Lý do chọn đề tài Công tác thông tin đối ngoại TTĐN là một bộ phận quan trọng trong hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta, có nhiệm vụ làm cho các nước, người nước ngoài, người Vi
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Trang 2MỤC LỤC
Trang
Chương 1: THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI VÀ VAI TRÒ CỦA BÁO ĐIỆN TỬ 15
Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI
TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 33
2.2 Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam với việc thực hiện nhiệm vụ
2.3 Những thành công và hạn chế của Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ ĐẢNG CSVN 80
Trang 3DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CNH Công nghiệp hóa
CNXH Chủ nghĩa xã hội
ĐCSVN Đảng Cộng sản Việt Nam
HĐH Hiện đại hóa
NVNONN Người Việt Nam ở nước ngoài NXB Nhà xuất bản
THVN Truyền hình Việt Nam
TNVN Tiếng nói Việt Nam
TTĐC Truyền thông đại chúng
TTĐN Thông tin đối ngoại
TTXVN Thông tấn xã Việt Nam
XHCN Xã hội chủ nghĩa
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Công tác thông tin đối ngoại (TTĐN) là một bộ phận quan trọng trong hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta, có nhiệm vụ làm cho các nước, người nước ngoài, người Việt Nam sinh sống và làm việc ở nước ngoài hiểu đúng và đầy đủ về đất nước, con người Việt Nam, về đường lối, chủ trương, chính sách và thành tựu đổi mới của Việt Nam, đồng thời đấu tranh dư luận chống lại những luận điệu bôi xấu, xuyên tạc của các thế lực thù địch, trên cơ sở
đó tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của các nước, của nhân dân thế giới, sự đóng góp của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Những năm gần đây, trong bối cảnh công nghệ thông tin có nhiều tiến bộ nhảy vọt, sự dân chủ hóa ngày càng được mở rộng, hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ, truyền thông đại chúng ngày càng phát huy vị trí, vai trò và sức mạnh
to lớn trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Trong lĩnh vực đối ngoại và TTĐN, các cơ quan truyền thông đại chúng đã và đang thể hiện rõ sức mạnh của mình Bên cạnh báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử đang ngày càng phát triển, khẳng định vai trò, vị thế trong đời sống xã hội, đặc biệt là thế mạnh trong
công tác TTĐN Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 22 tháng 7 năm 2005 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về phát triển và quản lý báo điện tử nêu rõ: “Báo điện tử có
tác dụng và tiện ích hơn hẳn các loại hình báo chí truyền thống, dung lượng thông tin rất lớn, tương tác thông tin nhanh, phát hành không bị trở ngại về không gian, thời gian, biên giới quốc gia Từ khi ra đời, báo điện tử Việt Nam đã góp phần quan trọng vào việc phổ biến, tuyên truyền chủ trương, đường lối của
Trang 5Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; mở rộng hiệu quả thông tin đối ngoại; nâng cao dân trí và thỏa mãn nhu cầu thông tin, hưởng thụ văn hóa của nhân dân ”
Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN), với hơn 10 năm phát mạng chính thức (từ tháng 4/2001), đặc biệt là từ năm 2003 với Thông báo số 111-TB/TW của Ban Bí thư Trung ương (khoá IX) về đổi mới và nâng cao chất lượng nội dung và tổ chức bộ máy Website ĐCSVN (nay là Báo điện tử ĐCSVN), đã có bước phát triển mạnh mẽ Hiện nay, hàng ngày Báo phát trên
200 tin, bài, ảnh, video clip phản ánh toàn diện các hoạt động của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân, phản ánh tin tức quốc tế và trong nước, hoạt động của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trên cả bốn thứ tiếng: tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Trung Quốc Với khối lượng thông tin lớn theo quan điểm chính thống của Đảng được cập nhật liên tục đã thực sự là một trong những kênh thông tin chủ lực trên mạng trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước, định hướng dư luận, cổ vũ và động viên sức mạnh toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, góp phần quan trọng vào công tác TTĐN
Tuy vậy, bên cạnh những ưu điểm rõ rệt và kết quả to lớn đã đạt được, chất lượng TTĐN trên Báo điện tử ĐCSVN hiện nay vẫn còn một số hạn chế đòi hỏi phải sớm được khắc phục để phát huy hơn nữa vai trò của Báo trong công tác TTĐN, góp phần cùng báo chí cả nước thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, tạo môi trường thuận lợi nhất cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời gian tới Điều này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt là cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính toàn cầu đang tác động tiêu cực tới tất cả các nền kinh tế
Trang 6trên thế giới, trong đó có nước ta, đặt ra những vấn đề mới trong công tác tuyên truyền và TTĐN Trong khi đó, các đề tài nghiên cứu khoa học do cán bộ, phóng viên, biên tập viên Báo điện tử ĐCSVN thực hiện trong thời gian qua chưa có đề tài nào nghiên cứu về TTĐN, mặc dù đây là một trong các nhiệm vụ quan trọng của Báo
Với những lý do trên, việc nghiên cứu đề tài "Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam với nhiệm vụ thông tin đối ngoại" là hết sức cần thiết nhằm góp
phần để Báo ngày càng đóng góp hiệu quả hơn vào công tác TTĐN của Đảng trong thời kỳ đổi mới, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong các giai đoạn cách mạng, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý công tác TTĐN Đặc biệt, từ sau khi Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa VII ban hành Chỉ thị 11- CT/TW ngày 13/6/1992 về đổi mới và tăng cường công tác TTĐN, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các
Bộ, ngành, các nhà nghiên cứu đã có nhiều bài viết, bài phát biểu về TTĐN, qua
đó đã nêu bật tầm quan trọng của công tác TTĐN, nêu rõ những thành tựu và hạn chế, yếu kém, đồng thời đưa ra những kiến nghị, giải pháp cho trong công tác này Tại các cuộc hội thảo, hội nghị tổng kết hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước, công tác TTĐN đã được đưa ra bàn luận và phân tích sâu ở các khía cạnh khác nhau
Với sự ra đời của Tạp chí Thông tin đối ngoại (2004), nhiều nhà quản lý, nhà nghiên cứu đã cho đăng tải các bài viết, phân tích về TTĐN của Việt Nam hiện nay Cũng trên tạp chí này, nhiều phân tích sâu sắc về các mảng công tác TTĐN cho các đối tượng, địa bàn và lĩnh vực khác nhau đã được đăng tải Bên
Trang 7cạnh đó, hoạt động TTĐN ở một số nước trên thế giới cũng được giới thiệu và phân tích
Về các bài viết, bài phát biểu của các nhà lãnh đạo, quản lý công tác
TTĐN, có thể kể tới một số bài tiêu biểu sau: Một số bài học trong công tác
thông tin đối ngoại, của Vũ Khoan, Tạp chí TTĐN, số 4 (1)/2004; Một số trọng tâm công tác thông tin đối ngoại, của Vũ Khoan, Ban Chỉ đạo công tác TTĐN,
Kỷ yếu Hội nghị công tác TTĐN toàn quốc tháng 3/2004; Hoạt động văn hóa
thông tin phục vụ thông tin đối ngoại, của Đỗ Quý Doãn, Ban Chỉ đạo công tác
TTĐN, Kỷ yếu Hội nghị công tác TTĐN toàn quốc tháng 3/2004; Bộ Thông tin
và Truyền thông với công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới của Lê
Doãn Hợp, Tạp chí TTĐN số 10 (43)/2007; Nâng cao chất lượng, hiệu quả
thông tin, tuyên truyền đối ngoại trên báo chí trước yêu cầu mới của Tô Huy
Rứa, Tạp chí TTĐN, số 6 (39)2007; Nâng cao hiệu quả công tác thông tin đối
ngoại trong tình hình mới, của Phạm Gia Khiêm, Tạp chí TTĐN, số 12
(45)/2007; Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác thông tin đối ngoại
trong tình hình mới của Phạm Gia Khiêm, Tạp chí TTĐN, số 5 (51)/2008; Đẩy mạnh công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới, của Phạm Gia Khiêm,
Tạp chí TTĐN, số 6 (63)/2009; Tiếp tục đổi mới tư duy, cách thức và biện pháp
triển khai công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo và phân giới, cắm mốc, của Tô Huy Rứa, Tạp chí TTĐN, số 3 (72)/2010; Tăng cường và nâng cao chất lượng công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại, một trong những nhiệm vụ quan trọng của báo chí nước ta hiện nay, của Trương Tấn Sang, Tạp chí TTĐN,
số 5 (74)/2010; 15 năm thực hiện Chỉ thị 11 và những định hướng tiếp tục nâng
cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động thông tin đối ngoại, của Nguyễn Hồng
Vinh, Tạp chí TTĐN số 12 (45)/2007; Một số vấn đề cần quan tâm trong thông
Trang 8tin đối ngoại trên báo chí hiện nay, của Nguyễn Hồng Vinh, Tạp chí TTĐN số 6
(87)/2011…
Thực trạng công tác TTĐN trên các lĩnh vực ở Việt Nam những năm vừa
qua được thể hiện qua các bài viết: Thông tin đối ngoại cần chú ý đến cộng đồng
người Việt Nam ở nước ngoài, của Nguyễn Phú Bình, Nội san nghiệp vụ
TTXVN, số 8/2000; Phát huy sức mạnh tổng hợp của các cơ quan làm công tác
thông tin đối ngoại, của Ngô Anh Dũng, Nội san nghiệp vụ TTXVN, số 8/2000; Hoạt động đối ngoại nhân dân với công tác thông tin đối ngoại, của Hồ Anh
Dũng, Tạp chí TTĐN, số 7 (4)/2004; Công tác phát ngôn, đấu tranh dư luận và
hoạt động của phóng viên nước ngoài tại Việt Nam, của Lê Dũng, Tạp chí
TTĐN, số 7 (4)/2004; Thông tin đối ngoại của báo chí thời kỳ đổi mới, của Đinh
Văn Hường, Báo chí – những vấn đề lý luận và thực tiễn, tập 6, Nxb Đại học
Quốc gia Hà Nội, 2005; Thông tin đối ngoại qua báo chí – Kênh quan trọng để
Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế, của Phạm Văn Linh, Kỷ yếu hội thảo khoa
học 80 năm báo chí cách mạng Việt Nam – Những bài học lịch sử và định hướng
phát triển, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005; Tiếp tục thực hiện tốt hơn nữa công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài, của Nguyễn Phú Bình, Tạp chí
TTĐN, số 2/2006; Nâng cao hiệu quả đấu tranh chống thông tin, quan điểm sai
trái, thù địch, của Trần Đại Quang, Tạp chí TTĐN, số 8/2006; Công tác vận động, tập hợp thanh niên, sinh viên Việt Nam ở nước ngoài, của Đoàn Văn Thái,
Tạp chí TTĐN, số 8 (40)/2006; Thành tựu nổi bật và những nhiệm vụ chủ yếu
của công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới, Phạm Xuân Thâu, Tạp chí
TTĐN, số 2 (32)/2006; Thông tin đối ngoại qua hoạt động đối ngoại nhân dân, của Vũ Xuân Hồng, Tạp chí TTĐN, số 2 (35)/2007; Trách nhiệm tuyên truyền
đối ngoại của báo chí, của Đào Vân Anh, Tạp chí TTĐN, số 6 (39)/2007; Hoạt
Trang 9động thông tin đối ngoại trong những năm qua tại một số bộ, ban, ngành, của
Xuân Anh, Tạp chí TTĐN, số 1/2008; Nâng cao chất lượng một số báo chí về
công tác thông tin đối ngoại, của Xuân Anh, Tạp chí TTĐN, số 10 (55)/2008; Thông tin đối ngoại trong bối cảnh toàn cầu hoá, của Đặng Thị Thu Hương, Tạp
chí Người làm báo, số 3/2009; Vai trò của báo chí trong công tác thông tin đối
ngoại, của Dương Văn Quảng, Tạp chí Nghiên cứu quốc tế, số 76, 03/2009; Phương châm "chính xác, kịp thời, sinh động, hợp đối tượng" trong hoạt động thông tin đối ngoại, của Phạm Minh Sơn, Tạp chí TTĐN, số 10 (67)/2009; Tăng cường phối hợp triển khai công tác thông tin đối ngoại đối ngoại trong tình hình mới, của Nguyễn Quốc Cường, Tạp chí TTĐN, số 3 (72)/2010; Bộ đội biên phòng với công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới, của Võ Trọng Việt,
Tạp chí TTĐN, số 7 (88)/2011…
Ngoài việc phản ánh thực trạng công tác TTĐN của Việt Nam ở một số
cơ quan, địa phương, khu vực trong và ngoài nước; tình hình công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác TTĐN ở Việt Nam; một số tác giả đã đi sâu nghiên cứu hoạt động TTĐN của một số nước trên thế giới Đó là các bài viết:
Thành tựu, thách thức và triển vọng giao lưu, phát triển văn hoá thông tin các nước ASEAN của Lê Thanh Bình, Tạp chí Nghiên cứu quốc tế, số 38, 02/2001; Vài suy nghĩ về công tác thông tin đối ngoại trên thế giới ngày nay, của Song
Bình, Tạp chí TTĐN, số 3/2004; Về thông tin đối ngoại tại Mỹ và Canada hiện
nay - Thực trạng và kinh nghiệm, của Việt Hoàng, Tạp chí TTĐN, số 3/2005; Sử dụng Internet trong công tác thông tin đối ngoại ở Trung Quốc, của Đào Vân
Anh, Tạp chí TTĐN, số 8/2006; Ngoại giao văn hóa Trung Quốc quảng bá quốc
gia như thế nào, của Thạch Hà, Tạp chí Nghiên cứu quốc tế, số 77, 06/2009; Đào tạo báo chí truyền thông ở Vương quốc Anh, của Đặng Thị Thu Hương, Tạp
Trang 10chí Người làm báo, số 10/2009; Nông dân, quan hệ công chúng, văn hóa nông
thôn, du lịch sinh thái và hoạt động truyền thông quảng bá thương hiệu Pháp,
của Lê Thanh Bình, Tạp chí Nghiên cứu quốc tế, số 82, 09/2010…
Những năm gần đây, ở trong nước có một số cuốn sách và công trình
nghiên cứu liên quan tới công tác TTĐN đã được công bố, như: Báo chí với
thông tin quốc tế của Đỗ Xuân Hà, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội, 1997; Báo chí trong đấu tranh chống diễn biến hoà bình của Vũ Hiền, Trần Quang Nhiếp,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000; Báo chí và ngoại giao của TS Dương Văn Quảng, Nxb Thế giới, Hà Nội 2002; Đề tài khoa học cấp Bộ Hoạt động
thông tin đại chúng trong công tác thông tin đối ngoại của Việt Nam hiện nay,
do Phạm Minh Sơn làm chủ nhiệm, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội,
2006; Đề tài Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin đối
ngoại trong tình hình mới của Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (nay là Ban
Tuyên giáo Trung ương), 2007; Truyền thông đại chúng trong công tác thông tin
đối ngoại của Việt Nam hiện nay của Phạm Minh Sơn và Nguyễn Thị Quế, Nxb
Đó là các luận văn và khóa luận: Nâng cao chất lượng thông tin đối ngoại của
Thông tấn xã Việt Nam trong thời kì hiện nay, Luận văn thạc sĩ của Đinh Thị
Thanh Bình, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội, 2004; Báo chí Việt Nam
đấu tranh chống những quan điểm sai trái trong tình hình hiện nay, Luận văn
thạc sĩ của Hồ Thị Hồng Anh, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học
Trang 11Quốc gia Hà Nội), Hà Nội, 2005; Nâng cao chất lượng, hiệu quả phát thanh đối
ngoại của Đài Tiếng nói Việt Nam, Luận văn thạc sĩ của Tô Quốc Tuấn, Đại học
Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Hà Nội, 2006; VTV4
với nhiệm vụ thông tin đối ngoại, Khóa luận tốt nghiệp đại học của Nguyễn Thị
Hoa Mai, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Hà
Nội, 2008; Tạp chí Cộng sản với công tác thông tin đường lối đối ngoại của
Đảng thời kỳ đổi mới, Luận văn tốt nghiệp cao cấp lý luận chính trị - hành chính
của Nguyễn Tiến Nghĩa, Học viện Chính trị - Hành chính khu vực I (Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh), Hà Nội, 2008 Ngoài ra, cũng có một số luận văn và khoá luận nghiên cứu các vấn đề của báo điện tử Tuy nhiên, nghiên cứu về TTĐN trên Báo điện tử ĐCSVN thì chưa có luận văn, khoá luận nào đề cập tới
Về tình hình nghiên cứu vấn đề trên thế giới, chủ đề TTĐN với vai trò là một mảng của công tác đối ngoại và truyền thông ở các nước đã có nhiều công trình được xuất bản, trong đó có một số tác phẩm đã được dịch ra tiếng Việt Có
thể kể đến một số công trình như: Bùng nổ truyền thông: Sự ra đời một ý thức hệ
mới, của Philipe Breton Serge Proulx, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội, 1996; Phương tiện truyền thông trong kỷ nguyên công nghệ thông tin, của Sayling
Wen, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2002; Truyền thông đại chúng – Từ thông
tin đến quảng cáo, của Jacques Locquin, Nxb Thông tấn, Hà Nội, 2003; Sức mạnh của tin tức truyền thông, của Michael Schudson, Harvard University Press,
London, 2003; Đưa tin thời toàn cầu hóa, của Anya Schifrin và Amer Bisat, Nxb
Văn hóa thông tin, Hà Nội, 2004…
Có thể nói rằng, các công trình, bài viết về TTĐN và báo chí với nhiệm vụ TTĐN của các học giả trong và ngoài nước cho đến nay là rất phong phú và đa
Trang 12dạng Đó là nguồn tư liệu tham khảo quý giá đối với việc nghiên cứu đề tài về TTĐN trên Báo điện tử ĐCSVN Kế thừa kết quả của các nhà nghiên cứu đi trước, luận văn này sẽ tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản của công tác TTĐN, trên cơ sở đó đi sâu khảo sát thực tiễn tiến hành công tác TTĐN của Báo điện tử ĐCSVN, làm rõ thực trạng, những điểm mạnh và yếu, từ đó đề
ra các giải pháp nâng cao chất lượng thông tin đối ngoại trên Báo điện tử ĐCSVN
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở những vấn đề lý luận cơ bản về công tác TTĐN, luận văn đánh giá những kết quả đạt được và những mặt hạn chế của TTĐN trên Báo điện tử ĐCSVN hiện nay, từ đó đưa ra các giải pháp đổi mới và nâng cao chất lượng TTĐN trên Báo điện tử ĐCSVN trong tình hình mới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Trình bày một cách có hệ thống các vấn đề cơ bản về TTĐN, làm rõ
quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước ta về công tác TTĐN
- Đánh giá chung về tình hình thực hiện nhiệm vụ công tác TTĐN trên báo chí nói chung và trên báo điện tử hiện nay, làm rõ vai trò của báo chí, đặc biệt là
báo điện tử trong công tác TTĐN
- Tìm hiểu chức năng nhiệm vụ, quá trình hình thành bộ máy tổ chức, nguồn nhân lực, tổ chức toà soạn, hệ thống kỹ thuật, khảo sát nội dung tin bài, hệ thống chuyên trang, chuyên mục, thực trạng công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ TTĐN của Báo điện tử ĐCSVN, trên cơ sở đó đánh giá chất lượng TTĐN của Báo
Trang 13- Phân tích những vấn đề đang đặt ra đối với Báo điện tử ĐCSVN trong việc thực hiện nhiệm vụ TTĐN, từ đó đề xuất các giải pháp đổi mới và nâng cao chất lượng TTĐN trên Báo điện tử ĐCSVN
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là thực trạng công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện, kết quả thực hiện nhiệm vụ TTĐN của Báo điện tử ĐCSVN
Cơ sở lý luận của luận văn dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta về công tác đối ngoại và hoạt động thông tin đối ngoại; các văn kiện
của Đảng và Nhà nước về Báo điện tử ĐCSVN
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu, luận văn sử dụng các phương pháp công cụ sau:
- Phương pháp thống kê, tổng hợp: Để đọc, phân tích, tổng hợp, đánh giá kết quả TTĐN trên Báo điện tử ĐCSVN
- Phương pháp phân tích: Thực hiện trên hệ thống chuyên trang, chuyên mục và một số tác phẩm báo chí của Báo điện tử ĐCSVN để tìm ra những đặc điểm về nội dung và hình thức của TTĐN trên Báo điện tử ĐCSVN
Trang 14- Phương pháp đối chiếu, so sánh: Để đánh giá những ưu điểm, nhược điểm của công tác TTĐN của Báo điện tử ĐCSVN so với yêu cầu, nhiệm vụ của công tác TTĐN trong thời kỳ Đổi mới
Luận văn cũng kế thừa có chọn lọc kết quả cũng như quan điểm, phương pháp tiếp cận của các công trình nghiên cứu và tư liệu liên quan
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
trong việc nghiên cứu về báo điện tử và công tác TTĐN
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả khảo sát, đánh giá thực trạng và các giải pháp nâng cao chất lượng TTĐN trên Báo điện tử ĐCSVN được đề xuất trong luận văn góp phần tham mưu cho Ban biên tập Báo điện tử ĐCSVN và cơ quan chủ quản của Báo (Ban Tuyên giáo Trung ương) trong công tác xây dựng, phát triển Báo; đồng thời có thể được sử dụng như tài liệu tham khảo cho đồng nghiệp các cơ quan báo chí, sinh viên cùng những người làm công tác đối ngoại, công tác báo chí và công tác TTĐN Đối với bản thân tác giả, việc nghiên cứu đề tài này tạo điều kiện để tác giả nâng cao kỹ năng, phương pháp nghiên cứu khoa học, bổ sung kiến thức lý luận và thực tiễn, từ đó hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao tại Báo điện tử ĐCSVN
Trang 157 Cấu trúc của luận văn
Với tên gọi "Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam với nhiệm vụ thông tin đối ngoại", ngoài phần Mở đầu, phần Kết luận, Tư liệu tham khảo và Phụ
lục, luận văn bao gồm 3 chương:
Chương 1: Thông tin đối ngoại và vai trò của báo điện tử
Chương 2: Thực trạng công tác thông tin đối ngoại
trên Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng thông tin đối ngoại
trên Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 16Chương 1 THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI VÀ VAI TRÒ CỦA BÁO ĐIỆN TỬ
1.1 Một số vấn đề cơ bản về thông tin đối ngoại
1.1.1 Khái niệm “Thông tin đối ngoại”
Trong giai đoạn hiện nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý, điều hành của Nhà nước, các tổ chức cấu thành hệ thống chính trị ở Việt Nam đều có các hoạt động đối ngoại, hình thành nên 3 kênh đối ngoại của Việt Nam, đó là:
- Hoạt động đối ngoại của Đảng (của các cơ quan và tổ chức Đảng)
- Hoạt động ngoại giao của Nhà nước (của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan nhà nước)
- Hoạt động đối ngoại của nhân dân (của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể quần chúng, các tổ chức xã hội, xã hội – nghề nghiệp, các tổ chức hoà bình, đoàn kết, hữu nghị…)
Chỉ thị số 10/2000/CT- TTg ngày 26/04/2000 của Thủ tướng Chính phủ
về tăng cường quản lý và đẩy mạnh công tác TTĐN nêu rõ: “Thông tin đối ngoại
là một bộ phận rất quan trọng của công tác đối ngoại của Đảng, Nhà nước ta nhằm làm cho các nước, người nước ngoài (bao gồm cả người nước ngoài đang sinh sống, công tác tại Việt Nam), người Việt Nam đang sinh sống, và làm việc ở nước ngoài hiểu về đất nước, con người Việt Nam, đường lối, chủ trương, chính sách và thành tựu đổi mới của ta, trên cơ sở đó tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân thế giới, sự đóng góp của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cho sự nghiệp xây dựng vào bảo vệ Tổ quốc”
Nhằm phát huy được chức năng quản lý nhà nước và tập trung quản lý thống nhất các hoạt động TTĐN, ngày 30/11/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ký
Trang 17Quyết định số 79/2010/QĐ-TTG ban hành Quy chế quản lý nhà nước về TTĐN
Quy chế có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/01/2011, gồm 3 Chương, 11 Điều, quy định một số nội dung quan trọng, trong đó, khái niệm "Thông tin đối ngoại"
được quy định như sau:
"Thông tin đối ngoại quy định tại Quy chế này là thông tin quảng bá hình ảnh quốc gia, đất nước, con người, lịch sử, văn hoá dân tộc Việt Nam; thông tin
về chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật, chính sách của Nhà nước Việt Nam ra thế giới và thông tin về thế giới vào Việt Nam"
1.1.2 Tầm quan trọng của công tác thông tin đối ngoại
Theo một số nhà nghiên cứu, là một dân tộc có nền văn hiến lâu đời, từ thuở ban đầu dựng nước, dân tộc ta đã sớm có các hoạt động ngoại giao và rất chủ động trong việc trong việc thiết lập các mối quan hệ bang giao thân thiện với
các dân tộc khác “Từ thuở đầu dựng nước, tổ tiên ta đã đặt nền móng cho
truyền thống ngoại giao hòa hiếu của Việt Nam” [33, tr 12]
Cho đến nay, việc tìm hiểu cách thức cha ông ta xưa kia làm TTĐN như thế nào vẫn chưa có một công trình nghiên cứu nào tập trung đề cập Tuy nhiên,
những áng thơ văn bất hủ như bài thơ “Thần” của Lý Thường Kiệt, “Bình Ngô
đại cáo” của Nguyễn Trãi, “Tuyên ngôn độc lập” của Hồ Chí Minh… là những
tác phẩm tiêu biểu không chỉ có giá trị văn chương và lịch sử, mà còn có cả giá trị về TTĐN, cho thấy sự tài tình của cha ông ta trong nghệ thuật quân sự, ngoại giao
Thực tế lịch sử các giai đoạn của cách mạng Việt Nam trong những thập
kỷ qua cũng cho thấy, TTĐN luôn luôn có vị trí quan trọng trong việc phát huy sức mạnh tổng hợp của cuộc đấu tranh chính nghĩa của chúng ta, tối đa hóa nội
Trang 18lực, tranh thủ sức mạnh của sự hợp tác và hỗ trợ của quốc tế để giành thắng lợi ngày càng to lớn hơn
Trong xu thế hội nhập quốc tế hiện nay, không một quốc gia nào có thể tồn tại và phát triển mà không mở cửa, giao lưu với các nước khác trên thế giới Các quốc gia vừa đấu tranh, vừa hợp tác với nhau để thực hiện mục đích đối ngoại của mình, và để thực hiện được mục đích ấy, các quốc gia đều tăng cường TTĐN - một công tác quan trọng để góp phần thực hiện các nhiệm vụ đối ngoại
Từ khi đất nước tiến hành công cuộc đổi mới, Việt Nam đã chủ động và tích cực hội nhập quốc tế Chúng ta đã có quan hệ với hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới Trên con đường mở cửa, hội nhập của mình, Việt Nam một mặt phải tìm hiểu ngày càng sâu, rộng, hiểu toàn diện về thế giới, mặt khác cũng rất cần để thế giới hiểu nhiều hơn, hiểu rõ hơn về Việt Nam, qua đó tìm kiếm và tăng cường các cơ hội hợp tác để cùng phát triển Do vậy, nhu cầu cung cấp thông tin từ Việt Nam ra thế giới và đưa thế giới đến với Việt Nam ngày càng bức thiết TTĐN nhằm đáp ứng nhu cầu đó
Cụ thể, TTĐN làm cho thế giới hiểu về đất nước, con người Việt Nam, về những giá trị vật chất, tinh thần của dân tộc Việt Nam, về đường lối, chủ trương, chính sách và thành tựu đổi mới của Việt Nam, về mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh " của Việt Nam, trên cơ sở đó giao lưu, hợp tác nhiều hơn với chúng ta TTĐN giúp xây dựng hình ảnh Việt Nam hoà bình,
ổn định, hợp tác và phát triển, đồng thời đang góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến
bộ xã hội
Trang 19Bên cạnh đó, TTĐN cũng giúp cho nhân dân Việt Nam đón nhận những thành tựu khoa học kỹ thuật, kinh nghiệm tổ chức quản lý, sản xuất cùng những tinh hoa văn hoá của các dân tộc trên thế giới
TTĐN còn đấu tranh bảo vệ chủ quyền quốc gia, làm rõ quan điểm của Việt Nam về các vấn đề toàn cầu như khủng bố và tội phạm quốc tế, chiến tranh
– hòa bình, dân số - tài nguyên – môi trường, dịch bệnh – đói nghèo TTĐN đấu
tranh dư luận, phê phán, bác bỏ những thông tin sai lệch, những luận điệu bôi xấu, xuyên tạc của các thế lực thù địch, giúp dư luận hiểu đúng đắn tình hình Việt Nam cũng như quốc tế
Với vai trò quan trọng của công tác TTĐN như nêu trên, trong bối cảnh đất nước ta đang có nhiều thuận lợi nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức như hiện nay, các lực lượng làm TTĐN ở trong nước và nước ngoài cần tranh thủ mọi cơ hội, điều kiện và thế mạnh của mình để mở rộng địa bàn hoạt động và nâng cao hiệu quả công tác TTĐN nhằm tiếp tục phát huy đà phát triển hiện nay của công tác này, tạo sự đồng thuận trong nước đồng thời tăng cường sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế và kiều bào ta ở nước ngoài đối với công cuộc xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc
1.1.3 Nội dung của thông tin đối ngoại
TTĐN là một nhiệm vụ của công tác đối ngoại; đồng thời là một bộ phận không tách rời trong hoạt động thông tin nói chung của Đảng, Nhà nước ta Do điều kiện, hoàn cảnh cụ thể, ở mỗi thời kỳ, giai đoạn, có những quan niệm khác nhau về nội dung, đối tượng của TTĐN Cùng với quá trình đổi mới đất nước, Đảng, Nhà nước ta ngày càng nhận thức đầy đủ hơn mục tiêu, ý nghĩa, tầm quan trọng, nội dung, đối tượng, phương thức hoạt động của lĩnh vực công tác quan trọng này Trong từng giai đoạn và địa bàn cụ thể, TTĐN có những nội dung
Trang 20trọng tâm khác nhau, tuy nhiên có những nội dung cơ bản, xuyên suốt trong mọi hoạt động của TTĐN
Chỉ thị 11-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 13/6/1992 về
“Đổi mới và tăng cường công tác thông tin đối ngoại” đã nêu rõ những nội dung chủ yếu của TTĐN là:
1 Đường lối, chính sách và thành tựu đổi mới toàn diện của nước ta, những chủ trương quan trọng của ta nhằm giải quyết một số vấn đề lớn hoặc đáng chú ý về kinh tế, chính trị, xã hội…Kịp thời phê phán, bác bỏ những thông tin xuyên tạc về tình hình Việt Nam, nhất là về tình hình dân chủ, nhân quyền, ngăn chặn việc truyền bá vào nước ta những quan điểm, tư tưởng, lối sống, văn hóa phản động, đồi trụy, kích động bạo lực
2 Chính sách đối ngoại, kể cả chính sách kinh tế đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta, những khả năng to lớn của Việt Nam trong quan hệ hợp tác với các nước
3 Đất nước, con người, lịch sử và nền văn hóa lâu đời, hết sức phong phú của các dân tộc anh em trong cộng đồng dân tộc Việt Nam
Chỉ thị 11 cũng nêu rõ: Tùy từng địa bàn, đối tượng và yêu cầu của từng
lúc mà xác định nội dung và hình thức thông tin cho thích hợp, có trọng tâm, trọng điểm
Gần đây nhất, Quy chế quản lý nhà nước về TTĐN kèm theo Quyết định
số 79/2010/QĐ-TTG do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 30/11/2010 đã quy định cụ thể các nội dung hoạt động TTĐN Theo Quy chế này, hoạt động TTĐN
là hoạt động đưa thông tin đến với tổ chức, cá nhân nước ngoài, người Việt Nam
ở nước ngoài và phối hợp đưa thông tin quốc tế đến nhân dân trong nước Quy chế đã nêu rõ các nội dung hoạt động TTĐN bao gồm:
Trang 211 Thông tin về chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật, chính sách của Nhà nước, những thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước; thông tin về tình hình quốc tế, quan hệ đối ngoại của Việt Nam và phối hợp đưa thông tin quốc tế đến nhân dân trong nước
2 Giới thiệu, quảng bá hình ảnh đất nước, con người, lịch sử, văn hóa, tiềm năng hợp tác và phát triển của Việt Nam
3 Phản bác các thông tin sai, xuyên tạc, chống phá sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam
4 Các loại hình hoạt động thông tin đối ngoại khác
Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, Chuyên gia cao cấp Ban Tuyên giáo Trung ương, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo công tác TTĐN, nội dung hoạt động TTĐN quy định tại Quy chế quản lý nhà nước về TTĐN kèm theo Quyết định số 79/2010/QĐ-TTG nêu trên là một bước tiến quan trọng trong nhận thức của Nhà nước ta về hoạt động TTĐN cả về nội dung, đối tượng và phương thức hoạt động:
“Về mặt nội dung, quan niệm nêu trên đã khắc phục sự nhận thức có phần đơn giản là: TTĐN chủ yếu bao gồm những thông tin theo “chiều ra”, cụ thể là những thông tin phản ánh về Việt Nam (chủ yếu là chủ trương, đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước) ra thế giới, mà chưa thực sự thấy rằng: thông tin về thế giới vào Việt Nam cũng cần thiết và có ý nghĩa rất quan trọng Như vậy, quan niệm về nội dung TTĐN đã được mở rộng, toàn diện hơn” [65,
tr 12]
Cũng theo PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, về đối tượng của TTĐN, theo quan niệm nêu trên, TTĐN cần hướng tới cả người dân trong nước, chứ không chỉ người nước ngoài, hoặc người Việt Nam ở nước ngoài Nói cách khác, đối
Trang 22tượng của TTĐN có thể khái quát ở một số nhóm chủ yếu: chính phủ, nhân dân các nước (gồm cả người nước ngoài đang công tác, sinh sống, làm việc hoặc du lịch ở Việt Nam); cộng đồng gần 4 triệu người Việt Nam đang định cư, sinh sống, học tập, nghiên cứu ở các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới; các tầng lớp nhân dân trong nước [65, tr 12, 13]
1.1.4 Lực lượng làm công tác thông tin đối ngoại
Với yêu cầu ngày càng cao và nội dung phong phú, đối tượng đa dạng như nêu trên, lực lượng tham gia công tác TTĐN là cả hệ thống chính trị gồm các cấp
ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp, các cấp, các ngành, cán bộ, đảng viên và nhân dân
Nòng cốt trong việc thực hiện công tác TTĐN là các đơn vị chuyên trách TTĐN ở trung ương và địa phương Ở trung ương, các cơ quan chủ lực là Ban Tuyên giáo Trung ương; Ban Đối ngoại Trung ương; Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội; Bộ Ngoại giao; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Thông tin và Truyền thông; Bộ Công an; Bộ Quốc phòng; Bộ Công Thương; Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Bộ Giáo dục - Đào tạo; Ủy ban Nhà nước về NVNONN; Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh; Viện Khoa học xã hội Việt Nam; Tổng cục Hàng không Việt Nam; Tổng cục Hải quan; Tổng cục Du lịch; Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; Liên hiệp các Tổ chức hữu nghị Việt Nam
Tham gia hoạt động TTĐN còn có tất cả các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Trước hết, đó là các thành phố lớn, các tỉnh có quan hệ đối ngoại mạnh mẽ, có thế mạnh về thu hút đầu tư nước ngoài, phát triển ngoại thương, du lịch quốc tế như Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Bà Rịa -
Trang 23Vũng Tàu, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Vĩnh Phúc, Đồng Nai, Bình Dương, Cần Thơ…
Ngày 27/12/2001, Ban Bí thư Trung ương (khoá IX) đã ban hành Quyết định 16 - QĐ/TW về việc thành lập Ban Chỉ đạo công tác TTĐN và kèm theo quyết định này là Quy chế phối hợp chỉ đạo hoạt động TTĐN Ban Chỉ đạo công tác TTĐN là cơ quan phối hợp, giúp Ban Bí thư Trung ương Đảng và Thủ tướng Chính phủ theo dõi tình hình, điều hành, chỉ đạo, phối hợp giữa các lực lượng thực hiện công tác TTĐN Ban chỉ đạo định kỳ và thường xuyên đánh giá tình hình, đề xuất chủ trương về công tác TTĐN, trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định Với sự ra đời của Ban Chỉ đạo công tác TTĐN, lần đầu tiên, chúng ta đã hình thành cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo công tác TTĐN, đánh dấu bước tiến mới trước yêu cầu và sự phát triển mới của công tác này
Sự phối hợp các lực lượng TTĐN trong thời gian vừa qua đã thực hiện có hiệu quả các hoạt động đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, thể hiện qua các hoạt động ngoại giao, đoàn thăm viếng, học tập, hội thảo, du lịch, sáng tác, trao đổi thương mại, biểu diễn nghệ thuật, thi đấu thể thao,
tổ chức các ngày và tuần lễ văn hóa dân tộc, triển lãm ảnh, liên hoan phim, tổ chức các hội chợ Việt Nam ở nước ngoài… Bên cạnh đó, phải kể tới sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng truyền thông đại chúng, điển hình là các cơ quan thông tấn, báo chí, xuất bản, với các loại hình truyền thông như ấn phẩm, báo viết, báo nói, báo hình, báo điện tử
Như vậy, với nhiều hình thức khác nhau, mọi cơ quan, tổ chức, địa phương và công dân Việt Nam đều có trách nhiệm làm công tác TTĐN; kết hợp
Trang 24chặt chẽ việc tổ chức lực lượng trong nước với việc triển khai thông tin ở nước ngoài, giữa thông tin đối nội với TTĐN, giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, tạo đà phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng làm công tác TTĐN
1.2 Quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước về thông tin đối ngoại
Trong các giai đoạn cách mạng, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm lãnh
đạo, chỉ đạo, quản lý công tác TTĐN Đảng, Nhà nước lãnh đạo công tác TTĐN
không chỉ bằng đường lối mang tính định hướng, mà còn thường xuyên chỉ ra
cho công tác này những phương hướng cụ thể trong từng thời kỳ
Chỉ thị số 45-CT/TW ngày 10/5/1962 của Bộ Chính trị Trung ương Đảng
“Về công tác tuyên truyền đối ngoại” là văn bản đầu tiên đề cập và nhấn mạnh yêu cầu của công tác tuyên truyền đối ngoại phục vụ đất nước, nhằm tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ của nhân dân các nước đối với công cuộc xây dựng CNXH, chống lại sự xâm lược từ bên ngoài và thực hiện nhiệm vụ quốc tế của nhân dân
ta Chỉ thị đã làm rõ những vấn đề cần thiết của công tác tuyên truyền đối ngoại như mục đích, yêu cầu, nội dung, đối tượng, phương châm…của hoạt động này
Ngày 6/6/1966, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Chỉ thị số 128-CT/TW
“Về tăng cường công tác tuyên truyền đối ngoại”, trong đó đề ra phương hướng, phương thức và các biện pháp cụ thể nhằm tăng cường, đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền đối ngoại kể từ sau Chỉ thị 45-CT/TW Chỉ thị cho rằng, công tác tuyên truyền đối ngoại cần đảm bảo các yêu cầu chủ yếu như tranh thủ cao độ mọi dư luận tiến bộ trên thế giới, kể cả ở Mỹ, đồng tình và ủng hộ sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta, góp phần mở rộng mặt trận nhân dân thế giới chống chiến tranh xâm lược của Mỹ, đồng thời làm tốt nghĩa vụ quốc tế của
ta đối với các lực lượng tiến bộ trên thế giới
Trang 25Cùng với việc đổi mới về đường lối, chính sách đối ngoại, từ sau Đại hội lần thứ VI của Đảng, công tác TTĐN cũng có những đổi mới rất sâu sắc và kịp thời nhằm phục vụ lợi ích của đất nước trong tình hình mới Sau khi chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, trong nhiệm kỳ Đại hội VII, công tác TTĐN được đẩy mạnh một bước với Chỉ thị 11-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 13/6/1992 về “Đổi mới và tăng cường công tác thông tin đối ngoại” Ra đời trong bối cảnh tình hình cách mạng nói chung và hoạt động đối ngoại nói riêng đang đứng trước những chuyển biến hết sức to lớn, Chỉ thị 11-CT/TW nhằm định hướng và tổ chức lực lượng TTĐN trong giai đoạn cách mạng mới Gần 20 năm qua, Chỉ thị 11 CT/TW đã được quán triệt và triển khai thực hiện rộng khắp trong tất cả các cấp bộ, ngành, các đơn vị làm công tác TTĐN từ Trung ương đến địa phương trong cả nước
Trong nhiệm kỳ Đại hội VIII, ngày 29/12/1998, Thường vụ Bộ Chính trị
ra Thông báo số 188/TB-TW bổ sung, nhấn mạnh những đối tượng, địa bàn ưu tiên và trọng điểm tổ chức lực lượng của công tác TTĐN Ngày 26/4/2000, Thủ tướng Chính phủ ra Chỉ thị số 10/2000 CT-TTg về tăng cường quản lý và đẩy
mạnh công tác TTĐN
Nghị quyết Đại hội IX của Đảng (2001) nhấn mạnh nhiệm vụ tăng cường
công tác TTĐN Sau Đại hội, nhận thấy nhu cầu cấp bách cần tăng cường sự lãnh đạo và phối hợp ở tầm chiến lược của công tác này trong tình hình phát triển các lực lượng và hoạt động thông tin đối ngoại, ngày 26/12/2001 Ban Bí thư đã ban hành Quyết định 16 về việc thành lập Ban Chỉ đạo công tác thông tin đối ngoại
Nghị quyết Đại hội X của Đảng (2006) một lần nữa nhấn mạnh đến việc
"đẩy mạnh công tác văn hoá - thông tin đối ngoại, góp phần tăng cường sự hợp
Trang 26tác, tình hữu nghị giữa nhân dân ta với nhân dân các nước" Ngày 26/12/2006, Ban Bí thư ra Quyết định số 29 để kiện toàn Ban Chỉ đạo công tác thông tin đối
ngoại Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa X của Đảng (2007) về công tác
tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới đã cụ thể hóa một bước nhiệm vụ
và giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác thông tin đối ngoại nói chung và hoạt động thông tin đối ngoại của báo chí nói riêng Nghị quyết đã chỉ rõ: cần phải củng cố tổ chức, tăng cường cán bộ và phương tiện để mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả công tác thông tin đối ngoại, giúp cho cộng đồng quốc tế, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có nhận thức và thái độ đúng đắn về đất nước ta, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân thế giới đối với sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta" Ngày 10/9/2008, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa X ra Chỉ thị số 26/CT-TW về tiếp tục đổi mới và tăng cường công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới nhằm khẳng định rõ hơn nội dung, phương thức, đối tượng, địa bàn hoạt động thông tin đối ngoại ở nước ta, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng (tháng 1/2011), Đảng
ta chủ trương tiếp tục triển khai đồng bộ, toàn diện hoạt động đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế Nghị quyết Đại hội XI chỉ rõ nhiệm vụ của
công tác đối ngoại là “giữ vững môi trường hoà bình, thuận lợi cho đẩy mạnh
công nghiệp hoá, hiện đại hoá, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất
và toàn vẹn lãnh thổ; nâng cao vị thế của đất nước; góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới”
[29, tr 236]
Trong xu thế chủ đạo của tình hình quốc tế và khu vực là hòa bình, hợp tác và phát triển, vẫn tiềm ẩn những diễn biến phức tạp, khó lường liên quan đến
Trang 27căng thẳng, xung đột tôn giáo, sắc tộc, ly khai, chiến tranh cục bộ, tranh chấp lãnh thổ, bạo loạn chính trị, can thiệp lật đổ, khủng bố…Các thế lực thù địch chưa từ bỏ âm mưu “diễn biến hoà bình”, gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền” hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở nước ta Trong bối cảnh đó, để triển khai thắng lợi đường lối đối ngoại của Đảng, chúng ta cần đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền đối nội và đối ngoại Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI
của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu “tăng cường công tác tuyên truyền, tạo sự đồng
thuận cao, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội” và sự
cần thiết phải “mở rộng, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thông tin đối
ngoại, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực văn hoá, báo chí, xuất bản” [29, tr 226]
Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, nhiệm vụ chung của cả nước, trong đó có nhiệm vụ thông tin tuyên truyền đối ngoại, sẽ rất nặng nề Công tác TTĐN cần bám sát các sự kiện quan trọng, thực hiện đúng định hướng chỉ đạo thông tin của Đảng và Nhà nước, triển khai tích cực hơn nữa các hoạt động nhằm tạo ra nhận thức đúng đắn và sự đồng thuận xã hội cao, tranh thủ nhiều hơn nữa sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đối với sự nghiệp đổi mới, hội nhập của đất nước
1.3 Vai trò của báo điện tử trong công tác thông tin đối ngoại
1.3.1 Báo chí - Lực lượng quan trọng trong công tác thông tin đối ngoại
TTĐN qua báo chí là một trong những phương thức quan trọng của hoạt động TTĐN nhằm tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật, chính sách của Nhà nước và những thành tựu trong công cuộc đổi mới đất nước; tình hình quốc tế và quan hệ đối ngoại của Việt Nam; các hoạt động đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; các hoạt động hội nhập
Trang 28kinh tế quốc tế, giao lưu văn hoá với khu vực và thế giới Tuyên truyền, giới thiệu đất nước, con người, bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam, việc tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá thế giới Giới thiệu những tấm lòng, những tình cảm tốt đẹp của bạn bè thế giới dành cho Việt Nam Kịp thời phê phán, bác bỏ những thông tin xuyên tạc, sai lệch về tình hình Việt Nam, nhất là về tình hình dân chủ, nhân quyền, ngăn chặn việc truyền bá vào nước ta những quan điểm, tư tưởng
phản động, lối sống đồi trụy, nội dung kích động bạo lực
Hiện nay ở nước ta có 4 loại hình báo chí đang hoạt động Đó là báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử trên Internet Theo báo cáo của Bộ Thông tin – Truyền thông tại Hội nghị toàn quốc đánh giá hoạt động báo chí năm 2010, triển khai nhiệm vụ trọng tâm của các cơ quan báo chí năm 2011, diễn ra ngày 5/5/2011 tại Hà Nội: Tính đến tháng 3 năm 2011, cả nước có 745 cơ quan báo chí với 1.003 ấn phẩm Trong lĩnh vực phát thanh và truyền hình, cả nước hiện
có 67 đài phát thanh - truyền hình gồm 3 đài phát thanh, truyền hình ở Trung ương (VTV, VTC, VOV) và 64 đài phát thanh – truyền hình ở các địa phương với 200 kênh chương trình sản xuất trong nước và 67 kênh nước ngoài (đang được phát trên hệ thống truyền hình trả tiền), riêng thành phố Hồ Chí Minh có 2 đài là Đài Truyền hình thành phố Hồ Chí Minh và Đài Tiếng nói nhân dân thành phố Hồ Chí Minh Trong lĩnh vực thông tin điện tử, cả nước có 46 báo điện tử và tạp chí điện tử, 287 trang tin điện tử của các cơ quan báo chí và hàng ngàn trang tin điện tử của các cơ quan Đảng, Nhà nước và các đoàn thể, hội, hiệp hội, các doanh nghiệp Cũng tính đến tháng 3 năm 2011, cả nước có gần 17.000 nhà báo được cấp thẻ hành nghề Còn theo thống kê của Vụ Báo chí - Xuất bản Ban Tuyên giáo Trung ương, đến tháng 6/2011, có 37 sản phẩm báo chí đối ngoại Với lực lượng đông đảo và mạnh mẽ, các phương tiện TTĐC là một trong những lực lượng nòng cốt tham gia công tác TTĐN
Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – kỹ thuật, đặc biệt là sự bùng nổ của công nghệ thông tin trong những năm gần đây đã tạo điều kiện thuận lợi cho các
Trang 29cơ quan thông tấn, báo chí ngày càng thực hiện tốt hơn trách nhiệm của mình trong công tác TTĐN, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình hội nhập Có thể kể tới những cơ quan thông tấn, báo chí giữ vai trò quan trọng trong công tác này như TTXVN, Đài THVN, Đài TNVN, hệ thống phát thanh và truyền hình trực tuyến của Tổng Công ty truyền thông đa phương tiện VTC, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Cổng thông tin điện tử Chính phủ, Báo điện tử VietnamNet, Vnexpress, Dân trí, VietnamPlus, NXB Thế giới, Tạp chí Thông tin đối ngoại của Ban Chỉ đạo công tác thông tin đối ngoại, Tạp chí Quê hương của
Uỷ ban về người Việt Nam ở nước ngoài, Tạp chí Nhịp cầu đầu tư của Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài, Tạp chí Việt - Mỹ của Hội Hữu nghị Việt
- Mỹ, Báo Thế giới và Việt Nam của Bộ Ngoại giao, Báo điện tử Tổ quốc của Bộ Văn hoá – Thông tin
Trong thời gian qua, tuyên truyền đối ngoại luôn được các loại hình báo chí quan tâm thực hiện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị và cũng là trách nhiệm pháp lý được quy định tại Điều 6 Luật Báo chí (sửa đổi, bổ sung năm 1999) Tổng kết hoạt động báo chí 5 năm vừa qua (2005 – 2010), báo cáo của Ban chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam khóa VIII tại Đại hội IX Hội Nhà báo Việt Nam (tháng 8 năm 2010) nêu rõ: “Hệ thống báo chí đã có những đóng góp quan trọng trong công tác thông tin tuyên truyền đối ngoại Thông qua các phương tiện phát thanh, truyền hình, báo in và mạng Internet, thông tin về những thành tựu của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, về các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc được tăng cường một bước, góp phần tích cực thực hiện chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, thúc đẩy hội nhập quốc tế, nâng cao
vị thế của Việt Nam trong khu vực và thế giới Các sự kiện, vấn đề cũng như các thành tựu văn hóa, khoa học, kỹ thuật của thế giới đã được báo chí nước ta phản ánh phong phú, kịp thời hơn, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau và nâng cao nhận thức chính trị, định hướng tư tưởng cho nhân dân.”
Trang 30Báo cáo của Ban Tuyên giáo Trung ương tổng kết công tác TTĐN năm
2010 khẳng định: “Trong thành công chung của công tác thông tin đối ngoại, trước hết phải nói đến các đơn vị báo chí, nhất là những báo chí đối ngoại, các cơ quan thông tin, truyền thông chủ lực Những đơn vị này luôn đặt mục tiêu phấn đấu giữ vững định hướng chính trị, chấp nhận cạnh tranh theo cơ chế thị trường, nhưng không chạy theo mục đích lợi nhuận bằng mọi cách, trong khi cố gắng đổi mới phương thức hoạt động và nâng cao chất lượng các hoạt động TTĐN trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quảng bá hình ảnh đất nước, văn hóa, con người Việt Nam tới cộng đồng quốc tế, đáp ứng đòi hỏi về thông tin ngày càng cao của xã hội.”
1.3.2 Vai trò của báo điện tử trong công tác thông tin đối ngoại
Trước khi báo điện tử ra đời tại Việt Nam (năm 1997), TTĐN chủ yếu do các cơ quan báo chí đối ngoại thực hiện, như: Ban biên tập Đối ngoại Đài TNVN (phát bằng 12 thứ tiếng); các ấn phẩm đối ngoại của TTXVN với các ngôn ngữ: Pháp, Anh, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Nga (Đài THVN chưa có kênh đối ngoại riêng) Các tờ báo tiếng Việt khi đó phục vụ công chúng trong nước là chủ yếu, ít
có khả năng đến với độc giả ngoài nước Nói cách khác, có sự phân chia, khu biệt rõ giữa khối báo chí đối ngoại với khối báo chí đối nội Chính sự phân chia, khu biệt đó đã qui định nội dung, hình thức thông tin cũng như phương thức tiếp cận độc giả của các cơ quan báo chí
Từ năm 1997, Việt Nam tham gia mạng internet toàn cầu Cùng thời điểm này, Tạp chí Quê hương - báo điện tử đầu tiên ở nước ta phát lên mạng internet, đánh dấu sự ra đời của loại hình báo chí thứ tư: báo chí điện tử, tiếp sau các loại hình báo in, báo phát thanh, báo truyền hình Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tác động sâu sắc và mạnh mẽ, làm nên diện mạo mới trong đời sống báo chí, truyền thông ở nước ta cả về nội dung, hình thức thông tin, phương thức tiếp cận độc giả, quan hệ công chúng - tòa soạn Về sau, ngày càng có thêm nhiều trang thông tin điện tử ra đời Một số trong số các trang thông tin điện tử
Trang 31đó ngày càng phát triển và dần trở thành các báo điện tử hàng đầu hiện nay xét
về số lượng truy cập cũng như khả năng chiếm lĩnh, chi phối thông tin trong xã hội và công chúng Theo Bộ Thông tin – Truyền thông, tính đến tháng 3 năm
2011, cả nước có 46 báo điện tử và tạp chí điện tử, 287 trang tin điện tử của các
cơ quan báo chí và hàng ngàn trang tin điện tử của các cơ quan Đảng, Nhà nước
và các đoàn thể, hội, hiệp hội, các doanh nghiệp
Thuật ngữ “báo điện tử” sử dụng tại Việt Nam được dịch từ các thuật ngữ tiếng Anh: “Online newspaper” (báo trực tuyến), “Internet Newspaper” (báo Internet) hoặc “Electronic Newspaper” (báo điện tử) Do quan niệm còn chưa hoàn toàn thống nhất, cả 3 thuật ngữ tiếng Anh này hiện nay vẫn được dùng song song để gọi các báo điện tử phát trên mạng Internet Về cơ sở pháp lý, thuật ngữ
“báo điện tử” đã được sử dụng trong Luật Báo chí (sửa đổi, bổ sung năm 1999)
Theo định nghĩa tại Luật này, báo điện tử là loại hình báo chí “được thực hiện
trên mạng thông tin máy tính”
Khác với báo in, báo điện tử có khả năng liên tục đưa lên mạng những thông tin mới với dung lượng không hạn chế; có thể sửa chữa, bổ sung, thay đổi
vị trí bài vở trên trang báo rất nhanh chóng, khắc phục hoàn toàn khoảng trống giữa thời điểm xảy ra sự kiện và thời điểm thông tin đến với bạn đọc do không còn bị phụ thuộc vào in ấn, phát hành như báo in Cũng do tính “đa phương tiện”, báo điện tử có lợi thế hơn hẳn phát thanh, truyền hình ở chỗ đối với một thông tin, người ta có thể tiếp nhận bằng cả đọc, nghe, nhìn và có thể đọc, nghe, nhìn chúng nhiều lần, không phụ thuộc vào đài phát
Cấu tạo báo điện tử gồm nhiều tầng, nhiều lớp, đáp ứng mọi nhu cầu thông tin đa dạng Trang báo điện tử đã trở thành một tổ hợp bao gồm các tờ báo, tạp chí in; các chương trình phát thanh; các chương trình truyền hình cùng một lúc đáp ứng nhu cầu đọc, nghe, nhìn của công chúng
Trang 32Báo điện tử mở ra khả năng người truy cập có thể trực tiếp, tức thời tham gia vào việc bày tỏ thái độ, bình luận, cung cấp bổ sung thêm thông tin với toà soạn báo qua các hình thức toạ đàm, thảo luận trực tuyến, trao đổi với bạn đọc Khả năng tương tác này là ưu điểm nổi bật của báo điện tử, nhiều người coi đó là thế mạnh quan trọng nhất và vì thế báo điện tử còn được gọi là “online newspaper”
Báo điện tử còn là kho dữ liệu khoa học, phong phú, tiện lợi cho công chúng tra cứu, sử dụng Bên cạnh đó, trên trang báo điện tử, công chúng có thể được thoả mãn các nhu cầu dịch vụ, giải trí khác nhau như mua bán qua mạng, thưởng thức các chương trình văn hoá, nghệ thuật
Một ưu điểm nữa của báo điện tử không thể không nhắc đến, đó là do phát hành trên mạng nên báo điện tử đã hạ chi phí sản xuất xuống rất thấp, trong
đó chi phí phát hành có thể coi như gần bằng “0”
Với những ưu thế nổi trội nêu trên, báo điện tử đã trở thành một loại hình báo chí phát triển nhanh và ngày càng có vị trí quan trọng trong hệ thống thông tin đại chúng ở Việt Nam Các tờ báo điện tử trở thành một trong những phương tiện hữu hiệu trong việc tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước; là món ăn tinh thần không thể thiếu cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là đội ngũ trí thức, cán bộ, sinh viên, học sinh trong đó có gần 4 triệu người Việt Nam đang sinh sống, học tập ở xa Tổ quốc và người Việt định cư ở nước ngoài vốn rất thiếu thông tin về tình hình trong nước, mong muốn được giao lưu tình cảm với quê hương, người thân; những người nước ngoài muốn theo dõi tình hình đổi mới ở nước ta qua báo chí
Các báo điện tử đã góp phần quan trọng, có thể nói là mũi nhọn trong TTĐN Phát huy thế mạnh có thể nhanh chóng tới mọi nơi trên thế giới với thời gian nhanh nhất, không bị ngăn cản bởi các mục đích chính trị của các thế lực chống phá Việt Nam, các báo điện tử nhất là các trang báo tiếng nước ngoài là
Trang 33vũ khí sắc bén trong cuộc đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” trên mặt trận tư tưởng; kịp thời vạch trần những luận điệu xuyên tạc, vu cáo của bên ngoài và của những kẻ bất mãn, cơ hội trong nước Báo điện tử đang trở thành phương tiện TTĐN quan trọng, có hiệu quả nhất so với các phương tiện thông tin khác và trong tương lai không xa, sẽ trở thành kênh thông tin chính trị đối nội, đối ngoại
có vị trí hàng đầu
Cũng chính từ những ưu thế và khả năng to lớn của báo điện tử trong TTĐN như nêu trên, nếu thông tin trên các báo điện tử thiếu chuẩn xác sẽ để lại những hậu quả tai hại, tác động trực tiếp đến công tác đối ngoại, quan hệ đối ngoại; việc khắc phục không chỉ rất khó khăn mà nhiều khi gây hệ quả khó lường Vấn đề càng trở nên nghiêm trọng hơn nếu báo chí trong nước sơ hở, thoát ly định hướng thông tin của cơ quan chỉ đạo về những vấn đề quan trọng, phức tạp, nhạy cảm, từ đó tạo cơ hội cho các tổ chức, hãng thông tin quốc tế có thái độ định kiến, thiếu thiện chí với Việt Nam khai thác thông tin từ báo chí trong nước để đưa ra những nhận định thiếu thiện chí, khách quan, thậm chí
“thổi phồng” nhằm vu cáo, xuyên tạc, chống phá sự nghiệp đổi mới ở nước ta
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Trên đây là một số vấn đề cơ bản về TTĐN, quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác TTĐN trong thời kỳ đổi mới và vai trò của báo chí, đặc biệt là báo điện tử trong công tác TTĐN Những vấn đề nêu trên đều là những vấn đề lớn, đòi hỏi phải phân tích, luận giải một cách thấu đáo mà trong khuôn khổ một chương của luận văn khó có thể bao quát và đi sâu phân tích hết được Chính vì vậy, chỉ có thể coi đây là những nét cơ bản về một số vấn
đề mang tính lý luận để có thể hiểu rõ hơn nội dung chính sẽ được trình bày trong phần tiếp theo của luận văn, đó là xem xét thực trạng TTĐN trên Báo điện
tử ĐCSVN
Trang 34Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI
TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
2.1 Quá trình phát triển của Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Báo điện tử ĐCSVN (địa chỉ tên miền: www.dangcongsan.vn, www.cpv.org.vn) chính thức phát lên mạng Internet từ ngày 4/4/2001 Như vậy, đến nay Báo đã có thời gian hoạt động trên 10 năm Căn cứ các văn bản pháp lý,
có thể tóm tắt quát trình phát triển của Báo qua 4 giai đoạn chính sau:
2.1.1 Giai đoạn từ năm 2001 đến tháng 6/2003
Thực hiện Chỉ thị 58-CT/TW ngày 17/10/2000 của Bộ Chính trị về ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Thường vụ Bộ Chính trị (khoá VIII) đã quyết định giao cho Ban Chỉ đạo công nghệ thông tin của cơ quan Đảng phối hợp với Ban Khoa giáo Trung ương, Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương, Tạp chí Cộng sản và một số cơ quan hữu quan xây dựng và vận hành thử nghiệm Website ĐCSVN nhằm tăng cường TTĐN, cung cấp thông tin, quan điểm chính thống của ĐCSVN trên mạng Internet
Sau thời gian thử nghiệm có hiệu quả, ngày 4/4/2001, Thường vụ Bộ Chính trị khoá VIII đã có Công văn số 5999-CV/TW, cho phép Website ĐCSVN hoạt động chính thức trên mạng Internet nhân dịp Đại hội IX của Đảng
2.1.2 Giai đoạn từ tháng 6/2003 đến tháng 12/2005
Nhằm nâng cao chất lượng nội dung, hình thức, công nghệ và kiện toàn
Trang 35Đảng khoá IX đã ra Thông báo số 111-TB/TW về đổi mới Website ĐCSVN Thông báo của Ban Bí thư quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của Website
ĐCSVN: “Website Đảng Cộng sản Việt Nam là cơ quan của Trung ương Đảng
Cộng sản Việt Nam, là hệ thống thông tin điện tử được tổ chức một cách khoa học, có hệ thống, nhằm cung cấp thông tin chính thống về quan điểm, đường lối, chính sách đối nội và đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam, phản ánh toàn diện hoạt động của toàn Đảng, phục vụ cán bộ, đảng viên và nhân dân, người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài có quan tâm ”
Theo Thông báo số 111-TB/TW, Website ĐCSVN vừa là kho thông tin
điện tử chính thống, vừa có chức năng như một tờ báo của Trung ương ĐCSVN
Ngay sau khi có Thông báo 111-TB/TW, Ban Bí thư đã ra quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Website ĐCSVN Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương
đã ra quyết định thành lập các ban chuyên môn của Website Ban Chỉ đạo Website ĐCSVN ra các quyết định bổ nhiệm Tổng biên tập, các Phó Tổng biên tập
Như vậy, bước sang giai đoạn này, Website ĐCSVN đã thực sự có bước phát triển về tổ chức, trở thành đơn vị báo chí có tư cách pháp nhân, có trụ sở, tài khoản cấp 2 và con dấu riêng Hoạt động của Website mang tính chất độc lập, trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Chỉ đạo Website ĐCSVN Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương chỉ đạo về nội dung
Website ĐCSVN gồm 8 Ban chuyên môn: Ban Chính trị - Thời sự, Ban Xây dựng Đảng, Ban Văn hóa – Văn nghệ, Ban Thư ký Toà soạn, Ban Tiếng Anh, Ban Tiếng Trung, Ban Lý luận- Văn kiện, Văn phòng
Trang 36Từ ngày 1/12/2005, Báo điện tử ĐCSVN chính thức đi vào hoạt động theo tên giao dịch mới, căn cứ Giấy phép số 157/GP-BVHTT của Bộ Văn hoá - Thông tin về cung cấp thông tin lên mạng internet Báo vẫn hoạt động theo tôn chỉ mục đích và chức năng, nhiệm vụ được quy định tại Thông báo số 111-TB/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khoá IX
Căn cứ sự phát triển của Báo, Ban Tư tưởng- Văn hoá Trung ương đã quyết định thành lập thêm 2 ban chuyên môn, gồm Ban Chuyên đề, Ban Quốc tế, nâng tổng số đầu mối đơn vị của Báo lên 10 ban chuyên môn
2.1.4 Giai đoạn từ cuối năm 2007 đến nay
Đây là giai đoạn chuyển đổi mô hình - Báo trực thuộc Ban Tuyên giáo Trung ương theo Quyết định 80-QĐ/TW của Bộ Chính trị khoá X Bước sang
giai đoạn này, mô hình tổ chức của Báo đã có bước thay đổi lớn: “Báo điện tử
Đảng Cộng sản Việt Nam là cơ quan thuộc Ban Tuyên giáo Trung ương, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân trên mạng điện tử internet, đồng thời là kho thông tin điện tử của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam”
Thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, Báo đã thành lập thêm một số
Trang 37và Ban Phóng viên thường trú, nâng tổng số đơn vị của Báo lên 14 Do một số khó khăn, Ban Báo in đã giải thể năm 2009, như vậy tổng số đơn vị của Báo hiện nay là 13 đơn vị
Trong giai đoạn này, số lượng cán bộ tăng thêm 18 người, đưa tổng số lao động của Báo lên 88 người, trong đó cán bộ biên chế 32 người, hợp đồng một năm và 6 tháng 46 người và 10 người hợp đồng vụ việc
Có thể thấy, qua các giai đoạn phát triển, Báo điện tử ĐCSVN đã từng bước hoàn thiện về mô hình tổ chức, được cấp có thẩm quyền điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện cụ thể của từng thời kỳ
Vừa qua, Ban Tuyên giáo Trung ương có Thông báo số 243 – TB/BTGTW ngày 22/6/2009 về định hướng phát triển Báo điện tử ĐCSVN; Ban chỉ đạo Công nghệ thông tin cơ quan Đảng có Công văn số 759 - CV/CNTT ngày 23/6/2009 về Nâng cấp Website thành Cổng giao tiếp điện tử của Đảng Theo đó, Báo điện tử ĐCSVN đang triển khai nhiều công việc để xây dựng hạ tầng kỹ thuật – công nghệ của Cổng thông tin điện tử ĐCSVN Để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, ngoài hai nhiệm vụ hiện nay là một cơ quan báo chí và kho dữ liệu điện tử của Đảng, Cổng thông tin điện tử ĐCSVN sắp tới sẽ thực hiện thêm hai nhiệm vụ mới rất quan trọng: Một là, tích hợp website của các đảng bộ trực thuộc Trung ương và các cơ quan Trung ương Hai là, xây dựng kênh giao tiếp trực tuyến giữa Đảng với nhân dân
Trang 382.2 Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam với việc thực hiện nhiệm vụ thông tin đối ngoại
Theo chức năng, nhiệm vụ đã được quy định, một trong các nhiệm vụ chính của Báo điện tử ĐCSVN là tham gia tuyên truyền thông tin đối ngoại và đấu tranh về mặt lý luận chính trị
Phát huy thế mạnh của loại hình báo điện tử, trong thời gian vừa qua, dưới
sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Biên tập Báo điện tử ĐCSVN đã xây dựng kế hoạch tuyên truyền cụ thể cho từng năm, từng quý, từng tháng… theo đúng định hướng, trong đó có nội dung trọng tâm về thực hiện nhiệm vụ TTĐN Hàng tuần, Ban biên tập giao ban với các đơn vị đều chỉ đạo, định hướng những nội dung trọng tâm tuyên truyền, trong đó các nội dung
về TTĐN luôn được đặc biệt chú trọng Kết quả thực hiện nhiệm vụ TTĐN của Báo điện tử ĐCSVN thể hiện rõ qua hệ thống các chuyên trang, chuyên mục và qua những tin, bài cụ thể trên trang tiếng Việt và các trang tiếng nước ngoài của Báo
2.2.1 Thông tin đối ngoại trên trang tiếng Việt
Với chức năng là một cơ quan báo chí, đồng thời là kho dữ liệu điện tử của Trung ương Đảng, thông tin trên Báo điện tử ĐCSVN rất phong phú, đa dạng Trên trang tiếng Việt, bên cạnh kho thông tin tư liệu, văn kiện đồ sộ là một hệ thống hơn 40 chuyên trang, chuyên mục phản ánh toàn diện các hoạt động của Đảng, trước hết là Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước; cập nhật thông tin về tổ chức, nhân sự cấp uỷ từ Trung ương đến địa phương; đồng thời phản ánh khá đầy đủ các lĩnh vực của đời sống xã hội Các chuyên trang, chuyên mục của Báo được hình thành trên cơ sở hệ thống tổ chức các cơ quan của Đảng và yêu cầu của việc
Trang 39tuyên truyền thực hiện các nhiệm vụ chính trị Phần lớn các chuyên trang, chuyên mục được duy trì ổn định trong một thời gian lâu dài, song cũng có những chuyên trang, chuyên mục được điều chỉnh hoặc không tiếp tục duy trì hoạt động sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ, mục tiêu kế hoạch đề ra Hiện tại, trên trang tiếng Việt của Báo điện tử ĐCSVN có các chuyên trang, chuyên mục sau:
22 Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo (Lên mạng từ 1/8/2011)
23 Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
24 Nông nghiệp – Nông dân – Nông thôn trong tiến trình CNH, HĐH
25 Tài chính và Chứng khoán
26 Du lịch
Trang 4027 An toàn giao thông
28 Hồ sơ - Sự kiện
29 Tiêu điểm
30 Việt Nam - Đất nước - Con người
31 Phóng sự ảnh
32 Hưng Yên - Tin tức sự kiện
33 1000 năm Thăng Long - Hà Nội
34 Hỏi - Đáp
35 Chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí
36 Đắk Nông - Tiềm năng và phát triển
37 Vĩnh Phúc - Tiềm năng và triển vọng
39 Toàn dân tích cực phòng chống HIV/AIDS
40 Diễn đàn
41 Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)
42 Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT với CNH, HĐH đất nước
43 Cúp vàng Doanh nghiệp hội nhập và phát triển
44 Đền ơn Đáp nghĩa Màu hoa đỏ
45 Phòng, chống HIV/AIDS cho thanh niên
Theo báo cáo thống kê số lượt truy cập Báo điện tử ĐCSVN do hệ thống
kỹ thuật của Báo tự động cập nhật, năm 2009, số lượt truy cập trang tiếng Việt đạt 400.498.768 lượt; năm 2010 đạt 558.575.472 lượt; 7 tháng đầu năm 2011 đạt 336.663.763 lượt
Do đặc thù về tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ cũng như tên gọi của Báo điện tử ĐCSVN, mọi thông tin đăng tải trên trang tiếng Việt cũng như các trang tiếng nước ngoài của Báo đều được độc giả trong và ngoài nước, trong
đó có cả các đối tượng thuộc các thế lực thù địch, coi là những thông tin chính thống, thể hiện quan điểm của Trung ương ĐCSVN Chính vì vậy, có thể nói rằng sự phân chia các nội dung thông tin trên Báo điện tử ĐCSVN thành TTĐN hay thông tin đối nội chỉ mang tính tương đối Tuy vậy, căn cứ vào các nội dung
cơ bản của TTĐN theo các văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, có thể khái