hoạch, thời gian, cơ sở vật chất và đối tượng HS Chính vì thế, hoạt động chuẩn bị cho một giờ học có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng, quyết định nhiều tới chất lượng và hiệu quả giờ dạy học.

Từ thực tế dạy học, có thể tổng kết thành quy trình chuẩn bị một giờ học với các bước thiết kế một giáo án và khung cấu trúc của một giáo án cụ thể như sau:

a) Các bước thiết kế một giáo án (05 bước)

Bước 1: Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu về thái độ trong chương trình

Bước này được đặt ra bởi việc xác định mục tiêu của bài học là một khâu rất quan trọng, đóng vai trò thứ nhất, không thể thiếu của mỗi giáo án Mục tiêu (yêu cầu) vừa là cái đích hướng tới, vừa là yêu cầu cần đạt của giờ học; hay nói khác đi đó là thước đo kết quả quá trình dạy học Nó giúp giáo viên xác định rõ các nhiệm vụ sẽ phải làm (dẫn dắt học sinh tìm hiểu, vận dụng những kiến thức, kỹ năng nào; phạm vi, mức độ đến đâu; qua đó giáo dục cho học sinh những bài học gì).

Bước 2: Nghiên cứu sách giáo khoa và các tài liệu liên quan

Công việc này giúp giáo viên hiểu chính xác, đầy đủ những nội dung của bài học;

xác định những kiến thức, kỹ năng, thái độ cơ bản cần hình thành và phát triển ở học sinh; xác định trình tự logic của bài học.

Bước này được đặt ra bởi nội dung bài học ngoài phần được trình bày trong sách giáo khoa còn có thể đã được trình bày trong các tài liệu khác Kinh nghiệm của các giáo viên lâu năm cho thấy: trước hết nên đọc kĩ nội dung bài học và hướng dẫn tìm hiểu bài trong sách giáo khoa để hiểu, đánh giá đúng nội dung bài học rồi mới chọn đọc thêm tư liệu để hiểu sâu, hiểu rộng nội dung bài học Mỗi giáo viên không chỉ có kỹ năng tìm đúng, tìm trúng tư liệu cần đọc mà cần có kỹ năng định hướng cách chọn, đọc

tư liệu cho học sinh Giáo viên nên chọn những tư liệu đã qua thẩm định, được đông đảo các nhà chuyên môn và giáo viên tin cậy Việc đọc sách giáo khoa, tài liệu phục vụ soạn giáo án có thể chia thành 3 cấp độ sau: đọc lướt để tìm nội dung chính xác định những kiến thức, kỹ năng cơ bản, trọng tâm mức độ yêu cầu và phạm vi cần đạt; đọc để tìm những thông tin quan tâm: các mạch, sự bố cục, trình bày các mạch kiến thức, kỹ năng

và dụng ý của tác giả; đọc để phát hiện và phân tích, đánh giá các chi tiết trong từng mạch kiến thức, kỹ năng

Thực ra khâu khó nhất trong đọc sách giáo khoa và các tư liệu là đúc kết được phạm vi, mức độ kiến thức, kỹ năng của từng bài học sao cho phù hợp với năng lực của học sinh và điều kiện dạy học Trong thực tế dạy học, nhiều khi chúng ta thường đi chưa tới hoặc đi quá những yêu cầu cần đạt về kiến thức, kỹ năng Nếu nắm vững nội dung bài học, giáo viên sẽ phác họa những nội dung và trình tự nội dung của bài giảng phù hợp, thậm chí có thể cải tiến cách trình bày các mạch kiến thức, kỹ năng của sách giáo khoa, xây dựng một hệ thống câu hỏi, bài tập giúp học sinh nhận thức, khám phá, vận dụng các kiến thức, kỹ năng trong bài một cách thích hợp

Bước 3: Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của học sinh bao

gồm: xác định những kiến thức, kỹ năng mà học sinh đã có và cần có; dự kiến những

khó khăn, những tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết.

Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên không những phải nắm vững nội dung bài học mà còn phải hiểu học sinh để lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, các hình thức tổ chức dạy học và đánh giá cho phù hợp Như vậy, trước khi soạn giáo án cho giờ học mới, giáo viên phải lường trước các tình huống, các cách giải quyết nhiệm vụ học tập của học sinh Nói cách khác, tính khả thi của giáo án phụ thuộc vào trình độ, năng lực học tập

của học sinh, được xuất phát từ: những kiến thức, kỹ năng mà học sinh đã có một cách

chắc chắn, vững bền; những kiến thức, kỹ năng mà học sinh chưa có hoặc có thể quên; những khó khăn có thể nảy sinh trong quá trình học tập của học sinh Bước này chỉ là sự

dự kiến; nhưng trong thực tiễn, có nhiều giờ học do không dự kiến trước, giáo viên đã lúng túng trước những ý kiến không đồng nhất của học sinh với những biểu hiện rất đa dạng Do vậy, dù mất công nhưng mỗi giáo viên nên dành thời gian để xem qua bài soạn của học sinh trước giờ học kết hợp với kiểm tra đánh giá thường xuyên để có thể dự kiến trước khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức cũng như phát huy tích cực vốn kiến thức, kỹ năng đã có của học sinh.

Bước 4: Lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinh học tập tích cực, chủ động, sáng tạo

Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên phải quan tâm tới việc phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kỹ năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; tác động đến tư tưởng và tình cảm để đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho học sinh Trong thực tiễn dạy học hiện nay, các giáo viên vẫn quen với lối dạy học đồng loạt với những nhiệm vụ học tập không có tính phân hoá, ít chú ý tới năng lực học tập của từng đối tượng học sinh Đổi mới phương pháp dạy học sẽ chú trọng cải tiến thực tiễn này, phát huy thế mạnh tổng hợp của các phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá nhằm tăng cường sự tích cực học tập của các đối tượng học sinh trong giờ học

Bước 5: Thiết kế giáo án

Đây là giai đoạn mà người giáo viên bắt tay vào soạn giáo án - thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh

Trong thực tế, có nhiều giáo viên khi soạn bài thường chỉ đọc sách giáo khoa, sách giáo viên và bắt tay ngay vào hoạt động thiết kế giáo án; thậm chí, có giáo viên chỉ căn cứ vào những gợi ý của sách giáo viên để thiết kế giáo án bỏ qua các khâu xác định mục tiêu bài học, xác định khả năng đáp ứng nhiệm vụ học tập của học sinh, nghiên cứu nội dung dạy học, lựa chọn các phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinh học tập tích cực, chủ động, sáng tạo Cách làm như vậy không thể giúp giáo viên có được một giáo án tốt và

có những điều kiện để thực hiện một giờ dạy học tốt.

b) Cấu trúc chung của một giáo án được thể hiện

- Mục tiêu bài học:

+ Nêu rõ yêu cầu học sinh cần đạt về kiến thức, kỹ năng, thái độ

+ Mục tiêu được biểu đạt bằng động từ cụ thể, để lượng hoá được

- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học:

+ Giáo viên chuẩn bị các thiết bị dạy học (tranh ảnh, mô hình, hiện vật, hoá chất ), các phương tiện dạy học (máy chiếu, TV, đầu video, máy tính, máy projector )

và tài liệu dạy học cần thiết

+ Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và

đồ dùng học tập cần thiết)

- Câu hỏi/bài tập kiểm tra đánh giá năng lực HS

HD: Cụ thể hóa các mục tiêu của bài học để mô tả yêu cầu cần đạt ở mỗi mức độ (MĐ) (biết, hiểu, vận dụng và vận dụng cao), phục vụ cho việc ra các câu hỏi kiểm tra, đánh giá học sinh.

+ Thời lượng để thực hiện hoạt động;

+ Kết luận của giáo viên về: những kiến thức, kỹ năng, thái độ học sinh cần có sau hoạt động; những tình huống thực tiễn có thể vận dụng kiến thức, kỹ năng, thái độ

đã học để giải quyết; những sai sót thường gặp; những hậu quả có thể xảy ra nếu không

có cách giải quyết phù hợp;

- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: xác định những việc học sinh cần phải tiếp

tục thực hiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ hoặc để chuẩn bị cho việc học bài mới.

2 Thực hiện một giờ dạy học

Một giờ dạy học nên được thực hiện theo các bước cơ bản sau:

a) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

- Kiểm tra tình hình nắm vững bài học cũ và những kiến thức, kỹ năng đã học có liên quan đến bài mới.

- Kiểm tra tình hình chuẩn bị bài mới (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và

đồ dùng học tập cần thiết).

Lưu ý: Việc kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh có thể thực hiện đầu giờ học hoặc

có thể đan xen trong quá trình dạy bài mới.

b) Tổ chức dạy và học bài mới

- Giáo viên giới thiệu bài mới: nêu nhiệm vụ học tập và cách thực hiện để đạt

được mục tiêu bài học; tạo động cơ học tập cho học sinh

- Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh suy nghĩ, tìm hiểu, khám phá và lĩnh hội nội dung bài học, nhằm đạt được mục tiêu bài học với sự vận dụng phương pháp dạy học phù hợp.

c) Luyện tập, củng cố

Giáo viên hướng dẫn học sinh củng cố, khắc sâu những kiến thức, kỹ năng, thái

độ đã có thông qua hoạt động thực hành luyện tập có tính tổng hợp, nâng cao theo những hình thức khác nhau.

d) Đánh giá

- Trên cơ sở đối chiếu với mục tiêu bài học, giáo viên dự kiến một số câu hỏi, bài

tập và tổ chức cho học sinh tự đánh giá về kết quả học tập của bản thân và của bạn.

- Giáo viên đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học

e) Hướng dẫn học sinh học bài, làm việc ở nhà

- Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập, củng cố bài cũ (thông qua làm bài tập, thực hành, thí nghiệm,…).

- Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài học mới

Tùy theo đặc trưng môn học, nội dung dạy học, đặc điểm và trình độ học sinh, điều kiện cơ sở vật chất… giáo viên có thể vận dụng các bước thực hiện một

giờ dạy học như trên một cách linh hoạt và sáng tạo, tránh đơn điệu, cứng nhắc

(DỰ THẢO) GIÁO ÁN MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT CẤP THCS/THPT

(Áp dụng từ năm học 2018 – 2019)

Sở/Phòng GDĐT

Trường THCS/THPT

GIÁO ÁN MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP

Ngày soạn: Tuần: Tiết chương trình:

Chủ đề:

MÔN: ( tiết) Bài : (Tiết ) Nội dung: (ghi nội dung theo Kế hoạch dạy học của trường)

I Mục tiêu bài học (theo chuẩn KT,KN,TĐ)

1 Kiến thức

2 Kỹ năng

3 Thái độ

4 Năng lực: liệt kê 2 – 3 năng lực cốt lõi được hình thành trong bài học, bao gồm năng lực chung và năng lực đặc thù của môn học

II Địa điểm và phương tiện

1 Địa điểm

2 Phương tiện

2.1 Giáo viên

2.2 Học sinh

III Phương pháp dạy học (PPDH) (ghi các nhóm Phương pháp được sử dụng

trong tiết dạy)

IV Hoạt động dạy học (Tiến trình dạy học)

Tổ chức các hoạt động (HĐ): HĐ mở đầu; HĐ hình thành kiến thức; HĐ luyện tập; HĐ vận dụng và tìm tòi mở rộng

Nội dung

Định lượng

của giáo viên (GV) và học sinh (HS)

Thời gian lần Số

1 HĐ mở đầu

1.1 Nhận lớp Đội hình (ĐH) nhận lớp

1.2 Phổ biến nội dung, yêu

cầu của tiết học

- ĐH

- GV ; - HS

1.3 Khởi động

- Khởi động chung:

- Khởi động chuyên môn

- ĐH

- CS điều khiển

- CS/GV điều khiển

1.4 Kiểm tra bài cũ (nếu có)

(nội dung đã học) 3p - ĐH- GV mời 01 – 02 HS lên thực hiện

- Cả lớp quan sát và nhận xét - GV bổ sung, đánhgiá.

- GV phân tích và làm mẫu từng giai đoạn kỹthuật, động tác; nêu yêu cầu và dự đoán trước sailầm thường mắc để lưu ý cho HS biết

- HS chú ý quan sát và nêu thắc mắc (nếu có)

3.1 Tập luyện với - ĐH- CS lớp điều khiển cả lớp thực hiện PPDH lần

lượt, ; Luân phiên thực hiện

- GV quan sát, sửa sai kịp thời và nhắc nhở, độngviên HS tập luyện tích cực

HS làm trọng tài và giám sát ở 02 đầu.

- GV phổ biến mục đích, luật chơi, cách chơi

- Kết thúc trò chơi, các HS làm trọng tài và giámsát hội ý, thông báo kết quả và trao thưởng (độithua và đội thắng đều có thưởng theo các hình thứctương ứng)

3.7 Thả lỏng, hồi tĩnh

Thực hiện các động tác thả

lỏng, căng giãn các cơ, khớp

tay, chân, toàn thân

2lx8nhịp/động tác

- Sai lầm thường mắc và đưa ra cách khắc phục

- Ý thức học tập và quá trình thực hiện kỹ thuật,động tác

4 HĐ vận dụng, tìm tòi mở

rộng (HS về nhà thực hiện)

- Thực hiện ôn luyện kỹ thuật,

động tác của tiết học

- Nâng cao kỹ thuật, động tác

- GV nhắc nhở HS chú ý đảm bảo an toàn khiluyện tập

- HS tự sắp xếp thời gian tập luyện ngoài giờ học

và đảm bảo an toàn khi luyện tập

Rút kinh nghiệm (nếu có):

THAM KHẢO

Sở GDĐT Khánh Hòa

Trường THPT

GIÁO ÁN MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 11

Ngày soạn: 25/9/2018 Tuần: 03 Tiết chương trình: 7

Chủ đề: THỂ THAO TỰ CHỌN MÔN: BÓNG ĐÁ ( 10 tiết) Bài 2: BÓNG ĐÁ (Tiết 2)

b) Năng lực đặc thù: vận động, thể lực, kỹ thuật thể thao,

II Địa điểm và phương tiện

1 Địa điểm: Sân trường hoặc sân tập luyện thể thao của trường đã được vệ sinh sạch sẽ

và kiểm tra an toàn

2 Phương tiện

2.1 Giáo viên

- Trang phục thể dục thể thao

- Kiểm tra vệ sinh, an toàn nơi tập luyện

- Cùng HS chuẩn bị: quả bóng đá, tranh ảnh kỹ thuật các động tác có liên quan đến bàihọc, loa đài, đồng hồ bấm giờ, dụng cụ phục vụ hoạt động học tập,

2.2 Học sinh

- Trang phục phù hợp

- Làm vệ sinh sạch sẽ, đảm bảo an toàn nơi tập luyện

- Tự rèn luyện động tác tâng bóng bằng mu giữa bàn chân và dẫn bóng

III Phương pháp dạy học (PPDH): Thuyết trình, đồng loạt, soi gương, lần

Đội hình (ĐH) nhận lớp

(04 hàng ngang)

Cán sự (CS) lớp tập họp, báo cáo sĩ số và tìnhhình của lớp (có bạn kiến tập, chuẩn bị sân tập,dụng cụ, )

1.2 Phổ biến nội dung, yêu

cầu của tiết học

- Ôn tập: Tâng bóng bằng mu

giữa bàn chân và dẫn bóng

- Học mới: Đá bóng bằng lòng

bàn chân

1p - GV phổ biến nội dung, yêu cầu của tiết học và

giao nhiệm vụ cho lớp

- HS tập trung lắng nghe và nhận nhiệm vụ

- HS xung phong thực hiện lại

cự ly gần và phạt đền

- GV làm mẫu động tác theo các chiều khác nhau(ít nhất là 02 chiều)

vai đối diện với mục tiêu.

- Giai đoạn vung chân lăng:

lăng cẳng chân từ trước ra sau,

giữ nguyên đầu gối khi đưa

chân xuống.Lực xuất phát từ

đùi

- Giai đoạn tiếp xúc bóng: tiếp

xúc vào giữa quả bóng bằng

má trong bàn chân, giữ cố định

cổ chân

- Giai đoạn kết thúc: theo quán

tính chân đưa về trước, đá quả

bóng đi

- HS chú ý quan sát và nêu thắc mắc (nếu có)

- GV phân tích và làm mẫu từng giai đoạn thựchiện động tác, nêu yêu cầu động tác, dự đoántrước sai lầm thường mắc để lưu ý cho HS biết

2.2.1 Hướng dẫn động tác đá

bóng bằng lòng bàn chân với

không có bóng.

- Tư thế chuẩn bị: chân đá bóng

đặt lên trước, chân trụ đặt phía

+ Nhịp 3: Vung chân lăng

+ nhịp 4: tiếp xúc vào giữa

- CS lớp điều khiển cả lớp thực hiện

- Trong quá trình thực hiện, GV quan sát sửa sai

- Một bước đà, đăth chân trụ,

vung chân lăng, tiếp xúc vào

giữa bóng

ĐH: 04 hàng ngang dãn cách, đứng đối diện

nhau Từng cặp 02 HS, với 01 quả bóng, đứng đối diện nhau.

- Lần lượt 01 HS dùng chân giữ quả bóng, HScòn lại tập đặt lòng bàn chân, vào bóng Sau đó,đổi người thực hiện

- GV quan sát, sửa sai cho HS

ĐH: 04 hàng ngang dãn cách, đứng đối diện

nhau Từng cặp 02 HS, với 01 quả bóng, đứng đối diện nhau với cự ly 3m – 5m

- Tập theo từng cặp HS: 01 HS để quả bóng đứngtại chỗ, thực hiện động tác đá bóng bằng lòngbàn chân cho HS đối diện HS giữ bóng lại vàthực hiện động tác đá bóng sang cho bạn Luânphiên thực hiện

- GV quan sát, sửa sai kịp thời và nhắc nhở, động

viên HS tập luyện tích cực

3.2 Tập luyện với bóng lăn

Sử dụng lòng bàn chân để tiếp

xúc bóng và đá đi khi bóng còn

đang lăn với cự ly 3m – 5m

ĐH: 04 hàng ngang dãn cách, đứng đối diện

nhau Từng cặp 02 HS, với 01 quả bóng, đứng đối diện nhau với cự ly 3m – 5m

- Tập theo từng cặp HS: 01 HS để quả bóng đứngtại chỗ, thực hiện động tác đá bóng bằng lòngbàn chân cho HS đối diện HS không giữ bóng lại

và thực hiện động tác đá bóng ngay sang cho bạn.Sau đó, về lại tư thế chuẩn bị để chờ bóng đến vàthực hiện tiếp Luân phiên thực hiện (Chú ý thựchiện đúng động tác, sử dụng lòng bàn chân để tiếpxúc bóng, giữ cố định cổ chân)

- GV quan sát, sửa sai kịp thời và nhắc nhở, độngviên HS tập luyện tích cực Hỗ trợ cho các nhómtrưởng giúp đỡ cho những HS chưa thực hiệnđược

ĐH: 04 hàng ngang dãn cách, đứng đối diện

nhau Từng cặp 02 HS, với 01 quả bóng, đứng đối diện nhau với cự ly 3m – 5m.

3.4 Dẫn bóng theo đường

thẳng

Yêu cầu:

- Dẫn bóng với tốc độ vừa phải,

giữ bóng trong tầm kiểm soát

ở hàng 2 Bạn ở hàng 2 nhận (chặn) bóng lại vàthực hiện dẫn bóng như bạn ở hàng 1 và đá bóngcho bạn ở hàng 3 Cứ như thế, tiếp tục ở các hàngtiếp theo

- GV quan sát, sửa sai, động viên HS tập luyệntích cực và nhắc nhở các nhóm đảm bảo an toàntrong lúc tập

3.5 Báo cáo về kết quả luyện

bóng chạy nhanh về trước, vượt

qua các chướng ngại, vòng qua

vật giới hạn (col), chạy nhanh

về đưa bóng cho HS 2 rồi di

chuyển về cuối hàng Cứ như

thế cho đến hết

+ Nếu làm rơi bóng, thì phải

nhặt lại và tiếp tục chạy, được

tính 01 lỗi

+ Đội nào về nhanh nhất và ít

bị lỗi nhất là đội thắng cuộc

ĐH: 04 hàng dọc dãn cách.

- GV chia lớp thành 04 nhóm, sĩ số bằng nhau,

HS đầu hàng mang băng màu để dễ xác định và

cử HS làm trọng tài và giám sát ở 02 đầu

- GV phổ biến luật chơi, cách chơi

- Kết thúc trò chơi, các HS làm trọng tài và giámsát hội ý, thông báo kết quả và trao thưởng (độithua và đội thắng đều có thưởng theo các hìnhthức tương ứng)

3.7 Thả lỏng, hồi tĩnh

Thực hiện các động tác thả

lỏng, căng giãn các cơ, khớp

tay, chân, toàn thân

2lx8nhịp/động tác

- HS tự sắp xếp thời gian tập luyện ngoài giờ học

và đảm bảo an toàn khi luyện tập

Rút kinh nghiệm (nếu có):

HƯỚNG DẪN

QUAN SÁT VÀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH

1 Hoạt động Mở đầu

1.1 Mục đích: Học sinh (HS) ổn định tổ chức lớp, giáo viên (GV) nắm bắt tình hình của

lớp (sĩ số, sức khỏe, số HS không tham gia tập luyện được, ), HS biết được nội dung bài học,cho HS quen dần với trạng thái vận động, tránh chấn thương

1.2 Nội dung

- Nhận lớp

- Phổ biến nội dung, yêu cầu bài học

- Khởi động chung và khởi động chuyên môn

- Kiểm tra nội dung đã học

1.3 Dự kiến sản phẩm học tập của HS

- Biết rõ tình hình của HS về sĩ số, sức khỏe, trang phục

- Trạng thái của HS: hưng phấn để sẵn sàng tiếp nhận các nhiệm vụ luyện tập các độngtác đã học và học mới

1.4 Kỹ thuật tổ chức

- Chuyển giao nhiệm vụ: Cán sự (CS) lớp tập hợp lớp thành 4 hàng ngang, báo cáo sĩ

số, tình hình của lớp GV phổ biến nội dung yêu cầu bài học và giao nhiệm vụ cho lớp

- Hoạt động học: CS lớp điều khiển đội hình khởi động GV vừa cùng học sinh khởiđộng vừa quan sát, nhắc nhở, động viên HS tập động tác đúng, đẹp

- Báo cáo kết quả và thảo luận: GV cho một hoặc hai HS lên ôn lại động tác tâng bóngbằng mu giữa bàn chân Cả lớp quan sát, sau đó nhận xét GV bổ sung, đánh giá

- Nhận xét, kết luận: HS lên nhận xét bạn tập động tác thế nào? Điểm gì cần phát huy vàđiểm gì cần khắc phục?

2 Hoạt động Hình thành kiến thức

2.1 Mục đích: Tiếp tục học động tác cơ bản của bóng đá.

2.2 Nội dung

- Đố vui “Ai giống nhất”

- Giới thiệu động tác mới “Đá bóng bằng lòng bàn chân”

- Hướng dẫn động tác “Đá bóng bằng lòng bàn chân” không có bóng

- Hướng dẫn động tác “Đá bóng bằng lòng bàn chân” có bóng

2.3 Dự kiến sản phẩm học tập của HS: Biết cách dùng phần bên trong của lòng bàn

chân từ cổ chân đến đốt xương ngón chân để đá bóng Bước đầu thực hiện được động tác đábóng bằng lòng bàn chân

2.4 Kỹ thuật tổ chức

- Chuyển giao nhiệm vụ: GV làm mẫu (thị phạm) động tác đá bóng bằng lòng bàn chân

ở các hướng khác nhau, sau đó, nhấn mạnh cho HS về động tác đá bóng bằng lòng bàn chânđược sử dụng để đá bóng ở cự ly gần và phạt đền

- Hoạt động học: HS tập trung quan sát qua tranh, thảo luận, thực hiện thử, và quan sátgiáo viên làm mẫu, tự nhận biết cần điều chỉnh cách tập như thế nào cho đúng

- Báo cáo kết quả và thảo luận: Tổ chức cho HS lên tập lại động tác vừa khám phá